Sign up for freeSign up

Projekt: kuchnia bez marnowania – powtórka imiesłowów i zdań z „który”

Lekcja powtórkowa polskiego B1 dla obcokrajowców: imiesłowy na -ący i -ny oraz zdania z który w projekcie, w którym uczeń przedstawia własny pomysł na jedzenie przyszłości.

Grammar
Bez nowej reguły: imiesłów czynny (drzewa rosnące pod Grójcem), bierny (chleb pokrojony w kostkę, niesprzedany chleb) i zamiana na który z jest / są albo został / zostały.
Topic
Kuba, kucharz z baru mlecznego „Łyżka”, przedstawia kierowniczce, pani Karinie, kuchnię bez marnowania: grzanki z wczorajszego chleba, bulion z obierek i kiszone nadwyżki.
Activities
Propozycja Kuby do czytania i rozłożenia na części, rozmowa w barze, pięć zadań powtórki, szablon własnej propozycji, czat z przyjaciółką i koło z pytaniami na start.

What's inside

  1. Chapter 1Na start: nic do kosza!

    • PictureUnlock
    • Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj nowe słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Czytamy: propozycja Kuby

    • Przeczytaj propozycję Kuby: Kuchnia bez marnowaniaArticleUnlock
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Posortuj zdania: która to część propozycji?Sort into columnsUnlock

  3. Chapter 3Słuchamy: Kuba przedstawia pomysł

    • Posłuchaj: Kuba rozmawia z kierowniczką baruListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  4. Chapter 4Powtórka: co już umiesz?

    • Czy pamiętasz? Wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Czy zdanie jest poprawne? Wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Posortuj frazy: jak powiedzieć to zdaniem z który?Sort into columnsTry it
    • Uzupełnij wiadomość Kuby na czacieFill in the gapsUnlock
    • Znajdź pary: pytanie i odpowiedźMemory gameUnlock

  5. Chapter 5Twój projekt: mam pomysł!

    • Przeciągnij słowa: szablon twojej propozycjiDrag and dropUnlock
    • Wybierz najlepsze zdanie do każdej częściQuizUnlock
    • Wybierz poprawne odpowiedzi: twój pomysł na jedzenie przyszłościChatTry it

  6. Chapter 6Praca domowa

    • Napisz propozycję: twój pomysł na jedzenie przyszłościWriting, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj prezentację swojego pomysłuSpeaking, checked by the teacherUnlock
    • Dopasuj słowa i definicjeMatchUnlock

22 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Vocabulary

12 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+9 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • danie dnia
  • nadwyżka
  • kompost
  • porcja
  • menu sezonowe
  • czerstwy chleb
  • ograniczać
  • zaoszczędzić
  • psuć się

Grammar: powtórka: imiesłowy i zdania z „który”

Projekt nie wprowadza nowej gramatyki. Rozdział Powtórka: co już umiesz? zbiera trzy tematy modułu z lekcji 9–11: imiesłów czynny, imiesłów bierny i zamianę frazy z imiesłowem na zdanie z który. Każde zadanie miesza co najmniej dwa z nich, a błędne wersje powtarzają pomyłki typowe dla całego modułu.

Imiesłów czynny: drzewa rosnące pod Grójcem

Z lekcji 9 wraca forma na -ący od czasowników niedokonanych, odmieniana jak przymiotnik. W quizie uczeń odrzuca z drzew wyrosnących i klienci czekające, a w wiadomości Kuby wpisuje trwający, rosnących i pachnącymi.

  • Kompot będzie z jabłek z drzew rosnących pod Grójcem.
  • Klienci czekający na danie dnia pytają o zupę.
  • Pani Karina zgodziła się na test trwający cały miesiąc.

Imiesłów bierny: chleb pokrojony w kostkę

Z lekcji 10 wracają formy na -ny, -ony, -ty z wymianami i pisownia z nie. Pułapki do wyłapania to pokroiony, ukisiona, w zamknięty słoikach i rozdzielne nie sprzedanego.

