15 metrów w 6 sekund: jak napisać rozprawkę: teza, argumenty, wniosek
O tej lekcji
Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o tym, jak napisać rozprawkę: od tezy przez argumenty z przykładami do wniosku, na tle kariery mistrzyni olimpijskiej we wspinaczce na czas.
- Gramatyka
- Wstęp z tezą albo hipotezą, rozwinięcie z argumentami i przykładami, zakończenie bez nowych argumentów oraz czasowniki argumentacji: przemawiać za + narzędnik, świadczyć o + miejscownik, dowodzić i wynikać z + dopełniacz.
- Temat
- Aleksandra Mirosław z Lublina, rekordzistka świata we wspinaczce na czas w latach 2021–2026 i mistrzyni olimpijska z Paryża, oraz spór nauczycielki WF-u z ojcem ucznia o codzienny WF.
- Zadania
- Sylwetka sportsmenki i szkolna gazetka z liczbami o WF-ie, dwa nagrania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat o rozprawce i pudełko z pytaniami.
Co jest w środku
Rozdział 1Na start: szybciej i wyżej
Rozdział 2Czytamy: kariera na 15 metrach
Rozdział 3Słuchamy: codzienny WF?
- Posłuchaj: Gabriela i Łukasz rozmawiają o codziennym WF-ieSłuchanieWypróbuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
- Posłuchaj: Kordula wita grupę na ścianceSłuchanieOdblokuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj instruktorki i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
Rozdział 4Gramatyka: jak napisać rozprawkę
- Spójrz na schemat: jak napisać rozprawkęSchemat gramatycznyWypróbuj
- Wybierz poprawną formę: jaki przypadek po czasowniku?Wybierz odpowiedźWypróbuj
- Posortuj zwroty: do której części rozprawki pasują?Posortuj w kolumnyOdblokuj
- Ułóż rozprawkę w kolejności: dopasuj akapity do częściPołącz w paryOdblokuj
- Uzupełnij zdania: powiedz to samo czasownikiem z nawiasuUzupełnij lukiOdblokuj
- Przeczytaj rozprawkę i wybierz poprawne słowoWybierz odpowiedźOdblokuj
Rozdział 5Rozmawiamy: teza i argumenty
Rozdział 6Praca domowa
Sport i WF w szkole po polsku: słownictwo
Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.
+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek
- ułamek sekundy
- siedzący tryb życia
- zwolnienie z WF-u
- rozprawka
- pobić rekord
- świadczyć o czymś
- wynikać z czegoś
Gramatyka: rozprawka: części i czasowniki argumentacji
Wyrażenia porządkujące wypowiedź, takie jak po pierwsze, ponadto i podsumowując, uczniowie znają z kursu B2.1. Teraz składają z nich całą rozprawkę, czyli tekst, w którym autor broni swojego zdania. Schemat pokazuje trzy części rozprawki i zadanie każdej z nich oraz cztery czasowniki, które łączą argument z tezą, każdy ze swoim przypadkiem.
Rozprawka: od tezy do wniosku
Rozprawka to tekst, w którym bronisz swojego zdania. Ma trzy części, a argumenty łączysz czasownikami, po których stoi konkretny przypadek.
Wstęp, rozwinięcie, zakończenie
We wstępie jest temat i teza. Rozwinięcie przynosi dwa albo trzy argumenty, każdy z przykładem (Przykładem może być…, Kolejnym argumentem jest…). Zakończenie zaczyna się od Reasumując… albo Konkludując…, wraca do tezy i nie dodaje nic nowego.
Części rozprawki
| część | zadanie | zwroty |
|---|---|---|
| wstęp | temat i teza (twoje zdanie) albo hipoteza (pytanie, które sprawdzisz) | Na wstępie warto zauważyć, że… · Uważam, że… · Czy rzeczywiście…? |
| rozwinięcie | 2-3 argumenty, do każdego przykład | Po pierwsze… · Za tą tezą przemawia… · Kolejnym argumentem jest… · Przykładem może być… |
| zakończenie | wniosek: powrót do tezy albo odpowiedź na pytanie; bez nowych argumentów | Reasumując… · Konkludując… · Z powyższych argumentów wynika, że… |
Teza czy hipoteza?
Teza to zdanie autora: Uważam, że codzienny WF jest potrzebny. Hipoteza to pytanie, które autor sprawdza: Czy codzienny WF rzeczywiście sprawi, że uczniowie będą się więcej ruszać?. Po tezie zakończenie ją potwierdza, po hipotezie odpowiada na pytanie.
teza: twoje zdanie
- Uważam, że codzienny WF jest potrzebny.
