Strona bierna: być czy zostać, przez kogo i lekcje

Q: Jak tworzy się stronę bierną?

Być lub zostać plus imiesłów przymiotnikowy bierny. Imiesłów kończy się na -ny , -ony albo -ty : czytać → czytany , zrobić → zrobiony , umyć → umyty . Obie części zgadzają się z podmiotem w rodzaju i liczbie: książka została przeczytana , uczniowie zostali nagrodzeni . Czas pokazuje forma być albo zostać : jest , był , będzie , został , zostanie .

Q: Jak zamienić stronę czynną na bierną?

Dopełnienie w bierniku staje się podmiotem w mianowniku. Z Mama upiekła ciasto bierzemy ciasto jako nowy podmiot. Czasownik zmieniamy na zostać z imiesłowem w tym samym czasie: zostało upieczone . Dawny podmiot dodajemy w bierniku po przez albo pomijamy: Ciasto zostało upieczone przez mamę . Gdy czynność trwa albo się powtarza, zamiast zostać używamy być : Ciasto jest pieczone co niedzielę .

Q: Być czy zostać w stronie biernej?

Być opisuje proces lub stan, zostać jedno zdarzenie. Drogi są remontowane znaczy, że prace trwają, a Droga została wyremontowana – że są skończone. Z imiesłowem dokonanym być opisuje stan: Sklep jest zamknięty mówi, jak jest teraz, a Sklep został zamknięty – że ktoś go zamknął w konkretnej chwili. Czasownik zostać łączymy tylko z imiesłowem dokonanym.

Q: Strona czynna, bierna i zwrotna – czym się różnią?

Tym, kto wykonuje czynność i kogo ona dotyczy. W stronie czynnej podmiot działa: Tata myje samochód . W biernej podmiot doznaje czynności: Samochód jest myty przez tatę . W zwrotnej podmiot wykonuje czynność i zarazem jej doznaje, a się znaczy „siebie”: Tata myje się . Nie każde się tworzy stronę zwrotną: bać się czy śmiać się zawsze występują z się .

Q: Czy formy zbudowano, otwarto to strona bierna?

Nie, to bezosobowe formy czasownika na -no i -to. Znaczą podobnie, ale nie mają podmiotu: w Zbudowano most słowo most jest dopełnieniem w bierniku, a w Most został zbudowany – podmiotem w mianowniku. Formy na -no i -to mówią tylko o przeszłości i nie łączą się z przez . Kto chce podać wykonawcę, wybiera stronę bierną.

Q: Jakie błędy robią uczniowie w stronie biernej?

Mylą być i zostać albo gubią zgodę z podmiotem. Typowe pomyłki to „Muzeum jest otwarte w 2016 roku” zamiast zostało otwarte , „Ulica został zamknięty” zamiast została zamknięta i „zostanie sprawdzane” zamiast zostanie sprawdzone . Uczniowie mówiący po ukraińsku lub rosyjsku stawiają czasem narzędnik zamiast przez : „namalowany Matejką” zamiast namalowany przez Matejkę .

Q: Jak uczyć strony biernej obcokrajowców?

Najpierw zostać w czasie przeszłym, potem być. W kursie Polski B1.2 · Zmieniamy świat lekcja 1 uczy został z imiesłowem na historii start-upu, lekcja 2 porównuje jest produkowana i została zbudowana , lekcja 3 dodaje przez i przyszłość, a lekcje 5 i 6 pokazują zdania bez wykonawcy: zbudowano i pływa się . Historie firm, budynków i wynalazków dają naturalne przykłady.

Q: Jakie ćwiczenia pomagają opanować stronę bierną?

Quizy o wynalazkach, dziełach i odkryciach. Pytania Przez kogo została odkryta penicylina? albo Kiedy został zbudowany Pałac Kultury? wymagają strony biernej w pytaniu i w odpowiedzi. Pomaga też przerabianie krótkich wiadomości z formy czynnej na bierną i odwrotnie. Tabele do uzupełnienia, luki i przeciąganie słów w lekcjach z tej strony są sprawdzane automatycznie.

