Morskie Oko: dzień w Tatrach – narzędnik liczby mnogiej: -ami i -mi

O tej lekcji

Lekcja polskiego A2 dla obcokrajowców o narzędniku liczby mnogiej: z turystami, między górami, z przyjaciółmi, na szlaku nad największe jezioro w Tatrach.

Gramatyka
Narzędnik liczby mnogiej z końcówką -ami (z plecakami, nad jeziorami) i kilka form na -mi (z ludźmi, z dziećmi) po z, między, nad, pod, przed i za.
Temat
Jednodniowa wycieczka z Palenicy Białczańskiej nad Morskie Oko: Olena pierwszy raz idzie w Tatry, a Kuba, który zna szlak, planuje z nią cały dzień.
Zadania
Plakat o szlaku do przeczytania, plan wycieczki i nagranie ze schroniska do wysłuchania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z Sofią i pudełko z pytaniami o cud natury.

Co jest w środku

  1. Rozdział 1Na start: w góry!

    • ObrazekOdblokuj
    • Zakręć kołem i odpowiedzZakręć kołemOdblokuj
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaSłownictwoWypróbuj
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoWybierz według obrazkaOdblokuj
  2. Rozdział 2Czytamy: droga nad Morskie Oko

    • Przeczytaj plakat: Morskie OkoAutentyczny dokumentWypróbuj
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
  3. Rozdział 3Słuchamy: z kim i z czym?

    • Posłuchaj: Olena i Kuba planują wycieczkęSłuchanieWypróbuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
    • Posłuchaj: pan Przemysław ze schroniskaSłuchanieOdblokuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
  4. Rozdział 4Gramatyka: między górami

    • Spójrz na schemat: z kim? z czym? gdzie?Schemat gramatycznyWypróbuj
    • Wybierz poprawną formęWybierz odpowiedźOdblokuj
    • Uzupełnij zdania: z kim? z czym? gdzie?Uzupełnij lukiOdblokuj
    • Wypełnij tabelę: jeden, dużo, z kim? z czym? gdzie?Uzupełnij tabelęWypróbuj
    • Przeciągnij słowa: wiadomość OlenyPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
    • Wybierz poprawną odpowiedźQuizOdblokuj
  5. Rozdział 5Rozmawiamy: z kim idziesz?

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: Sofia pyta o wycieczkęCzatWypróbuj
    • Otwórz pudełko i opowiedz o cudzie naturyOtwórz pudełkoOdblokuj
  6. Rozdział 6Praca domowa

    • Uzupełnij wiadomość Oleny do mamyUzupełnij lukiOdblokuj
    • Dopasuj słowa i definicjePołącz w paryOdblokuj
    • Napisz miniprzewodnik: cud naturyPisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Nagraj odpowiedź: moja wycieczkaMówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj

Góry po polsku: słownictwo

Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

  • polana
  • pstrąg
  • kanapka
  • termos
  • leżeć
  • wspinać się
  • orzechówka

Gramatyka: narzędnik liczby mnogiej: z kim? z czym? gdzie?

W liczbie mnogiej narzędnik jest prosty: prawie każde słowo kończy się na -ami, bez względu na rodzaj. Odpowiada na pytania Z kim? i Z czym?, a po przyimkach miejsca także na pytanie Gdzie? Końcówkę -ami uczniowie spotkali już w kursie A1.2 przy pytaniu z kim? z czym?, a teraz dostają do niej całą tabelę.

Z kim? Z czym? Gdzie? Narzędnik w liczbie mnogiej

Idziemy z turystami. Jezioro leży między górami. W liczbie mnogiej narzędnik ma prawie zawsze końcówkę -ami.

Rzeczy i zwierzęta: -ami

Tabela prowadzi od jednej rzeczy do formy po przyimku: góra → góry → między górami, plecak → plecaki → z plecakami, pies → psy → z psami. Końcówka -ami zastępuje końcówkę liczby mnogiej, więc kamienie dają kamieniami, a schroniska dają schroniskami.

jeden: Kto? Co?dużo: Kto? Co?dużo: Z kim? Z czym? Gdzie?
góragórymiędzy górami
jeziorojezioranad jeziorami
plecakplecakiz plecakami
sosnasosnymiędzy sosnami
kamieńkamieniemiędzy kamieniami
drzewodrzewapod drzewami
schroniskoschroniskaprzed schroniskami
piespsyz psami

Ludzie: -ami i trzy formy na -mi

Przy osobach jest tak samo: z turystami, z kolegami, z koleżankami, z rodzicami. Osobno trzeba zapamiętać trzy formy na -mi: z przyjaciółmi, z ludźmi, z dziećmi. W przyjaciółmi zmienia się także środek słowa.

