Jak głęboka jest otchłań? Czasowniki ruchu z przedrostkami w wodzie
O tej lekcji
Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o czasownikach ruchu z przedrostkami: jak przedrostek mówi, dokąd płyniemy, na przykładzie najgłębszej znanej zalanej jaskini świata.
- Gramatyka
- Zanurzyć się i wynurzyć się, dopłynąć do, przepłynąć, opłynąć, wpłynąć, wypłynąć i przetrwać, pary aspektowe (wynurzać się / wynurzyć się) i przenośnie: wypłynąć na szerokie wody, nie dać za wygraną.
- Temat
- Przepaść Hranicka w Czechach, najgłębsza znana zalana jaskinia świata: polski speleolog Krzysztof Starnawski, robot na kablu światłowodowym w 2016 roku, rekord z 2022 roku i dno, którego nikt nie widział.
- Zadania
- Artykuł z magazynu, rozmowa Zosi i Toma oraz odprawa instruktora nurkowania do wysłuchania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat o własnym wyzwaniu i pudełko z pytaniami.
Co jest w środku
Rozdział 1Na start: w głąb
Rozdział 2Czytamy: otchłań bez dna
Rozdział 3Słuchamy: po co schodzić w ciemność?
- Posłuchaj: Zosia i Tom rozmawiają o otchłaniSłuchanieWypróbuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
- Posłuchaj odprawy: instruktor Lechosław przed nurkowaniemSłuchanieOdblokuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
Rozdział 4Gramatyka: zanurzyć się, dopłynąć, przetrwać
- Spójrz na schemat: zanurzyć się, dopłynąć, przetrwaćSchemat gramatycznyWypróbuj
- Wybierz poprawny czasownik: dokąd płyniemy?Wybierz odpowiedźOdblokuj
- Wypełnij tabelę: aspekt niedokonany i dokonanyUzupełnij tabelęWypróbuj
- Uzupełnij zdania: powiedz to samo czasownikiem z nawiasuUzupełnij lukiOdblokuj
- Przeciągnij słowa: dziennik nurkowy LechosławaPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
- Wybierz poprawną odpowiedź: pułapki i przenośnieQuizOdblokuj
Rozdział 5Rozmawiamy: granice i ciekawość
Rozdział 6Praca domowa
Nurkowanie i jaskinie po polsku: słownictwo
Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.
+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek
- linia prowadząca
- dekompresja
- kabel światłowodowy
- zanurzyć się
- dopłynąć do
- opłynąć
- nie dać za wygraną
Gramatyka: czasowniki ruchu z przedrostkami w wodzie i w przenośni
Uczniowie znają przedrostki przy czasownikach chodzenia: wyjść, wejść, przejść. Tak samo przedrostki zmieniają płynąć: mówią, czy płyniemy do celu, dookoła, do środka czy na zewnątrz. Każdy czasownik ma swój przyimek i przypadek, a obok stoi para aspektowa i znaczenie w przenośni.
Przedrostki w wodzie: zanurzyć się, dopłynąć, opłynąć
Przedrostek mówi, dokąd płyniemy: pod wodę, do celu, dookoła, do środka albo na zewnątrz. Każdy czasownik ma swój przyimek i swój przypadek.
Co znaczy przedrostek?
Tabela zestawia osiem czasowników dokonanych. Zanurzyć się to zejść pod wodę, wynurzyć się wrócić na powierzchnię, dopłynąć do osiągnąć cel, przepłynąć pokonać drogę z jednej strony na drugą, a opłynąć płynąć dookoła. Przetrwać znaczy wytrzymać trudny czas do końca.
Co znaczy przedrostek?
| czasownik (dokonany) | co to znaczy? | z czym? | przykład |
|---|---|---|---|
| zanurzyć się | zejść pod wodę | w + miejscownik; pod wodę | Nurek zanurzył się w otchłani. |
| wynurzyć się | wrócić na powierzchnię | z + dopełniacz; na powierzchnię | Nurek wynurzył się z wody. |
| dopłynąć | osiągnąć cel | do + dopełniacz (Czego?) | Robot nie dopłynął do dna. |
| przepłynąć | z jednej strony na drugą | + biernik (Co?); przez + biernik | Tom przepłynął cały basen. |
| opłynąć | płynąć dookoła czegoś | + biernik (Co?) | Kajak opłynął wyspę. |
| wpłynąć | do środka | do + dopełniacz; w + biernik | Łódź wpłynęła do jaskini. |
| wypłynąć | na zewnątrz | z + dopełniacz; na + biernik | Statek wypłynął z portu na morze. |
| przetrwać | wytrzymać trudny czas do końca | + biernik (Co?) | Ptaki przetrwały zimę. |
Aspekt: proces czy wynik?
