Sign up for freeSign up

Żubry z Białowieży: młode zwierzęta: żubrzę, żubrzęta, troje żubrząt

Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o liczbie mnogiej nazw młodych zwierząt na -ę z liczebnikami zbiorowymi, na tle powrotu żubrów do Puszczy Białowieskiej.

Grammar
Jedno małe żubrzę, rude żubrzęta, troje żubrząt: rodzaj nijaki, liczba mnoga na -ęta, dopełniacz na -ąt po liczebniku zbiorowym i czasownik jak dla „ono”: urodziło się pięcioro kociąt.
Topic
Żubr wyginął na wolności na początku XX wieku, przetrwał w ogrodach zoologicznych, a w 1952 roku znów zamieszkał na wolności w Puszczy Białowieskiej. Zosia i Tom liczą żubrzęta w rezerwacie pokazowym.
Activities
Artykuł o powrocie żubrów, rozmowa przy zagrodzie i powitanie przewodniczki do wysłuchania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z Oleną i pudełko z pytaniami.

What's inside

  1. Chapter 1Na start: król puszczy

    • PictureUnlock
    • Zakręć kołem i odpowiedz: dzikie zwierzętaSpin the wheelUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj nowe słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Czytamy: powrót króla puszczy

    • Przeczytaj artykuł: Król puszczy wrócił do domuArticleUnlock
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  3. Chapter 3Słuchamy: wycieczka do rezerwatu

    • Posłuchaj: Zosia i Tom przy zagrodzie żubrówListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Posłuchaj przewodniczki: witamy w rezerwacieListeningUnlock
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock

  4. Chapter 4Gramatyka: dwoje, troje żubrząt

    • Spójrz na schemat: młode zwierzęta na -ęGrammar schemeTry it
    • Wybierz poprawną formę: jedno, dużo czy ile?Choose the optionUnlock
    • Wypełnij tabelę: młode zwierzęta na -ęFill in the tableTry it
    • Uzupełnij zdania: przepisz je z liczebnikiem zbiorowymFill in the gapsUnlock
    • Przeciągnij słowa: wiosna w gospodarstwie pod HajnówkąDrag and dropUnlock
    • Wybierz poprawne zdanieQuizUnlock

  5. Chapter 5Rozmawiamy: dzikie powroty

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: Olena pyta o wycieczkęChatTry it
    • Otwórz pudełko i odpowiedz: zwierzęta, które wracająOpen the boxUnlock

  6. Chapter 6Praca domowa

    • Uzupełnij zdania: wpisz poprawną formę słowa z nawiasuFill in the gapsUnlock
    • Dopasuj słowa do definicjiMatchUnlock
    • Napisz raport: moja wizyta w parku, zoo albo rezerwacieWriting, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj odpowiedź: zwierzę, które wróciłoSpeaking, checked by the teacherUnlock

25 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Dzikie zwierzęta i ochrona przyrody po polsku

10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+7 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • żubrzę
  • zagroda
  • populacja
  • reintrodukcja
  • paśnik
  • księga rodowodowa
  • ogród zoologiczny

Grammar: młode zwierzęta na -ę: żubrzę, żubrzęta, troje żubrząt

Uczniowie znają już zwierzę – zwierzęta – dużo zwierząt i liczebniki zbiorowe z lekcji 6 i 7. Ta lekcja łączy jedno z drugim: nazwy młodych zwierząt odmieniają się jak zwierzę, a liczymy je zwykle tak jak dzieci. Schemat pokazuje formy w liczbie pojedynczej i mnogiej, budowę zdania z liczebnikiem i jedną zmianę samogłoski.

Młode zwierzęta: żubrzę, żubrzęta, troje żubrząt

Nazwy wielu młodych zwierząt kończą się na -ę. Liczymy je zwykle jak dzieci: liczebnik zbiorowy + dopełniacz na -ąt, a czasownik jest jak dla „ono”.