- w zakończeniu potwierdzasz tezę
hipoteza: pytanie
- Czy codzienny WF rzeczywiście sprawi, że uczniowie będą się więcej ruszać?
- w zakończeniu odpowiadasz: tak albo nie
Czasowniki argumentacji i przypadki
Przemawiać za łączy się z narzędnikiem (za tą tezą), świadczyć o z miejscownikiem, a dowodzić i wynikać z z dopełniaczem. Przed zdaniem z że dodajemy to w tym samym przypadku: za tym, że, o tym, że, tego, że, z tego, że.
| czasownik + przypadek | pytanie | przykład | przed „że” |
|---|---|---|---|
| przemawiać za + narzędnik | za kim? za czym? | Za tą tezą przemawiają liczby. | za tym, że… |
| świadczyć o + miejscownik | o kim? o czym? | Jej rekordy świadczą o wielkiej pracy. | o tym, że… |
| dowodzić + dopełniacz | kogo? czego? | Ten przykład dowodzi tej tezy. | tego, że… |
| wynikać z + dopełniacz | z kogo? z czego? | Z badań wynika, że… | z tego, że… |
Przykłady i dwa znaczenia przemawiać
Przykłady pochodzą ze sporu o codzienny WF: To świadczy raczej o nudnych lekcjach, Jeden przykład mistrzyni niczego nie dowodzi. Wskazówka przypomina, że przemawiać znaczy też mówić publicznie, a przemawiać za czymś to wspierać jakąś tezę.
Przykłady z lekcji
- Za codziennym ruchem przemawiają liczby.
- To świadczy raczej o nudnych lekcjach niż o zbyt dużej liczbie godzin.
- Jeden przykład mistrzyni niczego nie dowodzi.po nie także dopełniacz: niczego
- Jej kariera dowodzi tego, że warto zacząć wcześnie.
- Z badań Instytutu Matki i Dziecka wynika, że tyle ruchu ma mniej niż co piąty nastolatek.
- Reasumując: codzienny WF tak, ale ciekawy.zakończenie: wniosek, bez nowego argumentu
Uwaga!
Każdy argument potrzebuje przykładu: Przykładem może być… W zakończeniu nie ma nic nowego: zbierasz argumenty i wracasz do tezy. Czasownik przemawiać (mówić publicznie) już znasz; przemawiać za czymś znaczy: wspierać jakąś tezę.
Typowe błędy
Za tę tezę przemawia zamiast za tą tezą, zbędne o tym fakcie, że i dowodzi tego tezy to błędy formy. Czwarty błąd dotyczy budowy tekstu: nowy argument w zakończeniu.
Za tę tezę przemawia kilka argumentów.
Za tą tezą przemawia kilka argumentów.
przemawiać za + narzędnik (za czym?), nie biernik
To świadczy o tym fakcie, że uczniowie ruszają się za mało.
To świadczy o tym, że uczniowie ruszają się za mało.
przed „że” wystarczy „o tym”; słowo „fakt” jest zbędne
Ten przykład dowodzi tego tezy.
Ten przykład dowodzi tej tezy.
dopełniacz rodzaju żeńskiego: ta teza → tej tezy
Reasumując, kolejnym argumentem jest koszt nowych sal.
Reasumując, codzienny WF ma więcej zalet niż wad.
zakończenie podsumowuje; nowy argument należy do rozwinięcia
Więcej lekcji z tej gramatyki: Formy pisemne – lekcje i ćwiczenia · Rekcja czasowników – lekcje i ćwiczenia
Rozprawka – ćwiczenia online
Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.
Co jest w lekcji
- 13 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
- 3 gry
- 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
- 1 autentyczny dokument
- 1 artykuł
- 1 schemat gramatyczny
- 1 zestaw fiszek
- 2 nagrania
- 1 obrazek
- 2 transkrypcje
Główne cele tej lekcji:
- postawić tezę albo hipotezę: Uważam, że codzienny WF jest potrzebny albo Czy codzienny WF rzeczywiście sprawi, że uczniowie będą się więcej ruszać?
