Sign up for freeSign up

Bohaterowie Tatr: TOPR – liczba mnoga przymiotników: ci dzielni ratownicy

Lekcja polskiego A2 dla obcokrajowców o liczbie mnogiej przymiotników w rodzaju męskoosobowym: ci dzielni ratownicy, ale te mądre psy, na przykładzie ratowników TOPR w Tatrach.

Grammar
Formy męskoosobowe przymiotników (dzielny → dzielni, młody → młodzi, wysoki → wysocy), ci zamiast te, pytanie Jacy? oraz wybór między oni a one.
Topic
Zimowy weekend w Zakopanem: były ratownik TOPR opowiada o pracy w górach i daje w radiu rady na zimowe wycieczki.
Activities
Artykuł o historii TOPR, rozmowa przed wyjściem w góry i rady w radiu, schemat z czterema ćwiczeniami, czat o wycieczce w Tatry i koło z pytaniami.

What's inside

  1. Chapter 1Na start: zima w Tatrach

    • PictureUnlock
    • Otwórz pudełko i odpowiedzOpen the boxUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Czytamy: dzielni ratownicy

    • Przeczytaj artykuł: ratownicy z TatrReal-life documentTry it
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  3. Chapter 3Słuchamy: weekend w Zakopanem

    • Posłuchaj: Zosia i Lucas w ZakopanemListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Posłuchaj radia: rady pana AlbinaListeningUnlock
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock

  4. Chapter 4Gramatyka: ci dzielni ratownicy

    • Spójrz na schemat: oni czy one?Grammar schemeTry it
    • Wybierz poprawną formęChoose the optionUnlock
    • Wypełnij tabelę: oni czy one?Fill in the tableTry it
    • Uzupełnij zdania: przymiotnik w liczbie mnogiejFill in the gapsUnlock
    • Wybierz poprawną odpowiedźQuizUnlock

  5. Chapter 5Rozmawiamy: jacy oni są?

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: wycieczka w TatryChatTry it
    • Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock

  6. Chapter 6Praca domowa

    • Uzupełnij post Lucasa: przymiotniki w liczbie mnogiejFill in the gapsUnlock
    • Dopasuj słowa i definicjeMatchUnlock
    • Napisz post: dziękuję wam!Writing, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj odpowiedź: bohaterowie na co dzieńSpeaking, checked by the teacherUnlock

24 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Vocabulary

10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+7 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • zmrok
  • dzielny
  • doświadczony
  • silny
  • wzywać / wezwać
  • machać
  • transportować

Grammar: liczba mnoga przymiotników: rodzaj męskoosobowy i ci

Kiedy w grupie jest choć jeden mężczyzna, przymiotnik w liczbie mnogiej dostaje formę męskoosobową: dzielny → dzielni, młody → młodzi. O kobietach, rzeczach i zwierzętach, także o psach, mówimy formą z końcówką -e: dzielne, młode. Grupa z mężczyzną to oni, reszta to one, a schemat lekcji pokazuje ten podział w porównaniu, w tabeli i na liście błędów.

Ci dzielni ratownicy i te mądre psy

Oni (mężczyźni albo grupa z mężczyzną): dzielni, młodzi, ci. One (kobiety, rzeczy, zwierzęta): dzielne, młode, te.

Oni czy one? Ci ratownicy, te psy

Porównanie stawia obok siebie dwie grupy: ci dzielni ratownicy i ci młodzi lekarze po stronie oni, a ratowniczki, psy i śmigłowce po stronie one. Zdanie Zosia i Lucas są gotowi stoi naprzeciw Zosia i babcia są gotowe.

oni: mężczyźni albo grupa z mężczyzną

  • ci dzielni ratownicy
  • ci młodzi lekarze
  • Zosia i Lucas są gotowi.
  • Jacy są ratownicy?

one: kobiety, rzeczy, zwierzęta

  • te dzielne ratowniczki
  • te mądre psy
  • te nowe śmigłowce
  • Zosia i babcia są gotowe.
  • Jakie są psy?

Tabela: -ny → -ni, -ki → -cy, -ry → -rzy

Tabela zbiera dziewięć zmian na końcu przymiotnika, od dzielny → dzielni po doświadczony → doświadczeni. Najwięcej uwagi wymagają wymiany spółgłosek: wysocy, drodzy, dobrzy. Obok stoją rzeczowniki osobowe z lekcji 6: ratownik → ratownicy, pilot → piloci, pan → panowie.

