Sign up for freeSign up

Oba bieguny w jeden rok: przyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o przyimkach przyczyny dzięki, przez i z powodu oraz o spójnikach bo, ponieważ i dlatego, na przykładzie wypraw na oba bieguny.

Grammar
Dzięki dobremu sprzętowi (celownik), przez wiatr (biernik), z powodu mrozu (dopełniacz); Ponieważ lód dryfował, szli wolno, szli wolno, bo lód dryfował, dlatego je zostawili.
Topic
Tom czyta Olenie o Marku Kamińskim, który w 1995 roku jako pierwszy człowiek zdobył oba bieguny w jednym roku, bez pomocy z zewnątrz. Razem wymyślają dziennik jego wyprawy.
Activities
Artykuł i wymyślony dziennik wyprawy do przeczytania, rozmowa w kuchni do wysłuchania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z kolegą i koło z pytaniami.

What's inside

  1. Chapter 1Zimno, śnieg i przygoda

    • PictureUnlock
    • Otwórz pudełko i odpowiedz: zimno i przygodaOpen the boxUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj nowe słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Czytamy: dwa bieguny

    • Przeczytaj artykuł: Dwa bieguny, jeden rokArticleUnlock
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Przeczytaj dziennik wyprawy: ostatnie dniReal-life documentTry it
    • Przeczytaj dziennik i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  3. Chapter 3Słuchamy: kilometry i herbata

    • Posłuchaj: Olena i Tom liczą kilometryListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  4. Chapter 4Gramatyka: dzięki, przez, z powodu

    • Spójrz na schemat: dzięki, przez, z powoduGrammar schemeTry it
    • Wybierz: dzięki, przez czy z powodu?Choose the optionUnlock
    • Uzupełnij zdania: wpisz właściwą formę słów z nawiasuFill in the gapsUnlock
    • Wypełnij tabelę: dzięki, przez, z powoduFill in the tableTry it
    • Wybierz poprawną odpowiedź: bo, dlatego, dzięki…QuizUnlock
    • Przeciągnij słowa: blog Toma „Sport w liczbach”Drag and dropUnlock

  5. Chapter 5Rozmawiamy: co pomogło, co przeszkodziło?

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: dlaczego tak długo?ChatTry it
    • Zakręć kołem: co ci pomogło, a co przeszkodziło?Spin the wheelUnlock

  6. Chapter 6Praca domowa

    • Wybierz poprawną formę: czat „Mieszkanie na Pradze”Choose the optionUnlock
    • Dopasuj słowa i definicjeMatchUnlock
    • Napisz wpis do dziennika wyprawyWriting, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj odpowiedź: jeden dzień z podróżySpeaking, checked by the teacherUnlock

24 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Zima i wyprawy polarne po polsku: słownictwo

12 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+9 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • zamieć
  • śpiwór
  • dziennik wyprawy
  • mróz
  • puch
  • nawigacja
  • odcinek
  • przeszkadzać
  • zgubić się

Grammar: przyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ, bo, dlatego

Na pytanie Dlaczego? odpowiadamy słowem z rzeczownikiem albo całym zdaniem. Lekcja uczy trzech przyimków, które różnią się oceną i przypadkiem: dzięki z celownikiem dla dobrej przyczyny, przez z biernikiem dla złej i z powodu z dopełniaczem, neutralnie. Do tego dochodzą spójniki ponieważ, bo i dlatego. W schemacie są trzy tabele, przykłady, wskazówka o innych znaczeniach przez i lista błędów.

Dlaczego? Dzięki, przez, z powodu, bo…

Przyczynę (Dlaczego?) podajemy słowem z rzeczownikiem albo całym zdaniem. Dzięki: coś dobrego. Przez: coś złego. Z powodu: neutralnie, oficjalnie.

Dzięki, przez czy z powodu?

