Tłum z żelaza: Agora w Chicago – imiesłów przysłówkowy na -ąc: idąc, patrząc
O tej lekcji
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o imiesłowie przysłówkowym współczesnym, czyli formie na -ąc, na przykładzie „Agory”, żeliwnych figur Magdaleny Abakanowicz w Chicago.
- Gramatyka
- Forma „oni” czasownika niedokonanego plus -c: idą → idąc, stoją → stojąc, jadą → jadąc. Forma się nie odmienia, a obie czynności wykonuje ta sama osoba. Do tego nie patrząc pisane osobno i kontrast z -ący.
- Temat
- Tom pokazuje Olenie zdjęcia ze swojego miasta: 106 bezgłowych figur z żeliwa w Grant Parku. Przewodnik w poznańskiej Cytadeli opowiada o podobnych „Nierozpoznanych”.
- Zadania
- Artykuł z magazynu o sztuce w mieście, rozmowa przy laptopie i nagranie przewodnika, schemat z pięcioma zadaniami, czat z koleżanką z Chicago i pudełko z pytaniami.
Co jest w środku
Rozdział 1Rzeźby wśród nas
Rozdział 2Czytamy: spacer wśród figur
Rozdział 3Słuchamy: zdjęcia z Chicago
- Posłuchaj: Tom pokazuje Olenie zdjęcia z ChicagoSłuchanieWypróbuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
- Posłuchaj przewodnika: park Cytadela w PoznaniuSłuchanieOdblokuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
Rozdział 4Gramatyka: idąc, patrząc, stojąc
- Spójrz na schemat: idąc, patrząc, stojącSchemat gramatycznyWypróbuj
- Wybierz poprawną formę na -ącWybierz odpowiedźOdblokuj
- Wypełnij tabelę: od formy „oni” do formy na -ącUzupełnij tabelęWypróbuj
- Uzupełnij zdania: wpisz formę na -ąc czasownika z nawiasuUzupełnij lukiOdblokuj
- Wybierz poprawne zdanie: kto to robi?QuizOdblokuj
- Przeciągnij słowa: post Toma o „Agorze”Przeciągnij i upuśćOdblokuj
Rozdział 5Rozmawiamy: sztuka na ulicy
Rozdział 6Praca domowa
Rzeźba po polsku: słownictwo
Słowa i wyrażenia z lekcji (11), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.
+8 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek
- tłum
- odlew
- odlewnia
- kora
- pomarszczony
- instalacja
- bezgłowy
- mijać
Gramatyka: imiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
Forma na -ąc mówi, co ktoś robi w tym samym czasie co w zdaniu głównym. W gramatyce to imiesłów przysłówkowy współczesny, a w lekcji po prostu forma na -ąc z pytaniem co robiąc?. Uczniowie głównie ją rozpoznają, a tworzą w prostych zdaniach z jednym podmiotem. Schemat pokazuje, skąd się bierze i kiedy nie wolno jej użyć.
Forma na -ąc: idąc, patrząc, stojąc
Forma na -ąc (imiesłów przysłówkowy, Co robiąc?) mówi, co ktoś robi w tym samym czasie. Obie czynności robi ta sama osoba.
Forma „oni” plus -c
Bierzemy formę oni czasownika niedokonanego i dodajemy -c: idą → idąc, patrzą → patrząc, spacerują → spacerując, jadą → jadąc. Czasowniki dokonane tej formy nie mają: zamiast zrobiąc mówimy Kiedy zrobił….
| czasownik (co robić?) | oni (co robią?) | forma na -ąc (co robiąc?) |
|---|---|---|
| iść | idą | idąc |
| patrzeć | patrzą | patrząc |
| stać | stoją | stojąc |
| spacerować | spacerują | spacerując |
| myśleć | myślą | myśląc |
| pisać | piszą | pisząc |
| jechać | jadą | jadąc |
| zrobić (aspekt dokonany) | zrobią (to przyszłość!) | ✗ brak formy: Kiedy zrobił… |
Ta sama osoba w obu częściach zdania
Wzór zdania jest prosty: forma na -ąc, osoba, czasownik. W zdaniu Spacerując po parku, Tom robi zdjęcia spaceruje i fotografuje ten sam Tom. Forma się nie zmienia, niezależnie od osoby i czasu: idąc pasuje do on, ona, my i do przeszłości.
