Lektor, który zainspirował start-up: strona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
About this lesson
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o stronie biernej z zostać w czasie przeszłym, na przykładzie polskiego start-upu, który tworzy głosy z pomocą sztucznej inteligencji.
- Grammar
- Zostać w czasie przeszłym i imiesłów zgodny z podmiotem: model został zbudowany, firma została założona, aplikacje zostały pobrane, lektorzy zostali zaproszeni. Do tego zostać jednorożcem, czyli „stać się”.
- Topic
- Wieczór filmowy w kuchni: Tom pierwszy raz słyszy polskiego lektora, a potem opowiada Olenie o firmie ElevenLabs, którą założyli dwaj koledzy z warszawskiego liceum.
- Activities
- Artykuł z magazynu o technologiach, rozmowa przy filmie i monolog lektora do wysłuchania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z Blanką i pudełko z pytaniami.
What's inside
Chapter 1Popcorn, film i głos
Chapter 2Czytamy: od lektora do start-upu
Chapter 3Słuchamy: jeden głos, wszystkie role
- Posłuchaj: Tom i Olena oglądają film z lektoremListeningTry it
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock
- Posłuchaj: lektor Arkadiusz opowiada o swojej pracyListeningUnlock
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
Chapter 4Gramatyka: firma została założona
- Spójrz na schemat: zostać + imiesłówGrammar schemeTry it
- Wybierz poprawną formę: został, została, zostało, zostali czy zostały?Choose the optionUnlock
- Uzupełnij historię audiobooka: zostać + imiesłówFill in the gapsUnlock
- Wypełnij tabelę: został, została, zostały, zostaliFill in the tableTry it
- Wybierz poprawną odpowiedź: zmień zdanie na stronę biernąQuizUnlock
- Przeciągnij słowa: pamiętnik Oleny po wieczorze filmowymDrag and dropUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: jak to powstało?
Chapter 6Praca domowa
Vocabulary
12 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+9 more with pictures and audio in the lessonMore words
- sztuczna inteligencja
- studio nagrań
- słuchawki
- dubbing
- audiobook
- jednorożec
- nagrywać
- przetłumaczyć
- założyć firmę
Grammar: strona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
Strona bierna pozwala powiedzieć, co się stało, a nie kto to zrobił. Ta lekcja wprowadza jedną jej formę: zostać w czasie przeszłym i imiesłów, który bierze rodzaj i liczbę od podmiotu. Taka konstrukcja opisuje pojedyncze, zakończone zdarzenia, często z datą, więc dobrze opowiada historię firmy. Schemat ma dwie tabele, porównanie, przykłady, wskazówkę i typowe błędy.
Firma została założona
Strona bierna: ważne jest, co się stało, a nie kto to zrobił. Zostać (czas przeszły) + imiesłów. Imiesłów ma ten sam rodzaj i liczbę co podmiot (kto? co?).
Został, została, zostało, zostały, zostali
Pierwsza tabela łączy podmiot z formą zostać i końcówką imiesłowu: model został zbudowany, firma została założona, nagranie zostało sprawdzone. W liczbie mnogiej rzeczy, zwierzęta i kobiety mają zostały i -e, a mężczyźni albo grupy z mężczyzną zostali i -i.
| podmiot (kto? co?) | zostać | imiesłów | przykład |
|---|---|---|---|
| on: model, głos, film | został | -y | Pierwszy model głosu został zbudowany w Warszawie. |
| ona: firma, aplikacja, wersja | została | -a | Firma została założona w 2022 roku. |
| ono: biuro, nagranie, otwarcie | zostało | -e | Nagranie zostało sprawdzone po południu. |
| one: rzeczy, zwierzęta, kobiety (głosy, aplikacje, aktorki) | zostały | -e | Nowe głosy zostały nagrane w studiu. |
| oni: mężczyźni albo grupa z mężczyzną (lektorzy) | zostali | -i (-ani, -eni, -ci) | Lektorzy zostali zaproszeni do studia. |
Imiesłów: nagrany, założony, otwarty
Druga tabela pokazuje imiesłowy od czasowników dokonanych: nagrać → nagrany, założyć → założony, otworzyć → otwarty. W formie męskoosobowej końcówka się zmienia: -any → -ani, -ony → -eni, -ty → -ci, czyli nagrani, zaproszeni, przyjęci.