Znasz już: zwierzę, zwierzęta, dużo zwierząt

Krótkie przypomnienie zestawia znany wzór zwierzę → zwierzęta → dużo zwierząt z liczebnikami zbiorowymi dwoje, troje, pięcioro i przykładem pięcioro dzieci. Nowe słowa zmieniają się dokładnie tak samo.

Jedno, dużo i ile?

Tabela pokazuje młode żubra, wilka, kota, konia i krowy. Każde słowo ma trzy formy: wilczę, wilczęta, troje wilcząt albo cielę, cielęta, kilkoro cieląt. Ostatni wiersz przypomina znane zwierzę.

czyje młode?jedno (Kto? Co?)dużo (Kto? Co?)ile? (Kogo? Czego?)
żubrażubrzężubrzętadwoje żubrząt
wilkawilczęwilczętatroje wilcząt
kotakociękociętaczworo kociąt
koniaźrebięźrebiętapięcioro źrebiąt
krowycielęcielętakilkoro cieląt
(znasz już)zwierzęzwierzętadużo zwierząt

Liczebnik, dopełniacz i czasownik dla „ono”

Formuła ma trzy części: liczebnik zbiorowy, rzeczownik w dopełniaczu na -ąt i czasownik w formie dla „ono”. Dlatego mówimy W zagrodzie urodziło się troje żubrząt i Na podwórku bawi się pięcioro kociąt, z czasownikiem w liczbie pojedynczej.

liczebnik zbiorowy (dwoje, troje…)dopełniacz na -ąt (Kogo? Czego?)czasownik jak dla „ono”

W zagrodzie urodziło się troje żubrząt.

Na podwórku bawi się pięcioro kociąt.

Przykłady z rezerwatu i z gospodarstwa

Przykłady pokazują wszystkie formy w użyciu: Krowa rodzi tylko jedno żubrzę, Rude żubrzęta piją mleko matek, Rano Tom policzył pięcioro kociąt. Ostatni przypomina, że dopełniacz na -ąt stoi też bez liczebnika: żadnych wilcząt.

  • Przy krowach biega troje żubrząt.troje + dopełniacz: żubrząt
  • Krowa rodzi tylko jedno żubrzę.rodzaj nijaki: jedno, małe, rude żubrzę
  • Rude żubrzęta piją mleko matek.liczba mnoga: -ęta
  • Rano Tom policzył pięcioro kociąt.
  • W gospodarstwie urodziło się czworo jagniąt.czasownik jak dla „ono”
  • W lesie nie widać dziś żadnych wilcząt.dopełniacz bez liczebnika: też -ąt

Uwaga: ę → ą i typowe błędy

Wskazówka wyjaśnia zmianę ę w ą w dopełniaczu (żubrzęta → żubrząt) i formy z -ęci- w liczbie pojedynczej: krowa z żubrzęciem. Lista błędów poprawia pięć żubrzęta, troje żubrzęt, urodzili się i jeden mały żubrzę.

Uwaga: ę → ą

W dopełniaczu liczby mnogiej ę zmienia się w ą: żubrzęta → żubrząt, cielęta → cieląt (jak zwierzęta → zwierząt). W liczbie pojedynczej, w innych przypadkach, pojawia się -ęci-: nie ma żubrzęcia, krowa z żubrzęciem. Te słowa są rodzaju nijakiego: to małe żubrzę.

Typowe błędy

  • W zagrodzie jest pięć żubrzęta.

    W zagrodzie jest pięcioro żubrząt.

    młode zwierzęta: liczebnik zbiorowy + dopełniacz na -ąt

  • Przy krowach biega troje żubrzęt.

    Przy krowach biega troje żubrząt.

    dopełniacz: -ąt, jak zwierząt

  • W zagrodzie urodzili się troje żubrząt.

    W zagrodzie urodziło się troje żubrząt.

    czasownik jak dla „ono”: urodziło się, bawi się

  • Przy krowie stoi jeden mały żubrzę.