Jak budujemy zdanie?
forma na -ąc (co robiąc?)ta sama osobaczasownik (co robi?)
Spacerując po parku, Tom robi zdjęcia.
Stojąc blisko, Olena widzi, że każda figura jest inna.
Forma na -ąc się nie zmienia
| kto? | kiedy? | przykład |
|---|---|---|
| Tom (on) | teraz | Tom robi zdjęcia, idąc przez park. |
| Olena (ona) | wczoraj | Olena czytała książkę, jadąc autobusem. |
| my | jutro | Jutro, wracając z pracy, kupimy chleb. |
| turyści (oni) | zawsze | Turyści robią zdjęcia, stojąc przy figurach. |
-ąc czy -ący?
Forma na -ący jest jak przymiotnik i odpowiada na pytanie jaki?: idące figury, stojąca figura. Forma na -ąc odpowiada na pytanie co robiąc? i nigdy się nie zmienia: Idąc między figurami, Tom je liczył.
-ący, -ąca, -ące (Jaki? Który?)
- jak przymiotnik, zmienia się: idący tłum, stojąca figura, idące figury
- W parku widać figury idące w różne strony.
-ąc (Co robiąc?)
- nigdy się nie zmienia: idąc, stojąc, patrząc
- Idąc między figurami, Tom je liczył.
Przecinek, „nie” i typowe błędy
Część zdania z formą na -ąc oddzielamy przecinkiem. Przeczenie nie stoi przy niej osobno: nie patrząc. Lista błędów pokazuje zdanie z dwiema osobami (Idąc przez park, zaczął padać deszcz), formę od bezokolicznika (jechając) i od czasownika dokonanego (zrobiąc).
Uwaga!
Część zdania z formą na -ąc oddzielamy przecinkiem: Idąc przez park, Tom… albo Tom robił zdjęcia, idąc przez park. Nie piszemy osobno: nie patrząc, nie myśląc. Ale nie z formą na -ący piszemy razem (niekwitnące drzewa).
Typowe błędy
Idąc przez park, zaczął padać deszcz.
Kiedy Tom szedł przez park, zaczął padać deszcz.
deszcz nie idzie: przy -ąc musi być ta sama osoba
Zrobiąc zdjęcie, Tom wysłał je mamie.
Kiedy Tom zrobił zdjęcie, wysłał je mamie.
zrobić to aspekt dokonany: nie ma formy na -ąc
Jechając autobusem, Olena czyta.
Jadąc autobusem, Olena czyta.
od formy „oni”: jadą → jadąc
Niepatrząc na mapę, Olena znalazła drogę.
Nie patrząc na mapę, Olena znalazła drogę.
nie + forma na -ąc: osobno
Przykłady
- Spacerując między figurami, Tom robił zdjęcia.Tom spacerował i Tom robił zdjęcia: ta sama osoba
- Patrząc z daleka, widzimy tłum ludzi.
- Stojąc blisko, widzisz, że każda figura jest inna.
- Olena słuchała Toma, nie patrząc na zegarek.nie + forma na -ąc: osobno
- Wiele osób, idąc do muzeów, zatrzymuje się przy „Agorze”.
Więcej lekcji z tej gramatyki: Imiesłowy – lekcje i ćwiczenia
Imiesłów przysłówkowy współczesny – ćwiczenia online
Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.
Co jest w lekcji
- 12 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
- 3 gry
- 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
- 1 artykuł
- 1 schemat gramatyczny
- 1 zestaw fiszek
- 2 nagrania
- 1 obrazek
- 2 transkrypcje
Główne cele tej lekcji:
- utworzyć formę na -ąc od formy „oni”: patrzą → patrząc, piszą → pisząc, jedzą → jedząc
- powiedzieć, co ktoś robi w tym samym czasie: Spacerując między figurami, Tom robił zdjęcia.
- sprawdzić, czy obie czynności wykonuje ta sama osoba, i poprawić zdanie Idąc przez park, zaczął padać deszcz
- zamienić zdanie z kiedy na formę na -ąc: Kiedy Olena jedzie autobusem, czyta książkę. → Olena czyta książkę, jadąc autobusem.
