Oba bieguny w jeden rok: przyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ
O tej lekcji
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o przyimkach przyczyny dzięki, przez i z powodu oraz o spójnikach bo, ponieważ i dlatego, na przykładzie wypraw na oba bieguny.
- Gramatyka
- Dzięki dobremu sprzętowi (celownik), przez wiatr (biernik), z powodu mrozu (dopełniacz); Ponieważ lód dryfował, szli wolno, szli wolno, bo lód dryfował, dlatego je zostawili.
- Temat
- Tom czyta Olenie o Marku Kamińskim, który w 1995 roku jako pierwszy człowiek zdobył oba bieguny w jednym roku, bez pomocy z zewnątrz. Razem wymyślają dziennik jego wyprawy.
- Zadania
- Artykuł i wymyślony dziennik wyprawy do przeczytania, rozmowa w kuchni do wysłuchania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z kolegą i koło z pytaniami.
Co jest w środku
Rozdział 1Zimno, śnieg i przygoda
Rozdział 2Czytamy: dwa bieguny
Rozdział 3Słuchamy: kilometry i herbata
Rozdział 4Gramatyka: dzięki, przez, z powodu
- Spójrz na schemat: dzięki, przez, z powoduSchemat gramatycznyWypróbuj
- Wybierz: dzięki, przez czy z powodu?Wybierz odpowiedźOdblokuj
- Uzupełnij zdania: wpisz właściwą formę słów z nawiasuUzupełnij lukiOdblokuj
- Wypełnij tabelę: dzięki, przez, z powoduUzupełnij tabelęWypróbuj
- Wybierz poprawną odpowiedź: bo, dlatego, dzięki…QuizOdblokuj
- Przeciągnij słowa: blog Toma „Sport w liczbach”Przeciągnij i upuśćOdblokuj
Rozdział 5Rozmawiamy: co pomogło, co przeszkodziło?
Rozdział 6Praca domowa
Zima i wyprawy polarne po polsku: słownictwo
Słowa i wyrażenia z lekcji (12), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.
+9 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek
- zamieć
- śpiwór
- dziennik wyprawy
- mróz
- puch
- nawigacja
- odcinek
- przeszkadzać
- zgubić się
Gramatyka: przyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ, bo, dlatego
Na pytanie Dlaczego? odpowiadamy słowem z rzeczownikiem albo całym zdaniem. Lekcja uczy trzech przyimków, które różnią się oceną i przypadkiem: dzięki z celownikiem dla dobrej przyczyny, przez z biernikiem dla złej i z powodu z dopełniaczem, neutralnie. Do tego dochodzą spójniki ponieważ, bo i dlatego. W schemacie są trzy tabele, przykłady, wskazówka o innych znaczeniach przez i lista błędów.
Dlaczego? Dzięki, przez, z powodu, bo…
Przyczynę (Dlaczego?) podajemy słowem z rzeczownikiem albo całym zdaniem. Dzięki: coś dobrego. Przez: coś złego. Z powodu: neutralnie, oficjalnie.
Dzięki, przez czy z powodu?
Pierwsza tabela łączy każdy przyimek z przypadkiem i oceną: Dzięki dobremu sprzętowi szli szybciej, Przez wiatr szli wolniej, Z powodu mrozu herbata zamarzła. Przez brzmi potocznie, a z powodu pasuje do tekstów i komunikatów.
| słowo | przypadek (pytanie) | kiedy? | przykład |
|---|---|---|---|
| dzięki | celownik (komu? czemu?) | dobra przyczyna: coś pomogło | Dzięki dobremu sprzętowi szli szybciej. |
| przez | biernik (kogo? co?) | zła przyczyna: coś przeszkodziło; potocznie | Przez wiatr szli wolniej. Przez gęstą mgłę nic nie widzieli. |
| z powodu | dopełniacz (kogo? czego?) | neutralnie, oficjalnie: w tekstach i komunikatach | Z powodu mrozu herbata zamarzła. Z powodu gęstej mgły nic nie widzieli. |
Dzięki + celownik: końcówki
Druga tabela przypomina celownik w każdym rodzaju: dobremu sprzętowi, dobrej mapie, herbacie, ciepłemu jedzeniu, lekkim nartom, a także nieregularne przyjaciołom. Z zaimkami mówimy dzięki tobie, niemu, niej, nim i dzięki temu.