-ami (prawie zawsze)

  • turysta → z turystami
  • kolega → z kolegami
  • koleżanka → z koleżankami
  • rodzice → z rodzicami

-mi (zapamiętaj!)

  • przyjaciele → z przyjaciółmi
  • ludzie → z ludźmi
  • dzieci → z dziećmi

Z, między, nad, pod, przed, za

Druga tabela zbiera przyimki z pytaniem i zdaniem: Jezioro leży między górami, Zakopane leży pod Tatrami, Za świerkami jest polana. Przykłady z dnia w Tatrach dodają pod Rysami i pudełko z kanapkami.

Po tych słowach: narzędnik

słowopytanieprzykład
zZ kim? Z czym?Idę z przyjaciółmi i z plecakami.
międzyGdzie?Jezioro leży między górami.
nadGdzie?Latem odpoczywamy nad jeziorami.
podGdzie?Zakopane leży pod Tatrami.
przedGdzie?Przed schroniskami stoją ławki.
zaGdzie?Za świerkami jest polana.

Dzień w Tatrach

  • Morskie Oko leży między górami.Gdzie?
  • Olena i Kuba idą na szlak z turystami z całej Polski.Z kim?
  • W plecaku Kuba ma pudełko z kanapkami.Z czym?
  • Czarny Staw leży wyżej, pod Rysami.Gdzie? Rysy → pod Rysami
  • W parku nie wolno spacerować z psami.Z kim?

Gdzie? czy Dokąd? i typowe błędy

Wskazówka odróżnia miejsce od kierunku: siedzimy pod drzewami, ale idziemy pod drzewo. Po w i na zostaje miejscownik: w górach. Lista błędów poprawia z turystów, między górach, nad jeziora i z przyjacielami.

Uwaga: Gdzie? czy Dokąd?

Gdzie? Jesteśmy nad jeziorem, siedzimy pod drzewami: narzędnik. Dokąd? Idziemy nad jezioro, pod drzewo: biernik. Ale Gdzie? po w i na: miejscownik (-ach): w górach, na szlakach.

Typowe błędy

  • Idę z turystów.

    Idę z turystami.

    Z kim? → -ami

  • Jezioro leży między górach.

    Jezioro leży między górami.

    między + narzędnik; -ach tylko po w / na: w górach

  • Odpoczywamy nad jeziora.

    Odpoczywamy nad jeziorami.

    Gdzie? → narzędnik

  • Idę z przyjacielami.

    Idę z przyjaciółmi.

    -mi: przyjaciółmi, ludźmi, dziećmi

Więcej lekcji z tej gramatyki: Liczba mnoga – lekcje i ćwiczenia · Narzędnik – lekcje i ćwiczenia

Narzędnik liczby mnogiej – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Co jest w lekcji

  • 13 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
  • 2 gry
  • 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
  • 1 autentyczny dokument
  • 1 schemat gramatyczny
  • 1 zestaw fiszek
  • 2 nagrania
  • 1 obrazek
  • 2 transkrypcje

Główne cele tej lekcji:

  • powiedzieć, z kim i z czym się idzie: Idziemy na szlak z turystami z całej Polski., Biorę plecak z kanapkami.
  • opisać, gdzie leży miejsce w górach: Morskie Oko leży między górami., Czarny Staw leży pod Rysami.
  • zapamiętać formy na -mi: z przyjaciółmi, z ludźmi, z dziećmi
  • odróżnić miejsce od kierunku: Jesteśmy nad jeziorem, ale Idziemy nad jezioro
  • napisać krótki przewodnik po cudzie natury z jedną radą: Śmieci trzeba zabrać do domu!

To lekcja 3 kursu Polski A2.2 · Ciekawi świata i ostatnia lekcja z nową gramatyką w module Cuda natury. Uczniowie znają już mianownik liczby mnogiej z lekcji 1 oraz biernik i miejscownik z lekcji 2. Szlak w górach to naturalne miejsce na narzędnik: idzie się z kimś i z czymś, a jezioro leży między górami. Lekcja 4 to projekt, w którym uczniowie piszą miniprzewodnik i powtarzają cały moduł.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o góry i wycieczki, poznają dziesięć słów z obrazkami, od kozicy po wspinać się, i wybierają słowa do zdjęć. Potem czytają plakat o drodze z Palenicy Białczańskiej. Słuchają, jak Olena i Kuba planują wycieczkę, a pan Przemysław ze schroniska opowiada o jeziorze i orzechówkach. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, w tym wiadomość Oleny do przeciągania. Na koniec uczeń sam odpisuje Sofii na czacie, a w parach uczniowie otwierają pudełko i opowiadają o cudzie natury ze swojego kraju.