- opisać rzeźbę w parku i swoje wrażenia: Stojąc blisko, widzisz, że każda figura jest inna.
To lekcja 22 kursu Polski B1.2 · Zmieniamy świat, druga w module Sztuka i design. Wraca do imiesłowów na -ący z lekcji 9, ale tylko jako tło dla nowej formy, a z lekcji 21 bierze zwroty na pierwszym planie i w tle. Spacer między figurami to sytuacja, w której ciągle robimy coś jednocześnie: idziemy, patrzymy, liczymy. Lekcja 23 uczy mówić o materiałach na przykładzie fotela 366.
Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o sztukę w mieście, poznają jedenaście słów z obrazkami, od rzeźbiarki po mijać, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają artykuł o „Agorze” i jej autorce z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają rozmowy Toma i Oleny nad zdjęciami z Chicago oraz przewodnika po parku Cytadela w Poznaniu. Po schemacie jest pięć zadań, od wyboru formy po post Toma z lukami. Na koniec uczeń odpisuje na czacie Salomei z Chicago, a w parze albo z nauczycielem otwiera pudełko z pytaniami o sztukę w swoim mieście.
W pracy domowej dwa zadania są sprawdzane automatycznie: zamiana zdań z kiedy na formę na -ąc i anagramy. Post o spacerze do rzeźby albo pomnika oraz nagranie o rzeźbie w mieście ucznia sprawdza nauczyciel.
- Gramatyka:
- forma na -ąc (imiesłów przysłówkowy) · idąc, patrząc, stojąc, spacerując · ta sama osoba · nie patrząc: nie osobno
- Temat:
- sztuka · rzeźba · Chicago · Magdalena Abakanowicz · sztuka w przestrzeni publicznej
Wskazówki dla nauczyciela
- Zacznij od pantomimy: przejdź przez salę, patrząc w telefon, i zapytaj, co robisz. Odpowiedź Idziesz, patrząc w telefon pokazuje sens formy, zanim pojawi się nazwa imiesłowu.
- Każ podkreślać osobę w obu częściach zdania. Gdy podmioty są różne, jak w Idąc przez park, zaczął padać deszcz, uczniowie sami widzą, że trzeba wrócić do kiedy.
- Buduj formy z kolumny „oni”: najpierw jadą, jedzą, piją, dopiero potem -c. Błąd jechając znika, gdy uczeń przestaje wychodzić od bezokolicznika.
- Pokaż zdjęcia „Nierozpoznanych” z Poznania, jeśli grupa nie zna rzeźb Abakanowicz. Opis zdjęcia z formami patrząc z daleka…, stojąc blisko… łączy tę lekcję z opisem obrazka z lekcji 21.
Podoba ci się?
Poprowadź całą lekcję w edio
25 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.
Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.
Cały kurs: Polski B1.2 · Zmieniamy świat
32 lekcje polskiego B1, tylko po polsku, dalszy ciąg kursu Polski B1.1 · Historie w podróży z tymi samymi bohaterami. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze poznają założycieli firm, artystów, wolontariuszy i podróżników. Po kursie uczniowie opowiadają historię firmy, proponują zmiany w swojej okolicy, opisują plakat albo rzeźbę, wiedzą, jak zachować się w gościach, i zgłaszają się na wolontariat. Każdy moduł zamyka projekt, słowa objaśniają zdjęcia i polskie definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs
Moduł 1 Historie start-upów
ElevenLabs, Wedel i Brainly; strona bierna z zostać i być, przez + biernik; prezentacja start-upu w 60 sekund
Lekcja 1Lektor, który zainspirował start-upStrona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
Lekcja 2Wedel: słodka historia od 1851 rokuStrona bierna: być czy zostać?