| rodzaj | kto? co? | dzięki komu? czemu? |
|---|---|---|
| on | dobry sprzęt, kompas, Tom | dobremu sprzętowi, kompasowi, Tomowi |
| ona | dobra mapa, herbata, pogoda, Olena, nawigacja, pomoc | dobrej mapie, herbacie, pogodzie, Olenie, nawigacji, pomocy |
| ono | ciepłe jedzenie, doświadczenie | ciepłemu jedzeniu, doświadczeniu |
| oni, one | lekkie narty, sanie, przyjaciele | lekkim nartom, saniom, przyjaciołom (zapamiętaj!) |
| zaimki | ty, on, ona, oni, to | dzięki tobie, niemu, niej, nim; dzięki temu |
Ponieważ, bo, dlatego: przyczyna i skutek
Ponieważ, dlatego że i bo wprowadzają przyczynę, a dlatego skutek, tak jak więc: Lód dryfował, dlatego szli wolno. W tekście zdanie nie zaczyna się od „bo”, tylko od Ponieważ.
Słowo + zdanie
| słowo | co mówi? | przykład |
|---|---|---|
| ponieważ, dlatego że | przyczyna (Dlaczego?); ponieważ może zacząć zdanie | Ponieważ wszystko było białe, łatwo było się zgubić. |
| bo | przyczyna, potocznie; w tekście nie na początku zdania | Szli wolno, bo lód dryfował. |
| dlatego | skutek (Co z tego wynika?), jak „więc” | Lód dryfował, dlatego szli wolno. |
Przykłady
- Dzięki tej decyzji szli dużo szybciej.dobra przyczyna → celownik
- Przez silny wiatr policzki go piekły.zła przyczyna → biernik
- Z powodu białej ciemności łatwo było się zgubić.neutralnie → dopełniacz
- Zostawili śpiwory, ponieważ były pełne lodu.
- Kurtki były pełne lodu, dlatego je zostawili.dlatego = więc: skutek
Inne znaczenia przez i typowe błędy
Wskazówka pokazuje, że przez mówi też o czasie (przez 72 dni) i miejscu (przez lód). Typowe błędy w schemacie to dzięki burzy, dzięki kompas, z powodu zamieć i zdanie zaczęte od Bo.
Uwaga!
Dzięki mówimy tylko o czymś dobrym: dzięki mapie (nie: dzięki burzy). Przez + biernik ma też inne znaczenia: czas (szli przez 72 dni) i miejsce (szli przez lód). Bo w tekście nie zaczyna zdania: na początku piszemy Ponieważ…
Typowe błędy
Dzięki burzy nie wyszliśmy z namiotu.
Przez burzę nie wyszliśmy z namiotu.
burza to coś złego: przez + biernik
Dzięki kompas wiedział, gdzie jest północ.
Dzięki kompasowi wiedział, gdzie jest północ.
dzięki + celownik (czemu?)
Z powodu zamieć nie wyszli z namiotu.
Z powodu zamieci nie wyszli z namiotu.
z powodu + dopełniacz (czego?)
Bo lód dryfował, szli wolno.
Ponieważ lód dryfował, szli wolno.
w tekście nie zaczynamy zdania od „bo”
Więcej lekcji z tej gramatyki: Przyimki – lekcje i ćwiczenia · Spójniki i zdania złożone – lekcje i ćwiczenia
Przyimki dzięki, przez, z powodu – ćwiczenia online
Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.
Co jest w lekcji
- 13 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
- 2 gry
- 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
- 1 autentyczny dokument
- 1 artykuł
- 1 schemat gramatyczny
- 1 zestaw fiszek
- 1 nagranie
- 1 obrazek
- 1 transkrypcja
Główne cele tej lekcji:
- powiedzieć z dzięki i celownikiem, co pomogło: Dzięki tej decyzji szli dużo szybciej.
- powiedzieć, co przeszkodziło: Przez silny wiatr policzki go piekły., Z powodu mrozu raz w nocy herbata zamarzła.
- podać przyczynę całym zdaniem i odróżnić ją od skutku: Zostawili śpiwory, ponieważ były pełne lodu., Lód dryfował, dlatego szli wolno.