Praca domowa ma cztery zadania. Wiadomość Oleny do mamy i dopasowanie definicji są sprawdzane automatycznie. Miniprzewodnik po cudzie natury na 50–70 słów i nagranie o własnej wycieczce ocenia nauczyciel.

Gramatyka:
narzędnik liczby mnogiej · -ami: z turystami, między górami · -mi: z przyjaciółmi, z ludźmi, z dziećmi · z, między, nad, pod, przed, za · Z kim? Z czym? Gdzie?
Temat:
Tatry · Morskie Oko · góry · przyroda · wycieczka · park narodowy

Wskazówki dla nauczyciela

  • Zacznij od plecaka: połóż na stole kilka rzeczy i zapytaj: Z czym idziesz w góry? Odpowiedzi typu z kanapkami czy z butelkami od razu dają końcówkę -ami.
  • Formy na -mi zapisz osobno, w ramce: przyjaciółmi, ludźmi, dziećmi. Uczniowie, którzy dobrze znają regułę -ami, chętnie mówią z przyjacielami i z dzieciami.
  • Zapytaj, dlaczego Kluska zostaje w domu: odpowiedź W parku nie wolno spacerować z psami ćwiczy formę i uczy prawdziwej zasady parku w Tatrach.
  • Przed pudełkiem daj dwie minuty na notatki: niech każda osoba zapisze trzy formy z -ami o swoim miejscu. Odpowiedzi z pudełka są potem szkicem miniprzewodnika z pracy domowej.

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

25 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

  1. Zacznij okres próbny

    7 dni za darmo, bez karty płatniczej.

  2. Otwórz lekcję

    Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.

  3. Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową

    Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Cały kurs: Polski A2.2 · Ciekawi świata

Drugi kurs poziomu A2: 32 lekcje polskiego dla obcokrajowców po A2.1, bez słowa tłumaczenia. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze odkrywają krzywe sosny pod Gryfinem, ratowników TOPR, koronki z Koniakowa, świstaki w Tatrach i andrzejki. Po kursie uczniowie opiszą przyrodę i ludzi w liczbie mnogiej, napiszą instrukcję krok po kroku, dadzą znajomym dobrą radę, grzecznie o coś poproszą w sklepie i w e-mailu, a na koniec opowiedzą legendę. Każdy moduł zamyka projekt, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.Zobacz kurs

  1. Moduł 1 Cuda natury

    wydmy, widzę sosny, w lasach, między górami; Łeba, Krzywy Las, Morskie Oko i projekt: miniprzewodnik

    1. Lekcja 1Wydmy, które wędrująMianownik liczby mnogiej: to jest wydma, to są wydmy
    2. Lekcja 2Dlaczego sosny są krzywe?Biernik i miejscownik liczby mnogiej: widzę sosny, jestem w lasach
    3. Lekcja 3 · tutaj jesteśMorskie Oko: dzień w TatrachNarzędnik liczby mnogiej: z kim? z czym? gdzie?
    4. Lekcja 4Projekt: miniprzewodnik po cudach naturyLiczba mnoga w czterech przypadkach: powtórka modułu
  2. Moduł 2 Sprytna technologia

    dużo paczek, programiści i graficy, pobierz i kliknij; paczkomaty, studio gier, mObywatel i projekt: instrukcja

    1. Lekcja 5Paczkomat na każdym roguDopełniacz liczby mnogiej: dużo paczek, kilka aplikacji
    2. Lekcja 6Twórcy WiedźminaLiczba mnoga męskoosobowa: programiści czy programistki?
    3. Lekcja 7Pobierz, otwórz, kliknij: mObywatel krok po krokuTryb rozkazujący: pobierz, otwórz, kliknij!
    4. Lekcja 8Projekt: instrukcja krok po krokuPowtórka modułu: dużo ikon, programiści, dotknij ekranu
  3. Moduł 3 Bohaterowie na co dzień

    dzielni ratownicy, dwóch ratowników i pięć psów, pomagamy dzieciom; TOPR, psy ratownicze, Doktorzy Clowni i tablica podziękowań