    Przy krowie stoi jedno małe żubrzę.

    żubrzę to rodzaj nijaki (ono)

More lessons on this grammar: Liczba mnoga lessons and exercises · Liczebniki lessons and exercises

Try the Liczba mnoga rzeczowników na -ę exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 13 auto-checked exercises
  • 2 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 article
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 2 audio clips
  • 1 picture
  • 2 transcripts

The main objectives of this lesson are to:

  • utworzyć liczbę mnogą nazw młodych zwierząt: żubrzę → żubrzęta, kocię → kocięta, źrebię → źrebięta
  • policzyć młode liczebnikiem zbiorowym z dopełniaczem na -ąt: troje żubrząt, pięcioro kociąt
  • dobrać czasownik w formie dla „ono”: W zagrodzie urodziło się troje żubrząt.
  • używać tych słów w rodzaju nijakim: jedno małe żubrzę, a nie jeden mały żubrzę
  • opowiedzieć o zwierzęciu, które wróciło do natury: Po 23 latach hodowli dwa pierwsze żubry wyszły z zagrody.

To lekcja 13 kursu Polski B2.1 · Jak działa świat i początek działu Powroty dzikiej przyrody. Liczebniki zbiorowe uczniowie poznali w lekcjach 6 i 7, a wzór zwierzę – zwierzęta pochodzi z kursu Polski A1.2 · Ruszamy! (lekcja 21). Historia żubrów pasuje do tej gramatyki wyjątkowo dobrze, bo hodowla, liczenie młodych i rekordowe populacje są w niej na każdym kroku. Lekcja 14 łączy czasowniki wielokrotne z formami bezosobowymi na przykładzie wilków.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o dzikie zwierzęta, poznają dziesięć słów z obrazkami, od wyginąć po ogród zoologiczny, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają artykuł o tym, jak żubr zniknął z puszczy i do niej wrócił, z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają, jak Zosia i Tom liczą żubrzęta przy zagrodzie, a potem powitania przewodniczki rezerwatu. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, w tym wiosenny wpis gospodarstwa spod Hajnówki. Na koniec uczeń opowiada Olenie o wycieczce na czacie, a w parze albo z lektorem otwiera pudełko z pytaniami o zwierzęta, które wracają.

Praca domowa ma cztery zadania. Zdania z formami młodych zwierząt i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Raport z wizyty w parku, zoo albo rezerwacie i nagranie ocenia nauczyciel.

Grammar:
młode zwierzęta na -ę / -ęta · żubrzę – żubrzęta – żubrząt · liczebniki zbiorowe: troje żubrząt · czasownik jak dla „ono”: urodziło się
Topic:
przyroda · żubr · Puszcza Białowieska · ochrona gatunków · powroty dzikiej przyrody

Teaching tips

  • Zacznij od znanego słowa: zapisz zwierzę – zwierzęta – dużo zwierząt i poproś o te same trzy formy dla żubrzę. Większość grupy poradzi sobie jeszcze przed schematem.
  • Pokaż zdjęcia młodych zwierząt: kociąt, szczeniąt, źrebiąt. Niech uczniowie liczą je na głos: troje kociąt, pięcioro szczeniąt. Takie liczenie od razu utrwala dopełniacz na -ąt.
  • Podkreśl czasownik w liczbie pojedynczej: urodziło się troje żubrząt brzmi dla wielu uczniów dziwnie. Przypomnij zdanie typu pięcioro dzieci bawiło się z lekcji o liczebnikach zbiorowych.
  • Wykorzystaj zagadkę Toma: pięć krów i troje żubrząt. Zapytaj, dlaczego liczby się nie zgadzają, zanim grupa usłyszy odpowiedź w nagraniu. Tak wprowadzisz zdanie Krowa rodzi tylko jedno żubrzę.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

25 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski B2.1 · Jak działa świat

