Przymiotniki: odmiana, stopniowanie i przysłówki

Q: Jak tworzy się stopień wyższy przymiotnika?

Końcówką -szy albo -ejszy dodaną do tematu. -szy dostają zwykle przymiotniki z jedną spółgłoską przed końcówką: nowy → nowszy , tani → tańszy . -ejszy stoi po grupie spółgłosek: ładny → ładniejszy , trudny → trudniejszy . Przyrostki -k- , -ok- i -ek- zwykle odpadają: krótki → krótszy , wysoki → wyższy , daleki → dalszy . Częste są też wymiany głosek: ciepły → cieplejszy , wesoły → weselszy , drogi → droższy .

Q: Które przymiotniki stopniują się nieregularnie?

Dobry, zły, duży i mały. Ich stopnie mają zupełnie inny temat: dobry – lepszy – najlepszy , zły – gorszy – najgorszy , duży – większy – największy , mały – mniejszy – najmniejszy . Tak samo zachowują się przysłówki od nich: dobrze – lepiej , źle – gorzej , dużo – więcej , mało – mniej . Formy takie jak wyższy czy dłuższy nie są nieregularne: to stopniowanie proste z wymianą w temacie.

Q: Kiedy używamy bardziej i najbardziej?

Przy przymiotnikach, które nie tworzą form na -szy. Dotyczy to przede wszystkim przymiotników utworzonych od czasowników: zmęczony , zadowolony , interesujący , lubiany . Przy części długich słów poprawne są oba sposoby: nowocześniejszy i bardziej nowoczesny . Nigdy nie łączymy ich w jednej formie: „bardziej lepszy” i „najbardziej najlepszy” to błędy. Słabszą cechę wyrażają mniej i najmniej : mniej zmęczony , najmniej ciekawy .

Q: Przymiotnik czy przysłówek: jak wybrać?

Jaki? to przymiotnik, jak? to przysłówek. Ten samochód jest szybki , ale Ten samochód jedzie szybko . Przysłówek stoi też w zdaniach bez podmiotu ( Jest zimno , W centrum jest drożej ), a przymiotnik wtedy, gdy mówimy o konkretnej rzeczy: Woda jest zimna . Przysłówki tworzymy od przymiotników końcówką -o albo -e : tani → tanio , ładny → ładnie , dobry → dobrze .

Q: Jakie błędy z przymiotnikami robią obcokrajowcy?

Mieszają dwa sposoby stopniowania i mylą końcówki. Typowe są „bardziej lepszy”, „ciekawiejszy” zamiast ciekawszy , „taniejszy” zamiast tańszy i „więcej interesujący” zamiast bardziej interesujący . W zgodzie z rzeczownikiem wracają „duża dom” i „krzywy okno”, a w liczbie mnogiej „mądrzy psy” zamiast mądre psy i „młode ratownicy” zamiast młodzi ratownicy . Częste jest też „Tu jest lepszy” zamiast Tu jest lepiej .

Poziomy A1–B2 32 plany lekcji Ćwiczenia sprawdzane automatycznie

Przymiotniki mówią, jaki ktoś albo coś jest, i zgadzają się z rzeczownikiem w rodzaju, liczbie i przypadku: duży dom, duża kuchnia, w dużych miastach. Większość z nich ma trzy stopnie: równy, wyższy i najwyższy, na przykład dobry, lepszy, najlepszy. Ta strona zbiera lekcje polskiego jako obcego z biblioteki edio, które uczą przymiotników, przysłówków i stopniowania (liczba lekcji: 32, poziomy A1–B2). Zobaczysz reguły na schematach z lekcji, wypróbujesz zadania i wybierzesz lekcję według poziomu. Ćwiczenia interaktywne w lekcjach są sprawdzane automatycznie.

Wypróbuj za darmo Wypróbuj ćwiczenia

Przymiotniki – plany lekcji i ćwiczenia

32 plany lekcji, poziomy A1–B2. Każda to cała lekcja z czytaniem, słuchaniem i mówieniem, a jej strona pozwala wypróbować ćwiczenia z niej.

