Bohaterowie Tatr: TOPR – liczba mnoga przymiotników: ci dzielni ratownicy

O tej lekcji

Lekcja polskiego A2 dla obcokrajowców o liczbie mnogiej przymiotników w rodzaju męskoosobowym: ci dzielni ratownicy, ale te mądre psy, na przykładzie ratowników TOPR w Tatrach.

Gramatyka
Formy męskoosobowe przymiotników (dzielny → dzielni, młody → młodzi, wysoki → wysocy), ci zamiast te, pytanie Jacy? oraz wybór między oni a one.
Temat
Zimowy weekend w Zakopanem: były ratownik TOPR opowiada o pracy w górach i daje w radiu rady na zimowe wycieczki.
Zadania
Artykuł o historii TOPR, rozmowa przed wyjściem w góry i rady w radiu, schemat z czterema ćwiczeniami, czat o wycieczce w Tatry i koło z pytaniami.

Co jest w środku

  1. Rozdział 1Na start: zima w Tatrach

    • ObrazekOdblokuj
    • Otwórz pudełko i odpowiedzOtwórz pudełkoOdblokuj
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaSłownictwoWypróbuj
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoWybierz według obrazkaOdblokuj
  2. Rozdział 2Czytamy: dzielni ratownicy

    • Przeczytaj artykuł: ratownicy z TatrAutentyczny dokumentWypróbuj
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
  3. Rozdział 3Słuchamy: weekend w Zakopanem

    • Posłuchaj: Zosia i Lucas w ZakopanemSłuchanieWypróbuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
    • Posłuchaj radia: rady pana AlbinaSłuchanieOdblokuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
  4. Rozdział 4Gramatyka: ci dzielni ratownicy

    • Spójrz na schemat: oni czy one?Schemat gramatycznyWypróbuj
    • Wybierz poprawną formęWybierz odpowiedźOdblokuj
    • Wypełnij tabelę: oni czy one?Uzupełnij tabelęWypróbuj
    • Uzupełnij zdania: przymiotnik w liczbie mnogiejUzupełnij lukiOdblokuj
    • Wybierz poprawną odpowiedźQuizOdblokuj
  5. Rozdział 5Rozmawiamy: jacy oni są?

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: wycieczka w TatryCzatWypróbuj
    • Zakręć kołem i odpowiedzZakręć kołemOdblokuj
  6. Rozdział 6Praca domowa

    • Uzupełnij post Lucasa: przymiotniki w liczbie mnogiejUzupełnij lukiOdblokuj
    • Dopasuj słowa i definicjePołącz w paryOdblokuj
    • Napisz post: dziękuję wam!Pisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Nagraj odpowiedź: bohaterowie na co dzieńMówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj

Słownictwo

Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

  • zmrok
  • dzielny
  • doświadczony
  • silny
  • wzywać / wezwać
  • machać
  • transportować

Gramatyka: liczba mnoga przymiotników: rodzaj męskoosobowy i ci

Kiedy w grupie jest choć jeden mężczyzna, przymiotnik w liczbie mnogiej dostaje formę męskoosobową: dzielny → dzielni, młody → młodzi. O kobietach, rzeczach i zwierzętach, także o psach, mówimy formą z końcówką -e: dzielne, młode. Grupa z mężczyzną to oni, reszta to one, a schemat lekcji pokazuje ten podział w porównaniu, w tabeli i na liście błędów.

Ci dzielni ratownicy i te mądre psy

Oni (mężczyźni albo grupa z mężczyzną): dzielni, młodzi, ci. One (kobiety, rzeczy, zwierzęta): dzielne, młode, te.