32 lekcje polskiego na poziomie B2, część pierwsza, dla uczniów po kursach B1, tylko po polsku. Sześcioro współlokatorów z kamienicy na warszawskiej Pradze poznaje prawdziwe historie: od czeskiego słowa „robot” i polskiego modelu językowego Bielik po żubry z Białowieży, Pyrkon i Koronę Himalajów Kukuczki. Po kursie uczniowie argumentują w debacie, objaśniają odkrycia naukowe laikom, piszą wyważoną recenzję, reklamację i list motywacyjny. Nowe słowa mają obrazki i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 AI i przyszłość pracy

    skąd się wzięło słowo „robot”, kariera w AI, polski model Bielik, formy na -ąc i -wszy, debata

    1. Lesson 1Robota: skąd się wzięło słowo „robot”Imiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
    2. Lesson 2Ukończywszy studia: z Kluczborka do OpenAIImiesłów przysłówkowy uprzedni: forma na -wszy i -łszy
    3. Lesson 3Bielik: AI, która mówi po polskuStałe zwroty z imiesłowem przysłówkowym w dyskusji
    4. Lesson 4Projekt: mój głos w debacie o AIPowtórka: imiesłowy przysłówkowe i zwroty do dyskusji

  2. Unit 2 Przełomy w medycynie

    witaminy Funka, przeszczep serca w Zabrzu, grupy krwi, zdania typu „to, czego”, liczebniki zbiorowe, nauka prostymi słowami

    1. Lesson 5Polak, który nazwał witaminęZaimek względny co po to, coś, wszystko i nic
    2. Lesson 6Dwoje, troje, pięcioro: serce w ZabrzuLiczebniki zbiorowe: dwoje, troje, pięcioro
    3. Lesson 7A, B, AB, 0: Polak i grupy krwiLiczebniki zbiorowe w przypadkach: dwojga, dwojgu, z dwojgiem
    4. Lesson 8Projekt: nauka w trzy minutyPowtórka: zdania z „to, co” i liczebniki zbiorowe

  3. Unit 3 Ludzie w ruchu

    pociągi nad torami, Karta Dużej Rodziny, tramwaje z Bydgoszczy, konstrukcja im…, tym…, obaj i oboje, bywać i miewać

    1. Lesson 9Pociągi, które unoszą się nad torami?Im…, tym… i coraz + stopień wyższy
    2. Lesson 10Dwoje dorosłych, troje dzieci, jedna podróżObaj, obie, oboje: dwie osoby razem
    3. Lesson 11Tramwaje z BydgoszczyCzasowniki wielokrotne: bywać, miewać, widywać
    4. Lesson 12Projekt: lepszy dojazd na PragęPowtórka: stopień wyższy, obaj, obie, oboje i czasowniki wielokrotne

  4. Unit 4 Powroty dzikiej przyrody

    żubry, wilki i sokoły, młode zwierzęta na -ę, bywają widywane, natomiast i zaś, film przyrodniczy

    1. Lesson 13 · you're hereŻubry z BiałowieżyMłode zwierzęta na -ę: żubrzę, żubrzęta, troje żubrząt
    2. Lesson 14Wilki bywają widywaneBywają widywane, widuje się je: strona bierna i forma z się
    3. Lesson 15Sokoły na wieżowcachKontrast: natomiast, zaś, z kolei, podczas gdy
    4. Lesson 16Projekt: nasz film przyrodniczyPowtórka: młode zwierzęta, strona bierna z bywać i kontrast

  5. Unit 5 Polska popkultura w świecie

    Pyrkon, film „IO”, płyta Hani Rani, ktoś czy ktokolwiek, co prawda…, ale, recenzja z dwóch stron

