Sign up for freeSign up

Projekt: gość w polskim domu – powtórka: wypada, zdrobnienia i forma na ty

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców, która powtarza moduł o dobrych manierach: wypada i należy z bezokolicznikiem, zdrobnienia i przejście na ty, a kończy się podziękowaniem po wizycie.

Grammar
Wypada i należy z bezokolicznikiem, wypadało i dopełniacz po nie; zdrobnienia herbatka, kawałeczek, słoiczek z tym samym rodzajem; forma na ty: możesz, dziękuję ci, babciu Haniu.
Topic
Tom jedzie z Zosią do Zakopanego na niedzielny obiad u babci Hani: przynosi goździki i własne ciasto, wznosi toast kompotem i przechodzi z gospodynią na ty.
Activities
Poradnik Zosi na czacie, rozmowa przy stole, powtórka w pięciu zadaniach, szablon wiadomości z podziękowaniem i czat z gospodynią, panią Wiolettą.

What's inside

  1. Chapter 1Na start: idziemy w gości!

    • PictureUnlock
    • Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj nowe słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Czytamy: poradnik Zosi

    • Przeczytaj wiadomości: jak być dobrym gościem u babciReal-life documentTry it
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Posortuj rady Zosi: przed obiadem, przy stole czy po wizycie?Sort into columnsUnlock

  3. Chapter 3Słuchamy: obiad u babci Hani

    • Posłuchaj: obiad u babci HaniListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  4. Chapter 4Powtórka: co już umiesz?

    • Czy pamiętasz? Wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Czy zdanie jest poprawne? Wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Posortuj zdania: dobre maniery, zdrobnienia czy forma na ty?Sort into columnsTry it
    • Uzupełnij czat: Tom i Zosia wracają z ZakopanegoFill in the gapsUnlock
    • Znajdź pary: pytanie i odpowiedźMemory gameUnlock

  5. Chapter 5Twój projekt: gość idealny

    • Przeciągnij słowa: wiadomość z podziękowaniemDrag and dropUnlock
    • Wybierz najlepsze zdanie: co powiesz w gościach?QuizUnlock
    • Wybierz poprawne odpowiedzi: obiad u pani WiolettyChatTry it

  6. Chapter 6Praca domowa

    • Napisz wiadomość z podziękowaniem po wizycieWriting, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj scenkę: przychodzisz w gościSpeaking, checked by the teacherUnlock
    • Dopasuj słowa i definicjeMatchUnlock

22 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Przy stole i w gościach po polsku

11 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+8 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • serwetka
  • dokładka
  • podziękowanie
  • kartka z podziękowaniem
  • wizyta
  • częstować
  • komplement
  • chwalić / pochwalić

Grammar: powtórka: wypada, zdrobnienia i przejście na ty

Ta lekcja nie ma schematu ani nowej reguły. Rozdział Powtórka: co już umiesz? łączy w każdym zadaniu trzy tematy gramatyczne z lekcji 17–19, a wszystkie zdania dotyczą wizyty u babci Hani. Błędne odpowiedzi powtarzają typowe pomyłki z modułu: wypadasz przynieść, gorący herbatek, Czy pan upiekłeś?, Dziękuję cię.

Wypada, należy i wypadało

Z lekcji 17 wracają formy bez osoby z bezokolicznikiem. Uczeń odrzuca Wypadasz przynieść kwiaty i należał czekać, a w czacie z lukami wpisuje wypadało po Kiedy byłam mała i pierogów po nie wypada zostawiać.

  • Kiedyś przy stole należało czekać na najstarszych.
  • Dokładkę wypada wziąć, przynajmniej malutką.
  • Pamiętałem, że nie wypada zostawiać pierogów na talerzu, więc zjadłem wszystkie.

Zdrobnienia: herbatka, kawałeczek, słoiczki

Z lekcji 18 wracają zdrobnienia z tym samym rodzajem i zwykłą odmianą. W quizie poprawna jest gorąca herbatka, a nie gorący herbatek, i mała łyżeczka, a nie łyżkeczka. W czacie trzeba odmienić w kubeczku i dwa słoiczki.

