Jak głęboka jest otchłań? Czasowniki ruchu z przedrostkami w wodzie
About this lesson
Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o czasownikach ruchu z przedrostkami: jak przedrostek mówi, dokąd płyniemy, na przykładzie najgłębszej znanej zalanej jaskini świata.
- Grammar
- Zanurzyć się i wynurzyć się, dopłynąć do, przepłynąć, opłynąć, wpłynąć, wypłynąć i przetrwać, pary aspektowe (wynurzać się / wynurzyć się) i przenośnie: wypłynąć na szerokie wody, nie dać za wygraną.
- Topic
- Przepaść Hranicka w Czechach, najgłębsza znana zalana jaskinia świata: polski speleolog Krzysztof Starnawski, robot na kablu światłowodowym w 2016 roku, rekord z 2022 roku i dno, którego nikt nie widział.
- Activities
- Artykuł z magazynu, rozmowa Zosi i Toma oraz odprawa instruktora nurkowania do wysłuchania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat o własnym wyzwaniu i pudełko z pytaniami.
What's inside
Chapter 1Na start: w głąb
Chapter 2Czytamy: otchłań bez dna
Chapter 3Słuchamy: po co schodzić w ciemność?
- Posłuchaj: Zosia i Tom rozmawiają o otchłaniListeningTry it
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock
- Posłuchaj odprawy: instruktor Lechosław przed nurkowaniemListeningUnlock
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
Chapter 4Gramatyka: zanurzyć się, dopłynąć, przetrwać
- Spójrz na schemat: zanurzyć się, dopłynąć, przetrwaćGrammar schemeTry it
- Wybierz poprawny czasownik: dokąd płyniemy?Choose the optionUnlock
- Wypełnij tabelę: aspekt niedokonany i dokonanyFill in the tableTry it
- Uzupełnij zdania: powiedz to samo czasownikiem z nawiasuFill in the gapsUnlock
- Przeciągnij słowa: dziennik nurkowy LechosławaDrag and dropUnlock
- Wybierz poprawną odpowiedź: pułapki i przenośnieQuizUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: granice i ciekawość
Chapter 6Praca domowa
Nurkowanie i jaskinie po polsku: słownictwo
10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+7 more with pictures and audio in the lessonMore words
- linia prowadząca
- dekompresja
- kabel światłowodowy
- zanurzyć się
- dopłynąć do
- opłynąć
- nie dać za wygraną
Grammar: czasowniki ruchu z przedrostkami w wodzie i w przenośni
Uczniowie znają przedrostki przy czasownikach chodzenia: wyjść, wejść, przejść. Tak samo przedrostki zmieniają płynąć: mówią, czy płyniemy do celu, dookoła, do środka czy na zewnątrz. Każdy czasownik ma swój przyimek i przypadek, a obok stoi para aspektowa i znaczenie w przenośni.
Przedrostki w wodzie: zanurzyć się, dopłynąć, opłynąć
Przedrostek mówi, dokąd płyniemy: pod wodę, do celu, dookoła, do środka albo na zewnątrz. Każdy czasownik ma swój przyimek i swój przypadek.
Co znaczy przedrostek?
Tabela zestawia osiem czasowników dokonanych. Zanurzyć się to zejść pod wodę, wynurzyć się wrócić na powierzchnię, dopłynąć do osiągnąć cel, przepłynąć pokonać drogę z jednej strony na drugą, a opłynąć płynąć dookoła. Przetrwać znaczy wytrzymać trudny czas do końca.
Co znaczy przedrostek?
| czasownik (dokonany) | co to znaczy? | z czym? | przykład |
|---|---|---|---|
| zanurzyć się | zejść pod wodę | w + miejscownik; pod wodę | Nurek zanurzył się w otchłani. |
| wynurzyć się | wrócić na powierzchnię | z + dopełniacz; na powierzchnię | Nurek wynurzył się z wody. |
| dopłynąć | osiągnąć cel | do + dopełniacz (Czego?) | Robot nie dopłynął do dna. |
| przepłynąć | z jednej strony na drugą | + biernik (Co?); przez + biernik | Tom przepłynął cały basen. |
| opłynąć | płynąć dookoła czegoś | + biernik (Co?) | Kajak opłynął wyspę. |
| wpłynąć | do środka | do + dopełniacz; w + biernik | Łódź wpłynęła do jaskini. |
| wypłynąć | na zewnątrz | z + dopełniacz; na + biernik | Statek wypłynął z portu na morze. |
| przetrwać | wytrzymać trudny czas do końca | + biernik (Co?) | Ptaki przetrwały zimę. |
Aspekt: proces czy wynik?