    1. Lesson 17Pyrkon: tu spotykają się fani fantastykiZaimki nieokreślone z -ś i -kolwiek
    2. Lesson 18Osioł w CannesPrzyznanie racji i kontrast: co prawda…, ale…
    3. Lesson 19Fortepian z GdańskaWyrażenia porządkujące argumenty w recenzji
    4. Lesson 20Projekt: polski weekend kulturyPowtórka: ktoś i ktokolwiek, co prawda…, ale…, z jednej strony

  6. Unit 6 Pieniądze i mądre wybory

    historia złotego, wiejska kasa Stefczyka, prawa konsumenta, słowa o czasie i skutku, reklamacja

    1. Lesson 21Dlaczego pieniądz jest złoty?Przysłówki czasu w stylu oficjalnym
    2. Lesson 22Kasa we wsi, 1890Spójniki i wyrażenia, które wprowadzają skutek
    3. Lesson 23Wadliwe słuchawki? Reklamacja!List formalny: formuły i styl nominalny
    4. Lesson 24Projekt: poradnik konsumentaPowtórka: słowa czasu, słowa skutku i list formalny

  7. Unit 7 Język i komunikacja

    polskie idiomy, język migowy PJM, Mikołaj Rej, styl potoczny, neutralny i oficjalny, idiomy z innych języków

    1. Lesson 25Nie mój cyrk, nie moje małpyZwiązki frazeologiczne: znaczenie, stała forma i przypadki w środku
    2. Lesson 26Ręce, które mówią: PJMZwiązki frazeologiczne z częściami ciała: język, ręce, głowa
    3. Lesson 27Polacy nie gęsi!Trzy style: potoczny, neutralny i oficjalny
    4. Lesson 28Projekt: wieczór nieprzetłumaczalnych słówPowtórka: związki frazeologiczne i trzy style

  8. Unit 8 Na krańcach świata

    Kukuczka i Korona Himalajów, Przepaść Hranicka, stacja polarna Hornsund, liczebniki w opowieści, list motywacyjny

    1. Lesson 29Korona Himalajów: KukuczkaLiczebniki w opowieści: porządkowe i główne w przypadkach
    2. Lesson 30Jak głęboka jest otchłań?Czasowniki ruchu z przedrostkami w wodzie i w przenośni
    3. Lesson 31Zima w HornsundzieList motywacyjny: formuły listu formalnego i cechy kandydata
    4. Lesson 32Projekt: opowieść z krańca świataPowtórka: liczebniki, czasowniki z przedrostkami i list formalny