Oni czy one? Ci ratownicy, te psy

Porównanie stawia obok siebie dwie grupy: ci dzielni ratownicy i ci młodzi lekarze po stronie oni, a ratowniczki, psy i śmigłowce po stronie one. Zdanie Zosia i Lucas są gotowi stoi naprzeciw Zosia i babcia są gotowe.

oni: mężczyźni albo grupa z mężczyzną

  • ci dzielni ratownicy
  • ci młodzi lekarze
  • Zosia i Lucas są gotowi.
  • Jacy są ratownicy?

one: kobiety, rzeczy, zwierzęta

  • te dzielne ratowniczki
  • te mądre psy
  • te nowe śmigłowce
  • Zosia i babcia są gotowe.
  • Jakie są psy?

Tabela: -ny → -ni, -ki → -cy, -ry → -rzy

Tabela zbiera dziewięć zmian na końcu przymiotnika, od dzielny → dzielni po doświadczony → doświadczeni. Najwięcej uwagi wymagają wymiany spółgłosek: wysocy, drodzy, dobrzy. Obok stoją rzeczowniki osobowe z lekcji 6: ratownik → ratownicy, pilot → piloci, pan → panowie.

Jaki? Jacy? Jakie? Formy przymiotnika

zmianaon (liczba pojedyncza)onione
ten → citen ratownikci ratownicyte ratowniczki
jaki → jacyjaki ratownik?jacy ratownicy?jakie psy?
-ny → -nidzielnydzielnidzielne
-wy → -wigotowygotowigotowe
-ły → -limiłymilimiłe
-dy → -dzimłodymłodzimłode
-ry → -rzydobrydobrzydobre
-ki → -cywysokiwysocywysokie
-ski → -scypolskipolscypolskie
-gi → -dzydrogidrodzydrogie
-ony → -enidoświadczonydoświadczenidoświadczone

Pamiętasz? Osoby w liczbie mnogiej

  • ratownik → ratownicy
  • taternik → taternicy
  • narciarz → narciarze
  • lekarz → lekarze
  • pilot → piloci
  • turysta → turyści
  • pan → panowie

Przykłady: zmęczeni czy zmęczone?

Przykłady pokazują regułę w całych zdaniach: Zosia i Lucas są zmęczeni, ale szczęśliwi obok Zosia i babcia Hania są zmęczone. Ostatnie zdanie, Drodzy ratownicy, dziękujemy!, to gotowy początek postu z pracy domowej.

  • Ci ratownicy są dzielni i doświadczeni.oni: ci, -ni, -eni
  • Zosia i Lucas są zmęczeni, ale szczęśliwi.grupa z mężczyzną → oni
  • Zosia i babcia Hania są zmęczone.same kobiety → one
  • Halny i Burek to mądre psy.zwierzęta → one, także psy
  • Jacy są ratownicy? – Silni i szybcy!
  • Drodzy ratownicy, dziękujemy!tak zaczynamy list albo post

Psy to one: wskazówka i typowe błędy

Wskazówka przypomina, że psy należą do grupy one: Halny i Burek są mądre, a nie mądrzy. Lista błędów poprawia cztery pomyłki, między innymi Te ratownicy na Ci ratownicy i Ci psy są mądrzy na Te psy są mądre.

Uwaga!

Oni to mężczyźni albo grupa z mężczyzną: Zosia i Lucas są gotowi. One to kobiety, rzeczy i zwierzęta, także psy: Halny i Burek są mądre, nie „mądrzy”. Ten, ta, to w liczbie mnogiej: ci (oni) albo te (one): ci ratownicy, ale te psy i te śmigłowce.

Typowe błędy

  • Dzielne ratownicy pomagają w górach.

    Dzielni ratownicy pomagają w górach.

    ratownicy = oni → dzielni

  • Te ratownicy są doświadczeni.

    Ci ratownicy są doświadczeni.

    oni → ci

  • Ci psy są mądrzy.

    Te psy są mądre.

    zwierzęta → one: te, mądre

  • Młode ratownicy dużo trenują.

    Młodzi ratownicy dużo trenują.