    1. Lekcja 9Bohaterowie Tatr: TOPRLiczba mnoga przymiotników: rodzaj męskoosobowy i ci
    2. Lekcja 10Dwóch ratowników i pięć mądrych psówLiczebniki z rzeczownikami: dwa psy, pięć psów, dwóch ratowników
    3. Lekcja 11Kolorowe nosy w szpitaluCelownik liczby mnogiej: zawsze -om
    4. Lekcja 12Projekt: bohaterowie z sąsiedztwaPowtórka: przymiotniki, liczebniki i celownik w liczbie mnogiej
  4. Moduł 4 Zdrowe i szczęśliwe nawyki

    jak często, kąpię się i rozgrzewam się, chodźcie i nie siedź; Puszcza Kampinoska, morsy, nordic walking i wyzwanie

    1. Lekcja 13Weekend w Puszczy KampinoskiejJak często? Przysłówki częstotliwości i wyrażenia z razy
    2. Lekcja 14Kąpię się w morzu w lutym!Czasowniki zwrotne: kąpię się, ubieram się, cieszę się
    3. Lekcja 15Weź kije! Nordic walkingTryb rozkazujący: formy wy i my oraz rady z „nie”
    4. Lekcja 16Projekt: wyzwanie na siedem dniPowtórka: jak często, czasowniki z się i rady dla grupy
  5. Moduł 5 Styl dawniej i dziś

    kolorowe wzory, z czerwonymi sercami, chciałabym tę koronkę, podobny do statku; strój góralski, Gdynia i stoisko na jarmarku

    1. Lekcja 17Serca na spodniach: strój góralskiPrzymiotnik w liczbie mnogiej: -e, -ych, -ymi
    2. Lekcja 18Chciałabym tę koronkę! KoniakówTryb przypuszczający: chciałbym, chciałabym, wolałbym
    3. Lekcja 19Statki na lądzie: modernizm w GdyniTaki sam jak, podobny do, inny niż
    4. Lekcja 20Projekt: nasze stoisko na jarmarkuPowtórka modułu Styl dawniej i dziś
  6. Moduł 6 Szkoła na świecie

    znam tych uczniów, bardziej interesujący, czy mogłaby pani pomóc; polskie oceny, Dzień Edukacji Narodowej, Erasmus+ i gazetka

    1. Lekcja 21Od jedynki do szóstki: oceny w szkoleBiernik liczby mnogiej: tych uczniów, te nauczycielki
    2. Lekcja 22Kwiaty dla nauczycieliStopniowanie opisowe: bardziej, mniej, najbardziej
    3. Lekcja 23Semestr w Polsce z Erasmusem+Grzeczne pytania: czy mógłby Pan, mogłaby Pani?
    4. Lekcja 24Projekt: szkoła u nas i u wasPowtórka modułu Szkoła na świecie
  7. Moduł 7 Niesamowite zwierzęta

    pływać czy płynąć, wychodzi z nory, wyszedł i uciekł; zoo we Wrocławiu, świstaki, Smok Wawelski i własna legenda

    1. Lekcja 25Hipopotamy i pingwiny we WrocławiuPływać czy płynąć, latać czy lecieć, chodzić czy iść
    2. Lekcja 26Gwiżdże! Świstaki i kozice w TatrachCzasowniki ruchu z przedrostkami w czasie teraźniejszym
    3. Lekcja 27Smok Wawelski wypił Wisłę!Czasowniki ruchu z przedrostkami w czasie przeszłym
    4. Lekcja 28Projekt: nasza legendaPowtórka: pary czasowników ruchu, przedrostki i czas przeszły
  8. Moduł 8 Tradycje, które lubimy

    wszyscy, każdy, nikt nie; chyba i na pewno; nieść i wieźć; Wigilia, andrzejki, szopki krakowskie i wieczór tradycji

    1. Lekcja 29Dwanaście potraw i puste miejsceZaimki wszyscy, każdy, nikt i podwójne przeczenie
    2. Lekcja 30Wosk, woda i klucz: andrzejkiCzas przyszły ze słowami na pewno, pewnie, chyba, może
    3. Lekcja 31Błyszczące zamki: szopki krakowskieNieść, wieźć, prowadzić i formy z przy- i za-
    4. Lekcja 32Projekt: zapraszamy na nasze świętoPowtórka: zaimki, czas przyszły i czasowniki nieść, wieźć

