Sign up for freeSign up

Tłum z żelaza: Agora w Chicago – imiesłów przysłówkowy na -ąc: idąc, patrząc

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o imiesłowie przysłówkowym współczesnym, czyli formie na -ąc, na przykładzie „Agory”, żeliwnych figur Magdaleny Abakanowicz w Chicago.

Grammar
Forma „oni” czasownika niedokonanego plus -c: idą → idąc, stoją → stojąc, jadą → jadąc. Forma się nie odmienia, a obie czynności wykonuje ta sama osoba. Do tego nie patrząc pisane osobno i kontrast z -ący.
Topic
Tom pokazuje Olenie zdjęcia ze swojego miasta: 106 bezgłowych figur z żeliwa w Grant Parku. Przewodnik w poznańskiej Cytadeli opowiada o podobnych „Nierozpoznanych”.
Activities
Artykuł z magazynu o sztuce w mieście, rozmowa przy laptopie i nagranie przewodnika, schemat z pięcioma zadaniami, czat z koleżanką z Chicago i pudełko z pytaniami.

What's inside

  1. Chapter 1Rzeźby wśród nas

    • PictureUnlock
    • Zakręć kołem i odpowiedz: sztuka w mieścieSpin the wheelUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj nowe słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Czytamy: spacer wśród figur

    • Przeczytaj artykuł: Spacer wśród żelaznego tłumuArticleUnlock
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  3. Chapter 3Słuchamy: zdjęcia z Chicago

    • Posłuchaj: Tom pokazuje Olenie zdjęcia z ChicagoListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Posłuchaj przewodnika: park Cytadela w PoznaniuListeningUnlock
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock

  4. Chapter 4Gramatyka: idąc, patrząc, stojąc

    • Spójrz na schemat: idąc, patrząc, stojącGrammar schemeTry it
    • Wybierz poprawną formę na -ącChoose the optionUnlock
    • Wypełnij tabelę: od formy „oni” do formy na -ącFill in the tableTry it
    • Uzupełnij zdania: wpisz formę na -ąc czasownika z nawiasuFill in the gapsUnlock
    • Wybierz poprawne zdanie: kto to robi?QuizUnlock
    • Przeciągnij słowa: post Toma o „Agorze”Drag and dropUnlock

  5. Chapter 5Rozmawiamy: sztuka na ulicy

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: Salomea pyta o „Agorę”ChatTry it
    • Otwórz pudełko i odpowiedz: sztuka w twoim mieścieOpen the boxUnlock

  6. Chapter 6Praca domowa

    • Uzupełnij zdania: zamiast „kiedy” wpisz formę na -ącFill in the gapsUnlock
    • Ułóż słowa z literAnagramUnlock
    • Napisz post: mój spacer do rzeźby albo pomnikaWriting, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj odpowiedź: spacer wśród rzeźbSpeaking, checked by the teacherUnlock

25 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Rzeźba po polsku: słownictwo

11 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+8 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • tłum
  • odlew
  • odlewnia
  • kora
  • pomarszczony
  • instalacja
  • bezgłowy
  • mijać

Grammar: imiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc

Forma na -ąc mówi, co ktoś robi w tym samym czasie co w zdaniu głównym. W gramatyce to imiesłów przysłówkowy współczesny, a w lekcji po prostu forma na -ąc z pytaniem co robiąc?. Uczniowie głównie ją rozpoznają, a tworzą w prostych zdaniach z jednym podmiotem. Schemat pokazuje, skąd się bierze i kiedy nie wolno jej użyć.

Forma na -ąc: idąc, patrząc, stojąc

Forma na -ąc (imiesłów przysłówkowy, Co robiąc?) mówi, co ktoś robi w tym samym czasie. Obie czynności robi ta sama osoba.

Forma „oni” plus -c

Bierzemy formę oni czasownika niedokonanego i dodajemy -c: idą → idąc, patrzą → patrząc, spacerują → spacerując, jadą → jadąc. Czasowniki dokonane tej formy nie mają: zamiast zrobiąc mówimy Kiedy zrobił….

czasownik (co robić?)oni (co robią?)forma na -ąc (co robiąc?)
iśćidąidąc
patrzećpatrząpatrząc
staćstojąstojąc
spacerowaćspacerująspacerując
myślećmyśląmyśląc
pisaćpisząpisząc
jechaćjadąjadąc
zrobić (aspekt dokonany)zrobią (to przyszłość!)✗ brak formy: Kiedy zrobił…

Ta sama osoba w obu częściach zdania

Wzór zdania jest prosty: forma na -ąc, osoba, czasownik. W zdaniu Spacerując po parku, Tom robi zdjęcia spaceruje i fotografuje ten sam Tom. Forma się nie zmienia, niezależnie od osoby i czasu: idąc pasuje do on, ona, my i do przeszłości.