Jaki? Jacy? Jakie? Formy przymiotnika

zmianaon (liczba pojedyncza)onione
ten → citen ratownikci ratownicyte ratowniczki
jaki → jacyjaki ratownik?jacy ratownicy?jakie psy?
-ny → -nidzielnydzielnidzielne
-wy → -wigotowygotowigotowe
-ły → -limiłymilimiłe
-dy → -dzimłodymłodzimłode
-ry → -rzydobrydobrzydobre
-ki → -cywysokiwysocywysokie
-ski → -scypolskipolscypolskie
-gi → -dzydrogidrodzydrogie
-ony → -enidoświadczonydoświadczenidoświadczone

Pamiętasz? Osoby w liczbie mnogiej

  • ratownik → ratownicy
  • taternik → taternicy
  • narciarz → narciarze
  • lekarz → lekarze
  • pilot → piloci
  • turysta → turyści
  • pan → panowie

Przykłady: zmęczeni czy zmęczone?

Przykłady pokazują regułę w całych zdaniach: Zosia i Lucas są zmęczeni, ale szczęśliwi obok Zosia i babcia Hania są zmęczone. Ostatnie zdanie, Drodzy ratownicy, dziękujemy!, to gotowy początek postu z pracy domowej.

  • Ci ratownicy są dzielni i doświadczeni.oni: ci, -ni, -eni
  • Zosia i Lucas są zmęczeni, ale szczęśliwi.grupa z mężczyzną → oni
  • Zosia i babcia Hania są zmęczone.same kobiety → one
  • Halny i Burek to mądre psy.zwierzęta → one, także psy
  • Jacy są ratownicy? – Silni i szybcy!
  • Drodzy ratownicy, dziękujemy!tak zaczynamy list albo post

Psy to one: wskazówka i typowe błędy

Wskazówka przypomina, że psy należą do grupy one: Halny i Burek są mądre, a nie mądrzy. Lista błędów poprawia cztery pomyłki, między innymi Te ratownicy na Ci ratownicy i Ci psy są mądrzy na Te psy są mądre.

Uwaga!

Oni to mężczyźni albo grupa z mężczyzną: Zosia i Lucas są gotowi. One to kobiety, rzeczy i zwierzęta, także psy: Halny i Burek są mądre, nie „mądrzy”. Ten, ta, to w liczbie mnogiej: ci (oni) albo te (one): ci ratownicy, ale te psy i te śmigłowce.

Typowe błędy

  • Dzielne ratownicy pomagają w górach.

    Dzielni ratownicy pomagają w górach.

    ratownicy = oni → dzielni

  • Te ratownicy są doświadczeni.

    Ci ratownicy są doświadczeni.

    oni → ci

  • Ci psy są mądrzy.

    Te psy są mądre.

    zwierzęta → one: te, mądre

  • Młode ratownicy dużo trenują.

    Młodzi ratownicy dużo trenują.

    -dy → -dzi

More lessons on this grammar: Liczba mnoga lessons and exercises · Przymiotniki lessons and exercises

Try the Liczba mnoga przymiotników exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 12 auto-checked exercises
  • 2 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 real-life document
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 2 audio clips
  • 1 picture
  • 2 transcripts

The main objectives of this lesson are to:

  • opisać grupę mężczyzn albo grupę mieszaną przymiotnikiem w formie męskoosobowej: Ratownicy są dzielni i doświadczeni.
  • wybrać ci albo te i jacy albo jakie: ci młodzi lekarze, ale te dzielne ratowniczki i Jakie są psy?
  • odpowiedzieć na pytanie o cechy grupy: Jacy są ratownicy? – Silni i szybcy!
  • zrozumieć artykuł o TOPR i rady na zimę w górach: Przed wycieczką zaplanuj trasę i sprawdź pogodę.
  • napisać krótki post z podziękowaniem dla grupy ludzi: Drodzy sąsiedzi! Jesteście wspaniali!

To lekcja 9 kursu Polski A2.2 · Ciekawi świata i początek modułu Bohaterowie na co dzień. Liczbę mnogą rzeczowników osobowych, takich jak ratownicy czy piloci, uczniowie poznali w lekcji 6, a teraz dopasowują do nich przymiotniki. Ratownicy górscy dobrze pasują do tej gramatyki, bo w ich pracy są i mężczyźni, i kobiety, i psy. Lekcja 10 łączy liczby z rzeczownikami: dwóch ratowników, pięć psów.

Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o góry i bohaterów, poznają dziesięć słów z obrazkami, od śmigłowca po transportować, i rozpoznają je na zdjęciach. Potem czytają artykuł Zosi o TOPR. W części ze słuchaniem są dwa nagrania: rozmowa Zosi i Lucasa w Zakopanem oraz rady pana Albina w radiu. Po schemacie przychodzą cztery ćwiczenia. Na koniec uczeń sam odpowiada Zosi na czacie, a grupa kręci kołem z pytaniami o ludzi, którzy pomagają innym.

Praca domowa ma cztery zadania. Post Lucasa z lukami i dopasowanie definicji są sprawdzane automatycznie. Post z podziękowaniem dla wybranej grupy ludzi i nagranie o bohaterach na co dzień ocenia nauczyciel.

Grammar:
liczba mnoga przymiotników · rodzaj męskoosobowy: dzielni, młodzi, dobrzy · ci czy te? · jacy? czy jakie? · oni czy one?
Topic:
TOPR · Tatry · ratownicy · góry zimą · bezpieczeństwo w górach

Teaching tips

  • Zacznij od samej klasy: zapytaj Jacy jesteście dziś? i zapisz na tablicy odpowiedź grupy mieszanej, na przykład zmęczeni, obok formy dla samych kobiet: zmęczone.
  • Czytaj pary z tabeli na głos: wysoki – wysocy, drogi – drodzy, dobry – dobrzy. Wymiany spółgłosek łatwiej zapamiętać ze słuchu, zanim uczniowie wpiszą je do tabeli.
  • Wyjaśnij, czemu psy to one: forma męskoosobowa dotyczy tylko ludzi. Poproś o jedno zdanie o psach ratowniczych z mądre i jedno o ratownikach z mądrzy.
  • Podziel grupę na pary przy kole: jedna osoba czyta pytanie, na przykład Jacy są dobrzy nauczyciele?, druga odpowiada trzema przymiotnikami. Poprawiaj tylko formy męskoosobowe, żeby rozmowa się nie urywała.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

24 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski A2.2 · Ciekawi świata

Drugi kurs poziomu A2: 32 lekcje polskiego dla obcokrajowców po A2.1, bez słowa tłumaczenia. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze odkrywają krzywe sosny pod Gryfinem, ratowników TOPR, koronki z Koniakowa, świstaki w Tatrach i andrzejki. Po kursie uczniowie opiszą przyrodę i ludzi w liczbie mnogiej, napiszą instrukcję krok po kroku, dadzą znajomym dobrą radę, grzecznie o coś poproszą w sklepie i w e-mailu, a na koniec opowiedzą legendę. Każdy moduł zamyka projekt, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Cuda natury

    wydmy, widzę sosny, w lasach, między górami; Łeba, Krzywy Las, Morskie Oko i projekt: miniprzewodnik

    1. Lesson 1Wydmy, które wędrująMianownik liczby mnogiej: to jest wydma, to są wydmy
    2. Lesson 2Dlaczego sosny są krzywe?Biernik i miejscownik liczby mnogiej: widzę sosny, jestem w lasach
    3. Lesson 3Morskie Oko: dzień w TatrachNarzędnik liczby mnogiej: z kim? z czym? gdzie?
    4. Lesson 4Projekt: miniprzewodnik po cudach naturyLiczba mnoga w czterech przypadkach: powtórka modułu

  2. Unit 2 Sprytna technologia

    dużo paczek, programiści i graficy, pobierz i kliknij; paczkomaty, studio gier, mObywatel i projekt: instrukcja

    1. Lesson 5Paczkomat na każdym roguDopełniacz liczby mnogiej: dużo paczek, kilka aplikacji
    2. Lesson 6Twórcy WiedźminaLiczba mnoga męskoosobowa: programiści czy programistki?
    3. Lesson 7Pobierz, otwórz, kliknij: mObywatel krok po krokuTryb rozkazujący: pobierz, otwórz, kliknij!
    4. Lesson 8Projekt: instrukcja krok po krokuPowtórka modułu: dużo ikon, programiści, dotknij ekranu

  3. Unit 3 Bohaterowie na co dzień

    dzielni ratownicy, dwóch ratowników i pięć psów, pomagamy dzieciom; TOPR, psy ratownicze, Doktorzy Clowni i tablica podziękowań

    1. Lesson 9 · you're hereBohaterowie Tatr: TOPRLiczba mnoga przymiotników: rodzaj męskoosobowy i ci
    2. Lesson 10Dwóch ratowników i pięć mądrych psówLiczebniki z rzeczownikami: dwa psy, pięć psów, dwóch ratowników
    3. Lesson 11Kolorowe nosy w szpitaluCelownik liczby mnogiej: zawsze -om
    4. Lesson 12Projekt: bohaterowie z sąsiedztwaPowtórka: przymiotniki, liczebniki i celownik w liczbie mnogiej

