Żubry z Białowieży: młode zwierzęta: żubrzę, żubrzęta, troje żubrząt
O tej lekcji
Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o liczbie mnogiej nazw młodych zwierząt na -ę z liczebnikami zbiorowymi, na tle powrotu żubrów do Puszczy Białowieskiej.
- Gramatyka
- Jedno małe żubrzę, rude żubrzęta, troje żubrząt: rodzaj nijaki, liczba mnoga na -ęta, dopełniacz na -ąt po liczebniku zbiorowym i czasownik jak dla „ono”: urodziło się pięcioro kociąt.
- Temat
- Żubr wyginął na wolności na początku XX wieku, przetrwał w ogrodach zoologicznych, a w 1952 roku znów zamieszkał na wolności w Puszczy Białowieskiej. Zosia i Tom liczą żubrzęta w rezerwacie pokazowym.
- Zadania
- Artykuł o powrocie żubrów, rozmowa przy zagrodzie i powitanie przewodniczki do wysłuchania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z Oleną i pudełko z pytaniami.
Co jest w środku
Rozdział 1Na start: król puszczy
Rozdział 2Czytamy: powrót króla puszczy
Rozdział 3Słuchamy: wycieczka do rezerwatu
- Posłuchaj: Zosia i Tom przy zagrodzie żubrówSłuchanieWypróbuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
- Posłuchaj przewodniczki: witamy w rezerwacieSłuchanieOdblokuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
Rozdział 4Gramatyka: dwoje, troje żubrząt
- Spójrz na schemat: młode zwierzęta na -ęSchemat gramatycznyWypróbuj
- Wybierz poprawną formę: jedno, dużo czy ile?Wybierz odpowiedźOdblokuj
- Wypełnij tabelę: młode zwierzęta na -ęUzupełnij tabelęWypróbuj
- Uzupełnij zdania: przepisz je z liczebnikiem zbiorowymUzupełnij lukiOdblokuj
- Przeciągnij słowa: wiosna w gospodarstwie pod HajnówkąPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
- Wybierz poprawne zdanieQuizOdblokuj
Rozdział 5Rozmawiamy: dzikie powroty
Rozdział 6Praca domowa
Dzikie zwierzęta i ochrona przyrody po polsku
Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.
+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek
- żubrzę
- zagroda
- populacja
- reintrodukcja
- paśnik
- księga rodowodowa
- ogród zoologiczny
Gramatyka: młode zwierzęta na -ę: żubrzę, żubrzęta, troje żubrząt
Uczniowie znają już zwierzę – zwierzęta – dużo zwierząt i liczebniki zbiorowe z lekcji 6 i 7. Ta lekcja łączy jedno z drugim: nazwy młodych zwierząt odmieniają się jak zwierzę, a liczymy je zwykle tak jak dzieci. Schemat pokazuje formy w liczbie pojedynczej i mnogiej, budowę zdania z liczebnikiem i jedną zmianę samogłoski.
Młode zwierzęta: żubrzę, żubrzęta, troje żubrząt
Nazwy wielu młodych zwierząt kończą się na -ę. Liczymy je zwykle jak dzieci: liczebnik zbiorowy + dopełniacz na -ąt, a czasownik jest jak dla „ono”.
Znasz już: zwierzę, zwierzęta, dużo zwierząt
Krótkie przypomnienie zestawia znany wzór zwierzę → zwierzęta → dużo zwierząt z liczebnikami zbiorowymi dwoje, troje, pięcioro i przykładem pięcioro dzieci. Nowe słowa zmieniają się dokładnie tak samo.
Jedno, dużo i ile?
Tabela pokazuje młode żubra, wilka, kota, konia i krowy. Każde słowo ma trzy formy: wilczę, wilczęta, troje wilcząt albo cielę, cielęta, kilkoro cieląt. Ostatni wiersz przypomina znane zwierzę.
| czyje młode? | jedno (Kto? Co?) | dużo (Kto? Co?) | ile? (Kogo? Czego?) |
|---|---|---|---|
| żubra | żubrzę | żubrzęta | dwoje żubrząt |
| wilka | wilczę | wilczęta | troje wilcząt |
| kota | kocię | kocięta | czworo kociąt |
| konia | źrebię | źrebięta | pięcioro źrebiąt |
| krowy | cielę | cielęta | kilkoro cieląt |
| (znasz już) | zwierzę | zwierzęta | dużo zwierząt |
Liczebnik, dopełniacz i czasownik dla „ono”
Formuła ma trzy części: liczebnik zbiorowy, rzeczownik w dopełniaczu na -ąt i czasownik w formie dla „ono”. Dlatego mówimy W zagrodzie urodziło się troje żubrząt i Na podwórku bawi się pięcioro kociąt, z czasownikiem w liczbie pojedynczej.
liczebnik zbiorowy (dwoje, troje…)dopełniacz na -ąt (Kogo? Czego?)czasownik jak dla „ono”
W zagrodzie urodziło się troje żubrząt.