Pierwsza tabela łączy każdy przyimek z przypadkiem i oceną: Dzięki dobremu sprzętowi szli szybciej, Przez wiatr szli wolniej, Z powodu mrozu herbata zamarzła. Przez brzmi potocznie, a z powodu pasuje do tekstów i komunikatów.

słowoprzypadek (pytanie)kiedy?przykład
dziękicelownik (komu? czemu?)dobra przyczyna: coś pomogłoDzięki dobremu sprzętowi szli szybciej.
przezbiernik (kogo? co?)zła przyczyna: coś przeszkodziło; potoczniePrzez wiatr szli wolniej. Przez gęstą mgłę nic nie widzieli.
z powodudopełniacz (kogo? czego?)neutralnie, oficjalnie: w tekstach i komunikatachZ powodu mrozu herbata zamarzła. Z powodu gęstej mgły nic nie widzieli.

Dzięki + celownik: końcówki

Druga tabela przypomina celownik w każdym rodzaju: dobremu sprzętowi, dobrej mapie, herbacie, ciepłemu jedzeniu, lekkim nartom, a także nieregularne przyjaciołom. Z zaimkami mówimy dzięki tobie, niemu, niej, nim i dzięki temu.

rodzajkto? co?dzięki komu? czemu?
ondobry sprzęt, kompas, Tomdobremu sprzętowi, kompasowi, Tomowi
onadobra mapa, herbata, pogoda, Olena, nawigacja, pomocdobrej mapie, herbacie, pogodzie, Olenie, nawigacji, pomocy
onociepłe jedzenie, doświadczenieciepłemu jedzeniu, doświadczeniu
oni, onelekkie narty, sanie, przyjacielelekkim nartom, saniom, przyjaciołom (zapamiętaj!)
zaimkity, on, ona, oni, todzięki tobie, niemu, niej, nim; dzięki temu

Ponieważ, bo, dlatego: przyczyna i skutek

Ponieważ, dlatego że i bo wprowadzają przyczynę, a dlatego skutek, tak jak więc: Lód dryfował, dlatego szli wolno. W tekście zdanie nie zaczyna się od „bo”, tylko od Ponieważ.

Słowo + zdanie

słowoco mówi?przykład
ponieważ, dlatego żeprzyczyna (Dlaczego?); ponieważ może zacząć zdaniePonieważ wszystko było białe, łatwo było się zgubić.
boprzyczyna, potocznie; w tekście nie na początku zdaniaSzli wolno, bo lód dryfował.
dlategoskutek (Co z tego wynika?), jak „więc”Lód dryfował, dlatego szli wolno.

Przykłady

  • Dzięki tej decyzji szli dużo szybciej.dobra przyczyna → celownik
  • Przez silny wiatr policzki go piekły.zła przyczyna → biernik
  • Z powodu białej ciemności łatwo było się zgubić.neutralnie → dopełniacz
  • Zostawili śpiwory, ponieważ były pełne lodu.
  • Kurtki były pełne lodu, dlatego je zostawili.dlatego = więc: skutek

Inne znaczenia przez i typowe błędy

Wskazówka pokazuje, że przez mówi też o czasie (przez 72 dni) i miejscu (przez lód). Typowe błędy w schemacie to dzięki burzy, dzięki kompas, z powodu zamieć i zdanie zaczęte od Bo.

Uwaga!

Dzięki mówimy tylko o czymś dobrym: dzięki mapie (nie: dzięki burzy). Przez + biernik ma też inne znaczenia: czas (szli przez 72 dni) i miejsce (szli przez lód). Bo w tekście nie zaczyna zdania: na początku piszemy Ponieważ…

Typowe błędy

  • Dzięki burzy nie wyszliśmy z namiotu.

    Przez burzę nie wyszliśmy z namiotu.

    burza to coś złego: przez + biernik

  • Dzięki kompas wiedział, gdzie jest północ.

    Dzięki kompasowi wiedział, gdzie jest północ.

    dzięki + celownik (czemu?)