  • Chleb pokrojony w kostkę pieczemy w piekarniku.
  • Ukiszona kapusta z marchewką (etykieta na słoiku)
  • Od poniedziałku nie wyrzucamy już niesprzedanego chleba.

Który: jest, są, został czy zostały?

Z lekcji 11 wraca zamiana na zdanie z który. Sortowanie dzieli frazy na trzy kolumny: który robi, który jest + imiesłów i który został + imiesłów. W zdaniach do oceny uczeń wyłapuje zostaną przechowywane przy czasowniku niedokonanym.

  • obierki zbierane codziennie = obierki, które są zbierane codziennie
  • grzanki upieczone wczoraj wieczorem = grzanki, które zostały upieczone wczoraj wieczorem
  • Dla klientów, którzy jedzą mniej, będą małe porcje.

More lessons on this grammar: Imiesłowy lessons and exercises · Zdania z „który” lessons and exercises

Try the Imiesłowy exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 13 auto-checked exercises
  • 2 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 article
  • 1 set of word cards
  • 1 audio clip
  • 1 picture
  • 1 transcript

The main objectives of this lesson are to:

  • przedstawić pomysł w czterech częściach: Problem polega na tym, że…, Proponuję, żeby…, Najpierw…, potem…, W ten sposób…
  • opisać kroki w kuchni frazami z imiesłowem: wczorajszy chleb pokrojony w kostkę, umyte obierki, chrupiące grzanki
  • zamienić frazę z imiesłowem na zdanie z który: słoiki przechowywane w piwnicy → słoiki, które są przechowywane w piwnicy
  • napisać i nagrać własną propozycję na przyszłość jedzenia dla szkoły, osiedla, pracy albo rodziny

To lekcja 12 kursu Polski B1.2 · Zmieniamy świat, czyli projekt, który zamyka moduł Jedzenie przyszłości. Powtarza imiesłów czynny z lekcji 9, bierny z lekcji 10 i zdania z który z lekcji 11, a uczeń wykonuje zadanie modułu: przedstawia pomysł na przyszłość jedzenia. Plan kuchni bez marnowania łączy wszystkie trzy tematy, od chleba pokrojonego w kostkę po słoiki przechowywane w piwnicy. Lekcja 13 otwiera moduł Pamięć i nauka czasownikami z narzędnikiem.

Na start uczniowie kręcą kołem z pytaniami o resztki i marnowanie jedzenia, poznają dwanaście słów z obrazkami, od obierek po psuć się, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają propozycję Kuby z zadaniem prawda/fałsz i quizem, a potem sortują jej zdania na problem, pomysł, kroki i korzyści. Słuchają, jak Kuba przedstawia plan kierowniczce baru. Powtórka to quiz, zdania do oceny, sortowanie, wiadomość Kuby z lukami i memory z pytaniami. W części Twój projekt uczeń uzupełnia szablon, wybiera zdania do każdej części i samodzielnie opowiada przyjaciółce na czacie o sąsiedzkim kiszeniu warzyw.

Praca domowa ma trzy zadania. Własną propozycję na jednej stronie i jej nagraną prezentację ocenia nauczyciel, a dopasowanie słów do definicji jest sprawdzane automatycznie.

Grammar:
powtórka · imiesłów na -ący · imiesłów na -ny, -ony, -ty · imiesłów czy zdanie z który
Topic:
kuchnia bez marnowania · bar mleczny · kiszonki · jedzenie przyszłości · projekt

Teaching tips

  • Zacznij od kartki Kuby: niech uczniowie podkreślą w propozycji wszystkie imiesłowy i podzielą je na formy na -ący i na -ny. To szybka diagnoza przed powtórką.
  • Przy sortowaniu pytaj o czas: codziennie wskazuje proces, a wczoraj czy tydzień temu jedno zdarzenie. Uczniowie sami dojdą, gdzie pasuje są, a gdzie zostały.
  • Zaproponuj scenkę z kierowniczką: jedna osoba przedstawia własny pomysł, druga dopytuje jak pani Karina: Ile zaoszczędzimy?, Klienci nie będą zdziwieni?. To dobra próba przed nagraniem.
  • Pozwól wybrać skalę projektu: dom, szkoła, osiedle albo firma. Im bliżej codzienności ucznia, tym łatwiej o konkretne kroki i liczby w części Co zyskamy?.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