| czasownik (co zrobić?) | on | ona | ono, one | oni |
|---|---|---|---|---|
| nagrać, wybrać, zapytać | nagrany | nagrana | nagrane | nagrani (-any → -ani) |
| zbudować, przygotować | zbudowany | zbudowana | zbudowane | zbudowani |
| założyć, stworzyć, zauważyć | założony | założona | założone | założeni (-ony → -eni) |
| zaprosić, poprosić (s → sz) | zaproszony | zaproszona | zaproszone | zaproszeni |
| wyróżnić, udostępnić | wyróżniony | wyróżniona | wyróżnione | wyróżnieni |
| otworzyć, przyjąć | otwarty, przyjęty | otwarta, przyjęta | otwarte, przyjęte | przyjęci (-ty → -ci) |
Zostać + imiesłów czy zostać + narzędnik?
Firma została założona to strona bierna: ktoś ją założył. Gdy po zostać stoi rzeczownik w narzędniku, czasownik znaczy „stać się”: firma została jednorożcem, Arkadiusz został lektorem. Różnica pojawia się w schemacie i w tekstach, bez osobnego zadania.
zostać + imiesłów = strona bierna
- Firma została założona w 2022 roku.
- (Ktoś ją założył.)
zostać + narzędnik (kim? czym?) = stać się
- Firma została jednorożcem w 2024 roku.
- Arkadiusz został lektorem.
Przykłady i liczebniki od pięciu
Pięć przykładowych zdań obejmuje wszystkie rodzaje i obie liczby. Wskazówka dodaje regułę: po 5 i więcej mówimy zostało + imiesłów na -ych (ponad 6800 książek zostało udostępnionych), a po 2, 3, 4 trzy książki zostały udostępnione.
Przykłady
- Firma została założona w 2022 roku.firma (ona) → została, -a
- Pierwszy model głosu został zbudowany w Warszawie.model (on) → został, -y
- Otwarcie biura w Warszawie zostało ogłoszone w 2024 roku.otwarcie (ono) → zostało, -e
- Książki z Wolnych Lektur zostały dodane do aplikacji.książki (one) → zostały, -e
- Dwaj lektorzy zostali zaproszeni do studia nagrań.lektorzy (oni) → zostali, -eni
Liczby 5 i więcej
Po liczbach 5, 6, 7… mówimy zostało + imiesłów na -ych: Ponad 6800 polskich książek zostało udostępnionych. Ale po 2, 3, 4: Trzy książki zostały udostępnione.
Typowe błędy
Schemat poprawia cztery pomyłki. Ważna pułapka to zgoda z najbliższym rzeczownikiem zamiast z podmiotem: biuro w Warszawie zostało otwarte, a nie została otwarta. Dwie pomyłki mieszają formy liczby mnogiej: lektorzy zostali zaproszeni, ale aplikacje zostały pobrane.
Firma został założony w 2022 roku.
Firma została założona w 2022 roku.
firma to ona → została, -a
Biuro w Warszawie została otwarta.
Biuro w Warszawie zostało otwarte.
podmiot to biuro (ono), nie Warszawa
Lektorzy zostały zaproszone do studia.
Lektorzy zostali zaproszeni do studia.
mężczyźni (oni) → zostali, -eni
Nowe aplikacje zostali pobrani.
Nowe aplikacje zostały pobrane.
rzeczy (one) → zostały, -e
More lessons on this grammar: Strona bierna lessons and exercises
Try the Strona bierna exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 13 auto-checked exercises
- 2 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- opowiedzieć historię firmy, gdy ważne jest zdarzenie, a nie wykonawca: Firma została założona w 2022 roku., Pierwszy model głosu został zbudowany w Warszawie.
- dobrać formę zostać i końcówkę imiesłowu do podmiotu: nagranie zostało sprawdzone, dwie aktorki zostały wybrane, lektorzy zostali zaproszeni
- zamienić zdanie ze strony czynnej na bierną: Tom otworzył okno w kuchni. → Okno w kuchni zostało otwarte.