Przymiotniki – ćwiczenia online

Po jednym ćwiczeniu z 6 lekcji. To te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Przymiotniki – zasady i przykłady

Przymiotnik odpowiada na pytania jaki?, jaka?, jakie? i przejmuje formę od rzeczownika, przy którym stoi. Dlatego jedno słowo ma wiele postaci: nowy, nowa, nowe, nowi, nowego, nowymi. Przysłówek odpowiada na pytanie jak? i nie odmienia się: szybko, dobrze. Większość przymiotników i wiele przysłówków można stopniować.

Rodzaj: duży dom, duża kuchnia, duże okno

W mianowniku liczby pojedynczej przymiotnik ma -y przy rzeczownikach męskich, -a przy żeńskich i -e przy nijakich: stary dom, stara kuchnia, stare okno. Po k, g i spółgłoskach miękkich piszemy -i oraz -ie: wysoki, wysoka, wysokie; tani, tanie.

On, ona, ono

on · Jaki?	ona · Jaka?	ono · Jakie?
ten dom	ta kuchnia	to okno
duży	duża	duże
mały	mała	małe
nowy	nowa	nowe
stary	stara	stare
ładny	ładna	ładne
kolorowy	kolorowa	kolorowe
krzywy	krzywa	krzywe
prosty	prosta	proste

Po k i g: -i, -a, -ie

on · Jaki?	ona · Jaka?	ono · Jakie?
wysoki	wysoka	wysokie
niski	niska	niskie
drogi	droga	drogie

Z lekcji Krzywy Domek nad morzem (Polski A1.1)

Stopień wyższy i najwyższy: -szy, -ejszy, naj-

Stopień wyższy ma końcówkę -szy, zwykle po jednej spółgłosce (młody → młodszy), albo -ejszy po dwóch (piękny → piękniejszy). Najwyższy to naj- + stopień wyższy: najdłuższy. Często zmienia się przy tym temat (długi → dłuższy), a dobry, zły, duży i mały mają formy nieregularne.

Trzy stopnie: długi → dłuższy → najdłuższy

przymiotnik	stopień wyższy	stopień najwyższy
długi	dłuższy	najdłuższy
wysoki	wyższy	najwyższy
stary	starszy	najstarszy
piękny	piękniejszy	najpiękniejszy
ciekawy	ciekawszy	najciekawszy
duży	większy	największy
mały	mniejszy	najmniejszy
dobry 🙂	lepszy	najlepszy
zły 🙁	gorszy	najgorszy

Pamiętasz stopień wyższy?

-szy: długi → dłuższy, młody → młodszy, cichy → cichszy, krótki → krótszy
-ejszy: ładny → ładniejszy, piękny → piękniejszy
inaczej: dobry → lepszy, zły → gorszy, duży → większy, mały → mniejszy

Z lekcji Najdłuższe molo w Polsce (Polski A2.1)

Przysłówki: tanio, taniej, drożej

Przysłówki stopniujemy końcówką -ej, często z wymianą spółgłoski: tanio → taniej, drogo → drożej, cicho → ciszej. Przymiotnik opisuje rzeczownik (Kawalerka jest droższa), a przysłówek czasownik albo całą sytuację: W centrum jest drożej.

Przysłówek: stopień wyższy (-ej)

Jak?	stopień wyższy: Jak?	dla porównania: Jaki?
tanio	taniej	tańszy
drogo	drożej (g → ż)	droższy
blisko	bliżej	bliższy
daleko	dalej	dalszy
cicho	ciszej (ch → sz)	cichszy
głośno	głośniej	głośniejszy
szybko	szybciej (k → c)	szybszy
wygodnie	wygodniej	wygodniejszy

Jaki? czy Jak?

Jaki? Jaka? Jakie? → przymiotnik

Kawalerka jest droższa.
Mieszkanie z ogródkiem jest tańsze.
To jest lepsze mieszkanie.

Jak? Gdzie? → przysłówek

W centrum jest drożej.
Kawalerka jest bliżej centrum.
Tu jest lepiej.