Questions about this lesson

Jak tworzy się liczbę mnogą rzeczowników na -ę?
Większość ma w liczbie mnogiej -ęta: zwierzę → zwierzęta. Tak odmieniają się nazwy młodych zwierząt: żubrzę → żubrzęta, kocię → kocięta, cielę → cielęta, pisklę → pisklęta. W dopełniaczu liczby mnogiej ę zmienia się w ą: dużo zwierząt, troje kociąt. Osobną grupę tworzą słowa na -mię, które mają -miona: imię → imiona, ramię → ramiona.
Jak nazywają się po polsku młode zwierzęta?
Wiele nazw młodych zwierząt kończy się na -ę. Młode psa to szczenię, kota kocię, konia źrebię, krowy cielę, świni prosię, owcy jagnię, kozy koźlę, kury kurczę, a ptaka pisklę. Od nazw dzikich zwierząt powstają wilczę czy żubrzę. W tabeli lekcji Żubry z Białowieży na edio.ai uczeń wpisuje liczbę mnogą i dopełniacz dla sześciu takich słów.
Jak liczyć młode zwierzęta po polsku?
Zwykle liczebnikiem zbiorowym z dopełniaczem: troje żubrząt. Tak samo jak dzieci: dwoje kociąt, pięcioro źrebiąt, kilkoro cieląt. Czasownik stoi wtedy w formie dla „ono”: Przy krowach biegało troje żubrząt. W mowie słychać też liczebniki główne, np. dwa kocięta i pięć kociąt, więc nie są one błędem. Na edio.ai lekcja Żubry z Białowieży ćwiczy wersję zbiorową, bo to ona sprawia uczniom najwięcej kłopotu.
Mówi się „troje żubrząt” czy „troje żubrzęt”?
Poprawnie: troje żubrząt, z ą w końcówce. W dopełniaczu liczby mnogiej samogłoska ę zmienia się w ą, tak jak w parze zwierzęta → zwierząt. Dlatego mówimy pięcioro kociąt, dużo jagniąt, ile cieląt? i żadnych wilcząt. Formy żubrzęt czy kociętów nie istnieją. Wskazówka w schemacie tej lekcji nazywa tę zmianę wprost: ę → ą.
Mówi się „urodziło się troje żubrząt” czy „urodzili się troje żubrząt”?
Urodziło się: po liczebniku zbiorowym czasownik jest jak dla „ono”. Tak samo mówimy Na łące biegało pięcioro źrebiąt i W koszyku spało czworo kociąt. W czasie teraźniejszym to trzecia osoba liczby pojedynczej: Na podwórku bawi się pięcioro kociąt. Forma urodzili się stoi na liście błędów w schemacie, a w quizie uczeń odrzuca też Urodziły się dwoje źrebiąt.
Jakiego rodzaju jest słowo „żubrzę”?
Żubrzę jest rodzaju nijakiego, tak jak zwierzę. Mówimy więc to małe żubrzę, jedno rude żubrzę, a nie jeden mały żubrzę. W liczbie pojedynczej w innych przypadkach pojawia się -ęci-: nie ma żubrzęcia, krowa z żubrzęciem. Tak samo odmieniają się kocię, cielę i źrebię, np. bawię się z kocięciem.
Jak mówić po polsku o ochronie przyrody?
Przydają się słowa o gatunkach, populacjach i ich powrotach. Mówimy, że gatunek wyginął na wolności, a ludzie hodowali go w zagrodach, aż zwierzęta zaczęły się rozmnażać. Przywracanie zwierząt naturze to reintrodukcja, a wszystkie zwierzęta jednego gatunku na danym terenie to populacja. W lekcji Żubry z Białowieży te słowa pojawiają się w artykule o żubrach, które w 1952 roku wyszły z zagrody na wolność.
Jak uczyć nazw młodych zwierząt na poziomie B2?
Od znanego słowa zwierzę do nowych nazw i liczenia. Uczniowie B2 rzadko słyszą żubrzę czy źrebię, ale bez trudu przenoszą na nie wzór zwierzę – zwierzęta – zwierząt. Trudne są dopiero liczebnik zbiorowy i czasownik w liczbie pojedynczej. W tej lekcji po schemacie idą wybór formy, tabela, przekształcanie zdań typu Trzy małe wilki bawiły się w Bawiło się troje wilcząt, tekst z lukami i quiz.
Czy są interaktywne ćwiczenia z liczby mnogiej nazw młodych zwierząt?
Tak, najlepiej sprawdzają się tabele form i liczenie zwierząt. Na tej stronie można bez konta wypróbować trzy części lekcji Żubry z Białowieży: nagranie, w którym Zosia i Tom liczą żubrzęta przy zagrodzie, tabelę z młodymi zwierzętami na -ę oraz czat, w którym Olena pyta o wycieczkę do Białowieży.
Jak ćwiczyć liczebniki zbiorowe z młodymi zwierzętami na zajęciach online?
Licząc zwierzęta na zdjęciach albo w opowieściach ucznia. Lektor pokazuje gospodarstwo, schronisko czy park i pyta: Ile tu jest kociąt?, Ile urodziło się jagniąt?. Uczeń odpowiada pełnym zdaniem z czasownikiem dla „ono”. W edio lekcja otwiera się na koncie ucznia i równocześnie u lektora, który widzi każdą odpowiedź, a pudełko z pytaniami o zwierzęta, które wracają, można otworzyć także we dwoje.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required