Na podwórku bawi się pięcioro kociąt.
Przykłady z rezerwatu i z gospodarstwa
Przykłady pokazują wszystkie formy w użyciu: Krowa rodzi tylko jedno żubrzę, Rude żubrzęta piją mleko matek, Rano Tom policzył pięcioro kociąt. Ostatni przypomina, że dopełniacz na -ąt stoi też bez liczebnika: żadnych wilcząt.
- Przy krowach biega troje żubrząt.troje + dopełniacz: żubrząt
- Krowa rodzi tylko jedno żubrzę.rodzaj nijaki: jedno, małe, rude żubrzę
- Rude żubrzęta piją mleko matek.liczba mnoga: -ęta
- Rano Tom policzył pięcioro kociąt.
- W gospodarstwie urodziło się czworo jagniąt.czasownik jak dla „ono”
- W lesie nie widać dziś żadnych wilcząt.dopełniacz bez liczebnika: też -ąt
Uwaga: ę → ą i typowe błędy
Wskazówka wyjaśnia zmianę ę w ą w dopełniaczu (żubrzęta → żubrząt) i formy z -ęci- w liczbie pojedynczej: krowa z żubrzęciem. Lista błędów poprawia pięć żubrzęta, troje żubrzęt, urodzili się i jeden mały żubrzę.
Uwaga: ę → ą
W dopełniaczu liczby mnogiej ę zmienia się w ą: żubrzęta → żubrząt, cielęta → cieląt (jak zwierzęta → zwierząt). W liczbie pojedynczej, w innych przypadkach, pojawia się -ęci-: nie ma żubrzęcia, krowa z żubrzęciem. Te słowa są rodzaju nijakiego: to małe żubrzę.
Typowe błędy
W zagrodzie jest pięć żubrzęta.
W zagrodzie jest pięcioro żubrząt.
młode zwierzęta: liczebnik zbiorowy + dopełniacz na -ąt
Przy krowach biega troje żubrzęt.
Przy krowach biega troje żubrząt.
dopełniacz: -ąt, jak zwierząt
W zagrodzie urodzili się troje żubrząt.
W zagrodzie urodziło się troje żubrząt.
czasownik jak dla „ono”: urodziło się, bawi się
Przy krowie stoi jeden mały żubrzę.
Przy krowie stoi jedno małe żubrzę.
żubrzę to rodzaj nijaki (ono)
Więcej lekcji z tej gramatyki: Liczba mnoga – lekcje i ćwiczenia · Liczebniki – lekcje i ćwiczenia
Liczba mnoga rzeczowników na -ę – ćwiczenia online
Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.
Co jest w lekcji
- 13 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
- 2 gry
- 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
- 1 artykuł
- 1 schemat gramatyczny
- 1 zestaw fiszek
- 2 nagrania
- 1 obrazek
- 2 transkrypcje
Główne cele tej lekcji:
- utworzyć liczbę mnogą nazw młodych zwierząt: żubrzę → żubrzęta, kocię → kocięta, źrebię → źrebięta
- policzyć młode liczebnikiem zbiorowym z dopełniaczem na -ąt: troje żubrząt, pięcioro kociąt
- dobrać czasownik w formie dla „ono”: W zagrodzie urodziło się troje żubrząt.
- używać tych słów w rodzaju nijakim: jedno małe żubrzę, a nie jeden mały żubrzę
- opowiedzieć o zwierzęciu, które wróciło do natury: Po 23 latach hodowli dwa pierwsze żubry wyszły z zagrody.
