Wypróbuj za darmoWypróbuj

Polacy nie gęsi! Styl potoczny, neutralny i oficjalny

Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o tym, jak styl oficjalny, neutralny i potoczny zmienia te same zdania, na przykładzie Mikołaja Reja, który wybrał polszczyznę zamiast łaciny.

Gramatyka
To samo trzy razy: Daj znać / Proszę o informację / Uprzejmie proszę o informację; dzięki / dziękuję / wyrażam wdzięczność. Czasowniki oficjalne: nabyć, zamieszkiwać, dokonać + dopełniacz.
Temat
Mikołaj Rej (1505–1569), nazywany ojcem literatury polskiej, i jego słynne zdanie o tym, że Polacy „nie gęsi”, ze zbioru Źwierzyniec z 1562 roku.
Zadania
Artykuł o Reju, rozmowa Oleny i Kuby nad e-mailem do dostawcy i przemówienie nauczyciela w roli Reja do wysłuchania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z Tomem i prezentacje z pudełka.

Co jest w środku

  1. Rozdział 1Na start: jak do kogo mówimy?

    • ObrazekOdblokuj
    • Zakręć kołem i odpowiedz: jak do kogo mówisz?Zakręć kołemOdblokuj
    • Posłuchaj i zapamiętaj nowe słowaSłownictwoWypróbuj
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoWybierz według obrazkaOdblokuj

  2. Rozdział 2Czytamy: Polacy nie gęsi

    • Przeczytaj artykuł: Polacy nie gęsiArtykułOdblokuj
    • Przeczytaj artykuł i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj

  3. Rozdział 3Słuchamy: e-mail Kuby

    • Posłuchaj: Olena poprawia e-mail KubySłuchanieWypróbuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
    • Posłuchaj przemówienia: nauczyciel w roli Mikołaja RejaSłuchanieOdblokuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj przemówienia jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj

  4. Rozdział 4Gramatyka: siema czy Szanowni Państwo?

    • Spójrz na schemat: trzy styleSchemat gramatycznyWypróbuj
    • Wybierz wyrażenie, które pasuje do stylu zdaniaWybierz odpowiedźOdblokuj
    • Uzupełnij zdania: przepisz je w stylu oficjalnymUzupełnij lukiOdblokuj
    • Wypełnij tabelę: to samo w trzech stylachUzupełnij tabelęWypróbuj
    • Przeciągnij słowa: oficjalny e-mail SofiiPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
    • Wybierz zdanie, które pasuje do sytuacjiQuizOdblokuj

  5. Rozdział 5Rozmawiamy: słowo, którego nie przetłumaczysz

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: Tom pisze trzy wiadomościCzatWypróbuj
    • Otwórz pudełko i zaprezentuj słowo w dwie minutyOtwórz pudełkoOdblokuj

  6. Rozdział 6Praca domowa

    • Uzupełnij wiadomości Lucasa: wpisz słowo w odpowiedniej formieUzupełnij lukiOdblokuj
    • Dopasuj słowa do definicjiPołącz w paryOdblokuj
    • Napisz dwie wiadomości: do przyjaciela i do szkołyPisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Nagraj przemówienie: Polacy nie gęsiMówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj

25 ćwiczeń w 6 rozdziałach. Zacznij 7-dniowy okres próbny, by otworzyć wszystkie, skopiować dowolną część do własnych lekcji i poprowadzić lekcję na żywo.

Słownictwo

Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

  • gęsie pióro
  • fraszka
  • język ojczysty
  • nabyć
  • wyrażać wdzięczność
  • ogarnąć
  • rozmawiać jak gęś z prosięciem

Gramatyka: trzy style: potoczny, neutralny i oficjalny

Uczniowie znają już przejście z pan / pani na ty i formuły listu formalnego z lekcji 23. Teraz układają to w system: to samo powiedziane potocznie, neutralnie i oficjalnie. Styl wybieramy według odbiorcy, a w jednym tekście trzymamy się jednego stylu.

Trzy style: potoczny, neutralny, oficjalny

To samo możemy powiedzieć na trzy sposoby. Styl wybieramy według tego, do kogo mówimy albo piszemy. W jednym tekście nie mieszamy stylów.

Do kogo jakim stylem?

Styl potoczny pasuje do przyjaciół, rodziny i czatu, neutralny do nauczyciela, sąsiada czy sklepu, a oficjalny do urzędu, firmy, listu i przemówienia. Każda kolumna ma przykład: Siema! Daj znać!, Dzień dobry! Proszę o informację., Szanowni Państwo, uprzejmie proszę o informację.