  4. Unit 4 Zdrowe i szczęśliwe nawyki

    jak często, kąpię się i rozgrzewam się, chodźcie i nie siedź; Puszcza Kampinoska, morsy, nordic walking i wyzwanie

    1. Lesson 13Weekend w Puszczy KampinoskiejJak często? Przysłówki częstotliwości i wyrażenia z razy
    2. Lesson 14Kąpię się w morzu w lutym!Czasowniki zwrotne: kąpię się, ubieram się, cieszę się
    3. Lesson 15Weź kije! Nordic walkingTryb rozkazujący: formy wy i my oraz rady z „nie”
    4. Lesson 16Projekt: wyzwanie na siedem dniPowtórka: jak często, czasowniki z się i rady dla grupy

  5. Unit 5 Styl dawniej i dziś

    kolorowe wzory, z czerwonymi sercami, chciałabym tę koronkę, podobny do statku; strój góralski, Gdynia i stoisko na jarmarku

    1. Lesson 17Serca na spodniach: strój góralskiPrzymiotnik w liczbie mnogiej: -e, -ych, -ymi
    2. Lesson 18Chciałabym tę koronkę! KoniakówTryb przypuszczający: chciałbym, chciałabym, wolałbym
    3. Lesson 19Statki na lądzie: modernizm w GdyniTaki sam jak, podobny do, inny niż
    4. Lesson 20Projekt: nasze stoisko na jarmarkuPowtórka modułu Styl dawniej i dziś

  6. Unit 6 Szkoła na świecie

    znam tych uczniów, bardziej interesujący, czy mogłaby pani pomóc; polskie oceny, Dzień Edukacji Narodowej, Erasmus+ i gazetka

    1. Lesson 21Od jedynki do szóstki: oceny w szkoleBiernik liczby mnogiej: tych uczniów, te nauczycielki
    2. Lesson 22Kwiaty dla nauczycieliStopniowanie opisowe: bardziej, mniej, najbardziej
    3. Lesson 23Semestr w Polsce z Erasmusem+Grzeczne pytania: czy mógłby Pan, mogłaby Pani?
    4. Lesson 24Projekt: szkoła u nas i u wasPowtórka modułu Szkoła na świecie

  7. Unit 7 Niesamowite zwierzęta

    pływać czy płynąć, wychodzi z nory, wyszedł i uciekł; zoo we Wrocławiu, świstaki, Smok Wawelski i własna legenda

    1. Lesson 25Hipopotamy i pingwiny we WrocławiuPływać czy płynąć, latać czy lecieć, chodzić czy iść
    2. Lesson 26Gwiżdże! Świstaki i kozice w TatrachCzasowniki ruchu z przedrostkami w czasie teraźniejszym
    3. Lesson 27Smok Wawelski wypił Wisłę!Czasowniki ruchu z przedrostkami w czasie przeszłym
    4. Lesson 28Projekt: nasza legendaPowtórka: pary czasowników ruchu, przedrostki i czas przeszły

  8. Unit 8 Tradycje, które lubimy

    wszyscy, każdy, nikt nie; chyba i na pewno; nieść i wieźć; Wigilia, andrzejki, szopki krakowskie i wieczór tradycji

    1. Lesson 29Dwanaście potraw i puste miejsceZaimki wszyscy, każdy, nikt i podwójne przeczenie
    2. Lesson 30Wosk, woda i klucz: andrzejkiCzas przyszły ze słowami na pewno, pewnie, chyba, może
    3. Lesson 31Błyszczące zamki: szopki krakowskieNieść, wieźć, prowadzić i formy z przy- i za-
    4. Lesson 32Projekt: zapraszamy na nasze świętoPowtórka: zaimki, czas przyszły i czasowniki nieść, wieźć