- poprzeć argument liczbą i przykładem: Za codziennym ruchem przemawiają liczby, Przykładem może być…
- połączyć przykład z tezą czasownikiem w dobrym przypadku: świadczy o tym, że…, dowodzi tej tezy, z badań wynika, że…
- zakończyć rozprawkę wnioskiem bez nowego argumentu: Reasumując, codzienny WF ma więcej zalet niż wad
- odpowiedzieć na kontrargument: Co prawda dłuższe przerwy oznaczają, że lekcje skończą się później, jednak…
To lekcja 23 kursu Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo, trzecia w dziale Sport i społeczeństwo. Korzysta ze streszczenia z lekcji 21 i czasowników relacjonujących z lekcji 22, a wyrażenia porządkujące wypowiedź uczniowie znają z lekcji 19 kursu Polski B2.1. Pytanie o codzienny WF ma dwie strony i liczby po obu, więc dobrze nadaje się na rozprawkę. Lekcja 24 to projekt: rozprawka na konkurs biblioteki.
Na rozgrzewkę jest koło z pytaniami o sport i dziesięć słów ze zdjęciami, od wspinaczki na czas po zwolnienie z WF-u. Uczniowie czytają sylwetkę Aleksandry Mirosław i szkolną gazetkę z liczbami o WF-ie. Słuchają sporu nauczycielki z ojcem ucznia oraz instruktorki, która wita grupę na ściance. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, między innymi dopasowanie akapitów do części rozprawki. Na czacie uczeń pomaga koledze z tezą, a grupa otwiera pudełko z pytaniami.
Wybór poprawnej odpowiedzi i memory ze słowami z pracy domowej są sprawdzane automatycznie. Nauczyciel ocenia rozprawkę o codziennym WF-ie (150–180 słów) i nagranie o tym, czy sport w szkole jest tak samo ważny jak matematyka.
- Gramatyka:
- rozprawka: wstęp, rozwinięcie, zakończenie · teza czy hipoteza? · przemawiać za + narzędnik, świadczyć o + miejscownik · dowodzić + dopełniacz, wynikać z + dopełniacz
- Temat:
- sport · wspinaczka na czas · Aleksandra Mirosław · WF w szkole · rozprawka
Wskazówki dla nauczyciela
- Zacznij od sporu w klasie: zapytaj, kto chce codziennego WF-u, i zapisz po jednym argumencie z każdej strony. Te zdania przydadzą się potem jako materiał do rozprawki.
- Porównaj tezę i hipotezę na przykładzie jednego tematu: zapisz Uważam, że… i Czy rzeczywiście…? o tym samym i zapytaj, czym muszą się różnić ich zakończenia.
- Poproś o odczytanie ułożonych akapitów: po dopasowaniu akapitów do części niech jedna osoba przeczyta całą rozprawkę o ściance w szkole. Grupa słyszy wtedy, że zakończenie tylko zbiera argumenty.
- Zatrzymaj się przy starych danych: gazetka podaje dane NIK sprzed ponad dziesięciu lat. Zapytaj, czy wolno ich użyć w rozprawce i jak uczciwie to zaznaczyć.
Podoba ci się?
Poprowadź całą lekcję w edio
27 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.
Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.
Cały kurs: Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo
32 lekcje polskiego na poziomie B2, część druga, tylko po polsku, dla uczniów po kursie B2.1. Każda lekcja to osobna sytuacja z prawdziwym tłem: Uniwersytet Jagielloński, majówka, 21 postulatów z 1980 roku, prima aprilis, Czyste Tatry, Orliki, muzeum Manggha i najczęstsze polskie nazwiska. Po kursie uczniowie streszczają tekst, relacjonują cudze słowa, piszą hasło do encyklopedii i rozprawkę, sprawdzają wiarygodność wiadomości i dobierają styl do sytuacji. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a znaczenie słów pokazują obrazki i polskie definicje.Zobacz kurs
Moduł 1 Nauka na nowo
Uniwersytet Jagielloński, leśne przedszkole, ogród na dachu BUW-u, formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty i skrótowce
Lekcja 1Od 1364 roku: najstarsza polska uczelniaFormy potoczne: podstawówka, akademik, uniwerek
Lekcja 2Lekcje pod drzewamiPrzyimki złożone w stylu urzędowym