Do kogo? Który styl?

styl potoczny

  • przyjaciele, rodzina, czat, SMS
  • Siema! Ogarniesz bilety? Daj znać!

styl neutralny

  • nauczyciel, sąsiad, lekarz, sklep
  • Dzień dobry! Proszę o informację.

styl oficjalny

  • urząd, firma, list formalny, przemówienie
  • Szanowni Państwo, uprzejmie proszę o informację.

To samo w trzech stylach

Tabela zestawia powitanie, prośbę o odpowiedź, podziękowanie, pożegnanie i słowa o pieniądzach: kasa, pieniądze, środki finansowe. Oficjalne wyrażam wdzięczność łączy się z biernikiem, a dokonać z dopełniaczem: dokonać zakupu.

co mówimy?styl potocznystyl neutralnystyl oficjalny
powitanieSiema! / Cześć!Dzień dobry!Szanowni Państwo, / Szanowna Pani,
prośba o odpowiedźDaj znać.Proszę o informację.Uprzejmie proszę o informację.
podziękowanieDzięki!Dziękuję.Wyrażam wdzięczność za… (biernik)
zrobić cośogarnąćzrobić, załatwićdokonać + dopełniacz (czego?)
pieniądzekasapieniądześrodki finansowe
pożegnanieNa razie! / Pozdro!Do widzenia! / PozdrawiamZ wyrazami szacunku

Czasowniki, które zmieniają się ze stylem

Kupić staje się nabyć, dostać to otrzymać, zacząć to rozpocząć, a zapytać to zwrócić się z zapytaniem. Uwaga na zamieszkać: znaczy zacząć gdzieś mieszkać, więc stan opisuje zamieszkuję w Warszawie.

styl neutralnystyl oficjalnyformy i przypadek
kupićnabyćnabędę, nabył; co? nabyć bilet
mieszkaćzamieszkiwaćzamieszkuję; gdzie? w Warszawie (uwaga: zamieszkać = zacząć gdzieś mieszkać)
dostaćotrzymaćotrzymam, otrzymał; co? otrzymać odpowiedź
zacząć (się)rozpocząć (się)rozpocznie się; co? rozpocząć kurs
zapytaćzwrócić się z zapytaniemdo kogo? o co? do urzędu, o cenę
dziękowaćwyrażać / wyrazić wdzięcznośćco? wdzięczność (biernik); za co? za pomoc
zrobić przelew, rezerwacjędokonać przelewu, rezerwacjiczego? dopełniacz

Przykłady i jedna zasada

Przykłady pochodzą z e-maila Kuby do mleczarni, z SMS-a do przyjaciela i z przemówienia na szkolnej akademii. Wskazówka przypomina: jeden tekst, jeden styl, a gdy nie wiadomo, który wybrać, najbezpieczniejszy jest styl neutralny. Idiomy z lekcji 25 i 26 lepiej pasują do rozmowy.

Przykłady

  • Szanowni Państwo, jesteśmy zainteresowani nabyciem twarogu z Państwa mleczarni.e-mail Kuby do firmy: styl oficjalny
  • Uprzejmie proszę o informację, czy mogą Państwo dostarczać twaróg dwa razy w tygodniu.
  • Siema! Ogarniesz bilety na sobotę? Daj znać!SMS do przyjaciela: styl potoczny
  • Dzień dobry, pani Urszulo! Czy mogę pani w czymś pomóc?do sąsiadki: styl neutralny
  • Wyrażam wdzięczność pani dyrektor za zaproszenie na akademię.przemówienie: styl oficjalny
  • Kanapkę robimy, a przelewu dokonujemy.dokonać: tylko w stylu oficjalnym i z rzeczownikiem czynności

Uwaga!

Jeden tekst = jeden styl. Nie łączymy „Szanowni Państwo” z „daj znać” ani „Siema” z „Z wyrazami szacunku”. Związki frazeologiczne (owijać w bawełnę, ręce opadają) pasują do rozmowy, a rzadko do listu oficjalnego. Kiedy nie wiesz, który styl wybrać, styl neutralny jest najbezpieczniejszy.

Typowe błędy

Schemat poprawia mieszanie stylów (Szanowny Panie, daj znać), dokonać przy codziennych czynnościach (dokonałem kanapki), zamieszkam zamiast zamieszkuję i zbyt uroczyste podziękowanie dla przyjaciela.