Każdy z siedmiu czasowników ruchu ma niedokonaną parę: zanurzać się, wynurzać się, dopływać, przepływać. Niedokonany opisuje proces albo powtarzaną czynność (wynurzał się powoli przez trzy godziny), dokonany jednorazowy wynik (w końcu wynurzył się na powierzchnię).
| niedokonany: proces, często (co robić?) | dokonany: wynik, raz (co zrobić?) |
|---|---|
| zanurzać się | zanurzyć się |
| wynurzać się | wynurzyć się |
| dopływać | dopłynąć |
| przepływać | przepłynąć |
| opływać | opłynąć |
| wpływać | wpłynąć |
| wypływać | wypłynąć |
| Nurek wynurzał się powoli przez trzy godziny. | W końcu nurek wynurzył się na powierzchnię. |
Te same czasowniki w przenośni
Zanurzyć się w nagraniu to zająć się nim całkowicie, wypłynąć na szerokie wody to zacząć działać na dużą skalę, a przetrwać kryzys to nie upaść w trudnym czasie. Do tego dochodzi związek frazeologiczny nie dać za wygraną, czyli nie poddać się.
| wyrażenie | co to znaczy? | przykład |
|---|---|---|
| zanurzyć się w czymś | zająć się czymś całkowicie | Zosia zanurzyła się w nagraniu. |
| wypłynąć na szerokie wody | zacząć działać na dużą skalę | Mała szkoła wypłynęła na szerokie wody. |
| przetrwać kryzys | nie upaść w trudnym czasie | Firma przetrwała kryzys. |
| nie dać za wygraną (związek frazeologiczny) | nie poddać się | Starnawski nie dał za wygraną i wrócił do otchłani. |
Przykłady, wskazówka i typowe błędy
Człowiek, robot i łódź zanurzają się zawsze z się; bez niego zanurzamy rzecz: zanurzył rękę. Schemat poprawia dopłynął dna bez do, przepłynął do brzegu zamiast dopłynął i dokonany czasownik przy przez trzy godziny.
Przykłady z lekcji
- W 2016 roku Starnawski zanurzył się na około 200 metrów.
- Potem bardzo powoli się wynurzał.proces → aspekt niedokonany
- Robot zanurzył się na 404 metry, ale nie dopłynął do dna.
- Kiedy dopłyniemy do końca linii, zawracamy i wypływamy na otwartą wodę.
- Człowiek przepłynie przez wąskie przejście i sam wybierze drogę.
- Na początek Tom chce dopłynąć do dna w płytkiej części basenu.
Uwaga!
Człowiek, robot i łódź zanurzają się i wynurzają się: zawsze z się. Bez się mówimy o rzeczy, którą ktoś trzyma: Tom zanurzył rękę w wodzie. Cel mówimy z do: dopłynąć do brzegu. Drogę bez przyimka albo z przez: przepłynąć jezioro, przepłynąć przez korytarz.
Typowe błędy
Robot nie dopłynął dna.
Robot nie dopłynął do dna.
dopłynąć do + dopełniacz (Czego?)
Po trzech godzinach nurek wynurzył na powierzchnię.
Po trzech godzinach nurek wynurzył się na powierzchnię.
o człowieku: zawsze z się
Zmęczony Tom przepłynął do brzegu.
Zmęczony Tom dopłynął do brzegu.
cel (do czego?) → dopłynąć; przepłynąć + co? (jezioro, basen)
Nurek wynurzył się powoli przez trzy godziny.
Nurek wynurzał się powoli przez trzy godziny.
przez trzy godziny = proces → aspekt niedokonany
More lessons on this grammar: Czasowniki ruchu lessons and exercises · Aspekt czasownika lessons and exercises
Try the Czasowniki ruchu z przedrostkami exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 13 auto-checked exercises
- 2 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- wybrać przedrostek, który pasuje do kierunku ruchu: Kajak opłynął wyspę., Łódź wpłynęła do jaskini., Nurek wynurzył się na powierzchnię.