Lekcja 3Brainly: od Zadane.pl do całego świataStrona bierna z „przez” i w czasie przyszłym
Lekcja 4Projekt: start-up w 60 sekundPowtórka strony biernej: zostać, być, przez i przyszłość
Moduł 2 Miasta jutra
EC1 w Łodzi, Zakrzówek, krakowskie Planty; formy na -no / -to, z się i można by; wniosek o zielony skwer
Lekcja 5Elektrownia pełna nauki: EC1 w ŁodziFormy bezosobowe na -no, -to
Lekcja 6Kąpiel w starym kamieniołomie: ZakrzówekFormy z „się” oraz można, wolno, trzeba
Lekcja 7Tam, gdzie stały mury: krakowskie PlantyTryb przypuszczający w propozycjach: można by, trzeba by
Lekcja 8Projekt: zielony skwer na roguPowtórka: formy na -no / -to, z się i można by
Moduł 3 Jedzenie przyszłości
sady pod Grójcem, kiszonki, bank nasion w Radzikowie; imiesłowy kwitnący i ukiszony; menu bez marnowania w barze mlecznym
Moduł 4 Pamięć i nauka
Centrum Nauki Kopernik, Dyktando, uniwersytety trzeciego wieku; czasowniki z narzędnikiem, dopełniaczem i przyimkiem; własny plan nauki
Lekcja 13Dotknij wszystkiego! Centrum Nauki KopernikCzasowniki z narzędnikiem: kim? czym?
Lekcja 14Ó czy u? Wielkie dyktandoCzasowniki z dopełniaczem: czego?
Lekcja 15Studenci po siedemdziesiątceCzasowniki z przyimkiem: na, do, o, z
Lekcja 16Projekt: mój plan naukiPowtórka: czym? czego? czy z przyimkiem?
Moduł 5 Zwyczaje i dobre maniery
kwiaty w prezencie, mikołajki, przejście na ty; wypada i nie wypada, zdrobnienia; obiad u babci Hani
Lekcja 17Tylko nieparzyste: kwiaty w prezencieWypada, nie wypada, należy, nie należy + bezokolicznik
Lekcja 18Słodycze w bucikach: MikołajkiZdrobnienia: -ek, -ik, -ka, -uszko i imiona
Lekcja 19Mówmy sobie po imieniu!Z formy pan / pani na ty: czasownik, zaimki, wołacz
Lekcja 20Projekt: gość w polskim domuPowtórka: wypada, zdrobnienia i przejście na ty
Moduł 6 Sztuka i design
Polska Szkoła Plakatu, Agora Magdaleny Abakanowicz, fotel 366; opis obrazu, forma na -ąc, materiały; wystawa i audioprzewodnik
Lekcja 21Plakaty, które stały się sztukąOpis obrazka: przyimki, przypadki i „widać”
Lekcja 22 · tutaj jesteśTłum z żelaza: Agora w ChicagoImiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
Lekcja 23Fotel z mieszkania babci: model 366Z czego to jest? Z / ze, przymiotniki i imiesłowy
Lekcja 24Projekt: nasza wystawaPowtórka: opis obrazka, forma na -ąc i materiały
Moduł 7 Wolontariusze
WOŚP, Sprzątanie świata, spacery z psami ze schroniska; około i procenty, niech każdy…, zależy mi; zgłoszenie na wolontariat
Lekcja 25Czerwone serduszko na każdej kurtce: WOŚPLiczby w raportach: około, ponad, ułamki i procenty
Lekcja 26Sprzątanie świata: dbamy o planetęApele: niech + forma „on” albo „oni” i bezokolicznik na tablicach
Lekcja 27Sobotnie spacery z psami ze schroniskaCelownik w zwrotach: zależy mi, brakuje mi, chce mi się
Lekcja 28Projekt: zgłoszenie na wolontariatPowtórka modułu: liczby w raportach, apele i celownik
Moduł 8 Przygoda i wyzwanie
Wanda Rutkiewicz, Andrzej Bargiel, Marek Kamiński; zanim, mimo że, dzięki i z powodu; wyprawa przedstawiona sponsorowi
Lekcja 29Pierwsza Europejka na EvereścieZdania czasowe: zanim, gdy tylko, dopóki nie, aż
Lekcja 30Na nartach z K2Zdania przyzwalające: chociaż, mimo że, mimo + dopełniacz
Lekcja 31Oba bieguny w jeden rokPrzyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ, bo, dlatego
Lekcja 32Projekt: wyprawa marzeńPowtórka modułu: zdania czasowe, przyzwalające i przyczynowe