  • Szanowny Panie, daj znać, czy dostawa będzie w piątek.

    Szanowny Panie, uprzejmie proszę o informację, czy dostawa będzie w piątek.

    nie mieszamy stylów w jednym tekście

  • Rano dokonałem kanapki.

    Rano zrobiłem kanapkę.

    dokonać tylko oficjalnie i z rzeczownikiem czynności: dokonać zakupu, przelewu

  • Zamieszkam w Warszawie od pięciu lat.

    Zamieszkuję w Warszawie od pięciu lat.

    zamieszkać = zacząć gdzieś mieszkać; stan to zamieszkiwać

  • Siema! Wyrażam ci wdzięczność za pizzę.

    Siema! Wielkie dzięki za pizzę!

    do przyjaciela piszemy potocznie albo neutralnie

Więcej lekcji z tej gramatyki: Formy pisemne – lekcje i ćwiczenia

Styl oficjalny i potoczny – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Więcej ćwiczeń

Co jest w lekcji

  • 13 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
  • 2 gry
  • 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
  • 1 artykuł
  • 1 schemat gramatyczny
  • 1 zestaw fiszek
  • 2 nagrania
  • 1 obrazek
  • 2 transkrypcje

Główne cele tej lekcji:

  • rozpoznać, do kogo pasuje który styl: Siema! do przyjaciela, Dzień dobry! do sąsiada, Szanowni Państwo, do firmy albo urzędu
  • przepisać zdanie neutralne w stylu oficjalnym: Tom kupił bilet. → Tom nabył bilet.; zrobiłam przelew → dokonałam przelewu
  • napisać tę samą prośbę na trzy sposoby: Daj znać., Proszę o informację., Uprzejmie proszę o informację.
  • unikać mieszania stylów i sztucznej oficjalności: ani Szanowny Panie, daj znać, ani dokonałem kanapki
  • zaprezentować w dwie minuty słowo albo idiom ze swojego języka, którego nie da się przetłumaczyć

To lekcja 27 kursu Polski B2.1 · Jak działa świat i ostatnia przed projektem w dziale Język i komunikacja. Zbiera to, co uczniowie wiedzą o formach grzecznościowych i o liście formalnym z lekcji 23, a idiomy z lekcji 25 i 26 wracają w rozmowie. Rej, który w czasach łaciny wybrał żywą polszczyznę, to dobry punkt wyjścia do pytania, jak dziś mówimy do różnych ludzi. W lekcji 28 uczniowie przedstawiają idiom ze swojego języka.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o to, jak mówią do różnych osób, poznają dziesięć słów z obrazkami, od szlachcica po ogarnąć, i dobierają je do zdjęć. Czytają artykuł o Reju, łacinie i dwóch odczytaniach słynnego zdania o gęsiach. Słuchają, jak Olena przerabia potoczny e-mail Kuby na oficjalny, i przemówienia nauczyciela przebranego za Reja. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, w tym tabela trzech stylów i oficjalny e-mail Sofii do urzędu. Na koniec uczeń pomaga Tomowi dobrać styl trzech wiadomości, a grupa losuje z pudełka tematy dwuminutowych prezentacji.

Praca domowa ma cztery zadania. Wiadomości Lucasa z lukami i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Nauczyciel ocenia tę samą wiadomość napisaną do przyjaciela i do szkoły oraz nagrane przemówienie o Reju i języku ojczystym.

Gramatyka:
styl potoczny, neutralny i oficjalny · Daj znać / Proszę o informację / Uprzejmie proszę o informację · kupić → nabyć, mieszkać → zamieszkiwać · nie mieszamy stylów
Temat:
język polski · Mikołaj Rej · historia języka · styl oficjalny · komunikacja

Wskazówki dla nauczyciela

  • Napisz jedno zdanie trzy razy: Daj znać, Proszę o informację, Uprzejmie proszę o informację. Grupa dopisuje do każdej wersji adresata: przyjaciel, sąsiadka, urząd.
  • Pokaż komizm fałszywej oficjalności: przeczytaj z powagą Rano dokonałem kanapki. Uczniowie od razu słyszą, że dokonać pasuje do zakupu i przelewu, a nie do śniadania.
  • Zatrzymuj nagranie po każdej poprawce Oleny i pytaj, co Kuba zmienił: słowo, przypadek czy cały zwrot. Na tablicy powstaje wtedy lista par: potoczne i oficjalne.
  • Przed prezentacjami daj minutę na notatki: każda karta z pudełka ma kroki. Słuchacze zadają potem jedno pytanie w stylu oficjalnym, np. Chciałbym zapytać… albo Chciałabym zapytać….