Poziomy B1–B2 11 planów lekcji Ćwiczenia sprawdzane automatycznie

Strona bierna mówi, co dzieje się z podmiotem, a nie kto działa: Most został otwarty w maju, Chleb jest pieczony codziennie. Tworzymy ją z być lub zostać i imiesłowu biernego, a wykonawcę, jeśli jest ważny, dodajemy po przez: przez burmistrza. Na tej stronie są lekcje polskiego jako obcego z biblioteki edio, które uczą strony biernej i form bez wykonawcy, takich jak zbudowano i pływa się (liczba lekcji: 11, poziomy B1–B2). Przejrzyj schematy, sprawdź się w kilku zadaniach i wybierz z listy lekcję, która pasuje do twojej grupy.

Wypróbuj za darmo Wypróbuj ćwiczenia

Strona bierna – plany lekcji i ćwiczenia

11 planów lekcji, poziomy B1–B2. Każda to cała lekcja z czytaniem, słuchaniem i mówieniem, a jej strona pozwala wypróbować ćwiczenia z niej.

Strona bierna – ćwiczenia online

Po jednym ćwiczeniu z 6 lekcji. To te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Strona bierna – zasady i przykłady

W stronie czynnej podmiot wykonuje czynność: Kasia napisała list. W stronie biernej podmiotem staje się dawne dopełnienie w bierniku, a czynność go dotyczy: List został napisany przez Kasię. Imiesłów zgadza się z podmiotem w rodzaju i liczbie, tak samo jak forma być albo zostać: listy zostały napisane.

Zostać + imiesłów: jedno zdarzenie

Zostać w czasie przeszłym opisuje zdarzenie zakończone wynikiem: sklep został otwarty, wystawa została otwarta, okno zostało otwarte. Rodzaj męskoosobowy ma własne końcówki imiesłowu, -ani, -eni i -ci: goście zostali zaproszeni, pracownicy zostali przyjęci.

Kto? Co? → zostać + imiesłów

podmiot (kto? co?)	zostać	imiesłów	przykład
on: model, głos, film	został	-y	Pierwszy model głosu został zbudowany w Warszawie.
ona: firma, aplikacja, wersja	została	-a	Firma została założona w 2022 roku.
ono: biuro, nagranie, otwarcie	zostało	-e	Nagranie zostało sprawdzone po południu.
one: rzeczy, zwierzęta, kobiety (głosy, aplikacje, aktorki)	zostały	-e	Nowe głosy zostały nagrane w studiu.
oni: mężczyźni albo grupa z mężczyzną (lektorzy)	zostali	-i (-ani, -eni, -ci)	Lektorzy zostali zaproszeni do studia.

Imiesłów: jaki? jaka? jakie? jacy?

czasownik (co zrobić?)	on	ona	ono, one	oni
nagrać, wybrać, zapytać	nagrany	nagrana	nagrane	nagrani (-any → -ani)
zbudować, przygotować	zbudowany	zbudowana	zbudowane	zbudowani
założyć, stworzyć, zauważyć	założony	założona	założone	założeni (-ony → -eni)
zaprosić, poprosić (s → sz)	zaproszony	zaproszona	zaproszone	zaproszeni
wyróżnić, udostępnić	wyróżniony	wyróżniona	wyróżnione	wyróżnieni
otworzyć, przyjąć	otwarty, przyjęty	otwarta, przyjęta	otwarte, przyjęte	przyjęci (-ty → -ci)

Z lekcji Lektor, który zainspirował start-up (Polski B1.2)

Być czy zostać?

