1 maja 2004: nowy rozdział – nastąpiło, doszło do, miało miejsce i daty w haśle
O tej lekcji
Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o stylu encyklopedycznym i czasownikach wydarzeń: przystąpienie nastąpiło, doszło do rozszerzenia, daty w piśmie, a tematem jest wejście Polski do Unii Europejskiej.
- Gramatyka
- Nastąpić, mieć miejsce i odbyć się zgadzają się z podmiotem (przystąpienie nastąpiło, uroczystość odbyła się), a doszło do łączy się z dopełniaczem. Daty: 1 maja 2004 r.
- Temat
- 1 maja 2004 roku Polska i dziewięć innych państw weszły do Unii. Hasło opisuje też podróże bez kontroli, Erasmusa i rynki pracy.
- Zadania
- Hasło z encyklopedii internetowej, rozmowa Oksany i Wojtka oraz początek podcastu, schemat i pięć ćwiczeń, czat z kolegą z Hiszpanii i pudełko z pytaniami.
Co jest w środku
Rozdział 1Na start: granice i podróże
Rozdział 2Czytamy: hasło z encyklopedii
Rozdział 3Słuchamy: świadek historii
- Posłuchaj: Oksana, studentka z Ukrainy, pyta Wojtka o 1 maja 2004 r.SłuchanieWypróbuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
- Posłuchaj początku podcastu historycznegoSłuchanieOdblokuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj podcastu jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
Rozdział 4Gramatyka: nastąpiło, doszło do, odbyło się
- Spójrz na schemat: czasowniki wydarzeńSchemat gramatycznyWypróbuj
- Posortuj: nastąpił, nastąpiła czy nastąpiło?Posortuj w kolumnyOdblokuj
- Wybierz poprawną formę: hasło musi być bez błędówWybierz odpowiedźOdblokuj
- Uzupełnij zdania w stylu encyklopediiUzupełnij lukiWypróbuj
- Przeczytaj daty i wybierz poprawną odpowiedźQuizOdblokuj
- Przeciągnij słowa w luki: krótkie hasło z encyklopediiPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
Rozdział 5Rozmawiamy: co się zmieniło?
Rozdział 6Praca domowa
Słownictwo
Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.
+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek
- rozszerzenie
- strefa Schengen
- kontrola graniczna
- szlaban
- wymiana studencka
- rynek pracy
- uroczystość
Gramatyka: czasowniki wydarzeń i daty w haśle encyklopedycznym
Z lekcji 9 i 10 uczniowie umieją zamienić czynność na rzeczownik: przystąpić do Unii → przystąpienie Polski do Unii. Hasło w encyklopedii potrzebuje jeszcze czasownika, który mówi tylko, że coś się stało, gdzie i kiedy. Służą do tego cztery czasowniki wydarzeń, a obok nich daty zapisane ze skrótem r.
Czasowniki wydarzeń w haśle encyklopedycznym
W haśle podmiotem jest często rzeczownik (przystąpienie, podpisanie), a czasownik mówi tylko, że coś się stało, gdzie i kiedy.
Nastąpić, dojść do, mieć miejsce, odbyć się
Nastąpić pasuje do zmian i ważnych momentów, mieć miejsce do wydarzeń w jakimś miejscu i czasie, a odbyć się do tego, co zaplanowane: uroczystości, spotkania, koncertu. Dojść do wymaga dopełniacza: doszło do rozszerzenia.
Cztery czasowniki wydarzeń
| czasownik | kiedy go używamy | przykład |
|---|---|---|
| nastąpić | zmiana, początek, koniec, ważny moment | Przystąpienie Polski do Unii nastąpiło 1 maja 2004 r. |
| dojść do + dopełniacz (Czego?) | coś się stało; zdanie bez podmiotu, zawsze forma doszło | 1 maja 2004 r. doszło do największego rozszerzenia Unii. |
| mieć miejsce | wydarzenie w jakimś miejscu albo czasie | Podpisanie traktatu miało miejsce w Atenach. |
| odbyć się | zaplanowane wydarzenie: uroczystość, spotkanie, koncert | Uroczystość w szkole odbyła się dzień przed 1 maja. |
Forma zależy od podmiotu
W czasie przeszłym czasownik zgadza się z rodzajem i liczbą podmiotu: krok nastąpił, ratyfikacja nastąpiła, przystąpienie nastąpiło, zmiany nastąpiły. Rzeczowniki na -nie i -cie są nijakie, więc dają nastąpiło, miało miejsce, odbyło się.
