15 metrów w 6 sekund: jak napisać rozprawkę: teza, argumenty, wniosek
About this lesson
Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o tym, jak napisać rozprawkę: od tezy przez argumenty z przykładami do wniosku, na tle kariery mistrzyni olimpijskiej we wspinaczce na czas.
- Grammar
- Wstęp z tezą albo hipotezą, rozwinięcie z argumentami i przykładami, zakończenie bez nowych argumentów oraz czasowniki argumentacji: przemawiać za + narzędnik, świadczyć o + miejscownik, dowodzić i wynikać z + dopełniacz.
- Topic
- Aleksandra Mirosław z Lublina, rekordzistka świata we wspinaczce na czas w latach 2021–2026 i mistrzyni olimpijska z Paryża, oraz spór nauczycielki WF-u z ojcem ucznia o codzienny WF.
- Activities
- Sylwetka sportsmenki i szkolna gazetka z liczbami o WF-ie, dwa nagrania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat o rozprawce i pudełko z pytaniami.
What's inside
Chapter 1Na start: szybciej i wyżej
Chapter 2Czytamy: kariera na 15 metrach
Chapter 3Słuchamy: codzienny WF?
- Posłuchaj: Gabriela i Łukasz rozmawiają o codziennym WF-ieListeningTry it
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock
- Posłuchaj: Kordula wita grupę na ścianceListeningUnlock
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj instruktorki i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
Chapter 4Gramatyka: jak napisać rozprawkę
- Spójrz na schemat: jak napisać rozprawkęGrammar schemeTry it
- Wybierz poprawną formę: jaki przypadek po czasowniku?Choose the optionTry it
- Posortuj zwroty: do której części rozprawki pasują?Sort into columnsUnlock
- Ułóż rozprawkę w kolejności: dopasuj akapity do częściMatchUnlock
- Uzupełnij zdania: powiedz to samo czasownikiem z nawiasuFill in the gapsUnlock
- Przeczytaj rozprawkę i wybierz poprawne słowoChoose the optionUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: teza i argumenty
Chapter 6Praca domowa
Sport i WF w szkole po polsku: słownictwo
10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+7 more with pictures and audio in the lessonMore words
- ułamek sekundy
- siedzący tryb życia
- zwolnienie z WF-u
- rozprawka
- pobić rekord
- świadczyć o czymś
- wynikać z czegoś
Grammar: rozprawka: części i czasowniki argumentacji
Wyrażenia porządkujące wypowiedź, takie jak po pierwsze, ponadto i podsumowując, uczniowie znają z kursu B2.1. Teraz składają z nich całą rozprawkę, czyli tekst, w którym autor broni swojego zdania. Schemat pokazuje trzy części rozprawki i zadanie każdej z nich oraz cztery czasowniki, które łączą argument z tezą, każdy ze swoim przypadkiem.
Rozprawka: od tezy do wniosku
Rozprawka to tekst, w którym bronisz swojego zdania. Ma trzy części, a argumenty łączysz czasownikami, po których stoi konkretny przypadek.
Wstęp, rozwinięcie, zakończenie
We wstępie jest temat i teza. Rozwinięcie przynosi dwa albo trzy argumenty, każdy z przykładem (Przykładem może być…, Kolejnym argumentem jest…). Zakończenie zaczyna się od Reasumując… albo Konkludując…, wraca do tezy i nie dodaje nic nowego.
Części rozprawki
| część | zadanie | zwroty |
|---|---|---|
| wstęp | temat i teza (twoje zdanie) albo hipoteza (pytanie, które sprawdzisz) | Na wstępie warto zauważyć, że… · Uważam, że… · Czy rzeczywiście…? |
| rozwinięcie | 2-3 argumenty, do każdego przykład | Po pierwsze… · Za tą tezą przemawia… · Kolejnym argumentem jest… · Przykładem może być… |
| zakończenie | wniosek: powrót do tezy albo odpowiedź na pytanie; bez nowych argumentów | Reasumując… · Konkludując… · Z powyższych argumentów wynika, że… |
Teza czy hipoteza?
Teza to zdanie autora: Uważam, że codzienny WF jest potrzebny. Hipoteza to pytanie, które autor sprawdza: Czy codzienny WF rzeczywiście sprawi, że uczniowie będą się więcej ruszać?. Po tezie zakończenie ją potwierdza, po hipotezie odpowiada na pytanie.
teza: twoje zdanie
- Uważam, że codzienny WF jest potrzebny.