Być z imiesłowem niedokonanym opisuje proces albo coś, co się powtarza: Listy są sortowane rano. Z imiesłowem dokonanym opisuje stan: Sklep jest zamknięty. Zostać mówi o jednym zdarzeniu, często z datą: Sklep został zamknięty w 2020 roku.

Być czy zostać?

co mówimy? (pytanie)	forma	przykład
proces teraz, który się powtarza (Co się dzieje?)	jest / są + imiesłów (niedokonany)	Czekolada jest produkowana na Pradze. Ziarna są prażone.
proces w przeszłości (Co się działo?)	był / była / było / były / byli + imiesłów (niedokonany)	Na Miodowej była sprzedawana czekolada.
stan (Jaki jest?)	jest / są + imiesłów (dokonany)	Sklep na Szpitalnej jest otwarty od 1894 roku.
jedno zdarzenie (Co się stało? Kiedy?)	został / została / zostało / zostały / zostali + imiesłów (dokonany)	Ptasie Mleczko zostało zarejestrowane w 1936 roku.

Słowa-sygnały

być: jest / są

codziennie, zwykle, zawsze, często
teraz, dziś, do dziś
od 1894 roku (i do dziś)

zostać: został / została…

w 1851 roku, w 1936 roku
na początku lat 30.
wtedy, w końcu (jeden raz)

Z lekcji Wedel: słodka historia od 1851 roku (Polski B1.2)

Przez + biernik i strona bierna w przyszłości

Wykonawcę podajemy, gdy jest ważny, w bierniku po przez: przez uczniów, przez mamę, przeze mnie. W przyszłości zostanie łączy się z imiesłowem dokonanym (Dach zostanie naprawiony), a będzie z niedokonanym, gdy chodzi o proces: Dach będzie naprawiany całą zimę.

Strona czynna → strona bierna

kto robi? (strona czynna)	co się dzieje? (strona bierna)
Moderatorzy sprawdzają odpowiedzi.	Odpowiedzi są sprawdzane przez moderatorów.
Trzej młodzi ludzie założyli serwis.	Serwis został założony przez trzech młodych ludzi.
Zosia nagra minutę.	Minuta zostanie nagrana przez Zosię.

Przyszłość: zostanie czy będzie?

kiedy?	forma	przykład
jedno zdarzenie z wynikiem (w pięć minut, w godzinę; kiedy minuta zostanie nagrana, …)	zostanie / zostaną + imiesłów od czasownika dokonanego (nagrać → nagrana)	Minuta zostanie nagrana w pięć minut.
proces, coś się powtarza (codziennie, co tydzień, przez cały tydzień)	będzie / będą + imiesłów od czasownika niedokonanego (nagrywać → nagrywana)	Odpowiedzi będą sprawdzane codziennie.

Z lekcji Brainly: od Zadane.pl do całego świata (Polski B1.2)

Zbudowano, otwarto: formy na -no i -to

Formy na -no i -to nie są stroną bierną, choć znaczą podobnie. Nie mają podmiotu ani wykonawcy, opisują tylko przeszłość, a dopełnienie zostaje w bierniku: Otwarto nową szkołę. Po przeczeniu przechodzi w dopełniacz: Nie otwarto nowej szkoły.

Jak zrobić formę na -no / -to?

czasownik (co zrobić?)	oni (czas przeszły)	strona bierna (lekcja 1)	forma na -no / -to
zbudować, przekazać	zbudowali, przekazali	zbudowany, przekazany	zbudowano, przekazano (-ali → -ano)
uruchomić, zakończyć	uruchomili, zakończyli	uruchomiony, zakończony	uruchomiono, zakończono (-ili, -yli → -ono)
zamknąć, rozpocząć, wziąć	zamknęli, rozpoczęli, wzięli	zamknięty, rozpoczęty, wzięty	zamknięto, rozpoczęto, wzięto (-ęli → -ęto; uwaga: zamknięto)
odkryć, otworzyć	odkryli, otworzyli	odkryty, otwarty	odkryto, otwarto (zapamiętaj!)