Z lekcji Kawalerka czy mieszkanie z ogródkiem? (Polski A2.1)

Liczba mnoga: dzielni ratownicy, mądre psy

W liczbie mnogiej są dwie formy. Męskoosobowa, dla mężczyzn i grup z mężczyzną, ma -i lub -y i często wymianę spółgłoski: młodzi, dobrzy, wysocy. Niemęskoosobowa, dla kobiet, rzeczy i zwierząt, kończy się na -e: mądre psy, dzielne ratowniczki.

Jaki? Jacy? Jakie? Formy przymiotnika

zmiana	on (liczba pojedyncza)	oni	one
ten → ci	ten ratownik	ci ratownicy	te ratowniczki
jaki → jacy	jaki ratownik?	jacy ratownicy?	jakie psy?
-ny → -ni	dzielny	dzielni	dzielne
-wy → -wi	gotowy	gotowi	gotowe
-ły → -li	miły	mili	miłe
-dy → -dzi	młody	młodzi	młode
-ry → -rzy	dobry	dobrzy	dobre
-ki → -cy	wysoki	wysocy	wysokie
-ski → -scy	polski	polscy	polskie
-gi → -dzy	drogi	drodzy	drogie
-ony → -eni	doświadczony	doświadczeni	doświadczone

Oni czy one?

oni: mężczyźni albo grupa z mężczyzną

ci dzielni ratownicy
ci młodzi lekarze
Zosia i Lucas są gotowi.
Jacy są ratownicy?

one: kobiety, rzeczy, zwierzęta

te dzielne ratowniczki
te mądre psy
te nowe śmigłowce
Zosia i babcia są gotowe.
Jakie są psy?

Z lekcji Bohaterowie Tatr: TOPR (Polski A2.2)

Przypadki: w kolorowych strojach

W liczbie mnogiej końcówek jest niewiele: -e w mianowniku i bierniku form niemęskoosobowych, -ych w dopełniaczu i miejscowniku, -ym w celowniku i -ymi w narzędniku. Mówimy więc o kolorowych wzorach i spodnie z czerwonymi sercami, a po k i g: w długich spódnicach.

Jakie? Jakich? Jakimi?

przypadek	pytanie	końcówka	przykład	po k, g: -ie, -ich, -imi
mianownik	Co? Jakie są?	-e	To są kolorowe wzory.	długie spódnice
biernik	Co noszą? Jakie?	-e	Górale noszą białe spodnie.	Lubię góralskie stroje.
miejscownik	W czym? O czym?	-ych	o kolorowych wzorach	w długich spódnicach
dopełniacz	Czego? Ile?	-ych	dużo białych koszul	bez góralskich kapeluszy
narzędnik	Z czym? Czym?	-ymi	spodnie z czerwonymi sercami	z długimi rękawami

Jak wybrać końcówkę? Spójrz na rzeczownik!

są, mam, noszę, lubię + rzeczownik na -y, -i, -e, -a → -e: kolorowe wzory, białe koszule
w, na, o + rzeczownik na -ach → -ych: o kolorowych wzorach, w białych koszulach
dużo, kilka, pięć, bez + dopełniacz (-ów, -i, -y albo bez końcówki) → -ych: dużo kolorowych wzorów, pięć białych koszul
z, przed, nad + rzeczownik na -ami (czasem -mi) albo Czym? → -ymi: z kolorowymi wzorami

Z lekcji Serca na spodniach: strój góralski (Polski A2.2)

Bardziej, niż i od: jak porównujemy

Przymiotniki utworzone od czasowników stopniujemy opisowo: bardziej zmęczony, najbardziej interesujący. Obu sposobów nie łączymy. Drugi człon porównania wprowadza niż z tym samym przypadkiem albo od z dopełniaczem: Film jest lepszy niż książka albo lepszy od książki.

Jak tworzymy stopień wyższy i najwyższy?