- zacząć zdanie pisane od ponieważ, a nie od bo: Ponieważ wszystko było białe, łatwo było się zgubić.
- napisać wpis do dziennika wyprawy: Na szczęście dzięki dobrej mapie i kompasowi się nie zgubiłam.
To lekcja 31 kursu Polski B1.2 · Zmieniamy świat, trzecia w module Przygoda i wyzwanie. Celownik uczniowie znają z lekcji 26 kursu Polski A2.1 · Wtedy i teraz, a w tym kursie wrócił w lekcji 27. W lekcjach 29 i 30 łączyli zdania spójnikami czasu i przyzwolenia, teraz dochodzi przyczyna. Wyprawa polarna to ciąg tego, co pomaga, i tego, co przeszkadza, więc dzięki i przez pojawiają się w niej same. Lekcja 32 zamyka kurs projektem: prezentacją wyprawy przed sponsorem.
Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o zimę i przygodę, poznają dwanaście słów z obrazkami i nagraniem, od bieguna po zgubić się, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają artykuł Dwa bieguny, jeden rok z zadaniem prawda/fałsz i quizem, a potem dziennik ostatnich dni marszu, który wymyślili Olena i Tom, z prawdziwymi liczbami. Słuchają, jak oboje liczą kilometry w kuchni. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, od wyboru przyimka po blog Toma Sport w liczbach. Na koniec uczeń sam odpowiada koledze na czacie, a kołem z pytaniami kręci w parze albo z nauczycielem.
Praca domowa ma cztery zadania. Wiadomości współlokatorów z lukami oraz dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Wpis do dziennika wymyślonej wyprawy i nagranie o jednym dniu z podróży ocenia nauczyciel.
- Gramatyka:
- przyczyna: dzięki, przez, z powodu · dzięki + celownik · przez + biernik · z powodu + dopełniacz · bo, ponieważ, dlatego
- Temat:
- bieguny · wyprawy polarne · Marek Kamiński · zima · dziennik wyprawy
Wskazówki dla nauczyciela
- Zacznij od dwóch kolumn na tablicy: co pomogło? i co przeszkodziło?. Uczniowie wpisują rzeczy z artykułu, a potem dopisują do nich dzięki albo przez w odpowiednim przypadku.
- Pokaż różnicę między przez a z powodu na komunikacie: Z powodu złej pogody pociąg jest opóźniony. Zapytaj, czy na dworcu ktoś ogłosiłby przez złą pogodę i dlaczego brzmiałoby to zbyt potocznie.
- Ćwicz dlatego i bo w parach zdań: jedna osoba podaje przyczynę, druga skutek. Lód dryfował – dlatego szli wolno; Szli wolno – bo lód dryfował.
- Zaznacz, że dziennik jest wymyślony: tekst napisali Olena i Tom, a prawdziwe są tylko liczby. To dobry moment, żeby porozmawiać z grupą, jak pisać o prawdziwych ludziach bez wymyślania ich słów.
Podoba ci się?
Poprowadź całą lekcję w edio
24 ćwiczenia w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.
Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.
Cały kurs: Polski B1.2 · Zmieniamy świat
32 lekcje polskiego B1, tylko po polsku, dalszy ciąg kursu Polski B1.1 · Historie w podróży z tymi samymi bohaterami. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze poznają założycieli firm, artystów, wolontariuszy i podróżników. Po kursie uczniowie opowiadają historię firmy, proponują zmiany w swojej okolicy, opisują plakat albo rzeźbę, wiedzą, jak zachować się w gościach, i zgłaszają się na wolontariat. Każdy moduł zamyka projekt, słowa objaśniają zdjęcia i polskie definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs
Moduł 1 Historie start-upów
ElevenLabs, Wedel i Brainly; strona bierna z zostać i być, przez + biernik; prezentacja start-upu w 60 sekund
Lekcja 1Lektor, który zainspirował start-upStrona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
Lekcja 2Wedel: słodka historia od 1851 rokuStrona bierna: być czy zostać?