Co dalej? Biernik albo dopełniacz

zdanie	przypadek (pytanie)	przykład
tak (+)	biernik (kogo? co?)	Otwarto nową halę. Uruchomiono turbinę. Przyjęto pierwszych gości.
nie (−)	dopełniacz (kogo? czego?)	Nie zburzono hali maszyn. Nie wyrzucono starej turbiny.

Z lekcji Elektrownia pełna nauki: EC1 w Łodzi (Polski B1.2)

Pływa się, mówi się: forma z się

Konstrukcja z się opisuje to, co robią wszyscy albo co obowiązuje: Tu się nie pali, Mówi się, że… Czasownik ma zawsze formę trzeciej osoby liczby pojedynczej, a dopełnienie zostaje w bierniku: Zupę je się łyżką.

bezokolicznik (co robić?)	on, ona (3. osoba)	bez osoby: … się
pływać	pływa	pływa się
skakać	skacze	skacze się
mówić	mówi	mówi się, że…
jeść	je	je się
wchodzić	wchodzi	wchodzi się
brać	bierze	bierze się
korzystać	korzysta	korzysta się

Z lekcji Kąpiel w starym kamieniołomie: Zakrzówek (Polski B1.2)

Pytania o stronę bierną

Co to jest strona bierna?

W stronie biernej podmiot nie wykonuje czynności, tylko jej doznaje. W zdaniu Okno zostało wybite okno nic nie robi: ktoś je wybił. Strona bierna przydaje się, gdy wykonawca jest nieznany, nieważny albo oczywisty, dlatego często pojawia się w wiadomościach, tekstach o historii i opisach procesów: Zamek został zbudowany w XIV wieku, Mleko jest pasteryzowane.

Jak tworzy się stronę bierną?

Być lub zostać plus imiesłów przymiotnikowy bierny. Imiesłów kończy się na -ny, -ony albo -ty: czytać → czytany, zrobić → zrobiony, umyć → umyty. Obie części zgadzają się z podmiotem w rodzaju i liczbie: książka została przeczytana, uczniowie zostali nagrodzeni. Czas pokazuje forma być albo zostać: jest, był, będzie, został, zostanie.

Jak zamienić stronę czynną na bierną?

Dopełnienie w bierniku staje się podmiotem w mianowniku. Z Mama upiekła ciasto bierzemy ciasto jako nowy podmiot. Czasownik zmieniamy na zostać z imiesłowem w tym samym czasie: zostało upieczone. Dawny podmiot dodajemy w bierniku po przez albo pomijamy: Ciasto zostało upieczone przez mamę. Gdy czynność trwa albo się powtarza, zamiast zostać używamy być: Ciasto jest pieczone co niedzielę.

Które czasowniki mają stronę bierną?

Czasowniki przechodnie, zwykle te z dopełnieniem w bierniku. Czytać książkę daje książka jest czytana, a zbudować dom daje dom został zbudowany. Czasowniki nieprzechodnie, na przykład spać, biec czy pomagać komuś, strony biernej nie mają: nie powiemy „Babcia jest pomagana”. Tworzą ją też nieliczne czasowniki z dopełniaczem, na przykład używać: Ten program jest używany w szkołach.

Być czy zostać w stronie biernej?

Być opisuje proces lub stan, zostać jedno zdarzenie. Drogi są remontowane znaczy, że prace trwają, a Droga została wyremontowana – że są skończone. Z imiesłowem dokonanym być opisuje stan: Sklep jest zamknięty mówi, jak jest teraz, a Sklep został zamknięty – że ktoś go zamknął w konkretnej chwili. Czasownik zostać łączymy tylko z imiesłowem dokonanym.

Strona czynna, bierna i zwrotna – czym się różnią?