Każdy z siedmiu czasowników ruchu ma niedokonaną parę: zanurzać się, wynurzać się, dopływać, przepływać. Niedokonany opisuje proces albo powtarzaną czynność (wynurzał się powoli przez trzy godziny), dokonany jednorazowy wynik (w końcu wynurzył się na powierzchnię).
| niedokonany: proces, często (co robić?) | dokonany: wynik, raz (co zrobić?) |
|---|---|
| zanurzać się | zanurzyć się |
| wynurzać się | wynurzyć się |
| dopływać | dopłynąć |
| przepływać | przepłynąć |
| opływać | opłynąć |
| wpływać | wpłynąć |
| wypływać | wypłynąć |
| Nurek wynurzał się powoli przez trzy godziny. | W końcu nurek wynurzył się na powierzchnię. |
Te same czasowniki w przenośni
Zanurzyć się w nagraniu to zająć się nim całkowicie, wypłynąć na szerokie wody to zacząć działać na dużą skalę, a przetrwać kryzys to nie upaść w trudnym czasie. Do tego dochodzi związek frazeologiczny nie dać za wygraną, czyli nie poddać się.
| wyrażenie | co to znaczy? | przykład |
|---|---|---|
| zanurzyć się w czymś | zająć się czymś całkowicie | Zosia zanurzyła się w nagraniu. |
| wypłynąć na szerokie wody | zacząć działać na dużą skalę | Mała szkoła wypłynęła na szerokie wody. |
| przetrwać kryzys | nie upaść w trudnym czasie | Firma przetrwała kryzys. |
| nie dać za wygraną (związek frazeologiczny) | nie poddać się | Starnawski nie dał za wygraną i wrócił do otchłani. |
Przykłady, wskazówka i typowe błędy
Człowiek, robot i łódź zanurzają się zawsze z się; bez niego zanurzamy rzecz: zanurzył rękę. Schemat poprawia dopłynął dna bez do, przepłynął do brzegu zamiast dopłynął i dokonany czasownik przy przez trzy godziny.
Przykłady z lekcji
- W 2016 roku Starnawski zanurzył się na około 200 metrów.
- Potem bardzo powoli się wynurzał.proces → aspekt niedokonany
- Robot zanurzył się na 404 metry, ale nie dopłynął do dna.
- Kiedy dopłyniemy do końca linii, zawracamy i wypływamy na otwartą wodę.
- Człowiek przepłynie przez wąskie przejście i sam wybierze drogę.
- Na początek Tom chce dopłynąć do dna w płytkiej części basenu.
Uwaga!
Człowiek, robot i łódź zanurzają się i wynurzają się: zawsze z się. Bez się mówimy o rzeczy, którą ktoś trzyma: Tom zanurzył rękę w wodzie. Cel mówimy z do: dopłynąć do brzegu. Drogę bez przyimka albo z przez: przepłynąć jezioro, przepłynąć przez korytarz.
Typowe błędy
Robot nie dopłynął dna.
Robot nie dopłynął do dna.
dopłynąć do + dopełniacz (Czego?)
Po trzech godzinach nurek wynurzył na powierzchnię.
Po trzech godzinach nurek wynurzył się na powierzchnię.
o człowieku: zawsze z się
Zmęczony Tom przepłynął do brzegu.
Zmęczony Tom dopłynął do brzegu.
cel (do czego?) → dopłynąć; przepłynąć + co? (jezioro, basen)
Nurek wynurzył się powoli przez trzy godziny.
Nurek wynurzał się powoli przez trzy godziny.
przez trzy godziny = proces → aspekt niedokonany
Więcej lekcji z tej gramatyki: Czasowniki ruchu – lekcje i ćwiczenia · Aspekt czasownika – lekcje i ćwiczenia
Czasowniki ruchu z przedrostkami – ćwiczenia online
Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.
Co jest w lekcji
- 13 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
- 2 gry
- 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
- 1 artykuł
- 1 schemat gramatyczny
- 1 zestaw fiszek
- 2 nagrania
- 1 obrazek
- 2 transkrypcje
Główne cele tej lekcji:
- wybrać przedrostek, który pasuje do kierunku ruchu: Kajak opłynął wyspę., Łódź wpłynęła do jaskini., Nurek wynurzył się na powierzchnię.