- odróżnić stronę bierną od zostać z narzędnikiem: firma została założona, ale firma została jednorożcem
- porozmawiać o filmach z lektorem, z dubbingiem i z napisami: Głosy aktorów słychać ciszej, a lektor czyta polskie tłumaczenie.
To lekcja 1 kursu Polski B1.2 · Zmieniamy świat, która otwiera moduł Historie start-upów. Przychodzi po lekcji 32 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży i wprowadza pierwszą w kursie stronę bierną. Opiera się na czasie przeszłym, na aspekcie z lekcji 1–3 kursu B1.1 i na formach męskoosobowych z kursu A2.2. Historia firmy dobrze pasuje do została założona czy został zbudowany, bo liczą się w niej daty i zdarzenia. Lekcja 2 zestawia być i zostać, a lekcja 3 dodaje przez i czas przyszły.
Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o filmy, głosy i aplikacje, poznają dwanaście słów z obrazkami, od lektora po założyć firmę, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają artykuł Od lektora do start-upu z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają rozmowy Toma i Oleny przy filmie oraz monologu lektora Arkadiusza o dniu w studiu nagrań. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, od wyboru formy po pamiętnik Oleny. Na koniec uczeń sam odpisuje Blance na czacie, a w parze albo z nauczycielem otwiera pudełko z pytaniami.
Praca domowa ma cztery zadania. Wybór formy w czacie współlokatorów i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Post o historii ulubionej aplikacji i nagranie o tym, jak coś powstało, ocenia nauczyciel.
- Grammar:
- strona bierna · zostać + imiesłów · został, została, zostało, zostali, zostały
- Topic:
- start-upy · sztuczna inteligencja · lektor · film · historia firmy
Teaching tips
- Zacznij od pytania „kto to zrobił?”: pokaż zdanie Firma została założona w 2022 roku i zapytaj, czy wiemy, kto ją założył. Uczniowie sami zauważą, że w środku zdania stoi zdarzenie.
- Puść krótki fragment filmu z lektorem przed nagraniem, jeśli grupa go nie zna. Po kilku sekundach uczniowie zrozumieją, co bawi Toma, i chętniej opowiedzą, jak oglądają filmy u siebie.
- Poproś ucznia, by najpierw zaznaczył podmiot: w zdaniu Biuro w Warszawie zostało otwarte podkreśla biuro, a nie Warszawę. Dopiero potem wybiera formę zostać.
- Przekształcaj zdania w obie strony: po quizie podaj zdanie bierne, a grupa zgaduje, kto mógł to zrobić: Cały popcorn został zjedzony → Tom i Olena zjedli cały popcorn.
- Liczebniki od pięciu zostaw na później: wskazówka o zostało udostępnionych jest w schemacie dla ciekawych, a zadania jej nie sprawdzają. Wystarczy, że uczniowie rozpoznają tę formę w artykule.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
25 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B1.2 · Zmieniamy świat
32 lekcje polskiego B1, tylko po polsku, dalszy ciąg kursu Polski B1.1 · Historie w podróży z tymi samymi bohaterami. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze poznają założycieli firm, artystów, wolontariuszy i podróżników. Po kursie uczniowie opowiadają historię firmy, proponują zmiany w swojej okolicy, opisują plakat albo rzeźbę, wiedzą, jak zachować się w gościach, i zgłaszają się na wolontariat. Każdy moduł zamyka projekt, słowa objaśniają zdjęcia i polskie definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course
Unit 1 Historie start-upów
ElevenLabs, Wedel i Brainly; strona bierna z zostać i być, przez + biernik; prezentacja start-upu w 60 sekund
Lesson 1 · you're hereLektor, który zainspirował start-upStrona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
Lesson 2Wedel: słodka historia od 1851 rokuStrona bierna: być czy zostać?