    -dy → -dzi

Więcej lekcji z tej gramatyki: Liczba mnoga – lekcje i ćwiczenia · Przymiotniki – lekcje i ćwiczenia

Liczba mnoga przymiotników – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Co jest w lekcji

  • 12 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
  • 2 gry
  • 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
  • 1 autentyczny dokument
  • 1 schemat gramatyczny
  • 1 zestaw fiszek
  • 2 nagrania
  • 1 obrazek
  • 2 transkrypcje

Główne cele tej lekcji:

  • opisać grupę mężczyzn albo grupę mieszaną przymiotnikiem w formie męskoosobowej: Ratownicy są dzielni i doświadczeni.
  • wybrać ci albo te i jacy albo jakie: ci młodzi lekarze, ale te dzielne ratowniczki i Jakie są psy?
  • odpowiedzieć na pytanie o cechy grupy: Jacy są ratownicy? – Silni i szybcy!
  • zrozumieć artykuł o TOPR i rady na zimę w górach: Przed wycieczką zaplanuj trasę i sprawdź pogodę.
  • napisać krótki post z podziękowaniem dla grupy ludzi: Drodzy sąsiedzi! Jesteście wspaniali!

To lekcja 9 kursu Polski A2.2 · Ciekawi świata i początek modułu Bohaterowie na co dzień. Liczbę mnogą rzeczowników osobowych, takich jak ratownicy czy piloci, uczniowie poznali w lekcji 6, a teraz dopasowują do nich przymiotniki. Ratownicy górscy dobrze pasują do tej gramatyki, bo w ich pracy są i mężczyźni, i kobiety, i psy. Lekcja 10 łączy liczby z rzeczownikami: dwóch ratowników, pięć psów.

Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o góry i bohaterów, poznają dziesięć słów z obrazkami, od śmigłowca po transportować, i rozpoznają je na zdjęciach. Potem czytają artykuł Zosi o TOPR. W części ze słuchaniem są dwa nagrania: rozmowa Zosi i Lucasa w Zakopanem oraz rady pana Albina w radiu. Po schemacie przychodzą cztery ćwiczenia. Na koniec uczeń sam odpowiada Zosi na czacie, a grupa kręci kołem z pytaniami o ludzi, którzy pomagają innym.

Praca domowa ma cztery zadania. Post Lucasa z lukami i dopasowanie definicji są sprawdzane automatycznie. Post z podziękowaniem dla wybranej grupy ludzi i nagranie o bohaterach na co dzień ocenia nauczyciel.

Gramatyka:
liczba mnoga przymiotników · rodzaj męskoosobowy: dzielni, młodzi, dobrzy · ci czy te? · jacy? czy jakie? · oni czy one?
Temat:
TOPR · Tatry · ratownicy · góry zimą · bezpieczeństwo w górach

Wskazówki dla nauczyciela

  • Zacznij od samej klasy: zapytaj Jacy jesteście dziś? i zapisz na tablicy odpowiedź grupy mieszanej, na przykład zmęczeni, obok formy dla samych kobiet: zmęczone.
  • Czytaj pary z tabeli na głos: wysoki – wysocy, drogi – drodzy, dobry – dobrzy. Wymiany spółgłosek łatwiej zapamiętać ze słuchu, zanim uczniowie wpiszą je do tabeli.
  • Wyjaśnij, czemu psy to one: forma męskoosobowa dotyczy tylko ludzi. Poproś o jedno zdanie o psach ratowniczych z mądre i jedno o ratownikach z mądrzy.
  • Podziel grupę na pary przy kole: jedna osoba czyta pytanie, na przykład Jacy są dobrzy nauczyciele?, druga odpowiada trzema przymiotnikami. Poprawiaj tylko formy męskoosobowe, żeby rozmowa się nie urywała.

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

24 ćwiczenia w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

  1. Zacznij okres próbny

    7 dni za darmo, bez karty płatniczej.

  2. Otwórz lekcję

    Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.