| podmiot | nastąpić | mieć miejsce | odbyć się |
|---|---|---|---|
| on: rodzaj męski (krok, koncert) | nastąpił | miał miejsce | odbył się |
| ona: rodzaj żeński (-a, -ość) | nastąpiła | miała miejsce | odbyła się |
| ono: rodzaj nijaki (-nie, -cie) | nastąpiło | miało miejsce | odbyło się |
| one: liczba mnoga (zmiany, wyjazdy) | nastąpiły | miały miejsce | odbyły się |
Doszło do: zawsze ta sama forma
Zdanie z dojść do nie ma podmiotu, więc czasownik zostaje w formie doszło, także przed liczbą mnogą: doszło do dużych zmian. Takie zdanie często zaczyna się od daty albo miejsca, a pozostałe od tego, co się stało.
Uwaga!
W haśle zdanie z czasownikiem wydarzenia zwykle zaczynamy od tego, co się stało (podmiot), potem czasownik i data. Zdanie z doszło do nie ma podmiotu: często zaczyna się od daty albo miejsca. Rzeczowniki na -nie, -cie są rodzaju nijakiego: nastąpiło, miało miejsce, odbyło się. W dacie nie ma kropki po dniu, ale jest po skrócie r.: 1 maja 2004 r.
Daty w piśmie i w mowie
W haśle piszemy 1 maja 2004 r.: bez kropki po dniu, z miesiącem małą literą i kropką po r. Czytamy liczebnikami porządkowymi w dopełniaczu: pierwszego maja dwa tysiące czwartego roku, a w 2004 r. to w dwa tysiące czwartym roku.
| piszemy | czytamy |
|---|---|
| 1 maja 2004 r. | pierwszego maja dwa tysiące czwartego roku |
| 16 kwietnia 2003 r. | szesnastego kwietnia dwa tysiące trzeciego roku |
| 21 grudnia 2007 r. | dwudziestego pierwszego grudnia dwa tysiące siódmego roku |
| w 2004 r. | w dwa tysiące czwartym roku |
| od 1998 r. / do 2011 r. | od tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego ósmego roku / do dwa tysiące jedenastego roku |
Przykłady z hasła i typowe błędy
Przykłady pochodzą z hasła i rozmowy, np. Podpisanie traktatu akcesyjnego miało miejsce w Atenach. Schemat poprawia przystąpienie nastąpił, doszło do rozszerzenie, doszły do zmian i zdanie, które w haśle zaczyna się od czasownika.
Przykłady z lekcji
- Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej nastąpiło 1 maja 2004 r.
- Ratyfikacja traktatu przez Polskę nastąpiła 23 lipca 2003 r.ratyfikacja: rodzaj żeński → nastąpiła
- Na granicach lądowych doszło do zniesienia kontroli.doszło do + dopełniacz: zniesienia
- Podpisanie traktatu akcesyjnego miało miejsce w Atenach.
- Pierwsze wyjazdy polskich studentów miały miejsce w roku akademickim 1998/1999.wyjazdy: liczba mnoga → miały miejsce
- Uroczystość w szkole Wojtka odbyła się dzień przed 1 maja.uroczystość: rodzaj żeński → odbyła się
Typowe błędy
Przystąpienie Polski do Unii nastąpił 1 maja 2004 r.
Przystąpienie Polski do Unii nastąpiło 1 maja 2004 r.
przystąpienie to rodzaj nijaki (ono) → nastąpiło
1 maja 2004 r. doszło do rozszerzenie Unii.
1 maja 2004 r. doszło do rozszerzenia Unii.
po dojść do: dopełniacz (Czego?)
W 2007 r. doszły do dużych zmian na granicach.
W 2007 r. doszło do dużych zmian na granicach.
dojść do: zawsze doszło, także przed liczbą mnogą
Miało miejsce 16 kwietnia 2003 r. podpisanie traktatu.
Podpisanie traktatu miało miejsce 16 kwietnia 2003 r.
w haśle najpierw podmiot, potem czasownik
Więcej lekcji z tej gramatyki: Formy pisemne – lekcje i ćwiczenia · Rzeczownik odczasownikowy – lekcje i ćwiczenia · Liczebniki – lekcje i ćwiczenia
Styl encyklopedyczny – ćwiczenia online
Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.
Co jest w lekcji
- 13 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
- 2 gry
- 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
- 1 artykuł
- 1 schemat gramatyczny
- 1 zestaw fiszek
- 2 nagrania
- 1 obrazek
- 2 transkrypcje
Główne cele tej lekcji:
- opisać wydarzenie jak w haśle encyklopedycznym: Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej nastąpiło 1 maja 2004 r.