- połączyć czasownik z właściwym przyimkiem: dopłynąć do dna, przepłynąć jezioro albo przez korytarz, wypłynąć z portu na morze
- wybrać aspekt według tego, czy liczy się proces, czy wynik: wynurzał się powoli przez trzy godziny, w końcu wynurzył się na powierzchnię
- użyć tych czasowników w przenośni: zanurzyć się w pracy, przetrwać kryzys, nie dać za wygraną
- opowiedzieć krótką wodną przygodę po kolei: najpierw, potem, w końcu
To lekcja 30 kursu Polski B2.1 · Jak działa świat, druga w dziale Na krańcach świata. Uczniowie znają już przedrostki przy czasownikach chodzenia (wyjść, wejść, przejść) i aspekt, a teraz przenoszą tę wiedzę do wody i do przenośni. Wyprawa w głąb zalanej jaskini to ciąg ruchów w dół, do celu i z powrotem, więc każdy przedrostek ma w niej swoje miejsce. Lekcja 31 uczy pisać list motywacyjny na stację polarną.
Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o wodę, ciemność i ciekawość, poznają dziesięć słów z obrazkami, od otchłani po nie dać za wygraną, i dobierają je do zdjęć. Czytają artykuł o pomiarach Przepaści Hranickiej, z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają rozmowy Zosi z Tomem, który woli basen, i odprawy instruktora przed nurkowaniem w kamieniołomie. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, w tym tabela par aspektowych i dziennik nurkowy z lukami. Na koniec uczeń opowiada Zosi na czacie o swoim wyzwaniu, a grupa otwiera pudełko z pytaniami: ludzie czy roboty, ciekawość czy ryzyko?
Praca domowa ma cztery zadania. Wybór aspektu w ośmiu zdaniach i łączenie słów z definicjami są sprawdzane automatycznie. Opowiadanie o własnej wodnej przygodzie i nagraną odpowiedź na pytanie nurek czy robot? ocenia nauczyciel.
- Gramatyka:
- przedrostki: płynąć w wodzie · zanurzyć się, wynurzyć się · dopłynąć do, przepłynąć, opłynąć · aspekt: zanurzać się / zanurzyć się · przenośnie: nie dać za wygraną
- Temat:
- nurkowanie jaskiniowe · Przepaść Hranicka · Krzysztof Starnawski · roboty podwodne · wyprawy
Wskazówki dla nauczyciela
- Narysuj na tablicy jezioro z wyspą i pokazuj ruch palcem: dookoła, na drugi brzeg, do zatoki, pod wodę. Uczniowie podają czasownik z przedrostkiem i przyimkiem, zanim zobaczą tabelę.
- Porównaj z czasownikami chodzenia: wejść / wpłynąć, wyjść / wypłynąć, przejść / przepłynąć, dojść / dopłynąć. Przedrostek znaczy to samo, zmienia się tylko sposób poruszania się.
- Pytaj o czas, zanim uczeń wybierze aspekt: przez ile godzin? prowadzi do niedokonanego (wynurzał się), a w końcu do dokonanego (wynurzył się).
- Spór ludzie czy roboty zacznij od liczb: 404 i 450 metrów robotów, 265 metrów nurka. Grupa szybko dzieli się na dwie strony, a argumenty same wymagają czasowników z lekcji.
Podoba ci się?
Poprowadź całą lekcję w edio
25 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.
Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.
Cały kurs: Polski B2.1 · Jak działa świat
32 lekcje polskiego na poziomie B2, część pierwsza, dla uczniów po kursach B1, tylko po polsku. Sześcioro współlokatorów z kamienicy na warszawskiej Pradze poznaje prawdziwe historie: od czeskiego słowa „robot” i polskiego modelu językowego Bielik po żubry z Białowieży, Pyrkon i Koronę Himalajów Kukuczki. Po kursie uczniowie argumentują w debacie, objaśniają odkrycia naukowe laikom, piszą wyważoną recenzję, reklamację i list motywacyjny. Nowe słowa mają obrazki i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs
Moduł 1 AI i przyszłość pracy
skąd się wzięło słowo „robot”, kariera w AI, polski model Bielik, formy na -ąc i -wszy, debata
Lekcja 1Robota: skąd się wzięło słowo „robot”Imiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