  3. Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową

    Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Cały kurs: Polski A2.2 · Ciekawi świata

Drugi kurs poziomu A2: 32 lekcje polskiego dla obcokrajowców po A2.1, bez słowa tłumaczenia. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze odkrywają krzywe sosny pod Gryfinem, ratowników TOPR, koronki z Koniakowa, świstaki w Tatrach i andrzejki. Po kursie uczniowie opiszą przyrodę i ludzi w liczbie mnogiej, napiszą instrukcję krok po kroku, dadzą znajomym dobrą radę, grzecznie o coś poproszą w sklepie i w e-mailu, a na koniec opowiedzą legendę. Każdy moduł zamyka projekt, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs

  1. Moduł 1 Cuda natury

    wydmy, widzę sosny, w lasach, między górami; Łeba, Krzywy Las, Morskie Oko i projekt: miniprzewodnik

    1. Lekcja 1Wydmy, które wędrująMianownik liczby mnogiej: to jest wydma, to są wydmy
    2. Lekcja 2Dlaczego sosny są krzywe?Biernik i miejscownik liczby mnogiej: widzę sosny, jestem w lasach
    3. Lekcja 3Morskie Oko: dzień w TatrachNarzędnik liczby mnogiej: z kim? z czym? gdzie?
    4. Lekcja 4Projekt: miniprzewodnik po cudach naturyLiczba mnoga w czterech przypadkach: powtórka modułu
  2. Moduł 2 Sprytna technologia

    dużo paczek, programiści i graficy, pobierz i kliknij; paczkomaty, studio gier, mObywatel i projekt: instrukcja

    1. Lekcja 5Paczkomat na każdym roguDopełniacz liczby mnogiej: dużo paczek, kilka aplikacji
    2. Lekcja 6Twórcy WiedźminaLiczba mnoga męskoosobowa: programiści czy programistki?
    3. Lekcja 7Pobierz, otwórz, kliknij: mObywatel krok po krokuTryb rozkazujący: pobierz, otwórz, kliknij!
    4. Lekcja 8Projekt: instrukcja krok po krokuPowtórka modułu: dużo ikon, programiści, dotknij ekranu
  3. Moduł 3 Bohaterowie na co dzień

    dzielni ratownicy, dwóch ratowników i pięć psów, pomagamy dzieciom; TOPR, psy ratownicze, Doktorzy Clowni i tablica podziękowań

    1. Lekcja 9 · tutaj jesteśBohaterowie Tatr: TOPRLiczba mnoga przymiotników: rodzaj męskoosobowy i ci
    2. Lekcja 10Dwóch ratowników i pięć mądrych psówLiczebniki z rzeczownikami: dwa psy, pięć psów, dwóch ratowników
    3. Lekcja 11Kolorowe nosy w szpitaluCelownik liczby mnogiej: zawsze -om
    4. Lekcja 12Projekt: bohaterowie z sąsiedztwaPowtórka: przymiotniki, liczebniki i celownik w liczbie mnogiej
  4. Moduł 4 Zdrowe i szczęśliwe nawyki

    jak często, kąpię się i rozgrzewam się, chodźcie i nie siedź; Puszcza Kampinoska, morsy, nordic walking i wyzwanie

    1. Lekcja 13Weekend w Puszczy KampinoskiejJak często? Przysłówki częstotliwości i wyrażenia z razy
    2. Lekcja 14Kąpię się w morzu w lutym!Czasowniki zwrotne: kąpię się, ubieram się, cieszę się
    3. Lekcja 15Weź kije! Nordic walkingTryb rozkazujący: formy wy i my oraz rady z „nie”
    4. Lekcja 16Projekt: wyzwanie na siedem dniPowtórka: jak często, czasowniki z się i rady dla grupy
  5. Moduł 5 Styl dawniej i dziś

    kolorowe wzory, z czerwonymi sercami, chciałabym tę koronkę, podobny do statku; strój góralski, Gdynia i stoisko na jarmarku