Jak budujemy zdanie?

forma na -ąc (co robiąc?)ta sama osobaczasownik (co robi?)

Spacerując po parku, Tom robi zdjęcia.

Stojąc blisko, Olena widzi, że każda figura jest inna.

Forma na -ąc się nie zmienia

kto?kiedy?przykład
Tom (on)terazTom robi zdjęcia, idąc przez park.
Olena (ona)wczorajOlena czytała książkę, jadąc autobusem.
myjutroJutro, wracając z pracy, kupimy chleb.
turyści (oni)zawszeTuryści robią zdjęcia, stojąc przy figurach.

-ąc czy -ący?

Forma na -ący jest jak przymiotnik i odpowiada na pytanie jaki?: idące figury, stojąca figura. Forma na -ąc odpowiada na pytanie co robiąc? i nigdy się nie zmienia: Idąc między figurami, Tom je liczył.

-ący, -ąca, -ące (Jaki? Który?)

  • jak przymiotnik, zmienia się: idący tłum, stojąca figura, idące figury
  • W parku widać figury idące w różne strony.

-ąc (Co robiąc?)

  • nigdy się nie zmienia: idąc, stojąc, patrząc
  • Idąc między figurami, Tom je liczył.

Przecinek, „nie” i typowe błędy

Część zdania z formą na -ąc oddzielamy przecinkiem. Przeczenie nie stoi przy niej osobno: nie patrząc. Lista błędów pokazuje zdanie z dwiema osobami (Idąc przez park, zaczął padać deszcz), formę od bezokolicznika (jechając) i od czasownika dokonanego (zrobiąc).

Uwaga!

Część zdania z formą na -ąc oddzielamy przecinkiem: Idąc przez park, Tom… albo Tom robił zdjęcia, idąc przez park. Nie piszemy osobno: nie patrząc, nie myśląc. Ale nie z formą na -ący piszemy razem (niekwitnące drzewa).

Typowe błędy

  • Idąc przez park, zaczął padać deszcz.

    Kiedy Tom szedł przez park, zaczął padać deszcz.

    deszcz nie idzie: przy -ąc musi być ta sama osoba

  • Zrobiąc zdjęcie, Tom wysłał je mamie.

    Kiedy Tom zrobił zdjęcie, wysłał je mamie.

    zrobić to aspekt dokonany: nie ma formy na -ąc

  • Jechając autobusem, Olena czyta.

    Jadąc autobusem, Olena czyta.

    od formy „oni”: jadą → jadąc

  • Niepatrząc na mapę, Olena znalazła drogę.

    Nie patrząc na mapę, Olena znalazła drogę.

    nie + forma na -ąc: osobno

Przykłady

  • Spacerując między figurami, Tom robił zdjęcia.Tom spacerował i Tom robił zdjęcia: ta sama osoba
  • Patrząc z daleka, widzimy tłum ludzi.
  • Stojąc blisko, widzisz, że każda figura jest inna.
  • Olena słuchała Toma, nie patrząc na zegarek.nie + forma na -ąc: osobno
  • Wiele osób, idąc do muzeów, zatrzymuje się przy „Agorze”.

More lessons on this grammar: Imiesłowy lessons and exercises

Try the Imiesłów przysłówkowy współczesny exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 12 auto-checked exercises
  • 3 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 article
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 2 audio clips
  • 1 picture
  • 2 transcripts

The main objectives of this lesson are to:

  • utworzyć formę na -ąc od formy „oni”: patrzą → patrząc, piszą → pisząc, jedzą → jedząc
  • powiedzieć, co ktoś robi w tym samym czasie: Spacerując między figurami, Tom robił zdjęcia.
  • sprawdzić, czy obie czynności wykonuje ta sama osoba, i poprawić zdanie Idąc przez park, zaczął padać deszcz
  • zamienić zdanie z kiedy na formę na -ąc: Kiedy Olena jedzie autobusem, czyta książkę. → Olena czyta książkę, jadąc autobusem.
  • opisać rzeźbę w parku i swoje wrażenia: Stojąc blisko, widzisz, że każda figura jest inna.