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

25 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

  1. Zacznij okres próbny

    7 dni za darmo, bez karty płatniczej.

  2. Otwórz lekcję

    Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.

  3. Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową

    Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Wypróbuj za darmo przez 7 dni

Cały kurs: Polski B2.1 · Jak działa świat

32 lekcje polskiego na poziomie B2, część pierwsza, dla uczniów po kursach B1, tylko po polsku. Sześcioro współlokatorów z kamienicy na warszawskiej Pradze poznaje prawdziwe historie: od czeskiego słowa „robot” i polskiego modelu językowego Bielik po żubry z Białowieży, Pyrkon i Koronę Himalajów Kukuczki. Po kursie uczniowie argumentują w debacie, objaśniają odkrycia naukowe laikom, piszą wyważoną recenzję, reklamację i list motywacyjny. Nowe słowa mają obrazki i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs

  1. Moduł 1 AI i przyszłość pracy

    skąd się wzięło słowo „robot”, kariera w AI, polski model Bielik, formy na -ąc i -wszy, debata

    1. Lekcja 1Robota: skąd się wzięło słowo „robot”Imiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
    2. Lekcja 2Ukończywszy studia: z Kluczborka do OpenAIImiesłów przysłówkowy uprzedni: forma na -wszy i -łszy
    3. Lekcja 3Bielik: AI, która mówi po polskuStałe zwroty z imiesłowem przysłówkowym w dyskusji
    4. Lekcja 4Projekt: mój głos w debacie o AIPowtórka: imiesłowy przysłówkowe i zwroty do dyskusji

  2. Moduł 2 Przełomy w medycynie

    witaminy Funka, przeszczep serca w Zabrzu, grupy krwi, zdania typu „to, czego”, liczebniki zbiorowe, nauka prostymi słowami

    1. Lekcja 5Polak, który nazwał witaminęZaimek względny co po to, coś, wszystko i nic
    2. Lekcja 6Dwoje, troje, pięcioro: serce w ZabrzuLiczebniki zbiorowe: dwoje, troje, pięcioro
    3. Lekcja 7A, B, AB, 0: Polak i grupy krwiLiczebniki zbiorowe w przypadkach: dwojga, dwojgu, z dwojgiem
    4. Lekcja 8Projekt: nauka w trzy minutyPowtórka: zdania z „to, co” i liczebniki zbiorowe

  3. Moduł 3 Ludzie w ruchu

    pociągi nad torami, Karta Dużej Rodziny, tramwaje z Bydgoszczy, konstrukcja im…, tym…, obaj i oboje, bywać i miewać

    1. Lekcja 9Pociągi, które unoszą się nad torami?Im…, tym… i coraz + stopień wyższy
    2. Lekcja 10Dwoje dorosłych, troje dzieci, jedna podróżObaj, obie, oboje: dwie osoby razem
    3. Lekcja 11Tramwaje z BydgoszczyCzasowniki wielokrotne: bywać, miewać, widywać
    4. Lekcja 12Projekt: lepszy dojazd na PragęPowtórka: stopień wyższy, obaj, obie, oboje i czasowniki wielokrotne

  4. Moduł 4 Powroty dzikiej przyrody

    żubry, wilki i sokoły, młode zwierzęta na -ę, bywają widywane, natomiast i zaś, film przyrodniczy

    1. Lekcja 13Żubry z BiałowieżyMłode zwierzęta na -ę: żubrzę, żubrzęta, troje żubrząt
    2. Lekcja 14Wilki bywają widywaneBywają widywane, widuje się je: strona bierna i forma z się
    3. Lekcja 15Sokoły na wieżowcachKontrast: natomiast, zaś, z kolei, podczas gdy
    4. Lekcja 16Projekt: nasz film przyrodniczyPowtórka: młode zwierzęta, strona bierna z bywać i kontrast

  5. Moduł 5 Polska popkultura w świecie

    Pyrkon, film „IO”, płyta Hani Rani, ktoś czy ktokolwiek, co prawda…, ale, recenzja z dwóch stron