To lekcja 13 kursu Polski B2.1 · Jak działa świat i początek działu Powroty dzikiej przyrody. Liczebniki zbiorowe uczniowie poznali w lekcjach 6 i 7, a wzór zwierzę – zwierzęta pochodzi z kursu Polski A1.2 · Ruszamy! (lekcja 21). Historia żubrów pasuje do tej gramatyki wyjątkowo dobrze, bo hodowla, liczenie młodych i rekordowe populacje są w niej na każdym kroku. Lekcja 14 łączy czasowniki wielokrotne z formami bezosobowymi na przykładzie wilków.
Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o dzikie zwierzęta, poznają dziesięć słów z obrazkami, od wyginąć po ogród zoologiczny, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają artykuł o tym, jak żubr zniknął z puszczy i do niej wrócił, z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają, jak Zosia i Tom liczą żubrzęta przy zagrodzie, a potem powitania przewodniczki rezerwatu. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, w tym wiosenny wpis gospodarstwa spod Hajnówki. Na koniec uczeń opowiada Olenie o wycieczce na czacie, a w parze albo z lektorem otwiera pudełko z pytaniami o zwierzęta, które wracają.
Praca domowa ma cztery zadania. Zdania z formami młodych zwierząt i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Raport z wizyty w parku, zoo albo rezerwacie i nagranie ocenia nauczyciel.
- Gramatyka:
- młode zwierzęta na -ę / -ęta · żubrzę – żubrzęta – żubrząt · liczebniki zbiorowe: troje żubrząt · czasownik jak dla „ono”: urodziło się
- Temat:
- przyroda · żubr · Puszcza Białowieska · ochrona gatunków · powroty dzikiej przyrody
Wskazówki dla nauczyciela
- Zacznij od znanego słowa: zapisz zwierzę – zwierzęta – dużo zwierząt i poproś o te same trzy formy dla żubrzę. Większość grupy poradzi sobie jeszcze przed schematem.
- Pokaż zdjęcia młodych zwierząt: kociąt, szczeniąt, źrebiąt. Niech uczniowie liczą je na głos: troje kociąt, pięcioro szczeniąt. Takie liczenie od razu utrwala dopełniacz na -ąt.
- Podkreśl czasownik w liczbie pojedynczej: urodziło się troje żubrząt brzmi dla wielu uczniów dziwnie. Przypomnij zdanie typu pięcioro dzieci bawiło się z lekcji o liczebnikach zbiorowych.
- Wykorzystaj zagadkę Toma: pięć krów i troje żubrząt. Zapytaj, dlaczego liczby się nie zgadzają, zanim grupa usłyszy odpowiedź w nagraniu. Tak wprowadzisz zdanie Krowa rodzi tylko jedno żubrzę.
Podoba ci się?
Poprowadź całą lekcję w edio
25 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.
Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.
Cały kurs: Polski B2.1 · Jak działa świat
32 lekcje polskiego na poziomie B2, część pierwsza, dla uczniów po kursach B1, tylko po polsku. Sześcioro współlokatorów z kamienicy na warszawskiej Pradze poznaje prawdziwe historie: od czeskiego słowa „robot” i polskiego modelu językowego Bielik po żubry z Białowieży, Pyrkon i Koronę Himalajów Kukuczki. Po kursie uczniowie argumentują w debacie, objaśniają odkrycia naukowe laikom, piszą wyważoną recenzję, reklamację i list motywacyjny. Nowe słowa mają obrazki i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs
Moduł 1 AI i przyszłość pracy
skąd się wzięło słowo „robot”, kariera w AI, polski model Bielik, formy na -ąc i -wszy, debata
Lekcja 1Robota: skąd się wzięło słowo „robot”Imiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
Lekcja 2Ukończywszy studia: z Kluczborka do OpenAIImiesłów przysłówkowy uprzedni: forma na -wszy i -łszy
Lekcja 3Bielik: AI, która mówi po polskuStałe zwroty z imiesłowem przysłówkowym w dyskusji