  • Z powodu zamieć nie wyszli z namiotu.

    Z powodu zamieci nie wyszli z namiotu.

    z powodu + dopełniacz (czego?)

  • Bo lód dryfował, szli wolno.

    Ponieważ lód dryfował, szli wolno.

    w tekście nie zaczynamy zdania od „bo”

More lessons on this grammar: Przyimki lessons and exercises · Spójniki i zdania złożone lessons and exercises

Try the Przyimki dzięki, przez, z powodu exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 13 auto-checked exercises
  • 2 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 real-life document
  • 1 article
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 1 audio clip
  • 1 picture
  • 1 transcript

The main objectives of this lesson are to:

  • powiedzieć z dzięki i celownikiem, co pomogło: Dzięki tej decyzji szli dużo szybciej.
  • powiedzieć, co przeszkodziło: Przez silny wiatr policzki go piekły., Z powodu mrozu raz w nocy herbata zamarzła.
  • podać przyczynę całym zdaniem i odróżnić ją od skutku: Zostawili śpiwory, ponieważ były pełne lodu., Lód dryfował, dlatego szli wolno.
  • zacząć zdanie pisane od ponieważ, a nie od bo: Ponieważ wszystko było białe, łatwo było się zgubić.
  • napisać wpis do dziennika wyprawy: Na szczęście dzięki dobrej mapie i kompasowi się nie zgubiłam.

To lekcja 31 kursu Polski B1.2 · Zmieniamy świat, trzecia w module Przygoda i wyzwanie. Celownik uczniowie znają z lekcji 26 kursu Polski A2.1 · Wtedy i teraz, a w tym kursie wrócił w lekcji 27. W lekcjach 29 i 30 łączyli zdania spójnikami czasu i przyzwolenia, teraz dochodzi przyczyna. Wyprawa polarna to ciąg tego, co pomaga, i tego, co przeszkadza, więc dzięki i przez pojawiają się w niej same. Lekcja 32 zamyka kurs projektem: prezentacją wyprawy przed sponsorem.

Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o zimę i przygodę, poznają dwanaście słów z obrazkami i nagraniem, od bieguna po zgubić się, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają artykuł Dwa bieguny, jeden rok z zadaniem prawda/fałsz i quizem, a potem dziennik ostatnich dni marszu, który wymyślili Olena i Tom, z prawdziwymi liczbami. Słuchają, jak oboje liczą kilometry w kuchni. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, od wyboru przyimka po blog Toma Sport w liczbach. Na koniec uczeń sam odpowiada koledze na czacie, a kołem z pytaniami kręci w parze albo z nauczycielem.

Praca domowa ma cztery zadania. Wiadomości współlokatorów z lukami oraz dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Wpis do dziennika wymyślonej wyprawy i nagranie o jednym dniu z podróży ocenia nauczyciel.

Grammar:
przyczyna: dzięki, przez, z powodu · dzięki + celownik · przez + biernik · z powodu + dopełniacz · bo, ponieważ, dlatego
Topic:
bieguny · wyprawy polarne · Marek Kamiński · zima · dziennik wyprawy

Teaching tips

  • Zacznij od dwóch kolumn na tablicy: co pomogło? i co przeszkodziło?. Uczniowie wpisują rzeczy z artykułu, a potem dopisują do nich dzięki albo przez w odpowiednim przypadku.
  • Pokaż różnicę między przez a z powodu na komunikacie: Z powodu złej pogody pociąg jest opóźniony. Zapytaj, czy na dworcu ktoś ogłosiłby przez złą pogodę i dlaczego brzmiałoby to zbyt potocznie.
  • Ćwicz dlatego i bo w parach zdań: jedna osoba podaje przyczynę, druga skutek. Lód dryfował – dlatego szli wolno; Szli wolno – bo lód dryfował.
  • Zaznacz, że dziennik jest wymyślony: tekst napisali Olena i Tom, a prawdziwe są tylko liczby. To dobry moment, żeby porozmawiać z grupą, jak pisać o prawdziwych ludziach bez wymyślania ich słów.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