    1. Lekcja 17Serca na spodniach: strój góralskiPrzymiotnik w liczbie mnogiej: -e, -ych, -ymi
    2. Lekcja 18Chciałabym tę koronkę! KoniakówTryb przypuszczający: chciałbym, chciałabym, wolałbym
    3. Lekcja 19Statki na lądzie: modernizm w GdyniTaki sam jak, podobny do, inny niż
    4. Lekcja 20Projekt: nasze stoisko na jarmarkuPowtórka modułu Styl dawniej i dziś
  6. Moduł 6 Szkoła na świecie

    znam tych uczniów, bardziej interesujący, czy mogłaby pani pomóc; polskie oceny, Dzień Edukacji Narodowej, Erasmus+ i gazetka

    1. Lekcja 21Od jedynki do szóstki: oceny w szkoleBiernik liczby mnogiej: tych uczniów, te nauczycielki
    2. Lekcja 22Kwiaty dla nauczycieliStopniowanie opisowe: bardziej, mniej, najbardziej
    3. Lekcja 23Semestr w Polsce z Erasmusem+Grzeczne pytania: czy mógłby Pan, mogłaby Pani?
    4. Lekcja 24Projekt: szkoła u nas i u wasPowtórka modułu Szkoła na świecie
  7. Moduł 7 Niesamowite zwierzęta

    pływać czy płynąć, wychodzi z nory, wyszedł i uciekł; zoo we Wrocławiu, świstaki, Smok Wawelski i własna legenda

    1. Lekcja 25Hipopotamy i pingwiny we WrocławiuPływać czy płynąć, latać czy lecieć, chodzić czy iść
    2. Lekcja 26Gwiżdże! Świstaki i kozice w TatrachCzasowniki ruchu z przedrostkami w czasie teraźniejszym
    3. Lekcja 27Smok Wawelski wypił Wisłę!Czasowniki ruchu z przedrostkami w czasie przeszłym
    4. Lekcja 28Projekt: nasza legendaPowtórka: pary czasowników ruchu, przedrostki i czas przeszły
  8. Moduł 8 Tradycje, które lubimy

    wszyscy, każdy, nikt nie; chyba i na pewno; nieść i wieźć; Wigilia, andrzejki, szopki krakowskie i wieczór tradycji

    1. Lekcja 29Dwanaście potraw i puste miejsceZaimki wszyscy, każdy, nikt i podwójne przeczenie
    2. Lekcja 30Wosk, woda i klucz: andrzejkiCzas przyszły ze słowami na pewno, pewnie, chyba, może
    3. Lekcja 31Błyszczące zamki: szopki krakowskieNieść, wieźć, prowadzić i formy z przy- i za-
    4. Lekcja 32Projekt: zapraszamy na nasze świętoPowtórka: zaimki, czas przyszły i czasowniki nieść, wieźć