Lekcja 4Projekt: mój głos w debacie o AIPowtórka: imiesłowy przysłówkowe i zwroty do dyskusji
Moduł 2 Przełomy w medycynie
witaminy Funka, przeszczep serca w Zabrzu, grupy krwi, zdania typu „to, czego”, liczebniki zbiorowe, nauka prostymi słowami
Lekcja 5Polak, który nazwał witaminęZaimek względny co po to, coś, wszystko i nic
Lekcja 6Dwoje, troje, pięcioro: serce w ZabrzuLiczebniki zbiorowe: dwoje, troje, pięcioro
Lekcja 7A, B, AB, 0: Polak i grupy krwiLiczebniki zbiorowe w przypadkach: dwojga, dwojgu, z dwojgiem
Lekcja 8Projekt: nauka w trzy minutyPowtórka: zdania z „to, co” i liczebniki zbiorowe
Moduł 3 Ludzie w ruchu
pociągi nad torami, Karta Dużej Rodziny, tramwaje z Bydgoszczy, konstrukcja im…, tym…, obaj i oboje, bywać i miewać
Lekcja 9Pociągi, które unoszą się nad torami?Im…, tym… i coraz + stopień wyższy
Lekcja 10Dwoje dorosłych, troje dzieci, jedna podróżObaj, obie, oboje: dwie osoby razem
Lekcja 11Tramwaje z BydgoszczyCzasowniki wielokrotne: bywać, miewać, widywać
Lekcja 12Projekt: lepszy dojazd na PragęPowtórka: stopień wyższy, obaj, obie, oboje i czasowniki wielokrotne
Moduł 4 Powroty dzikiej przyrody
żubry, wilki i sokoły, młode zwierzęta na -ę, bywają widywane, natomiast i zaś, film przyrodniczy
Lekcja 13 · tutaj jesteśŻubry z BiałowieżyMłode zwierzęta na -ę: żubrzę, żubrzęta, troje żubrząt
Lekcja 14Wilki bywają widywaneBywają widywane, widuje się je: strona bierna i forma z się
Lekcja 15Sokoły na wieżowcachKontrast: natomiast, zaś, z kolei, podczas gdy
Lekcja 16Projekt: nasz film przyrodniczyPowtórka: młode zwierzęta, strona bierna z bywać i kontrast
Moduł 5 Polska popkultura w świecie
Pyrkon, film „IO”, płyta Hani Rani, ktoś czy ktokolwiek, co prawda…, ale, recenzja z dwóch stron
Lekcja 17Pyrkon: tu spotykają się fani fantastykiZaimki nieokreślone z -ś i -kolwiek
Lekcja 18Osioł w CannesPrzyznanie racji i kontrast: co prawda…, ale…
Lekcja 19Fortepian z GdańskaWyrażenia porządkujące argumenty w recenzji
Lekcja 20Projekt: polski weekend kulturyPowtórka: ktoś i ktokolwiek, co prawda…, ale…, z jednej strony
Moduł 6 Pieniądze i mądre wybory
historia złotego, wiejska kasa Stefczyka, prawa konsumenta, słowa o czasie i skutku, reklamacja
Lekcja 21Dlaczego pieniądz jest złoty?Przysłówki czasu w stylu oficjalnym
Lekcja 22Kasa we wsi, 1890Spójniki i wyrażenia, które wprowadzają skutek
Lekcja 23Wadliwe słuchawki? Reklamacja!List formalny: formuły i styl nominalny
Lekcja 24Projekt: poradnik konsumentaPowtórka: słowa czasu, słowa skutku i list formalny
Moduł 7 Język i komunikacja
polskie idiomy, język migowy PJM, Mikołaj Rej, styl potoczny, neutralny i oficjalny, idiomy z innych języków
Lekcja 25Nie mój cyrk, nie moje małpyZwiązki frazeologiczne: znaczenie, stała forma i przypadki w środku
Lekcja 26Ręce, które mówią: PJMZwiązki frazeologiczne z częściami ciała: język, ręce, głowa
Lekcja 27Polacy nie gęsi!Trzy style: potoczny, neutralny i oficjalny
Lekcja 28Projekt: wieczór nieprzetłumaczalnych słówPowtórka: związki frazeologiczne i trzy style
Moduł 8 Na krańcach świata
Kukuczka i Korona Himalajów, Przepaść Hranicka, stacja polarna Hornsund, liczebniki w opowieści, list motywacyjny
Lekcja 29Korona Himalajów: KukuczkaLiczebniki w opowieści: porządkowe i główne w przypadkach
Lekcja 30Jak głęboka jest otchłań?Czasowniki ruchu z przedrostkami w wodzie i w przenośni
Lekcja 31Zima w HornsundzieList motywacyjny: formuły listu formalnego i cechy kandydata
Lekcja 32Projekt: opowieść z krańca świataPowtórka: liczebniki, czasowniki z przedrostkami i list formalny