To lekcja 22 kursu Polski B1.2 · Zmieniamy świat, druga w module Sztuka i design. Wraca do imiesłowów na -ący z lekcji 9, ale tylko jako tło dla nowej formy, a z lekcji 21 bierze zwroty na pierwszym planie i w tle. Spacer między figurami to sytuacja, w której ciągle robimy coś jednocześnie: idziemy, patrzymy, liczymy. Lekcja 23 uczy mówić o materiałach na przykładzie fotela 366.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o sztukę w mieście, poznają jedenaście słów z obrazkami, od rzeźbiarki po mijać, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają artykuł o „Agorze” i jej autorce z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają rozmowy Toma i Oleny nad zdjęciami z Chicago oraz przewodnika po parku Cytadela w Poznaniu. Po schemacie jest pięć zadań, od wyboru formy po post Toma z lukami. Na koniec uczeń odpisuje na czacie Salomei z Chicago, a w parze albo z nauczycielem otwiera pudełko z pytaniami o sztukę w swoim mieście.

W pracy domowej dwa zadania są sprawdzane automatycznie: zamiana zdań z kiedy na formę na -ąc i anagramy. Post o spacerze do rzeźby albo pomnika oraz nagranie o rzeźbie w mieście ucznia sprawdza nauczyciel.

Grammar:
forma na -ąc (imiesłów przysłówkowy) · idąc, patrząc, stojąc, spacerując · ta sama osoba · nie patrząc: nie osobno
Topic:
sztuka · rzeźba · Chicago · Magdalena Abakanowicz · sztuka w przestrzeni publicznej

Teaching tips

  • Zacznij od pantomimy: przejdź przez salę, patrząc w telefon, i zapytaj, co robisz. Odpowiedź Idziesz, patrząc w telefon pokazuje sens formy, zanim pojawi się nazwa imiesłowu.
  • Każ podkreślać osobę w obu częściach zdania. Gdy podmioty są różne, jak w Idąc przez park, zaczął padać deszcz, uczniowie sami widzą, że trzeba wrócić do kiedy.
  • Buduj formy z kolumny „oni”: najpierw jadą, jedzą, piją, dopiero potem -c. Błąd jechając znika, gdy uczeń przestaje wychodzić od bezokolicznika.
  • Pokaż zdjęcia „Nierozpoznanych” z Poznania, jeśli grupa nie zna rzeźb Abakanowicz. Opis zdjęcia z formami patrząc z daleka…, stojąc blisko… łączy tę lekcję z opisem obrazka z lekcji 21.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

25 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski B1.2 · Zmieniamy świat

32 lekcje polskiego B1, tylko po polsku, dalszy ciąg kursu Polski B1.1 · Historie w podróży z tymi samymi bohaterami. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze poznają założycieli firm, artystów, wolontariuszy i podróżników. Po kursie uczniowie opowiadają historię firmy, proponują zmiany w swojej okolicy, opisują plakat albo rzeźbę, wiedzą, jak zachować się w gościach, i zgłaszają się na wolontariat. Każdy moduł zamyka projekt, słowa objaśniają zdjęcia i polskie definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Historie start-upów

    ElevenLabs, Wedel i Brainly; strona bierna z zostać i być, przez + biernik; prezentacja start-upu w 60 sekund

    1. Lesson 1Lektor, który zainspirował start-upStrona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
    2. Lesson 2Wedel: słodka historia od 1851 rokuStrona bierna: być czy zostać?
    3. Lesson 3Brainly: od Zadane.pl do całego świataStrona bierna z „przez” i w czasie przyszłym
    4. Lesson 4Projekt: start-up w 60 sekundPowtórka strony biernej: zostać, być, przez i przyszłość

  2. Unit 2 Miasta jutra

    EC1 w Łodzi, Zakrzówek, krakowskie Planty; formy na -no / -to, z się i można by; wniosek o zielony skwer

    1. Lesson 5Elektrownia pełna nauki: EC1 w ŁodziFormy bezosobowe na -no, -to
    2. Lesson 6Kąpiel w starym kamieniołomie: ZakrzówekFormy z „się” oraz można, wolno, trzeba
    3. Lesson 7Tam, gdzie stały mury: krakowskie PlantyTryb przypuszczający w propozycjach: można by, trzeba by
    4. Lesson 8Projekt: zielony skwer na roguPowtórka: formy na -no / -to, z się i można by

  3. Unit 3 Jedzenie przyszłości

    sady pod Grójcem, kiszonki, bank nasion w Radzikowie; imiesłowy kwitnący i ukiszony; menu bez marnowania w barze mlecznym