24 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski B1.2 · Zmieniamy świat

32 lekcje polskiego B1, tylko po polsku, dalszy ciąg kursu Polski B1.1 · Historie w podróży z tymi samymi bohaterami. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze poznają założycieli firm, artystów, wolontariuszy i podróżników. Po kursie uczniowie opowiadają historię firmy, proponują zmiany w swojej okolicy, opisują plakat albo rzeźbę, wiedzą, jak zachować się w gościach, i zgłaszają się na wolontariat. Każdy moduł zamyka projekt, słowa objaśniają zdjęcia i polskie definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Historie start-upów

    ElevenLabs, Wedel i Brainly; strona bierna z zostać i być, przez + biernik; prezentacja start-upu w 60 sekund

    1. Lesson 1Lektor, który zainspirował start-upStrona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
    2. Lesson 2Wedel: słodka historia od 1851 rokuStrona bierna: być czy zostać?
    3. Lesson 3Brainly: od Zadane.pl do całego świataStrona bierna z „przez” i w czasie przyszłym
    4. Lesson 4Projekt: start-up w 60 sekundPowtórka strony biernej: zostać, być, przez i przyszłość

  2. Unit 2 Miasta jutra

    EC1 w Łodzi, Zakrzówek, krakowskie Planty; formy na -no / -to, z się i można by; wniosek o zielony skwer

    1. Lesson 5Elektrownia pełna nauki: EC1 w ŁodziFormy bezosobowe na -no, -to
    2. Lesson 6Kąpiel w starym kamieniołomie: ZakrzówekFormy z „się” oraz można, wolno, trzeba
    3. Lesson 7Tam, gdzie stały mury: krakowskie PlantyTryb przypuszczający w propozycjach: można by, trzeba by
    4. Lesson 8Projekt: zielony skwer na roguPowtórka: formy na -no / -to, z się i można by

  3. Unit 3 Jedzenie przyszłości

    sady pod Grójcem, kiszonki, bank nasion w Radzikowie; imiesłowy kwitnący i ukiszony; menu bez marnowania w barze mlecznym

    1. Lesson 9Największy sad EuropyImiesłów przymiotnikowy czynny: -ący, -ąca, -ące
    2. Lesson 10Magia kiszonekImiesłów przymiotnikowy bierny: -ny, -ony, -ty
    3. Lesson 11Nasiona na rok 2100Fraza z imiesłowem czy zdanie z „który”
    4. Lesson 12Projekt: kuchnia bez marnowaniaPowtórka: imiesłowy i zdania z „który”

  4. Unit 4 Pamięć i nauka

    Centrum Nauki Kopernik, Dyktando, uniwersytety trzeciego wieku; czasowniki z narzędnikiem, dopełniaczem i przyimkiem; własny plan nauki

    1. Lesson 13Dotknij wszystkiego! Centrum Nauki KopernikCzasowniki z narzędnikiem: kim? czym?
    2. Lesson 14Ó czy u? Wielkie dyktandoCzasowniki z dopełniaczem: czego?
    3. Lesson 15Studenci po siedemdziesiątceCzasowniki z przyimkiem: na, do, o, z
    4. Lesson 16Projekt: mój plan naukiPowtórka: czym? czego? czy z przyimkiem?