22 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski B1.2 · Zmieniamy świat

32 lekcje polskiego B1, tylko po polsku, dalszy ciąg kursu Polski B1.1 · Historie w podróży z tymi samymi bohaterami. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze poznają założycieli firm, artystów, wolontariuszy i podróżników. Po kursie uczniowie opowiadają historię firmy, proponują zmiany w swojej okolicy, opisują plakat albo rzeźbę, wiedzą, jak zachować się w gościach, i zgłaszają się na wolontariat. Każdy moduł zamyka projekt, słowa objaśniają zdjęcia i polskie definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Historie start-upów

    ElevenLabs, Wedel i Brainly; strona bierna z zostać i być, przez + biernik; prezentacja start-upu w 60 sekund

    1. Lesson 1Lektor, który zainspirował start-upStrona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
    2. Lesson 2Wedel: słodka historia od 1851 rokuStrona bierna: być czy zostać?
    3. Lesson 3Brainly: od Zadane.pl do całego świataStrona bierna z „przez” i w czasie przyszłym
    4. Lesson 4Projekt: start-up w 60 sekundPowtórka strony biernej: zostać, być, przez i przyszłość

  2. Unit 2 Miasta jutra

    EC1 w Łodzi, Zakrzówek, krakowskie Planty; formy na -no / -to, z się i można by; wniosek o zielony skwer

    1. Lesson 5Elektrownia pełna nauki: EC1 w ŁodziFormy bezosobowe na -no, -to
    2. Lesson 6Kąpiel w starym kamieniołomie: ZakrzówekFormy z „się” oraz można, wolno, trzeba
    3. Lesson 7Tam, gdzie stały mury: krakowskie PlantyTryb przypuszczający w propozycjach: można by, trzeba by
    4. Lesson 8Projekt: zielony skwer na roguPowtórka: formy na -no / -to, z się i można by

  3. Unit 3 Jedzenie przyszłości

    sady pod Grójcem, kiszonki, bank nasion w Radzikowie; imiesłowy kwitnący i ukiszony; menu bez marnowania w barze mlecznym

    1. Lesson 9Największy sad EuropyImiesłów przymiotnikowy czynny: -ący, -ąca, -ące
    2. Lesson 10Magia kiszonekImiesłów przymiotnikowy bierny: -ny, -ony, -ty
    3. Lesson 11Nasiona na rok 2100Fraza z imiesłowem czy zdanie z „który”
    4. Lesson 12 · you're hereProjekt: kuchnia bez marnowaniaPowtórka: imiesłowy i zdania z „który”

  4. Unit 4 Pamięć i nauka

    Centrum Nauki Kopernik, Dyktando, uniwersytety trzeciego wieku; czasowniki z narzędnikiem, dopełniaczem i przyimkiem; własny plan nauki

    1. Lesson 13Dotknij wszystkiego! Centrum Nauki KopernikCzasowniki z narzędnikiem: kim? czym?
    2. Lesson 14Ó czy u? Wielkie dyktandoCzasowniki z dopełniaczem: czego?
    3. Lesson 15Studenci po siedemdziesiątceCzasowniki z przyimkiem: na, do, o, z
    4. Lesson 16Projekt: mój plan naukiPowtórka: czym? czego? czy z przyimkiem?