    1. Lesson 9Największy sad EuropyImiesłów przymiotnikowy czynny: -ący, -ąca, -ące
    2. Lesson 10Magia kiszonekImiesłów przymiotnikowy bierny: -ny, -ony, -ty
    3. Lesson 11Nasiona na rok 2100Fraza z imiesłowem czy zdanie z „który”
    4. Lesson 12Projekt: kuchnia bez marnowaniaPowtórka: imiesłowy i zdania z „który”

  4. Unit 4 Pamięć i nauka

    Centrum Nauki Kopernik, Dyktando, uniwersytety trzeciego wieku; czasowniki z narzędnikiem, dopełniaczem i przyimkiem; własny plan nauki

    1. Lesson 13Dotknij wszystkiego! Centrum Nauki KopernikCzasowniki z narzędnikiem: kim? czym?
    2. Lesson 14Ó czy u? Wielkie dyktandoCzasowniki z dopełniaczem: czego?
    3. Lesson 15Studenci po siedemdziesiątceCzasowniki z przyimkiem: na, do, o, z
    4. Lesson 16Projekt: mój plan naukiPowtórka: czym? czego? czy z przyimkiem?

  5. Unit 5 Zwyczaje i dobre maniery

    kwiaty w prezencie, mikołajki, przejście na ty; wypada i nie wypada, zdrobnienia; obiad u babci Hani

    1. Lesson 17Tylko nieparzyste: kwiaty w prezencieWypada, nie wypada, należy, nie należy + bezokolicznik
    2. Lesson 18Słodycze w bucikach: MikołajkiZdrobnienia: -ek, -ik, -ka, -uszko i imiona
    3. Lesson 19Mówmy sobie po imieniu!Z formy pan / pani na ty: czasownik, zaimki, wołacz
    4. Lesson 20Projekt: gość w polskim domuPowtórka: wypada, zdrobnienia i przejście na ty

  6. Unit 6 Sztuka i design

    Polska Szkoła Plakatu, Agora Magdaleny Abakanowicz, fotel 366; opis obrazu, forma na -ąc, materiały; wystawa i audioprzewodnik

    1. Lesson 21Plakaty, które stały się sztukąOpis obrazka: przyimki, przypadki i „widać”
    2. Lesson 22 · you're hereTłum z żelaza: Agora w ChicagoImiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
    3. Lesson 23Fotel z mieszkania babci: model 366Z czego to jest? Z / ze, przymiotniki i imiesłowy
    4. Lesson 24Projekt: nasza wystawaPowtórka: opis obrazka, forma na -ąc i materiały

  7. Unit 7 Wolontariusze

    WOŚP, Sprzątanie świata, spacery z psami ze schroniska; około i procenty, niech każdy…, zależy mi; zgłoszenie na wolontariat

    1. Lesson 25Czerwone serduszko na każdej kurtce: WOŚPLiczby w raportach: około, ponad, ułamki i procenty
    2. Lesson 26Sprzątanie świata: dbamy o planetęApele: niech + forma „on” albo „oni” i bezokolicznik na tablicach
    3. Lesson 27Sobotnie spacery z psami ze schroniskaCelownik w zwrotach: zależy mi, brakuje mi, chce mi się
    4. Lesson 28Projekt: zgłoszenie na wolontariatPowtórka modułu: liczby w raportach, apele i celownik

  8. Unit 8 Przygoda i wyzwanie

    Wanda Rutkiewicz, Andrzej Bargiel, Marek Kamiński; zanim, mimo że, dzięki i z powodu; wyprawa przedstawiona sponsorowi

    1. Lesson 29Pierwsza Europejka na EvereścieZdania czasowe: zanim, gdy tylko, dopóki nie, aż
    2. Lesson 30Na nartach z K2Zdania przyzwalające: chociaż, mimo że, mimo + dopełniacz
    3. Lesson 31Oba bieguny w jeden rokPrzyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ, bo, dlatego
    4. Lesson 32Projekt: wyprawa marzeńPowtórka modułu: zdania czasowe, przyzwalające i przyczynowe