  5. Unit 5 Zwyczaje i dobre maniery

    kwiaty w prezencie, mikołajki, przejście na ty; wypada i nie wypada, zdrobnienia; obiad u babci Hani

    1. Lesson 17Tylko nieparzyste: kwiaty w prezencieWypada, nie wypada, należy, nie należy + bezokolicznik
    2. Lesson 18Słodycze w bucikach: MikołajkiZdrobnienia: -ek, -ik, -ka, -uszko i imiona
    3. Lesson 19Mówmy sobie po imieniu!Z formy pan / pani na ty: czasownik, zaimki, wołacz
    4. Lesson 20Projekt: gość w polskim domuPowtórka: wypada, zdrobnienia i przejście na ty

  6. Unit 6 Sztuka i design

    Polska Szkoła Plakatu, Agora Magdaleny Abakanowicz, fotel 366; opis obrazu, forma na -ąc, materiały; wystawa i audioprzewodnik

    1. Lesson 21Plakaty, które stały się sztukąOpis obrazka: przyimki, przypadki i „widać”
    2. Lesson 22Tłum z żelaza: Agora w ChicagoImiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
    3. Lesson 23Fotel z mieszkania babci: model 366Z czego to jest? Z / ze, przymiotniki i imiesłowy
    4. Lesson 24Projekt: nasza wystawaPowtórka: opis obrazka, forma na -ąc i materiały

  7. Unit 7 Wolontariusze

    WOŚP, Sprzątanie świata, spacery z psami ze schroniska; około i procenty, niech każdy…, zależy mi; zgłoszenie na wolontariat

    1. Lesson 25Czerwone serduszko na każdej kurtce: WOŚPLiczby w raportach: około, ponad, ułamki i procenty
    2. Lesson 26Sprzątanie świata: dbamy o planetęApele: niech + forma „on” albo „oni” i bezokolicznik na tablicach
    3. Lesson 27Sobotnie spacery z psami ze schroniskaCelownik w zwrotach: zależy mi, brakuje mi, chce mi się
    4. Lesson 28Projekt: zgłoszenie na wolontariatPowtórka modułu: liczby w raportach, apele i celownik

  8. Unit 8 Przygoda i wyzwanie

    Wanda Rutkiewicz, Andrzej Bargiel, Marek Kamiński; zanim, mimo że, dzięki i z powodu; wyprawa przedstawiona sponsorowi

    1. Lesson 29Pierwsza Europejka na EvereścieZdania czasowe: zanim, gdy tylko, dopóki nie, aż
    2. Lesson 30Na nartach z K2Zdania przyzwalające: chociaż, mimo że, mimo + dopełniacz
    3. Lesson 31 · you're hereOba bieguny w jeden rokPrzyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ, bo, dlatego
    4. Lesson 32Projekt: wyprawa marzeńPowtórka modułu: zdania czasowe, przyzwalające i przyczynowe