Questions about this lesson

Jak tworzy się liczbę mnogą przymiotników?
Przymiotnik ma w liczbie mnogiej dwie formy: męskoosobową i niemęskoosobową. O mężczyznach i grupach z mężczyzną mówimy dobrzy, młodzi, polscy, o kobietach, rzeczach i zwierzętach dobre, młode, polskie. Forma niemęskoosobowa zawsze kończy się na -e. Męskoosobowa ma końcówkę -i albo -y i często wymienia spółgłoskę. Lekcja Bohaterowie Tatr: TOPR uczy obu form na przykładzie ratowników i ich psów.
Co to jest rodzaj męskoosobowy?
To forma liczby mnogiej dla grup, w których jest co najmniej jeden mężczyzna. Taką grupę zastępuje zaimek oni: ci lekarze są mili, Ania i Marek są gotowi. Kobiety, dzieci, zwierzęta i rzeczy mają rodzaj niemęskoosobowy i zaimek one: te dzieci są gotowe. Od tego podziału zależą formy przymiotników, zaimków, liczebników i czasowników w czasie przeszłym.
Kiedy mówimy „ci”, a kiedy „te”?
Ci stoi przed rzeczownikami męskoosobowymi, te przed wszystkimi innymi. Mówimy ci ratownicy i ci panowie, ale te ratowniczki, te psy i te śmigłowce. Tak samo zachowuje się pytanie: Jacy są ci panowie?, ale Jakie są te psy? Schemat tej lekcji zaczyna tabelę właśnie od tych dwóch par: ten → ci i jaki → jacy.
Mówi się „mądre psy” czy „mądrzy psy”?
Tylko mądre psy, bo zwierzęta nie mają formy męskoosobowej. Nawet o samcach mówimy te psy są mądre, koty są głodne. Formy takie jak mądrzy czy dzielni opisują wyłącznie ludzi. Ten błąd jest na liście typowych pomyłek w schemacie, a w ćwiczeniach często wracają dwa psy, Halny i Burek.
Dlaczego „wysoki” zmienia się na „wysocy”?
W formie męskoosobowej spółgłoska przed końcówką często się zmienia. K przechodzi w c (wysoki → wysocy, polski → polscy), g w dz (drogi → drodzy), r w rz (dobry → dobrzy), d w dz (młody → młodzi), a ł w l (miły → mili). Tabela w tej lekcji zestawia dziewięć takich par.
„Mama i tata są zmęczeni” czy „zmęczone”?
Zmęczeni, bo w tej grupie jest mężczyzna. Wystarczy jeden mężczyzna, żeby cała grupa była oni: mama i tata są zmęczeni, moje siostry i brat są szczęśliwi. Formę one wybieramy tylko dla samych kobiet: mama i babcia są zmęczone. W lekcji Bohaterowie Tatr: TOPR uczniowie ćwiczą to w czacie o wycieczce z grupą z kursu.
Jak wezwać pomoc w górach po polsku?
Najprościej zadzwonić na numer ratunkowy i powiedzieć: Potrzebuję pomocy. W polskich górach to 985 albo 601 100 300, działa też 112. Ratownikowi mówimy, gdzie jesteśmy, co się stało i ile osób potrzebuje pomocy. W artykule z tej lekcji uczniowie czytają też o znakach rękami: ręce w górze jak litera Y znaczą Tak, potrzebuję pomocy.
Jak uczyć rodzaju męskoosobowego na poziomie A2?
Od grup ludzi, które uczniowie znają, i od pary oni – one. Najpierw warto opisać osoby w klasie albo w rodzinie, potem przejść do tabeli zmian spółgłosek, a na końcu do błędów typu te ratownicy. Pomaga stałe pytanie kontrolne: czy w grupie jest mężczyzna? W tej lekcji każde zdanie ćwiczenia jasno pokazuje, kto jest w grupie.
Jaka gra pomaga ćwiczyć przymiotniki w liczbie mnogiej?
Koło z pytaniami typu Jacy są…?, na które odpowiada się przymiotnikami. Pytania o lekarzy, sąsiadów, kolegów z drużyny czy rodzinę wymuszają formę męskoosobową w naturalnej rozmowie. Koło z tej lekcji ma osiem takich pytań i najlepiej działa w parach albo z nauczycielem, który pyta i dopytuje.
Jaka praca domowa utrwala liczbę mnogą przymiotników?
Krótki tekst o grupie ludzi, w którym trzeba użyć kilku przymiotników. Dobrze sprawdza się post z podziękowaniem, który zaczyna się od Drodzy…! albo Kochani…!, bo od razu wymaga formy męskoosobowej. W tej lekcji uczeń pisze taki post na 50–70 słów i nagrywa wypowiedź o bohaterach na co dzień, a dwa krótsze zadania są sprawdzane automatycznie.
Czy są interaktywne ćwiczenia z liczby mnogiej przymiotników?
Tak, a formy męskoosobowe najlepiej utrwala tabela i rozmowa. Na tej stronie bez konta działają cztery części lekcji Bohaterowie Tatr: TOPR: artykuł o ratownikach z Tatr, nagranie rozmowy Zosi i Lucasa w Zakopanem, tabela oni czy one? do uzupełnienia oraz czat o wycieczce w Tatry. Schemat, koło i pozostałe zadania nauczyciel otwiera na edio.ai.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required