- połączyć czasownik z właściwym przyimkiem: dopłynąć do dna, przepłynąć jezioro albo przez korytarz, wypłynąć z portu na morze
- wybrać aspekt według tego, czy liczy się proces, czy wynik: wynurzał się powoli przez trzy godziny, w końcu wynurzył się na powierzchnię
- użyć tych czasowników w przenośni: zanurzyć się w pracy, przetrwać kryzys, nie dać za wygraną
- opowiedzieć krótką wodną przygodę po kolei: najpierw, potem, w końcu
To lekcja 30 kursu Polski B2.1 · Jak działa świat, druga w dziale Na krańcach świata. Uczniowie znają już przedrostki przy czasownikach chodzenia (wyjść, wejść, przejść) i aspekt, a teraz przenoszą tę wiedzę do wody i do przenośni. Wyprawa w głąb zalanej jaskini to ciąg ruchów w dół, do celu i z powrotem, więc każdy przedrostek ma w niej swoje miejsce. Lekcja 31 uczy pisać list motywacyjny na stację polarną.
Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o wodę, ciemność i ciekawość, poznają dziesięć słów z obrazkami, od otchłani po nie dać za wygraną, i dobierają je do zdjęć. Czytają artykuł o pomiarach Przepaści Hranickiej, z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają rozmowy Zosi z Tomem, który woli basen, i odprawy instruktora przed nurkowaniem w kamieniołomie. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, w tym tabela par aspektowych i dziennik nurkowy z lukami. Na koniec uczeń opowiada Zosi na czacie o swoim wyzwaniu, a grupa otwiera pudełko z pytaniami: ludzie czy roboty, ciekawość czy ryzyko?
Praca domowa ma cztery zadania. Wybór aspektu w ośmiu zdaniach i łączenie słów z definicjami są sprawdzane automatycznie. Opowiadanie o własnej wodnej przygodzie i nagraną odpowiedź na pytanie nurek czy robot? ocenia nauczyciel.
- Grammar:
- przedrostki: płynąć w wodzie · zanurzyć się, wynurzyć się · dopłynąć do, przepłynąć, opłynąć · aspekt: zanurzać się / zanurzyć się · przenośnie: nie dać za wygraną
- Topic:
- nurkowanie jaskiniowe · Przepaść Hranicka · Krzysztof Starnawski · roboty podwodne · wyprawy
Teaching tips
- Narysuj na tablicy jezioro z wyspą i pokazuj ruch palcem: dookoła, na drugi brzeg, do zatoki, pod wodę. Uczniowie podają czasownik z przedrostkiem i przyimkiem, zanim zobaczą tabelę.
- Porównaj z czasownikami chodzenia: wejść / wpłynąć, wyjść / wypłynąć, przejść / przepłynąć, dojść / dopłynąć. Przedrostek znaczy to samo, zmienia się tylko sposób poruszania się.
- Pytaj o czas, zanim uczeń wybierze aspekt: przez ile godzin? prowadzi do niedokonanego (wynurzał się), a w końcu do dokonanego (wynurzył się).
- Spór ludzie czy roboty zacznij od liczb: 404 i 450 metrów robotów, 265 metrów nurka. Grupa szybko dzieli się na dwie strony, a argumenty same wymagają czasowników z lekcji.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
25 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B2.1 · Jak działa świat
32 lekcje polskiego na poziomie B2, część pierwsza, dla uczniów po kursach B1, tylko po polsku. Sześcioro współlokatorów z kamienicy na warszawskiej Pradze poznaje prawdziwe historie: od czeskiego słowa „robot” i polskiego modelu językowego Bielik po żubry z Białowieży, Pyrkon i Koronę Himalajów Kukuczki. Po kursie uczniowie argumentują w debacie, objaśniają odkrycia naukowe laikom, piszą wyważoną recenzję, reklamację i list motywacyjny. Nowe słowa mają obrazki i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course
Unit 1 AI i przyszłość pracy
skąd się wzięło słowo „robot”, kariera w AI, polski model Bielik, formy na -ąc i -wszy, debata
Lesson 1Robota: skąd się wzięło słowo „robot”Imiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
Lesson 2Ukończywszy studia: z Kluczborka do OpenAIImiesłów przysłówkowy uprzedni: forma na -wszy i -łszy