Questions about this lesson

Jakie przyimki wyrażają przyczynę?
Najczęściej dzięki, przez i z powodu. Każdy łączy się z innym przypadkiem: dzięki z celownikiem, przez z biernikiem, a z powodu z dopełniaczem. Różnią się też oceną: dzięki mówi o czymś dobrym, przez o czymś złym, a z powodu jest neutralne. Przyczynę wyraża także z z dopełniaczem przy uczuciach i stanach: drżał z zimna, płakała ze szczęścia.
Kiedy mówimy „dzięki”, a kiedy „przez”?
Dzięki, gdy coś pomogło; przez, gdy coś przeszkodziło. Dzięki mapie się nie zgubiłam, ale Przez mgłę nic nie widzieliśmy. Dzięki łączy się z celownikiem (dzięki kompasowi), a przez z biernikiem (przez wiatr). Gdy nie chcemy oceniać albo piszemy oficjalnie, wybieramy z powodu z dopełniaczem: z powodu mrozu. Na edio.ai lekcja Oba bieguny w jeden rok zestawia wszystkie trzy w jednej tabeli.
Jaki przypadek jest po „dzięki”?
Po dzięki stoi celownik: komu?, czemu? Mówimy dzięki dobremu sprzętowi, dzięki mapie, dzięki przyjaciołom, dzięki tobie. Częsty błąd to mianownik albo dopełniacz: dzięki kompas, dzięki tego. Poprawnie: dzięki kompasowi, dzięki temu. W lekcji Oba bieguny w jeden rok na edio.ai końcówki celownika po dzięki mają osobną tabelę.
Czy można powiedzieć „dzięki burzy”?
Nie, gdy burza czemuś przeszkodziła: wtedy przez burzę. Dzięki zakłada, że skutek jest dobry, więc Dzięki burzy nie wyszliśmy z namiotu brzmi dziwnie albo ironicznie. Neutralnie powiemy z powodu burzy. Jeśli skutek był dobry, dzięki pasuje: Dzięki burzy w końcu odpoczęliśmy.
Czy zdanie może zaczynać się od „bo”?
W mowie tak, w starannym tekście lepiej zacząć od ponieważ. Bo łączy zdania w środku: Szli wolno, bo lód dryfował. Gdy przyczyna stoi na początku, piszemy Ponieważ lód dryfował, szli wolno. W odpowiedzi na pytanie Dlaczego? samo Bo… jest w rozmowie zupełnie naturalne.
Czym różni się „bo” od „dlatego”?
Bo podaje przyczynę, a dlatego skutek. Zostawili śpiwory, bo były pełne lodu odpowiada na pytanie dlaczego?, a Śpiwory były pełne lodu, dlatego je zostawili mówi, co z tego wynika. Dlatego znaczy tyle co więc. Łatwo je pomylić, bo oba stoją w środku zdania po przecinku.
Co to jest „biała ciemność”?
Biała ciemność to pogoda, w której śnieg i chmury zlewają się w jedną biel. Nie widać słońca, cieni ani horyzontu, więc trudno ocenić odległość i łatwo się zgubić. Zdarza się w górach i w krainach polarnych, np. na Antarktydzie. W lekcji Oba bieguny w jeden rok to przyczyna, przez którą nawigacja była bardzo trudna.
Jak mówić o zimie i mrozie po polsku?
Podstawowe słowa to mróz, zamieć i śnieg. Mówimy jest mróz, jest minus dwadzieścia stopni, pada śnieg, wieje silny wiatr. Zamieć to silny wiatr ze śniegiem, kiedy prawie nic nie widać. Z przyimkami przyczyny powstają zdania z powodu mrozu czy przez zamieć, a o ochronie przed zimnem: dzięki puchowej kurtce.
Jak uczyć przyimków przyczyny na poziomie B1?
Na historii, w której coś pomaga, a coś przeszkadza. Wyprawa, podróż albo trudny dzień w pracy dają dużo naturalnych zdań z dzięki i przez. Najpierw uczniowie oceniają, czy przyczyna była dobra, czy zła, a dopiero potem wybierają przypadek. Tabela z jednym słowem w trzech formach (dzięki mapie, przez mgłę, z powodu mgły) pomaga utrwalić końcówki.
Jaka praca domowa pasuje do przyimków przyczyny?
Wpis do dziennika podróży albo wyprawy. Uczeń opisuje jeden dzień: ile przeszedł, co mu pomogło (dzięki…), co przeszkadzało (przez…, z powodu…) i dlaczego. Taki tekst sam wymaga wszystkich trzech przyimków i spójników. W tej lekcji wpis i nagranie o jednym dniu z podróży ocenia nauczyciel, a czat z lukami i dopasowanie definicji są sprawdzane automatycznie.
Czy są interaktywne ćwiczenia z przyimków dzięki, przez i z powodu?
Tak, najlepiej takie, w których przypadek wskazuje właściwy przyimek. Na tej stronie działają cztery części lekcji Oba bieguny w jeden rok: wymyślony dziennik ostatnich dni wyprawy do przeczytania, nagranie, w którym Olena i Tom liczą kilometry, tabela z dzięki, przez i z powodu do wypełnienia oraz czat, w którym kolega pyta, dlaczego wyprawa trwała tak długo.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required