  5. Unit 5 Zwyczaje i dobre maniery

    kwiaty w prezencie, mikołajki, przejście na ty; wypada i nie wypada, zdrobnienia; obiad u babci Hani

    1. Lesson 17Tylko nieparzyste: kwiaty w prezencieWypada, nie wypada, należy, nie należy + bezokolicznik
    2. Lesson 18Słodycze w bucikach: MikołajkiZdrobnienia: -ek, -ik, -ka, -uszko i imiona
    3. Lesson 19Mówmy sobie po imieniu!Z formy pan / pani na ty: czasownik, zaimki, wołacz
    4. Lesson 20Projekt: gość w polskim domuPowtórka: wypada, zdrobnienia i przejście na ty

  6. Unit 6 Sztuka i design

    Polska Szkoła Plakatu, Agora Magdaleny Abakanowicz, fotel 366; opis obrazu, forma na -ąc, materiały; wystawa i audioprzewodnik

    1. Lesson 21Plakaty, które stały się sztukąOpis obrazka: przyimki, przypadki i „widać”
    2. Lesson 22Tłum z żelaza: Agora w ChicagoImiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
    3. Lesson 23Fotel z mieszkania babci: model 366Z czego to jest? Z / ze, przymiotniki i imiesłowy
    4. Lesson 24Projekt: nasza wystawaPowtórka: opis obrazka, forma na -ąc i materiały

  7. Unit 7 Wolontariusze

    WOŚP, Sprzątanie świata, spacery z psami ze schroniska; około i procenty, niech każdy…, zależy mi; zgłoszenie na wolontariat

    1. Lesson 25Czerwone serduszko na każdej kurtce: WOŚPLiczby w raportach: około, ponad, ułamki i procenty
    2. Lesson 26Sprzątanie świata: dbamy o planetęApele: niech + forma „on” albo „oni” i bezokolicznik na tablicach
    3. Lesson 27Sobotnie spacery z psami ze schroniskaCelownik w zwrotach: zależy mi, brakuje mi, chce mi się
    4. Lesson 28Projekt: zgłoszenie na wolontariatPowtórka modułu: liczby w raportach, apele i celownik

  8. Unit 8 Przygoda i wyzwanie

    Wanda Rutkiewicz, Andrzej Bargiel, Marek Kamiński; zanim, mimo że, dzięki i z powodu; wyprawa przedstawiona sponsorowi

    1. Lesson 29Pierwsza Europejka na EvereścieZdania czasowe: zanim, gdy tylko, dopóki nie, aż
    2. Lesson 30Na nartach z K2Zdania przyzwalające: chociaż, mimo że, mimo + dopełniacz
    3. Lesson 31Oba bieguny w jeden rokPrzyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ, bo, dlatego
    4. Lesson 32Projekt: wyprawa marzeńPowtórka modułu: zdania czasowe, przyzwalające i przyczynowe