    1. Lekcja 17Pyrkon: tu spotykają się fani fantastykiZaimki nieokreślone z -ś i -kolwiek
    2. Lekcja 18Osioł w CannesPrzyznanie racji i kontrast: co prawda…, ale…
    3. Lekcja 19Fortepian z GdańskaWyrażenia porządkujące argumenty w recenzji
    4. Lekcja 20Projekt: polski weekend kulturyPowtórka: ktoś i ktokolwiek, co prawda…, ale…, z jednej strony

  6. Moduł 6 Pieniądze i mądre wybory

    historia złotego, wiejska kasa Stefczyka, prawa konsumenta, słowa o czasie i skutku, reklamacja

    1. Lekcja 21Dlaczego pieniądz jest złoty?Przysłówki czasu w stylu oficjalnym
    2. Lekcja 22Kasa we wsi, 1890Spójniki i wyrażenia, które wprowadzają skutek
    3. Lekcja 23Wadliwe słuchawki? Reklamacja!List formalny: formuły i styl nominalny
    4. Lekcja 24Projekt: poradnik konsumentaPowtórka: słowa czasu, słowa skutku i list formalny

  7. Moduł 7 Język i komunikacja

    polskie idiomy, język migowy PJM, Mikołaj Rej, styl potoczny, neutralny i oficjalny, idiomy z innych języków

    1. Lekcja 25Nie mój cyrk, nie moje małpyZwiązki frazeologiczne: znaczenie, stała forma i przypadki w środku
    2. Lekcja 26Ręce, które mówią: PJMZwiązki frazeologiczne z częściami ciała: język, ręce, głowa
    3. Lekcja 27 · tutaj jesteśPolacy nie gęsi!Trzy style: potoczny, neutralny i oficjalny
    4. Lekcja 28Projekt: wieczór nieprzetłumaczalnych słówPowtórka: związki frazeologiczne i trzy style

  8. Moduł 8 Na krańcach świata

    Kukuczka i Korona Himalajów, Przepaść Hranicka, stacja polarna Hornsund, liczebniki w opowieści, list motywacyjny

    1. Lekcja 29Korona Himalajów: KukuczkaLiczebniki w opowieści: porządkowe i główne w przypadkach
    2. Lekcja 30Jak głęboka jest otchłań?Czasowniki ruchu z przedrostkami w wodzie i w przenośni
    3. Lekcja 31Zima w HornsundzieList motywacyjny: formuły listu formalnego i cechy kandydata
    4. Lekcja 32Projekt: opowieść z krańca świataPowtórka: liczebniki, czasowniki z przedrostkami i list formalny