Lekcja 3Ogród na dachu BUW-uSkróty i skrótowce: kropka, wymowa, odmiana
Lekcja 4Projekt: nowe miejsce do naukiPowtórka: formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty
Moduł 2 Praca i odpoczynek
majówka, praca zdalna, Reszel i miasta Cittaslow, wyspać się i nagadać się, teza i kontrargument, debata oksfordzka
Lekcja 5Majówka: sztuka długiego weekenduCzasowniki na-…się i wy-…się: robić coś do woli
Lekcja 6Praca z domu czy z biura?Zwroty do dyskusji: trudno zaprzeczyć, nie sposób nie zauważyć
Lekcja 7Zwolnij w ReszluOdpieramy twierdzenie: nie…, lecz…; nie tyle…, ile…; zamiast
Lekcja 8Projekt: debata oksfordzkaPowtórka: na-…się, zwroty do dyskusji, odpieranie tezy
Moduł 3 Momenty przełomowe
21 postulatów z 1980 roku, prawa wyborcze kobiet, przystąpienie do Unii Europejskiej, styl nominalny, hasło do encyklopedii
Lekcja 921 postulatów na drewnianych tablicachStyl nominalny: rzeczownik odczasownikowy z dopełniaczem
Lekcja 101918: kobiety idą do urnStyl nominalny: co zostaje po rzeczowniku i kto działa
Lekcja 111 maja 2004: nowy rozdziałCzasowniki wydarzeń i daty w haśle encyklopedycznym
Lekcja 12Projekt: hasło do encyklopediiPowtórka: styl nominalny, czasowniki wydarzeń i daty
Moduł 4 Media i prawda
pierwsza polska gazeta, sprawdzanie faktów, żarty na prima aprilis, nazwy zawodów, przedrostki nie- i dez-, nagłówki
Lekcja 13Kraków, 1661: pierwsza polska gazetaSłowotwórstwo: nazwy osób, formy żeńskie i dziedziny
Lekcja 14Fakt czy fejk?Słowotwórstwo: przedrostki nie-, bez-, dez-, anty-, pseudo- i -ość
Lekcja 15Prima aprilis!Język nagłówków: rzeczownik, imiesłów i czas teraźniejszy
Lekcja 16Projekt: Sprawdzam!Powtórka: słowotwórstwo, przedrostki i język nagłówków
Moduł 5 Podróże, które coś dają
Kraina Otwartych Okiennic, Czyste Tatry, Europejski Korpus Solidarności, przysłowia, frazeologia, język perswazji
Lekcja 17Otwarte okiennice: gościna na PodlasiuPrzysłowia o gościach i domu
Lekcja 18Zostaw tylko ślady butówZwiązki frazeologiczne o odpowiedzialności
Lekcja 19Rok, który coś zmieniaJęzyk perswazji: pytania retoryczne i zwroty do odbiorcy
Lekcja 20Projekt: podróż, która coś zostawiaPowtórka działu: przysłowia, frazeologizmy i perswazja
Moduł 6 Sport i społeczeństwo
Orliki, medal olimpijski na aukcji, wspinaczka na czas, streszczenie, czasowniki relacjonujące, rozprawka
Lekcja 21Orlik w każdej gminieStreszczenie: zwroty, przypadki i skracanie
Lekcja 22Złoto na aukcjiCzasowniki relacjonujące i ich przypadki
Lekcja 23 · tutaj jesteś15 metrów w 6 sekundRozprawka: części i czasowniki argumentacji
Lekcja 24Projekt: rozprawka na konkursPowtórka działu: streszczenie, relacja i rozprawka
Moduł 7 Budynki i dziedzictwo
odbudowa Starego Miasta, podziemia Tarnowskich Gór, muzeum Manggha, odbudować i nadbudować, przymiotniki złożone, zbyt…, żeby
Lekcja 25Cegła po cegleCzasowniki z przedrostkami od budować i ich aspekt
Lekcja 26Srebro, woda i tunelePrzymiotniki złożone: pisownia razem i z łącznikiem
Lekcja 27Japońskie muzeum nad WisłąZa, zbyt, wystarczająco, dość, na tyle + żeby
Lekcja 28Projekt: dzień otwarty naszej kamienicyPowtórka: przedrostki, przymiotniki złożone i zbyt…, żeby
Moduł 8 Pokolenia
najczęstsze nazwiska, DJ Wika, niedzielny obiad trzech pokoleń, młodość i młodzież, porównania, wywiad ze starszą osobą
Lekcja 29Kowalski, Nowak, WiśniewskiPolskie nazwiska: typy, formy żeńskie, przypadki i rodzina
Lekcja 30Po osiemdziesiątce przy konsolecieRzeczowniki na -ość, -stwo i -eż oraz zwroty o wieku
Lekcja 31Trzy pokolenia, jeden stółWyrażenia porównawcze: dawniej i dziś
Lekcja 32Projekt: rozmowa pokoleńPowtórka: nazwiska, etapy życia i porównania