Lekcja 2Ukończywszy studia: z Kluczborka do OpenAIImiesłów przysłówkowy uprzedni: forma na -wszy i -łszy
Lekcja 3Bielik: AI, która mówi po polskuStałe zwroty z imiesłowem przysłówkowym w dyskusji
Lekcja 4Projekt: mój głos w debacie o AIPowtórka: imiesłowy przysłówkowe i zwroty do dyskusji
Moduł 2 Przełomy w medycynie
witaminy Funka, przeszczep serca w Zabrzu, grupy krwi, zdania typu „to, czego”, liczebniki zbiorowe, nauka prostymi słowami
Lekcja 5Polak, który nazwał witaminęZaimek względny co po to, coś, wszystko i nic
Lekcja 6Dwoje, troje, pięcioro: serce w ZabrzuLiczebniki zbiorowe: dwoje, troje, pięcioro
Lekcja 7A, B, AB, 0: Polak i grupy krwiLiczebniki zbiorowe w przypadkach: dwojga, dwojgu, z dwojgiem
Lekcja 8Projekt: nauka w trzy minutyPowtórka: zdania z „to, co” i liczebniki zbiorowe
Moduł 3 Ludzie w ruchu
pociągi nad torami, Karta Dużej Rodziny, tramwaje z Bydgoszczy, konstrukcja im…, tym…, obaj i oboje, bywać i miewać
Lekcja 9Pociągi, które unoszą się nad torami?Im…, tym… i coraz + stopień wyższy
Lekcja 10Dwoje dorosłych, troje dzieci, jedna podróżObaj, obie, oboje: dwie osoby razem
Lekcja 11Tramwaje z BydgoszczyCzasowniki wielokrotne: bywać, miewać, widywać
Lekcja 12Projekt: lepszy dojazd na PragęPowtórka: stopień wyższy, obaj, obie, oboje i czasowniki wielokrotne
Moduł 4 Powroty dzikiej przyrody
żubry, wilki i sokoły, młode zwierzęta na -ę, bywają widywane, natomiast i zaś, film przyrodniczy
Lekcja 13Żubry z BiałowieżyMłode zwierzęta na -ę: żubrzę, żubrzęta, troje żubrząt
Lekcja 14Wilki bywają widywaneBywają widywane, widuje się je: strona bierna i forma z się
Lekcja 15Sokoły na wieżowcachKontrast: natomiast, zaś, z kolei, podczas gdy
Lekcja 16Projekt: nasz film przyrodniczyPowtórka: młode zwierzęta, strona bierna z bywać i kontrast
Moduł 5 Polska popkultura w świecie
Pyrkon, film „IO”, płyta Hani Rani, ktoś czy ktokolwiek, co prawda…, ale, recenzja z dwóch stron
Lekcja 17Pyrkon: tu spotykają się fani fantastykiZaimki nieokreślone z -ś i -kolwiek
Lekcja 18Osioł w CannesPrzyznanie racji i kontrast: co prawda…, ale…
Lekcja 19Fortepian z GdańskaWyrażenia porządkujące argumenty w recenzji
Lekcja 20Projekt: polski weekend kulturyPowtórka: ktoś i ktokolwiek, co prawda…, ale…, z jednej strony
Moduł 6 Pieniądze i mądre wybory
historia złotego, wiejska kasa Stefczyka, prawa konsumenta, słowa o czasie i skutku, reklamacja
Lekcja 21Dlaczego pieniądz jest złoty?Przysłówki czasu w stylu oficjalnym
Lekcja 22Kasa we wsi, 1890Spójniki i wyrażenia, które wprowadzają skutek
Lekcja 23Wadliwe słuchawki? Reklamacja!List formalny: formuły i styl nominalny
Lekcja 24Projekt: poradnik konsumentaPowtórka: słowa czasu, słowa skutku i list formalny
Moduł 7 Język i komunikacja
polskie idiomy, język migowy PJM, Mikołaj Rej, styl potoczny, neutralny i oficjalny, idiomy z innych języków
Lekcja 25Nie mój cyrk, nie moje małpyZwiązki frazeologiczne: znaczenie, stała forma i przypadki w środku
Lekcja 26Ręce, które mówią: PJMZwiązki frazeologiczne z częściami ciała: język, ręce, głowa
Lekcja 27Polacy nie gęsi!Trzy style: potoczny, neutralny i oficjalny
Lekcja 28Projekt: wieczór nieprzetłumaczalnych słówPowtórka: związki frazeologiczne i trzy style
Moduł 8 Na krańcach świata
Kukuczka i Korona Himalajów, Przepaść Hranicka, stacja polarna Hornsund, liczebniki w opowieści, list motywacyjny
Lekcja 29Korona Himalajów: KukuczkaLiczebniki w opowieści: porządkowe i główne w przypadkach
Lekcja 30 · tutaj jesteśJak głęboka jest otchłań?Czasowniki ruchu z przedrostkami w wodzie i w przenośni
Lekcja 31Zima w HornsundzieList motywacyjny: formuły listu formalnego i cechy kandydata
Lekcja 32Projekt: opowieść z krańca świataPowtórka: liczebniki, czasowniki z przedrostkami i list formalny