Lesson 3Bielik: AI, która mówi po polskuStałe zwroty z imiesłowem przysłówkowym w dyskusji
Lesson 4Projekt: mój głos w debacie o AIPowtórka: imiesłowy przysłówkowe i zwroty do dyskusji
Unit 2 Przełomy w medycynie
witaminy Funka, przeszczep serca w Zabrzu, grupy krwi, zdania typu „to, czego”, liczebniki zbiorowe, nauka prostymi słowami
Lesson 5Polak, który nazwał witaminęZaimek względny co po to, coś, wszystko i nic
Lesson 6Dwoje, troje, pięcioro: serce w ZabrzuLiczebniki zbiorowe: dwoje, troje, pięcioro
Lesson 7A, B, AB, 0: Polak i grupy krwiLiczebniki zbiorowe w przypadkach: dwojga, dwojgu, z dwojgiem
Lesson 8Projekt: nauka w trzy minutyPowtórka: zdania z „to, co” i liczebniki zbiorowe
Unit 3 Ludzie w ruchu
pociągi nad torami, Karta Dużej Rodziny, tramwaje z Bydgoszczy, konstrukcja im…, tym…, obaj i oboje, bywać i miewać
Lesson 9Pociągi, które unoszą się nad torami?Im…, tym… i coraz + stopień wyższy
Lesson 10Dwoje dorosłych, troje dzieci, jedna podróżObaj, obie, oboje: dwie osoby razem
Lesson 11Tramwaje z BydgoszczyCzasowniki wielokrotne: bywać, miewać, widywać
Lesson 12Projekt: lepszy dojazd na PragęPowtórka: stopień wyższy, obaj, obie, oboje i czasowniki wielokrotne
Unit 4 Powroty dzikiej przyrody
żubry, wilki i sokoły, młode zwierzęta na -ę, bywają widywane, natomiast i zaś, film przyrodniczy
Lesson 13Żubry z BiałowieżyMłode zwierzęta na -ę: żubrzę, żubrzęta, troje żubrząt
Lesson 14Wilki bywają widywaneBywają widywane, widuje się je: strona bierna i forma z się
Lesson 15Sokoły na wieżowcachKontrast: natomiast, zaś, z kolei, podczas gdy
Lesson 16Projekt: nasz film przyrodniczyPowtórka: młode zwierzęta, strona bierna z bywać i kontrast
Unit 5 Polska popkultura w świecie
Pyrkon, film „IO”, płyta Hani Rani, ktoś czy ktokolwiek, co prawda…, ale, recenzja z dwóch stron
Lesson 17Pyrkon: tu spotykają się fani fantastykiZaimki nieokreślone z -ś i -kolwiek
Lesson 18Osioł w CannesPrzyznanie racji i kontrast: co prawda…, ale…
Lesson 19Fortepian z GdańskaWyrażenia porządkujące argumenty w recenzji
Lesson 20Projekt: polski weekend kulturyPowtórka: ktoś i ktokolwiek, co prawda…, ale…, z jednej strony
Unit 6 Pieniądze i mądre wybory
historia złotego, wiejska kasa Stefczyka, prawa konsumenta, słowa o czasie i skutku, reklamacja
Lesson 21Dlaczego pieniądz jest złoty?Przysłówki czasu w stylu oficjalnym
Lesson 22Kasa we wsi, 1890Spójniki i wyrażenia, które wprowadzają skutek
Lesson 23Wadliwe słuchawki? Reklamacja!List formalny: formuły i styl nominalny
Lesson 24Projekt: poradnik konsumentaPowtórka: słowa czasu, słowa skutku i list formalny
Unit 7 Język i komunikacja
polskie idiomy, język migowy PJM, Mikołaj Rej, styl potoczny, neutralny i oficjalny, idiomy z innych języków
Lesson 25Nie mój cyrk, nie moje małpyZwiązki frazeologiczne: znaczenie, stała forma i przypadki w środku
Lesson 26Ręce, które mówią: PJMZwiązki frazeologiczne z częściami ciała: język, ręce, głowa
Lesson 27Polacy nie gęsi!Trzy style: potoczny, neutralny i oficjalny
Lesson 28Projekt: wieczór nieprzetłumaczalnych słówPowtórka: związki frazeologiczne i trzy style
Unit 8 Na krańcach świata
Kukuczka i Korona Himalajów, Przepaść Hranicka, stacja polarna Hornsund, liczebniki w opowieści, list motywacyjny
Lesson 29Korona Himalajów: KukuczkaLiczebniki w opowieści: porządkowe i główne w przypadkach
Lesson 30 · you're hereJak głęboka jest otchłań?Czasowniki ruchu z przedrostkami w wodzie i w przenośni
Lesson 31Zima w HornsundzieList motywacyjny: formuły listu formalnego i cechy kandydata
Lesson 32Projekt: opowieść z krańca świataPowtórka: liczebniki, czasowniki z przedrostkami i list formalny