Questions about this lesson

Co trzeba umieć o imiesłowach na poziomie B1?
Dwa imiesłowy przymiotnikowe i ich zamianę na „który”. Czynny na -ący powstaje od niedokonanych (rosnący), bierny na -ny, -ony, -ty zwykle od dokonanych (pokrojony, zamknięty). Oba odmieniają się jak przymiotniki. Uczeń B1 powinien też wiedzieć, kiedy zdanie z który potrzebuje jest, a kiedy został. Imiesłowy przysłówkowe, takie jak idąc, przychodzą później.
Jak odróżnić imiesłów czynny od biernego?
Wystarczy zapytać: rzecz coś robi czy coś z nią zrobiono? Czekający klienci sami czekają, więc to imiesłów czynny na -ący. Zbierane obierki nic nie robią, ktoś je zbiera, więc to imiesłów bierny. Podpowiada też końcówka: -ący, -ąca, -ące albo -ny, -ony, -ty. W powtórce lekcji Projekt: kuchnia bez marnowania to rozróżnienie wraca w każdym zadaniu.
Jak skrócić zdanie z „który” imiesłowem?
Usuwamy który i czasownik posiłkowy, zostawiamy imiesłów. Słoiki, które są przechowywane w piwnicy → słoiki przechowywane w piwnicy. Przy czasie teraźniejszym strony czynnej tworzymy formę na -ący: sadownik, który sprzedaje jabłka → sadownik sprzedający jabłka. Imiesłów przejmuje rodzaj, liczbę i przypadek rzeczownika: dla klientów jedzących mniej.
„Grzanki są upieczone wczoraj” czy „zostały upieczone wczoraj”?
Z wczoraj poprawnie: grzanki zostały upieczone. Gdy zdanie podaje czas jednego zdarzenia w przeszłości, strona bierna potrzebuje zostać. Być z imiesłowem dokonanym opisuje stan teraz: grzanki są już upieczone, czyli gotowe. Ta sama zasada działa w zdaniach z który: grzanki, które zostały upieczone wczoraj wieczorem.
„Z drzew rosnących” czy „z drzew rosnące”?
Poprawnie: z drzew rosnących, bo imiesłów zgadza się z rzeczownikiem. Po z stoi dopełniacz liczby mnogiej drzew, więc imiesłów też ma końcówkę dopełniacza: -ących. Forma rosnące pasuje do mianownika i biernika: drzewa rosnące pod Grójcem. Formy wyrosnących nie ma, bo wyrosnąć jest dokonane.
Jak przedstawić swój pomysł po polsku?
W czterech krokach: problem, pomysł, jak to działa, co zyskamy. Przydają się gotowe zwroty, np. Problem polega na tym, że…, Proponuję, żeby… czy W ten sposób…, a przy kolejnych krokach najpierw, potem i na końcu. Na koniec dziękujemy za uwagę i pytamy: Czy mają Państwo pytania?. W lekcji Projekt: kuchnia bez marnowania uczeń buduje z tych zwrotów własny szablon.
Jak mówić o marnowaniu jedzenia po polsku?
Podstawowe słowa to marnować, wyrzucać, resztki i nadwyżka. Twardy chleb sprzed dnia to czerstwy chleb, skórki z warzyw to obierki, a jedzenie, które traci świeżość, psuje się. Gdy chcemy mniej odpadów, ograniczamy marnowanie. W lekcji Projekt: kuchnia bez marnowania obierki, nadwyżka i czerstwy chleb mają zdjęcia i definicje po polsku.
Jak zrobić lekcję powtórkową z imiesłowów?
Mieszać tematy w każdym zadaniu zamiast powtarzać je po kolei. Gdy w jednym quizie stoją obok siebie -ący, -ny i który, uczeń musi za każdym razem zdecydować, a nie tylko powtórzyć końcówkę z poprzedniego zdania. Dobrze działa też jedna historia w tle: tu jest nią plan Kuby, więc wszystkie zdania powtórki dotyczą baru „Łyżka”.
Jak przygotować uczniów B1 do prezentacji projektu?
Dać im wzór, szablon i próbę w rozmowie. Uczniowie najpierw czytają gotową propozycję i dzielą ją na części, potem uzupełniają szablon i wybierają najlepsze zdania, a na końcu odpowiadają na pytania rozmówcy. Dopiero wtedy piszą i nagrywają własny pomysł. Tak ułożona jest część Twój projekt w lekcji Projekt: kuchnia bez marnowania na edio.ai.
Jak ćwiczyć prezentację projektu na zajęciach indywidualnych online?
Lektor gra słuchacza, który zadaje trudne pytania. Uczeń przedstawia pomysł w czterech częściach, a lektor pyta jak kierowniczka baru: o koszty, o czas, o reakcję klientów. Na edio.ai uczeń rozwiązuje zadania na własnym koncie, a nauczyciel na bieżąco widzi jego odpowiedzi; koło z pytaniami działa też w parze lektor–uczeń.
Czy są interaktywne ćwiczenia z imiesłowów?
Tak, dobrze działają sortowanie fraz i krótkie dialogi. Bez konta ta strona daje dostęp do trzech części lekcji Projekt: kuchnia bez marnowania: rozmowy Kuby z kierowniczką baru do wysłuchania; sortowania fraz według tego, jakim zdaniem z który je zastąpić; czatu o twoim pomyśle na jedzenie przyszłości. Propozycja Kuby, reszta powtórki i praca domowa są w pełnej lekcji.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required