- w zakończeniu potwierdzasz tezę
hipoteza: pytanie
- Czy codzienny WF rzeczywiście sprawi, że uczniowie będą się więcej ruszać?
- w zakończeniu odpowiadasz: tak albo nie
Czasowniki argumentacji i przypadki
Przemawiać za łączy się z narzędnikiem (za tą tezą), świadczyć o z miejscownikiem, a dowodzić i wynikać z z dopełniaczem. Przed zdaniem z że dodajemy to w tym samym przypadku: za tym, że, o tym, że, tego, że, z tego, że.
| czasownik + przypadek | pytanie | przykład | przed „że” |
|---|---|---|---|
| przemawiać za + narzędnik | za kim? za czym? | Za tą tezą przemawiają liczby. | za tym, że… |
| świadczyć o + miejscownik | o kim? o czym? | Jej rekordy świadczą o wielkiej pracy. | o tym, że… |
| dowodzić + dopełniacz | kogo? czego? | Ten przykład dowodzi tej tezy. | tego, że… |
| wynikać z + dopełniacz | z kogo? z czego? | Z badań wynika, że… | z tego, że… |
Przykłady i dwa znaczenia przemawiać
Przykłady pochodzą ze sporu o codzienny WF: To świadczy raczej o nudnych lekcjach, Jeden przykład mistrzyni niczego nie dowodzi. Wskazówka przypomina, że przemawiać znaczy też mówić publicznie, a przemawiać za czymś to wspierać jakąś tezę.
Przykłady z lekcji
- Za codziennym ruchem przemawiają liczby.
- To świadczy raczej o nudnych lekcjach niż o zbyt dużej liczbie godzin.
- Jeden przykład mistrzyni niczego nie dowodzi.po nie także dopełniacz: niczego
- Jej kariera dowodzi tego, że warto zacząć wcześnie.
- Z badań Instytutu Matki i Dziecka wynika, że tyle ruchu ma mniej niż co piąty nastolatek.
- Reasumując: codzienny WF tak, ale ciekawy.zakończenie: wniosek, bez nowego argumentu
Uwaga!
Każdy argument potrzebuje przykładu: Przykładem może być… W zakończeniu nie ma nic nowego: zbierasz argumenty i wracasz do tezy. Czasownik przemawiać (mówić publicznie) już znasz; przemawiać za czymś znaczy: wspierać jakąś tezę.
Typowe błędy
Za tę tezę przemawia zamiast za tą tezą, zbędne o tym fakcie, że i dowodzi tego tezy to błędy formy. Czwarty błąd dotyczy budowy tekstu: nowy argument w zakończeniu.
Za tę tezę przemawia kilka argumentów.
Za tą tezą przemawia kilka argumentów.
przemawiać za + narzędnik (za czym?), nie biernik
To świadczy o tym fakcie, że uczniowie ruszają się za mało.
To świadczy o tym, że uczniowie ruszają się za mało.
przed „że” wystarczy „o tym”; słowo „fakt” jest zbędne
Ten przykład dowodzi tego tezy.
Ten przykład dowodzi tej tezy.
dopełniacz rodzaju żeńskiego: ta teza → tej tezy
Reasumując, kolejnym argumentem jest koszt nowych sal.
Reasumując, codzienny WF ma więcej zalet niż wad.
zakończenie podsumowuje; nowy argument należy do rozwinięcia
More lessons on this grammar: Formy pisemne lessons and exercises · Rekcja czasowników lessons and exercises
Try the Rozprawka exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 13 auto-checked exercises
- 3 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 real-life document
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- postawić tezę albo hipotezę: Uważam, że codzienny WF jest potrzebny albo Czy codzienny WF rzeczywiście sprawi, że uczniowie będą się więcej ruszać?