- uzgodnić formę czasownika z podmiotem: ratyfikacja nastąpiła, wyjazdy miały miejsce, uroczystość odbyła się
- użyć doszło do z dopełniaczem: 1 maja 2004 r. doszło do największego rozszerzenia w historii Unii
- zapisać i przeczytać datę: 16 kwietnia 2003 r. → szesnastego kwietnia dwa tysiące trzeciego roku, w 2011 r. → w dwa tysiące jedenastym roku
- przepisać czyjeś wspomnienia na zdanie do hasła: Zniesienie kontroli na granicach lądowych nastąpiło w grudniu 2007 r.
To lekcja 11 kursu Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo, trzecia w dziale Momenty przełomowe. Frazy nominalne z lekcji 9 i 10 stają się tu podmiotem zdania, a liczebniki porządkowe z wcześniejszych poziomów wracają w datach. Wejście Polski do Unii Europejskiej to wdzięczny temat na hasło: ma traktat, kilka ważnych dat i zmiany w codziennym życiu. Lekcja 12 to projekt, w którym uczniowie piszą pełne hasło do encyklopedii.
Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o podróże, granice i zmiany, poznają dziesięć słów z obrazkami, od szlabanu po rynek pracy, i dobierają je do zdjęć. Czytają hasło z encyklopedii internetowej o przystąpieniu Polski do Unii. W nagraniu Oksana z Ukrainy, która studiuje w Polsce, wypytuje Wojtka o jego wspomnienia z 2004 roku, a potem razem zamieniają je na zdania do hasła. Drugie nagranie to początek podcastu historycznego. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, od sortowania form nastąpił, nastąpiła, nastąpiło po krótkie hasło z lukami. Na koniec uczeń odpowiada na czacie koledze z Hiszpanii, a w parze albo z lektorem otwiera pudełko z pytaniami o wielkie zmiany.
Praca domowa ma cztery zadania. Zdania z doszło do i dopełniaczem oraz dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Krótkie hasło do encyklopedii o wydarzeniu z miasta albo kraju ucznia i nagrany początek podcastu o dniu, który coś zmienił, ocenia nauczyciel.
- Gramatyka:
- styl encyklopedyczny · nastąpić, dojść do, mieć miejsce, odbyć się · forma czasownika zgodna z podmiotem · daty w piśmie: 1 maja 2004 r.
- Temat:
- historia · Unia Europejska · strefa Schengen · Erasmus · podróże
Wskazówki dla nauczyciela
- Zacznij od rodzaju podmiotu: zanim uczniowie wybiorą nastąpił, nastąpiła czy nastąpiło, niech podkreślą podmiot i powiedzą on, ona albo ono. Sortowanie w trzech kolumnach dobrze to utrwala.
- Czytaj daty na głos: zapisz na tablicy 1 maja 2004 r. i w 2004 r., a potem poproś o oba odczytania. Forma w dwa tysiące czwartego roku pojawia się nawet u zaawansowanych uczniów.
- Odróżnij uroczystość od zmiany: odbyć się pasuje do koncertu czy spotkania, a nastąpić do przełomu. Wojtek poprawia właśnie taki błąd Oksany, więc zatrzymaj nagranie po jego odpowiedzi.
- Zbierz wspomnienia grupy: przy pudełku z pytaniami o wielkie zmiany niech każda osoba opowie swoją historię po ludzku, a potem zapisze jedno zdanie do hasła z doszło do.
Podoba ci się?
Poprowadź całą lekcję w edio
25 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.
Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.