  • Proszę, oto gorąca herbatka.
  • Może jeszcze kawałeczek?
  • Dwa słoiczki miodu!

Na ty: możesz, ci, z tobą, babciu Haniu

Z lekcji 19 wraca zmiana formy po przejściu na ty. Po propozycji babci Tom mówi Babciu Haniu, możesz…?, a nie może pani, i dziękuje ci, nie cię. Zdanie Czy pan sam upiekłeś to ciasto? uczeń ocenia jako niepoprawne, bo miesza dwie formy.

  • Babciu Haniu, możesz dać mi przepis na pierogi?
  • Babciu Haniu, bardzo ci dziękuję za pyszny obiad!
  • Mam dla ciebie mój największy kubek!

Wiadomość z podziękowaniem

W rozdziale z projektem uczeń składa wiadomość Toma do babci: zwrot, podziękowanie, komplement, wspomnienie, zaproszenie i pożegnanie. Kilka luk ćwiczy któryś z trzech tematów, np. słoiczki, jesteśmy na ty, Zapraszam cię.

  • Jeszcze raz bardzo ci dziękuję za wczorajszy obiad i za gościnę.
  • Bardzo się cieszę, że jesteśmy na ty.

More lessons on this grammar: Czasowniki modalne lessons and exercises · Słowotwórstwo lessons and exercises · Formy grzecznościowe lessons and exercises

Try the Wypada, zdrobnienia, na ty exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 13 auto-checked exercises
  • 2 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 real-life document
  • 1 set of word cards
  • 1 audio clip
  • 1 picture
  • 1 transcript

The main objectives of this lesson are to:

  • doradzić gościowi, co wypada zrobić przed obiadem, przy stole i po wizycie: Dokładkę wypada wziąć, przynajmniej malutką.
  • użyć zdrobnień przy stole i je odmienić: Może jeszcze kawałeczek?, w kubeczku, dwa słoiczki miodu
  • przyjąć propozycję przejścia na ty i od razu zmienić formę: Z wielką przyjemnością, babciu Haniu!, Babciu, możesz dać mi przepis?
  • napisać wiadomość z podziękowaniem po wizycie: Jeszcze raz bardzo ci dziękuję za wczorajszy obiad i za gościnę.
  • zachować się jak gość przy obiedzie: przywitać się, wręczyć kwiaty, pochwalić jedzenie i odpowiedzieć na toast Na zdrowie!

To lekcja 20 kursu Polski B1.2 · Zmieniamy świat, projekt zamykający moduł Zwyczaje i dobre maniery. Powtarza wypada i należy z lekcji 17, zdrobnienia z lekcji 18 i przejście na ty z lekcji 19. Obiad u babci to sytuacja, w której wszystkie trzy tematy są potrzebne naraz: gość pamięta o kwiatach, słyszy kawałeczek i herbatkę, a na koniec przechodzi z gospodynią na ty. Lekcja 21 otwiera moduł Sztuka i design.

Na start uczniowie kręcą kołem z pytaniami o wizyty i niedzielne obiady, poznają jedenaście słów z obrazkami, od toastu po chwalić, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają poradnik, który Zosia pisze Tomowi na czacie, a potem rozwiązują zadanie prawda/fałsz, quiz i sortowanie rad: przed obiadem, przy stole, po wizycie. Słuchają rozmowy Toma z babcią Hanią przy stole. Powtórka ma quiz, ocenę poprawności zdań, sortowanie, czat z lukami i memory. W części projektowej uczeń układa wiadomość z podziękowaniem, wybiera zdania na kolejne chwile wizyty i sam odpowiada pani Wioletcie na czacie.

Praca domowa ma trzy zadania. Wiadomość albo kartkę z podziękowaniem po wizycie oraz nagraną scenkę przyjścia w gości sprawdza nauczyciel, a dopasowanie słów do definicji jest sprawdzane automatycznie.