Pytania o tę lekcję

Jak tworzy się narzędnik liczby mnogiej?
Prawie zawsze dodajemy -ami, w każdym rodzaju. Mówimy góry → górami, plecaki → plecakami, jeziora → jeziorami, turysta → turystami. Kilka słów ma końcówkę -mi: przyjaciółmi, ludźmi, dziećmi, a także gośćmi i końmi. Na edio.ai lekcja Morskie Oko: dzień w Tatrach pokazuje obie końcówki w jednym schemacie.
Po jakich przyimkach jest narzędnik?
Po z oraz po między, nad, pod, przed, za. Przyimek z odpowiada na Z kim? Z czym?: z turystami, z plecakami. Pozostałe mówią o miejscu: między górami, nad jeziorami, pod Tatrami, za świerkami. Z narzędnikiem łączą się wtedy, gdy pytamy Gdzie? Przy pytaniu Dokąd? stoi po nich biernik: idziemy nad jezioro.
Które słowa mają w narzędniku liczby mnogiej końcówkę -mi?
Najważniejsze to przyjaciółmi, ludźmi i dziećmi. Do tej grupy należą też gośćmi, końmi, liśćmi i pieniędzmi. Tych form najlepiej uczyć się w całych zwrotach: idę z przyjaciółmi, rozmawiam z ludźmi, spaceruję z dziećmi. Pozostałe słowa, także turyści i koledzy, mają -ami.
Mówi się „między górami” czy „między górach”?
Poprawnie jest między górami, bo po między stoi narzędnik. Forma górach to miejscownik i pojawia się po w, na i o: w górach. Uczniowie mieszają te końcówki, bo obie odpowiadają na pytanie Gdzie? Pomagają pary: w górach, ale między górami; na szlakach, ale nad jeziorami.
„Z przyjaciółmi” czy „z przyjacielami”?
Tylko z przyjaciółmi: tę formę trzeba zapamiętać. Przyjaciel ma w liczbie mnogiej przyjaciele, ale w narzędniku zmienia się środek słowa, a końcówka to -mi. Podobnie ludzie → z ludźmi i dzieci → z dziećmi, a nie z dzieciami. W lekcji Morskie Oko: dzień w Tatrach błąd z przyjacielami zamyka listę w schemacie.
Mówi się „nad jeziorem” czy „nad jezioro”?
Nad jeziorem mówi gdzie, nad jezioro mówi dokąd. Mówimy Odpoczywamy nad jeziorem z narzędnikiem, ale Jedziemy nad jezioro z biernikiem. Tak samo siedzimy pod drzewami i idziemy pod drzewo. Błąd Odpoczywamy nad jeziora powstaje, gdy uczeń przenosi formę z pytania Dokąd? do zdania o miejscu.
Jak powiedzieć po polsku, co zabierasz na wycieczkę w góry?
Najprościej: Biorę plecak z… i rzeczy w narzędniku. Na przykład Biorę plecak z kanapkami i termos z herbatą. Przydają się też słowa szlak, schronisko, polana i potok oraz zasady parku: Śmieci trzeba zabrać do domu. Na edio.ai uczeń odpowiada tak w czacie, w którym koleżanka pyta o wycieczkę.
Jak uczyć narzędnika liczby mnogiej na poziomie A2?
Na jednej sytuacji, w której idzie się z kimś. Wycieczka w góry daje w kilku zdaniach z przyjaciółmi, z plecakami, między górami i nad jeziorami. W lekcji Morskie Oko: dzień w Tatrach uczniowie najpierw słyszą formy w planie wycieczki, a potem uzupełniają tabelę i wiadomość. Plan wycieczki i nagranie ze schroniska czytają wyraźne głosy generowane przez AI.
Jaka gra pomaga opowiadać o miejscach w przyrodzie?
Pudełko z pytaniami, które układają się w krótki przewodnik. Uczeń losuje Jak tam dojechać?, Co tam zobaczysz? albo Z kim tam jechać? i opowiada o miejscu ze swojego kraju. Pudełko otwierają uczniowie w parach albo uczeń z lektorem, także na zajęciach online, a odpowiedzi stają się szkicem pracy domowej.
Czy są interaktywne ćwiczenia z narzędnika liczby mnogiej?
Tak, na przykład tabele form i czaty o wycieczkach. Bez logowania można tu sprawdzić cztery części lekcji: plakat o Morskim Oku, nagranie z planowaniem wycieczki, tabela z formami z kim? z czym? gdzie? do uzupełnienia oraz czat, w którym Sofia pyta o wycieczkę. Koło, pudełko i pozostałe zadania są w pełnej wersji na edio.ai.
Jak napisać krótki przewodnik po cudzie natury?
W czterech krokach: gdzie, jak dojechać, co zobaczysz, rada. Na poziomie A2 wystarczy 50–70 słów i kilka form z -ami i -mi: leży między górami, idziesz między świerkami, ludzie odpoczywają z przyjaciółmi. Radę zaczynają słowa trzeba, można albo nie wolno. Taki tekst jest tu pracą domową, a w lekcji 4 uczniowie piszą jego dłuższą wersję.

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami

Bez karty płatniczej