Pytania o tę lekcję

Jak tworzy się liczbę mnogą przymiotników?
Przymiotnik ma w liczbie mnogiej dwie formy: męskoosobową i niemęskoosobową. O mężczyznach i grupach z mężczyzną mówimy dobrzy, młodzi, polscy, o kobietach, rzeczach i zwierzętach dobre, młode, polskie. Forma niemęskoosobowa zawsze kończy się na -e. Męskoosobowa ma końcówkę -i albo -y i często wymienia spółgłoskę. Lekcja Bohaterowie Tatr: TOPR uczy obu form na przykładzie ratowników i ich psów.
Co to jest rodzaj męskoosobowy?
To forma liczby mnogiej dla grup, w których jest co najmniej jeden mężczyzna. Taką grupę zastępuje zaimek oni: ci lekarze są mili, Ania i Marek są gotowi. Kobiety, dzieci, zwierzęta i rzeczy mają rodzaj niemęskoosobowy i zaimek one: te dzieci są gotowe. Od tego podziału zależą formy przymiotników, zaimków, liczebników i czasowników w czasie przeszłym.
Kiedy mówimy „ci”, a kiedy „te”?
Ci stoi przed rzeczownikami męskoosobowymi, te przed wszystkimi innymi. Mówimy ci ratownicy i ci panowie, ale te ratowniczki, te psy i te śmigłowce. Tak samo zachowuje się pytanie: Jacy są ci panowie?, ale Jakie są te psy? Schemat tej lekcji zaczyna tabelę właśnie od tych dwóch par: ten → ci i jaki → jacy.
Mówi się „mądre psy” czy „mądrzy psy”?
Tylko mądre psy, bo zwierzęta nie mają formy męskoosobowej. Nawet o samcach mówimy te psy są mądre, koty są głodne. Formy takie jak mądrzy czy dzielni opisują wyłącznie ludzi. Ten błąd jest na liście typowych pomyłek w schemacie, a w ćwiczeniach często wracają dwa psy, Halny i Burek.
Dlaczego „wysoki” zmienia się na „wysocy”?
W formie męskoosobowej spółgłoska przed końcówką często się zmienia. K przechodzi w c (wysoki → wysocy, polski → polscy), g w dz (drogi → drodzy), r w rz (dobry → dobrzy), d w dz (młody → młodzi), a ł w l (miły → mili). Tabela w tej lekcji zestawia dziewięć takich par.
„Mama i tata są zmęczeni” czy „zmęczone”?
Zmęczeni, bo w tej grupie jest mężczyzna. Wystarczy jeden mężczyzna, żeby cała grupa była oni: mama i tata są zmęczeni, moje siostry i brat są szczęśliwi. Formę one wybieramy tylko dla samych kobiet: mama i babcia są zmęczone. W lekcji Bohaterowie Tatr: TOPR uczniowie ćwiczą to w czacie o wycieczce z grupą z kursu.
Jak wezwać pomoc w górach po polsku?
Najprościej zadzwonić na numer ratunkowy i powiedzieć: Potrzebuję pomocy. W polskich górach to 985 albo 601 100 300, działa też 112. Ratownikowi mówimy, gdzie jesteśmy, co się stało i ile osób potrzebuje pomocy. W artykule z tej lekcji uczniowie czytają też o znakach rękami: ręce w górze jak litera Y znaczą Tak, potrzebuję pomocy.
Jak uczyć rodzaju męskoosobowego na poziomie A2?
Od grup ludzi, które uczniowie znają, i od pary oni – one. Najpierw warto opisać osoby w klasie albo w rodzinie, potem przejść do tabeli zmian spółgłosek, a na końcu do błędów typu te ratownicy. Pomaga stałe pytanie kontrolne: czy w grupie jest mężczyzna? W tej lekcji każde zdanie ćwiczenia jasno pokazuje, kto jest w grupie.
Jaka gra pomaga ćwiczyć przymiotniki w liczbie mnogiej?
Koło z pytaniami typu Jacy są…?, na które odpowiada się przymiotnikami. Pytania o lekarzy, sąsiadów, kolegów z drużyny czy rodzinę wymuszają formę męskoosobową w naturalnej rozmowie. Koło z tej lekcji ma osiem takich pytań i najlepiej działa w parach albo z nauczycielem, który pyta i dopytuje.
Jaka praca domowa utrwala liczbę mnogą przymiotników?
Krótki tekst o grupie ludzi, w którym trzeba użyć kilku przymiotników. Dobrze sprawdza się post z podziękowaniem, który zaczyna się od Drodzy…! albo Kochani…!, bo od razu wymaga formy męskoosobowej. W tej lekcji uczeń pisze taki post na 50–70 słów i nagrywa wypowiedź o bohaterach na co dzień, a dwa krótsze zadania są sprawdzane automatycznie.
Czy są interaktywne ćwiczenia z liczby mnogiej przymiotników?
Tak, a formy męskoosobowe najlepiej utrwala tabela i rozmowa. Na tej stronie bez konta działają cztery części lekcji Bohaterowie Tatr: TOPR: artykuł o ratownikach z Tatr, nagranie rozmowy Zosi i Lucasa w Zakopanem, tabela oni czy one? do uzupełnienia oraz czat o wycieczce w Tatry. Schemat, koło i pozostałe zadania nauczyciel otwiera na edio.ai.

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami

Bez karty płatniczej