Grammar:
powtórka · wypada / należy + bezokolicznik · zdrobnienia · pan / pani → ty
Topic:
projekt · w gościach · savoir-vivre · podziękowanie · Zakopane · polska kuchnia

Teaching tips

  • Zacznij od zdjęcia niedzielnego stołu, najlepiej z kraju ucznia: co wypada tam zrobić przy obiedzie, a czego nie? Potem przeczytaj z grupą poradnik Zosi i porównaj obie listy.
  • Przed powtórką zrób rozgrzewkę z trzech kart: wypada, -ek / -ka, ty. Uczeń losuje kartę i mówi zdanie o wizycie z tą formą, a ty widzisz, który temat trzeba jeszcze przypomnieć.
  • Zaproponuj scenkę obiadu w trzech rolach: gospodyni, gość i osoba, która pilnuje form. Przy każdym pani po przejściu na ty pilnujący woła „stop!”, a gość sam się poprawia.
  • Pokaż wiadomość Toma jako wzór gatunku, zanim uczniowie napiszą własną: zaznacz z grupą kolorami zwrot, podziękowanie, komplement i zaproszenie. Ta sama kolejność przyda się w pracy domowej, także w wersji formalnej z Szanowna Pani.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

22 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski B1.2 · Zmieniamy świat

32 lekcje polskiego B1, tylko po polsku, dalszy ciąg kursu Polski B1.1 · Historie w podróży z tymi samymi bohaterami. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze poznają założycieli firm, artystów, wolontariuszy i podróżników. Po kursie uczniowie opowiadają historię firmy, proponują zmiany w swojej okolicy, opisują plakat albo rzeźbę, wiedzą, jak zachować się w gościach, i zgłaszają się na wolontariat. Każdy moduł zamyka projekt, słowa objaśniają zdjęcia i polskie definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Historie start-upów

    ElevenLabs, Wedel i Brainly; strona bierna z zostać i być, przez + biernik; prezentacja start-upu w 60 sekund

    1. Lesson 1Lektor, który zainspirował start-upStrona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
    2. Lesson 2Wedel: słodka historia od 1851 rokuStrona bierna: być czy zostać?
    3. Lesson 3Brainly: od Zadane.pl do całego świataStrona bierna z „przez” i w czasie przyszłym
    4. Lesson 4Projekt: start-up w 60 sekundPowtórka strony biernej: zostać, być, przez i przyszłość

  2. Unit 2 Miasta jutra

    EC1 w Łodzi, Zakrzówek, krakowskie Planty; formy na -no / -to, z się i można by; wniosek o zielony skwer

    1. Lesson 5Elektrownia pełna nauki: EC1 w ŁodziFormy bezosobowe na -no, -to
    2. Lesson 6Kąpiel w starym kamieniołomie: ZakrzówekFormy z „się” oraz można, wolno, trzeba
    3. Lesson 7Tam, gdzie stały mury: krakowskie PlantyTryb przypuszczający w propozycjach: można by, trzeba by
    4. Lesson 8Projekt: zielony skwer na roguPowtórka: formy na -no / -to, z się i można by

  3. Unit 3 Jedzenie przyszłości

    sady pod Grójcem, kiszonki, bank nasion w Radzikowie; imiesłowy kwitnący i ukiszony; menu bez marnowania w barze mlecznym

    1. Lesson 9Największy sad EuropyImiesłów przymiotnikowy czynny: -ący, -ąca, -ące
    2. Lesson 10Magia kiszonekImiesłów przymiotnikowy bierny: -ny, -ony, -ty
    3. Lesson 11Nasiona na rok 2100Fraza z imiesłowem czy zdanie z „który”
    4. Lesson 12Projekt: kuchnia bez marnowaniaPowtórka: imiesłowy i zdania z „który”

  4. Unit 4 Pamięć i nauka

    Centrum Nauki Kopernik, Dyktando, uniwersytety trzeciego wieku; czasowniki z narzędnikiem, dopełniaczem i przyimkiem; własny plan nauki

    1. Lesson 13Dotknij wszystkiego! Centrum Nauki KopernikCzasowniki z narzędnikiem: kim? czym?
    2. Lesson 14Ó czy u? Wielkie dyktandoCzasowniki z dopełniaczem: czego?
    3. Lesson 15Studenci po siedemdziesiątceCzasowniki z przyimkiem: na, do, o, z
    4. Lesson 16Projekt: mój plan naukiPowtórka: czym? czego? czy z przyimkiem?