- poprzeć argument liczbą i przykładem: Za codziennym ruchem przemawiają liczby, Przykładem może być…
- połączyć przykład z tezą czasownikiem w dobrym przypadku: świadczy o tym, że…, dowodzi tej tezy, z badań wynika, że…
- zakończyć rozprawkę wnioskiem bez nowego argumentu: Reasumując, codzienny WF ma więcej zalet niż wad
- odpowiedzieć na kontrargument: Co prawda dłuższe przerwy oznaczają, że lekcje skończą się później, jednak…
To lekcja 23 kursu Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo, trzecia w dziale Sport i społeczeństwo. Korzysta ze streszczenia z lekcji 21 i czasowników relacjonujących z lekcji 22, a wyrażenia porządkujące wypowiedź uczniowie znają z lekcji 19 kursu Polski B2.1. Pytanie o codzienny WF ma dwie strony i liczby po obu, więc dobrze nadaje się na rozprawkę. Lekcja 24 to projekt: rozprawka na konkurs biblioteki.
Na rozgrzewkę jest koło z pytaniami o sport i dziesięć słów ze zdjęciami, od wspinaczki na czas po zwolnienie z WF-u. Uczniowie czytają sylwetkę Aleksandry Mirosław i szkolną gazetkę z liczbami o WF-ie. Słuchają sporu nauczycielki z ojcem ucznia oraz instruktorki, która wita grupę na ściance. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, między innymi dopasowanie akapitów do części rozprawki. Na czacie uczeń pomaga koledze z tezą, a grupa otwiera pudełko z pytaniami.
Wybór poprawnej odpowiedzi i memory ze słowami z pracy domowej są sprawdzane automatycznie. Nauczyciel ocenia rozprawkę o codziennym WF-ie (150–180 słów) i nagranie o tym, czy sport w szkole jest tak samo ważny jak matematyka.
- Grammar:
- rozprawka: wstęp, rozwinięcie, zakończenie · teza czy hipoteza? · przemawiać za + narzędnik, świadczyć o + miejscownik · dowodzić + dopełniacz, wynikać z + dopełniacz
- Topic:
- sport · wspinaczka na czas · Aleksandra Mirosław · WF w szkole · rozprawka
Teaching tips
- Zacznij od sporu w klasie: zapytaj, kto chce codziennego WF-u, i zapisz po jednym argumencie z każdej strony. Te zdania przydadzą się potem jako materiał do rozprawki.
- Porównaj tezę i hipotezę na przykładzie jednego tematu: zapisz Uważam, że… i Czy rzeczywiście…? o tym samym i zapytaj, czym muszą się różnić ich zakończenia.
- Poproś o odczytanie ułożonych akapitów: po dopasowaniu akapitów do części niech jedna osoba przeczyta całą rozprawkę o ściance w szkole. Grupa słyszy wtedy, że zakończenie tylko zbiera argumenty.
- Zatrzymaj się przy starych danych: gazetka podaje dane NIK sprzed ponad dziesięciu lat. Zapytaj, czy wolno ich użyć w rozprawce i jak uczciwie to zaznaczyć.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
27 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo
32 lekcje polskiego na poziomie B2, część druga, tylko po polsku, dla uczniów po kursie B2.1. Każda lekcja to osobna sytuacja z prawdziwym tłem: Uniwersytet Jagielloński, majówka, 21 postulatów z 1980 roku, prima aprilis, Czyste Tatry, Orliki, muzeum Manggha i najczęstsze polskie nazwiska. Po kursie uczniowie streszczają tekst, relacjonują cudze słowa, piszą hasło do encyklopedii i rozprawkę, sprawdzają wiarygodność wiadomości i dobierają styl do sytuacji. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a znaczenie słów pokazują obrazki i polskie definicje.See the course
Unit 1 Nauka na nowo
Uniwersytet Jagielloński, leśne przedszkole, ogród na dachu BUW-u, formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty i skrótowce
Lesson 1Od 1364 roku: najstarsza polska uczelniaFormy potoczne: podstawówka, akademik, uniwerek
Lesson 2Lekcje pod drzewamiPrzyimki złożone w stylu urzędowym