Questions about this lesson

Co to są imiesłowy w języku polskim?
To formy czasownika, które działają jak przymiotnik albo przysłówek. Imiesłowy przymiotnikowe odmieniają się: idący, czytana, zrobione. Imiesłowy przysłówkowe są nieodmienne: współczesny na -ąc (idąc, patrząc) i uprzedni na -wszy lub -łszy (zrobiwszy, przeczytawszy), spotykany raczej w tekstach pisanych. W lekcji Tłum z żelaza: Agora w Chicago na edio.ai uczniowie poznają formę na -ąc.
Jak tworzy się imiesłów przysłówkowy współczesny?
Do formy 3. osoby liczby mnogiej dodajemy -c. Idą → idąc, stoją → stojąc, piszą → pisząc, jedzą → jedząc. Forma powstaje tylko od czasowników niedokonanych i nigdy się nie odmienia. Błąd jechając bierze się z bezokolicznika jechać, a poprawnie jest jadą → jadąc.
Kiedy używamy formy na -ąc?
Gdy ta sama osoba robi dwie rzeczy naraz. Olena czyta książkę, jadąc autobusem: czyta i jedzie Olena. Forma na -ąc zastępuje zdanie z kiedy, ale brzmi trochę bardziej książkowo, więc często spotkamy ją w opowiadaniu, artykule czy opisie. W rozmowie częściej mówimy Kiedy jadę autobusem, czytam.
Dlaczego „Idąc przez park, zaczął padać deszcz” to błąd?
Bo deszcz nie idzie przez park: podmioty są różne. Forma na -ąc zawsze dotyczy podmiotu zdania głównego. Jeśli osoby są dwie, wracamy do zdania z kiedy: Kiedy Tom szedł przez park, zaczął padać deszcz. Ten błąd łatwo zrobić, dlatego w lekcji na edio.ai pojawia się w quizie, w czacie i na liście typowych pomyłek.
„Nie patrząc” czy „niepatrząc”?
Osobno: nie patrząc, nie myśląc. Z imiesłowem przysłówkowym nie piszemy zawsze rozdzielnie. Inaczej jest z imiesłowem przymiotnikowym: od 2026 roku nie piszemy z nim razem, np. niekwitnące drzewa, nieprzeczytana książka.
Czym różni się „idąc” od „idący”?
Idący opisuje rzeczownik, idąc opisuje czynność. Idący to imiesłów przymiotnikowy: odmienia się jak przymiotnik i odpowiada na pytanie jaki? (idące figury, idąca kobieta). Idąc to imiesłów przysłówkowy: nie zmienia się i odpowiada na pytanie co robiąc? (Idąc między figurami, Tom je liczył).
Czy od każdego czasownika można utworzyć formę na -ąc?
Nie, tylko od czasowników niedokonanych. Mówimy robiąc, czytając, wracając, ale od zrobić, przeczytać, wrócić tej formy nie ma. Gdy czynność się skończyła, używamy zdania z kiedy (Kiedy Tom zrobił zdjęcie, wysłał je mamie) albo, w języku pisanym, imiesłowu uprzedniego: zrobiwszy zdjęcie.
Jak opisać rzeźbę po polsku?
Materiał, wygląd i wrażenie, najlepiej w tej kolejności. Figura jest z żeliwa i ma kolor rdzy, Jej powierzchnia przypomina korę drzewa. Przydają się słowa rzeźba, figura, pomnik, instalacja i zwroty z opisu obrazka: na pierwszym planie, w tle. Wrażenie dobrze brzmi z formą na -ąc: Stojąc blisko, widzę….
Jak uczyć imiesłowu przysłówkowego na poziomie B1?
Najpierw rozpoznawanie, potem proste zdania z jedną osobą. Uczeń B1 częściej spotka tę formę w tekście, niż sam jej użyje, więc dobrze zacząć od artykułu i nagrania. Potem pomaga zamiana zdań z kiedy i tabela od formy oni do -ąc. Przy każdym zdaniu warto pytać: kto to robi?
Jaka gra pomaga ćwiczyć formę na -ąc?
Pudełko z pytaniami, na które odpowiada się zdaniem z -ąc. Pytania w rodzaju Jakie rzeźby mijasz, idąc przez miasto? albo Co czujesz, patrząc na swoją ulubioną rzeźbę? same podsuwają formę. W edio pudełko otwiera się w parze albo z nauczycielem, także na zajęciach online.
Czy są interaktywne ćwiczenia z imiesłowów?
Tak, a tabela form to dobry początek. Na tej stronie można wypróbować trzy części lekcji Tłum z żelaza: Agora w Chicago: rozmowę Toma i Oleny nad zdjęciami z Chicago, tabelę od formy „oni” do formy na -ąc oraz czat, w którym Salomea pyta ucznia o „Agorę”. Po artykuł, pozostałe zadania i pracę domową trzeba sięgnąć do pełnej lekcji.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required