  5. Unit 5 Zwyczaje i dobre maniery

    kwiaty w prezencie, mikołajki, przejście na ty; wypada i nie wypada, zdrobnienia; obiad u babci Hani

    1. Lesson 17Tylko nieparzyste: kwiaty w prezencieWypada, nie wypada, należy, nie należy + bezokolicznik
    2. Lesson 18Słodycze w bucikach: MikołajkiZdrobnienia: -ek, -ik, -ka, -uszko i imiona
    3. Lesson 19Mówmy sobie po imieniu!Z formy pan / pani na ty: czasownik, zaimki, wołacz
    4. Lesson 20 · you're hereProjekt: gość w polskim domuPowtórka: wypada, zdrobnienia i przejście na ty

  6. Unit 6 Sztuka i design

    Polska Szkoła Plakatu, Agora Magdaleny Abakanowicz, fotel 366; opis obrazu, forma na -ąc, materiały; wystawa i audioprzewodnik

    1. Lesson 21Plakaty, które stały się sztukąOpis obrazka: przyimki, przypadki i „widać”
    2. Lesson 22Tłum z żelaza: Agora w ChicagoImiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
    3. Lesson 23Fotel z mieszkania babci: model 366Z czego to jest? Z / ze, przymiotniki i imiesłowy
    4. Lesson 24Projekt: nasza wystawaPowtórka: opis obrazka, forma na -ąc i materiały

  7. Unit 7 Wolontariusze

    WOŚP, Sprzątanie świata, spacery z psami ze schroniska; około i procenty, niech każdy…, zależy mi; zgłoszenie na wolontariat

    1. Lesson 25Czerwone serduszko na każdej kurtce: WOŚPLiczby w raportach: około, ponad, ułamki i procenty
    2. Lesson 26Sprzątanie świata: dbamy o planetęApele: niech + forma „on” albo „oni” i bezokolicznik na tablicach
    3. Lesson 27Sobotnie spacery z psami ze schroniskaCelownik w zwrotach: zależy mi, brakuje mi, chce mi się
    4. Lesson 28Projekt: zgłoszenie na wolontariatPowtórka modułu: liczby w raportach, apele i celownik

  8. Unit 8 Przygoda i wyzwanie

    Wanda Rutkiewicz, Andrzej Bargiel, Marek Kamiński; zanim, mimo że, dzięki i z powodu; wyprawa przedstawiona sponsorowi

    1. Lesson 29Pierwsza Europejka na EvereścieZdania czasowe: zanim, gdy tylko, dopóki nie, aż
    2. Lesson 30Na nartach z K2Zdania przyzwalające: chociaż, mimo że, mimo + dopełniacz
    3. Lesson 31Oba bieguny w jeden rokPrzyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ, bo, dlatego
    4. Lesson 32Projekt: wyprawa marzeńPowtórka modułu: zdania czasowe, przyzwalające i przyczynowe