Cały kurs: Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo
32 lekcje polskiego na poziomie B2, część druga, tylko po polsku, dla uczniów po kursie B2.1. Każda lekcja to osobna sytuacja z prawdziwym tłem: Uniwersytet Jagielloński, majówka, 21 postulatów z 1980 roku, prima aprilis, Czyste Tatry, Orliki, muzeum Manggha i najczęstsze polskie nazwiska. Po kursie uczniowie streszczają tekst, relacjonują cudze słowa, piszą hasło do encyklopedii i rozprawkę, sprawdzają wiarygodność wiadomości i dobierają styl do sytuacji. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a znaczenie słów pokazują obrazki i polskie definicje.Zobacz kurs
Moduł 1 Nauka na nowo
Uniwersytet Jagielloński, leśne przedszkole, ogród na dachu BUW-u, formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty i skrótowce
Lekcja 1Od 1364 roku: najstarsza polska uczelniaFormy potoczne: podstawówka, akademik, uniwerek
Lekcja 2Lekcje pod drzewamiPrzyimki złożone w stylu urzędowym
Lekcja 3Ogród na dachu BUW-uSkróty i skrótowce: kropka, wymowa, odmiana
Lekcja 4Projekt: nowe miejsce do naukiPowtórka: formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty
Moduł 2 Praca i odpoczynek
majówka, praca zdalna, Reszel i miasta Cittaslow, wyspać się i nagadać się, teza i kontrargument, debata oksfordzka
Lekcja 5Majówka: sztuka długiego weekenduCzasowniki na-…się i wy-…się: robić coś do woli
Lekcja 6Praca z domu czy z biura?Zwroty do dyskusji: trudno zaprzeczyć, nie sposób nie zauważyć
Lekcja 7Zwolnij w ReszluOdpieramy twierdzenie: nie…, lecz…; nie tyle…, ile…; zamiast
Lekcja 8Projekt: debata oksfordzkaPowtórka: na-…się, zwroty do dyskusji, odpieranie tezy
Moduł 3 Momenty przełomowe
21 postulatów z 1980 roku, prawa wyborcze kobiet, przystąpienie do Unii Europejskiej, styl nominalny, hasło do encyklopedii
Lekcja 921 postulatów na drewnianych tablicachStyl nominalny: rzeczownik odczasownikowy z dopełniaczem
Lekcja 101918: kobiety idą do urnStyl nominalny: co zostaje po rzeczowniku i kto działa
Lekcja 11 · tutaj jesteś1 maja 2004: nowy rozdziałCzasowniki wydarzeń i daty w haśle encyklopedycznym
Lekcja 12Projekt: hasło do encyklopediiPowtórka: styl nominalny, czasowniki wydarzeń i daty
Moduł 4 Media i prawda
pierwsza polska gazeta, sprawdzanie faktów, żarty na prima aprilis, nazwy zawodów, przedrostki nie- i dez-, nagłówki
Lekcja 13Kraków, 1661: pierwsza polska gazetaSłowotwórstwo: nazwy osób, formy żeńskie i dziedziny
Lekcja 14Fakt czy fejk?Słowotwórstwo: przedrostki nie-, bez-, dez-, anty-, pseudo- i -ość
Lekcja 15Prima aprilis!Język nagłówków: rzeczownik, imiesłów i czas teraźniejszy
Lekcja 16Projekt: Sprawdzam!Powtórka: słowotwórstwo, przedrostki i język nagłówków
Moduł 5 Podróże, które coś dają
Kraina Otwartych Okiennic, Czyste Tatry, Europejski Korpus Solidarności, przysłowia, frazeologia, język perswazji
Lekcja 17Otwarte okiennice: gościna na PodlasiuPrzysłowia o gościach i domu
Lekcja 18Zostaw tylko ślady butówZwiązki frazeologiczne o odpowiedzialności
Lekcja 19Rok, który coś zmieniaJęzyk perswazji: pytania retoryczne i zwroty do odbiorcy
Lekcja 20Projekt: podróż, która coś zostawiaPowtórka działu: przysłowia, frazeologizmy i perswazja
Moduł 6 Sport i społeczeństwo
Orliki, medal olimpijski na aukcji, wspinaczka na czas, streszczenie, czasowniki relacjonujące, rozprawka
Moduł 7 Budynki i dziedzictwo
odbudowa Starego Miasta, podziemia Tarnowskich Gór, muzeum Manggha, odbudować i nadbudować, przymiotniki złożone, zbyt…, żeby
Lekcja 25Cegła po cegleCzasowniki z przedrostkami od budować i ich aspekt
Lekcja 26Srebro, woda i tunelePrzymiotniki złożone: pisownia razem i z łącznikiem
Lekcja 27Japońskie muzeum nad WisłąZa, zbyt, wystarczająco, dość, na tyle + żeby
Lekcja 28Projekt: dzień otwarty naszej kamienicyPowtórka: przedrostki, przymiotniki złożone i zbyt…, żeby
Moduł 8 Pokolenia
najczęstsze nazwiska, DJ Wika, niedzielny obiad trzech pokoleń, młodość i młodzież, porównania, wywiad ze starszą osobą
Lekcja 29Kowalski, Nowak, WiśniewskiPolskie nazwiska: typy, formy żeńskie, przypadki i rodzina
Lekcja 30Po osiemdziesiątce przy konsolecieRzeczowniki na -ość, -stwo i -eż oraz zwroty o wieku
Lekcja 31Trzy pokolenia, jeden stółWyrażenia porównawcze: dawniej i dziś
Lekcja 32Projekt: rozmowa pokoleńPowtórka: nazwiska, etapy życia i porównania