Lesson 3Brainly: od Zadane.pl do całego świataStrona bierna z „przez” i w czasie przyszłym
Lesson 4Projekt: start-up w 60 sekundPowtórka strony biernej: zostać, być, przez i przyszłość
Unit 2 Miasta jutra
EC1 w Łodzi, Zakrzówek, krakowskie Planty; formy na -no / -to, z się i można by; wniosek o zielony skwer
Lesson 5Elektrownia pełna nauki: EC1 w ŁodziFormy bezosobowe na -no, -to
Lesson 6Kąpiel w starym kamieniołomie: ZakrzówekFormy z „się” oraz można, wolno, trzeba
Lesson 7Tam, gdzie stały mury: krakowskie PlantyTryb przypuszczający w propozycjach: można by, trzeba by
Lesson 8Projekt: zielony skwer na roguPowtórka: formy na -no / -to, z się i można by
Unit 3 Jedzenie przyszłości
sady pod Grójcem, kiszonki, bank nasion w Radzikowie; imiesłowy kwitnący i ukiszony; menu bez marnowania w barze mlecznym
Unit 4 Pamięć i nauka
Centrum Nauki Kopernik, Dyktando, uniwersytety trzeciego wieku; czasowniki z narzędnikiem, dopełniaczem i przyimkiem; własny plan nauki
Lesson 13Dotknij wszystkiego! Centrum Nauki KopernikCzasowniki z narzędnikiem: kim? czym?
Lesson 14Ó czy u? Wielkie dyktandoCzasowniki z dopełniaczem: czego?
Lesson 15Studenci po siedemdziesiątceCzasowniki z przyimkiem: na, do, o, z
Lesson 16Projekt: mój plan naukiPowtórka: czym? czego? czy z przyimkiem?
Unit 5 Zwyczaje i dobre maniery
kwiaty w prezencie, mikołajki, przejście na ty; wypada i nie wypada, zdrobnienia; obiad u babci Hani
Lesson 17Tylko nieparzyste: kwiaty w prezencieWypada, nie wypada, należy, nie należy + bezokolicznik
Lesson 18Słodycze w bucikach: MikołajkiZdrobnienia: -ek, -ik, -ka, -uszko i imiona
Lesson 19Mówmy sobie po imieniu!Z formy pan / pani na ty: czasownik, zaimki, wołacz
Lesson 20Projekt: gość w polskim domuPowtórka: wypada, zdrobnienia i przejście na ty
Unit 6 Sztuka i design
Polska Szkoła Plakatu, Agora Magdaleny Abakanowicz, fotel 366; opis obrazu, forma na -ąc, materiały; wystawa i audioprzewodnik
Lesson 21Plakaty, które stały się sztukąOpis obrazka: przyimki, przypadki i „widać”
Lesson 22Tłum z żelaza: Agora w ChicagoImiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
Lesson 23Fotel z mieszkania babci: model 366Z czego to jest? Z / ze, przymiotniki i imiesłowy
Lesson 24Projekt: nasza wystawaPowtórka: opis obrazka, forma na -ąc i materiały
Unit 7 Wolontariusze
WOŚP, Sprzątanie świata, spacery z psami ze schroniska; około i procenty, niech każdy…, zależy mi; zgłoszenie na wolontariat
Lesson 25Czerwone serduszko na każdej kurtce: WOŚPLiczby w raportach: około, ponad, ułamki i procenty
Lesson 26Sprzątanie świata: dbamy o planetęApele: niech + forma „on” albo „oni” i bezokolicznik na tablicach
Lesson 27Sobotnie spacery z psami ze schroniskaCelownik w zwrotach: zależy mi, brakuje mi, chce mi się
Lesson 28Projekt: zgłoszenie na wolontariatPowtórka modułu: liczby w raportach, apele i celownik
Unit 8 Przygoda i wyzwanie
Wanda Rutkiewicz, Andrzej Bargiel, Marek Kamiński; zanim, mimo że, dzięki i z powodu; wyprawa przedstawiona sponsorowi
Lesson 29Pierwsza Europejka na EvereścieZdania czasowe: zanim, gdy tylko, dopóki nie, aż
Lesson 30Na nartach z K2Zdania przyzwalające: chociaż, mimo że, mimo + dopełniacz
Lesson 31Oba bieguny w jeden rokPrzyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ, bo, dlatego
Lesson 32Projekt: wyprawa marzeńPowtórka modułu: zdania czasowe, przyzwalające i przyczynowe