Questions about this lesson

Jakie czasowniki modalne mówią o dobrych manierach?
Przede wszystkim wypada i należy, używane bez osoby. Wypada mówi, co jest grzeczne: Dokładkę wypada wziąć. Należy brzmi mocniej, jak zasada: Kwiaty należy wręczyć w pokoju. Oba łączą się z bezokolicznikiem, a w czasie przeszłym mają formy wypadało i należało. Przy zakazach mówimy nie wolno, a przy potrzebie trzeba.
Kiedy Polacy mówią „herbatka” zamiast „herbata”?
Gdy chcą brzmieć ciepło, zwłaszcza goszcząc kogoś przy stole. Gospodyni częstuje: Może herbatki?, Jeszcze kawałeczek ciasta?, i zdrobnienie nie znaczy tu „mała herbata”, tylko „z serca”. Takie formy słychać w domu, w kawiarni, wśród znajomych. W oficjalnym piśmie lepiej zostać przy herbacie i kawałku.
Jak zwracać się do starszej osoby, która zaproponowała przejście na ty?
Imieniem w wołaczu i czasownikiem w 2. osobie. Jeśli gospodyni mówi, że wszyscy mówią do niej babcia Hania, odpowiadamy babciu Haniu i pytamy Możesz…?, a nie Może pani…?. Przed propozycją mówimy do niej pani z pełnym imieniem, np. pani Hanno. W lekcji Projekt: gość w polskim domu Tom robi tę zmianę jeszcze przy obiedzie.
Mówi się „gorący herbatek” czy „gorąca herbatka”?
Poprawnie: gorąca herbatka, bo zdrobnienie zostaje rodzaju żeńskiego. Herbata jest żeńska, więc herbatka też: ta herbatka, gorąca herbatka, z herbatką. Tak samo łyżka → łyżeczka (ta), kubek → kubeczek (ten). Forma herbatek istnieje, ale to dopełniacz liczby mnogiej: kilka herbatek.
Dlaczego „Czy pan upiekłeś to ciasto?” to błąd?
Bo miesza formę grzecznościową z formą na ty. Z pan łączy się czasownik w 3. osobie: Czy pan upiekł to ciasto?. Na ty mówimy Czy upiekłeś to ciasto?. Trzeba wybrać jedną formę i trzymać się jej w całej rozmowie, a po przejściu na ty nie wracać do pan.
Co mówi się przy toaście, a co przed jedzeniem?
Przy toaście mówimy Na zdrowie!, przed jedzeniem – Smacznego! Toast to krótkie życzenia, po których wszyscy razem piją, np. Za gospodynię! albo Za gościa!. Smacznego życzymy, gdy ktoś zaczyna jeść, a odpowiedź brzmi Dziękuję, nawzajem. W lekcji Projekt: gość w polskim domu toast wznosi się kompotem z wiśni.
Jak podziękować za gościnę po polsku?
Najprościej: Dziękuję za zaproszenie i za gościnę. Przy wyjściu dodajemy komplement, np. Wszystko było pyszne albo Było mi bardzo miło. Następnego dnia wypada wysłać krótką wiadomość albo zadzwonić. W wiadomości na ty piszemy Bardzo ci dziękuję, a w formalnej Bardzo dziękuję Pani, z wielką literą.
Jak zrobić powtórkę gramatyki na B1, żeby nie była nudna?
Połącz kilka tematów w jednej historii z nowymi zdaniami. Uczeń nie powinien rozpoznawać zdań z poprzednich lekcji, tylko używać form w nowej sytuacji. Dobrze działają zadania mieszane: quiz z typowymi błędami, ocena poprawności zdania, sortowanie według tematu. W tej lekcji pięć zadań powtórki krąży wokół jednej wizyty w Zakopanem.
Jaką pracę domową zadać po temacie „w gościach”?
Wiadomość z podziękowaniem i nagraną scenkę wizyty. W wiadomości uczeń wybiera jedną formę, na ty albo pan / pani, i dodaje komplement, wspomnienie i zaproszenie. W nagraniu wita się, wręcza kwiaty i odpowiada na propozycję przejścia na ty. W lekcji na edio.ai oba zadania ocenia nauczyciel, a dopasowanie słów do definicji jest sprawdzane automatycznie.
Czy są interaktywne ćwiczenia z form grzecznościowych i zdrobnień?
Tak, najlepiej takie, które mieszają oba tematy. Na tej stronie działają cztery części lekcji Projekt: gość w polskim domu: poradnik Zosi na czacie, nagranie z obiadu u babci Hani, sortowanie zdań na dobre maniery, zdrobnienia i formę na ty i czat, w którym uczeń jest gościem pani Wioletty. Reszta powtórki, szablon wiadomości i praca domowa czekają w pełnej lekcji.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required