-szy, zwykle po jednej spółgłosce: nowy → nowszy, tani → tańszy, młody → młodszy, stary → starszy, ciekawy → ciekawszy
-ejszy, zwykle po dwóch spółgłoskach: ładny → ładniejszy, łatwy → łatwiejszy, trudny → trudniejszy, ciepły → cieplejszy (ł → l)
Stopień najwyższy = naj- + stopień wyższy: nowszy → najnowszy, ładniejszy → najładniejszy
bardziej / najbardziej + długie przymiotniki i imiesłowy: interesujący → bardziej interesujący → najbardziej interesujący; zmęczony → bardziej zmęczony

Jak porównujemy?

niż + ten sam przypadek: Film jest lepszy niż książka. Wolę kino niż teatr.
od + dopełniacz: Film jest lepszy od książki. Olena jest starsza od Arjuna.
stopień najwyższy + z / spośród / w: najlepsza ze wszystkich, najciekawsza spośród nowych książek, najstarsze kino w mieście
coraz + stopień wyższy: Bilety są coraz droższe. Max czyta coraz szybciej.
im…, tym…: Im dłużej czytam, tym lepiej rozumiem.
taki sam jak: Mój bilet jest taki sam jak twój.

Z lekcji Kino, koncert, książka: stopniowanie (Polski B1 · Egzamin)

Pytania o przymiotniki

Na czym polega stopniowanie przymiotników?

Na tworzeniu stopnia wyższego i najwyższego od stopnia równego. Stopień równy nazywa cechę (tani bilet), wyższy porównuje dwie rzeczy (tańszy bilet), a najwyższy wyróżnia jedną z całej grupy (najtańszy bilet). Polszczyzna ma trzy sposoby stopniowania: proste (młody, młodszy, najmłodszy), nieregularne (dobry, lepszy, najlepszy) i opisowe (zmęczony, bardziej zmęczony, najbardziej zmęczony). Nie stopniujemy przymiotników, których cecha nie ma natężenia: drewniany, polski.

Jak tworzy się stopień wyższy przymiotnika?

Końcówką -szy albo -ejszy dodaną do tematu. -szy dostają zwykle przymiotniki z jedną spółgłoską przed końcówką: nowy → nowszy, tani → tańszy. -ejszy stoi po grupie spółgłosek: ładny → ładniejszy, trudny → trudniejszy. Przyrostki -k-, -ok- i -ek- zwykle odpadają: krótki → krótszy, wysoki → wyższy, daleki → dalszy. Częste są też wymiany głosek: ciepły → cieplejszy, wesoły → weselszy, drogi → droższy.

Które przymiotniki stopniują się nieregularnie?

Dobry, zły, duży i mały. Ich stopnie mają zupełnie inny temat: dobry – lepszy – najlepszy, zły – gorszy – najgorszy, duży – większy – największy, mały – mniejszy – najmniejszy. Tak samo zachowują się przysłówki od nich: dobrze – lepiej, źle – gorzej, dużo – więcej, mało – mniej. Formy takie jak wyższy czy dłuższy nie są nieregularne: to stopniowanie proste z wymianą w temacie.

Kiedy używamy bardziej i najbardziej?

Przy przymiotnikach, które nie tworzą form na -szy. Dotyczy to przede wszystkim przymiotników utworzonych od czasowników: zmęczony, zadowolony, interesujący, lubiany. Przy części długich słów poprawne są oba sposoby: nowocześniejszy i bardziej nowoczesny. Nigdy nie łączymy ich w jednej formie: „bardziej lepszy” i „najbardziej najlepszy” to błędy. Słabszą cechę wyrażają mniej i najmniej: mniej zmęczony, najmniej ciekawy.

Jak odmienia się przymiotnik przez przypadki?

Przymiotnik przejmuje przypadek, rodzaj i liczbę rzeczownika. W liczbie pojedynczej męski i nijaki mają nowego w dopełniaczu, nowemu w celowniku oraz nowym w narzędniku i miejscowniku. Żeński ma nowej w dopełniaczu, celowniku i miejscowniku, a nową w bierniku i narzędniku. Biernik męski brzmi nowego przy osobach i zwierzętach, ale nowy przy rzeczach; nijaki to nowe. Po k i g pojawia się i: wysokiego, wysokim.

Jak odmieniają się przymiotniki w liczbie mnogiej?

Prościej niż w liczbie pojedynczej, bo rodzaje mają wspólne końcówki. W mianowniku forma męskoosobowa ma -i lub -y (nowi sąsiedzi), a pozostałe -e (nowe sąsiadki). W innych przypadkach wszystkie rodzaje mają nowych (dopełniacz, miejscownik), nowym (celownik) i nowymi (narzędnik). Biernik męskoosobowy brzmi jak dopełniacz (znam nowych sąsiadów), a niemęskoosobowy jak mianownik: znam nowe sąsiadki.