Tym, kto wykonuje czynność i kogo ona dotyczy. W stronie czynnej podmiot działa: Tata myje samochód. W biernej podmiot doznaje czynności: Samochód jest myty przez tatę. W zwrotnej podmiot wykonuje czynność i zarazem jej doznaje, a się znaczy „siebie”: Tata myje się. Nie każde się tworzy stronę zwrotną: bać się czy śmiać się zawsze występują z się.

Czy formy zbudowano, otwarto to strona bierna?

Nie, to bezosobowe formy czasownika na -no i -to. Znaczą podobnie, ale nie mają podmiotu: w Zbudowano most słowo most jest dopełnieniem w bierniku, a w Most został zbudowany – podmiotem w mianowniku. Formy na -no i -to mówią tylko o przeszłości i nie łączą się z przez. Kto chce podać wykonawcę, wybiera stronę bierną.

Jakie błędy robią uczniowie w stronie biernej?

Mylą być i zostać albo gubią zgodę z podmiotem. Typowe pomyłki to „Muzeum jest otwarte w 2016 roku” zamiast zostało otwarte, „Ulica został zamknięty” zamiast została zamknięta i „zostanie sprawdzane” zamiast zostanie sprawdzone. Uczniowie mówiący po ukraińsku lub rosyjsku stawiają czasem narzędnik zamiast przez: „namalowany Matejką” zamiast namalowany przez Matejkę.

Jak uczyć strony biernej obcokrajowców?

Najpierw zostać w czasie przeszłym, potem być. W kursie Polski B1.2 · Zmieniamy świat lekcja 1 uczy został z imiesłowem na historii start-upu, lekcja 2 porównuje jest produkowana i została zbudowana, lekcja 3 dodaje przez i przyszłość, a lekcje 5 i 6 pokazują zdania bez wykonawcy: zbudowano i pływa się. Historie firm, budynków i wynalazków dają naturalne przykłady.

Jakie ćwiczenia pomagają opanować stronę bierną?

Quizy o wynalazkach, dziełach i odkryciach. Pytania Przez kogo została odkryta penicylina? albo Kiedy został zbudowany Pałac Kultury? wymagają strony biernej w pytaniu i w odpowiedzi. Pomaga też przerabianie krótkich wiadomości z formy czynnej na bierną i odwrotnie. Tabele do uzupełnienia, luki i przeciąganie słów w lekcjach z tej strony są sprawdzane automatycznie.

Więcej gramatyki polskiej

Lekcje do każdego zagadnienia gramatyki polskiej, od przypadków po aspekt czasownika. Wszystkie zagadnienia

Strona bierna: być czy zostać, przez kogo i lekcje

Strona bierna – plany lekcji i ćwiczenia

Konferencja prasowa z mistrzynią

Lektor, który zainspirował start-up

Wedel: słodka historia od 1851 roku

Brainly: od Zadane.pl do całego świata

Projekt: start-up w 60 sekund

Elektrownia pełna nauki: EC1 w Łodzi

Kąpiel w starym kamieniołomie: Zakrzówek

Projekt: zielony skwer na rogu

Nasiona na rok 2100

Wilki bywają widywane

Projekt: nasz film przyrodniczy

Strona bierna – ćwiczenia online

Strona bierna – zasady i przykłady

Zostać + imiesłów: jedno zdarzenie

Kto? Co? → zostać + imiesłów

Imiesłów: jaki? jaka? jakie? jacy?

Być czy zostać?

Być czy zostać?

Słowa-sygnały

Przez + biernik i strona bierna w przyszłości

Strona czynna → strona bierna

Przyszłość: zostanie czy będzie?

Zbudowano, otwarto: formy na -no i -to

Jak zrobić formę na -no / -to?

Co dalej? Biernik albo dopełniacz

Pływa się, mówi się: forma z się

Pytania o stronę bierną

Więcej gramatyki polskiej

Przypadki

Czasowniki

Części mowy

Zdania i styl

Ucz polskiego z gotowymi lekcjami