Pytania o tę lekcję

Jakie są style wypowiedzi w języku polskim?
W praktyce najważniejsze są trzy: potoczny, neutralny i oficjalny. Potocznie mówimy do przyjaciół i rodziny (Siema! Daj znać!), neutralnie do nauczyciela, sąsiada czy w sklepie (Dzień dobry, proszę o informację), a oficjalnie piszemy do urzędu i firmy (Szanowni Państwo, uprzejmie proszę o informację). W lekcji Polacy nie gęsi! na edio.ai uczniowie przepisują te same zdania we wszystkich trzech stylach.
Czym różni się styl oficjalny od potocznego?
Słowami, stałymi formułami i dystansem do odbiorcy. Styl oficjalny używa form pan, pani, państwo, gotowych zwrotów i czasowników takich jak nabyć, otrzymać, dokonać. Styl potoczny jest krótki i bezpośredni, z wyrazami typu ogarnąć, kasa, dzięki. Styl neutralny leży pośrodku i pasuje do większości codziennych sytuacji z obcymi ludźmi.
Czym różni się list formalny od wiadomości do przyjaciela?
Zwrotem, formułami i doborem słów. List formalny zaczyna się od zwrotu Szanowni Państwo, ma formuły w rodzaju Uprzejmie proszę o informację i kończy się Z wyrazami szacunku. Wiadomość do przyjaciela może zacząć się od Siema! i skończyć na Dzięki, na razie!. W pracy domowej do tej lekcji uczeń pisze tę samą sprawę dwa razy: SMS do przyjaciela i e-mail do szkoły.
Kiedy używać czasownika „dokonać”?
Przede wszystkim w stylu oficjalnym, z rzeczownikiem czynności w dopełniaczu. Mówimy dokonać zakupu, dokonać przelewu, dokonać rezerwacji, ale nie dokonać kanapki ani dokonać rezerwację. W zwykłej rozmowie wystarczy zrobić: zrobiłam przelew, zrobiłem kanapkę. W lekcji Polacy nie gęsi! Kuba żartuje, że jutro dokona kanapki, a Olena od razu go poprawia.
„Zamieszkuję” czy „zamieszkam” w Warszawie?
O stanie mówimy zamieszkuję, o przeprowadzce zamieszkam. Zamieszkiwać to oficjalny odpowiednik mieszkać: Od pięciu lat zamieszkuję w Warszawie. Zamieszkać jest dokonane i znaczy zacząć gdzieś mieszkać, więc zamieszkam mówi o przyszłości: Od października zamieszkam w akademiku. W zwykłej rozmowie wystarczy po prostu mieszkam.
Czy można mieszać style w jednym e-mailu?
Nie, jeden tekst powinien mieć jeden styl. Szanowny Panie, daj znać albo Siema! Z wyrazami szacunku brzmią komicznie lub niegrzecznie. Jeśli nie wiadomo, jaki styl wybrać, bezpieczny jest neutralny: Dzień dobry, proszę, dziękuję, pozdrawiam. W zadaniach z tej lekcji błędne odpowiedzi to często właśnie zdania z pomieszanymi stylami.
Co znaczy „Polacy nie gęsi, iż swój język mają”?
Że Polacy mają własny język i powinni go używać. Zdanie pochodzi z wiersza zamykającego Źwierzyniec Mikołaja Reja z 1562 roku. Dawne narodowie to dzisiejsze narody, a wżdy znaczy jednak, przecież. Większość językoznawców czyta gęsi jako przymiotnik: Polacy nie mówią „gęsim” językiem, tylko swoim; może chodzić o łacinę. Popularne odczytanie jest prostsze: Polacy to nie gęsi.
Co znaczy „rozmawiać jak gęś z prosięciem”?
Rozmawiać, ale zupełnie się nie rozumieć. Mówimy tak o dwóch osobach, z których każda mówi o czymś innym: Ona pyta o kolory, on odpowiada o cenach. Rozmawiają jak gęś z prosięciem. To potoczny związek frazeologiczny, więc pasuje do rozmowy, a nie do listu formalnego. W tej lekcji jest jednym z dziesięciu nowych wyrażeń, z obrazkiem i definicją po polsku.
Jak uczyć różnicy między stylem oficjalnym a potocznym?
Na jednej sprawie opisanej dla różnych odbiorców. Uczniowie widzą wtedy, że zmienia się powitanie, prośba, podziękowanie i pożegnanie, a sama treść zostaje. Warto pokazać też przesadę w drugą stronę, bo zbyt oficjalny ton wobec przyjaciela brzmi zabawnie. W lekcji Polacy nie gęsi! robi to rozmowa, w której Olena krok po kroku przerabia potoczny e-mail Kuby.
Jak przygotować krótką prezentację słowa z własnego języka?
Podzielić ją na kroki: słowo, znaczenie, sytuacja, polski odpowiednik. Najpierw mówimy słowo i je literujemy, potem wyjaśniamy, co znaczy, i podajemy sytuację, w której go używamy. Na końcu mówimy, jak to samo opisałby Polak. Na edio.ai takie zadania uczniowie losują z pudełka, w grupie albo w parze lektor–uczeń, i mają na każde dwie minuty.
Jaką pracę domową zadać z rejestrów językowych?
Tę samą sprawę w dwóch wiadomościach dla różnych odbiorców. Tutaj uczeń chce zapisać się na kurs i pisze o tym SMS do przyjaciela w stylu potocznym oraz e-mail do szkoły w stylu oficjalnym, każdy ze wzorem. Do tego nagrywa krótkie przemówienie na szkolną akademię. Oba zadania ocenia nauczyciel, a wiadomości Lucasa z lukami i dopasowanie słów są sprawdzane automatycznie.
Czy są interaktywne ćwiczenia ze stylu oficjalnego?
Tak, np. tabela ze zwrotami w trzech stylach. Na tej stronie bez konta można wypróbować trzy części lekcji: nagranie, w którym Olena poprawia e-mail Kuby; tabelę z tymi samymi zwrotami w stylu potocznym, neutralnym i oficjalnym; czat, w którym uczeń pomaga Tomowi napisać trzy wiadomości. Artykuł o Reju, pozostałe zadania i praca domowa są w pełnej wersji lekcji.
Odblokuj całą lekcję

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami

Umów prezentacjęWypróbuj za darmo

Bez karty płatniczej