Przymiotnik czy przysłówek: jak wybrać?

Jaki? to przymiotnik, jak? to przysłówek. Ten samochód jest szybki, ale Ten samochód jedzie szybko. Przysłówek stoi też w zdaniach bez podmiotu (Jest zimno, W centrum jest drożej), a przymiotnik wtedy, gdy mówimy o konkretnej rzeczy: Woda jest zimna. Przysłówki tworzymy od przymiotników końcówką -o albo -e: tani → tanio, ładny → ładnie, dobry → dobrze.

Lepszy niż czy lepszy od?

Obie konstrukcje są poprawne, ale wymagają różnych przypadków. Po niż stoi ten sam przypadek co w porównywanej części zdania, zwykle mianownik: Brat jest starszy niż siostra, Wolę kawę niż herbatę. Po od zawsze stoi dopełniacz: Brat jest starszy od siostry. Tylko niż pasuje przed przyimkiem i przed zdaniem: Tu jest chłodniej niż w kuchni, Jest lepiej, niż myśleliśmy. Błędem jest „wyższy od niż”.

Jakie błędy z przymiotnikami robią obcokrajowcy?

Mieszają dwa sposoby stopniowania i mylą końcówki. Typowe są „bardziej lepszy”, „ciekawiejszy” zamiast ciekawszy, „taniejszy” zamiast tańszy i „więcej interesujący” zamiast bardziej interesujący. W zgodzie z rzeczownikiem wracają „duża dom” i „krzywy okno”, a w liczbie mnogiej „mądrzy psy” zamiast mądre psy i „młode ratownicy” zamiast młodzi ratownicy. Częste jest też „Tu jest lepszy” zamiast Tu jest lepiej.

Jak uczyć przymiotników obcokrajowców?

Najpierw rodzaj w mianowniku, potem przypadki i stopniowanie. W kursie Polski A1.1 · Witaj, świecie! uczniowie opisują dom (lekcja 14) i zamawiają w kawiarni (19), a w kursie Polski A1.2 · Ruszamy! poznają kolory (1) i pogodę, czyli zimny wiatr i jest zimno (5). Polski A2.1 · Wtedy i teraz wprowadza stopień wyższy (13), najwyższy (14) i przysłówki (15). Na A2.2 dochodzą liczba mnoga i bardziej, a na B1 i B2 recenzje i im…, tym….

Więcej gramatyki polskiej

Lekcje do każdego zagadnienia gramatyki polskiej, od przypadków po aspekt czasownika. Wszystkie zagadnienia

Przymiotniki – plany lekcji i ćwiczenia

Krzywy Domek nad morzem

Dobre wiadomości: ciekawe domy

Piernik i herbata w Toruniu

Dobre wiadomości: smaczne tradycje

Kolorowe pasiaki z Łowicza

Dobre wiadomości: drugie życie ubrań

Złota polska jesień

Dobre wiadomości: witaj, wiosno!

Słone powietrze w Ciechocinku

Bociany wracają!

Wieżowiec czy drewniany dom?

Najdłuższe molo w Polsce

Kawalerka czy mieszkanie z ogródkiem?

Dobre wiadomości: miejsca na nowo

Bohaterowie Tatr: TOPR

Weekend w Puszczy Kampinoskiej

Projekt: wyzwanie na siedem dni

Serca na spodniach: strój góralski

Statki na lądzie: modernizm w Gdyni

Projekt: nasze stoisko na jarmarku

Kwiaty dla nauczycieli

Projekt: szkoła u nas i u was

Kino, koncert, książka: stopniowanie

Egzamin próbny B1 — zestaw 1

Egzamin próbny B1 — zestaw 2

Pociągi, które unoszą się nad torami?

Projekt: lepszy dojazd na Pragę

Dlaczego pieniądz jest złoty?

Japońskie muzeum nad Wisłą

Projekt: dzień otwarty naszej kamienicy

Trzy pokolenia, jeden stół

Projekt: rozmowa pokoleń