Lesson 3Ogród na dachu BUW-uSkróty i skrótowce: kropka, wymowa, odmiana
Lesson 4Projekt: nowe miejsce do naukiPowtórka: formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty
Unit 2 Praca i odpoczynek
majówka, praca zdalna, Reszel i miasta Cittaslow, wyspać się i nagadać się, teza i kontrargument, debata oksfordzka
Lesson 5Majówka: sztuka długiego weekenduCzasowniki na-…się i wy-…się: robić coś do woli
Lesson 6Praca z domu czy z biura?Zwroty do dyskusji: trudno zaprzeczyć, nie sposób nie zauważyć
Lesson 7Zwolnij w ReszluOdpieramy twierdzenie: nie…, lecz…; nie tyle…, ile…; zamiast
Lesson 8Projekt: debata oksfordzkaPowtórka: na-…się, zwroty do dyskusji, odpieranie tezy
Unit 3 Momenty przełomowe
21 postulatów z 1980 roku, prawa wyborcze kobiet, przystąpienie do Unii Europejskiej, styl nominalny, hasło do encyklopedii
Lesson 921 postulatów na drewnianych tablicachStyl nominalny: rzeczownik odczasownikowy z dopełniaczem
Lesson 101918: kobiety idą do urnStyl nominalny: co zostaje po rzeczowniku i kto działa
Lesson 111 maja 2004: nowy rozdziałCzasowniki wydarzeń i daty w haśle encyklopedycznym
Lesson 12Projekt: hasło do encyklopediiPowtórka: styl nominalny, czasowniki wydarzeń i daty
Unit 4 Media i prawda
pierwsza polska gazeta, sprawdzanie faktów, żarty na prima aprilis, nazwy zawodów, przedrostki nie- i dez-, nagłówki
Lesson 13Kraków, 1661: pierwsza polska gazetaSłowotwórstwo: nazwy osób, formy żeńskie i dziedziny
Lesson 14Fakt czy fejk?Słowotwórstwo: przedrostki nie-, bez-, dez-, anty-, pseudo- i -ość
Lesson 15Prima aprilis!Język nagłówków: rzeczownik, imiesłów i czas teraźniejszy
Lesson 16Projekt: Sprawdzam!Powtórka: słowotwórstwo, przedrostki i język nagłówków
Unit 5 Podróże, które coś dają
Kraina Otwartych Okiennic, Czyste Tatry, Europejski Korpus Solidarności, przysłowia, frazeologia, język perswazji
Lesson 17Otwarte okiennice: gościna na PodlasiuPrzysłowia o gościach i domu
Lesson 18Zostaw tylko ślady butówZwiązki frazeologiczne o odpowiedzialności
Lesson 19Rok, który coś zmieniaJęzyk perswazji: pytania retoryczne i zwroty do odbiorcy
Lesson 20Projekt: podróż, która coś zostawiaPowtórka działu: przysłowia, frazeologizmy i perswazja
Unit 6 Sport i społeczeństwo
Orliki, medal olimpijski na aukcji, wspinaczka na czas, streszczenie, czasowniki relacjonujące, rozprawka
Lesson 21Orlik w każdej gminieStreszczenie: zwroty, przypadki i skracanie
Lesson 22Złoto na aukcjiCzasowniki relacjonujące i ich przypadki
Lesson 23 · you're here15 metrów w 6 sekundRozprawka: części i czasowniki argumentacji
Lesson 24Projekt: rozprawka na konkursPowtórka działu: streszczenie, relacja i rozprawka
Unit 7 Budynki i dziedzictwo
odbudowa Starego Miasta, podziemia Tarnowskich Gór, muzeum Manggha, odbudować i nadbudować, przymiotniki złożone, zbyt…, żeby
Lesson 25Cegła po cegleCzasowniki z przedrostkami od budować i ich aspekt
Lesson 26Srebro, woda i tunelePrzymiotniki złożone: pisownia razem i z łącznikiem
Lesson 27Japońskie muzeum nad WisłąZa, zbyt, wystarczająco, dość, na tyle + żeby
Lesson 28Projekt: dzień otwarty naszej kamienicyPowtórka: przedrostki, przymiotniki złożone i zbyt…, żeby
Unit 8 Pokolenia
najczęstsze nazwiska, DJ Wika, niedzielny obiad trzech pokoleń, młodość i młodzież, porównania, wywiad ze starszą osobą
Lesson 29Kowalski, Nowak, WiśniewskiPolskie nazwiska: typy, formy żeńskie, przypadki i rodzina
Lesson 30Po osiemdziesiątce przy konsolecieRzeczowniki na -ość, -stwo i -eż oraz zwroty o wieku
Lesson 31Trzy pokolenia, jeden stółWyrażenia porównawcze: dawniej i dziś
Lesson 32Projekt: rozmowa pokoleńPowtórka: nazwiska, etapy życia i porównania