Lekcja 3Brainly: od Zadane.pl do całego świataStrona bierna z „przez” i w czasie przyszłym
Lekcja 4Projekt: start-up w 60 sekundPowtórka strony biernej: zostać, być, przez i przyszłość
Moduł 2 Miasta jutra
EC1 w Łodzi, Zakrzówek, krakowskie Planty; formy na -no / -to, z się i można by; wniosek o zielony skwer
Lekcja 5Elektrownia pełna nauki: EC1 w ŁodziFormy bezosobowe na -no, -to
Lekcja 6Kąpiel w starym kamieniołomie: ZakrzówekFormy z „się” oraz można, wolno, trzeba
Lekcja 7Tam, gdzie stały mury: krakowskie PlantyTryb przypuszczający w propozycjach: można by, trzeba by
Lekcja 8Projekt: zielony skwer na roguPowtórka: formy na -no / -to, z się i można by
Moduł 3 Jedzenie przyszłości
sady pod Grójcem, kiszonki, bank nasion w Radzikowie; imiesłowy kwitnący i ukiszony; menu bez marnowania w barze mlecznym
Moduł 4 Pamięć i nauka
Centrum Nauki Kopernik, Dyktando, uniwersytety trzeciego wieku; czasowniki z narzędnikiem, dopełniaczem i przyimkiem; własny plan nauki
Lekcja 13Dotknij wszystkiego! Centrum Nauki KopernikCzasowniki z narzędnikiem: kim? czym?
Lekcja 14Ó czy u? Wielkie dyktandoCzasowniki z dopełniaczem: czego?
Lekcja 15Studenci po siedemdziesiątceCzasowniki z przyimkiem: na, do, o, z
Lekcja 16Projekt: mój plan naukiPowtórka: czym? czego? czy z przyimkiem?
Moduł 5 Zwyczaje i dobre maniery
kwiaty w prezencie, mikołajki, przejście na ty; wypada i nie wypada, zdrobnienia; obiad u babci Hani
Lekcja 17Tylko nieparzyste: kwiaty w prezencieWypada, nie wypada, należy, nie należy + bezokolicznik
Lekcja 18Słodycze w bucikach: MikołajkiZdrobnienia: -ek, -ik, -ka, -uszko i imiona
Lekcja 19Mówmy sobie po imieniu!Z formy pan / pani na ty: czasownik, zaimki, wołacz
Lekcja 20Projekt: gość w polskim domuPowtórka: wypada, zdrobnienia i przejście na ty
Moduł 6 Sztuka i design
Polska Szkoła Plakatu, Agora Magdaleny Abakanowicz, fotel 366; opis obrazu, forma na -ąc, materiały; wystawa i audioprzewodnik
Lekcja 21Plakaty, które stały się sztukąOpis obrazka: przyimki, przypadki i „widać”
Lekcja 22Tłum z żelaza: Agora w ChicagoImiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
Lekcja 23Fotel z mieszkania babci: model 366Z czego to jest? Z / ze, przymiotniki i imiesłowy
Lekcja 24Projekt: nasza wystawaPowtórka: opis obrazka, forma na -ąc i materiały
Moduł 7 Wolontariusze
WOŚP, Sprzątanie świata, spacery z psami ze schroniska; około i procenty, niech każdy…, zależy mi; zgłoszenie na wolontariat
Lekcja 25Czerwone serduszko na każdej kurtce: WOŚPLiczby w raportach: około, ponad, ułamki i procenty
Lekcja 26Sprzątanie świata: dbamy o planetęApele: niech + forma „on” albo „oni” i bezokolicznik na tablicach
Lekcja 27Sobotnie spacery z psami ze schroniskaCelownik w zwrotach: zależy mi, brakuje mi, chce mi się
Lekcja 28Projekt: zgłoszenie na wolontariatPowtórka modułu: liczby w raportach, apele i celownik
Moduł 8 Przygoda i wyzwanie
Wanda Rutkiewicz, Andrzej Bargiel, Marek Kamiński; zanim, mimo że, dzięki i z powodu; wyprawa przedstawiona sponsorowi
Lekcja 29Pierwsza Europejka na EvereścieZdania czasowe: zanim, gdy tylko, dopóki nie, aż
Lekcja 30Na nartach z K2Zdania przyzwalające: chociaż, mimo że, mimo + dopełniacz
Lekcja 31 · tutaj jesteśOba bieguny w jeden rokPrzyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ, bo, dlatego
Lekcja 32Projekt: wyprawa marzeńPowtórka modułu: zdania czasowe, przyzwalające i przyczynowe



