15 metrów w 6 sekund: jak napisać rozprawkę: teza, argumenty, wniosek

About this lesson

Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o tym, jak napisać rozprawkę: od tezy przez argumenty z przykładami do wniosku, na tle kariery mistrzyni olimpijskiej we wspinaczce na czas.

Grammar
Wstęp z tezą albo hipotezą, rozwinięcie z argumentami i przykładami, zakończenie bez nowych argumentów oraz czasowniki argumentacji: przemawiać za + narzędnik, świadczyć o + miejscownik, dowodzić i wynikać z + dopełniacz.
Topic
Aleksandra Mirosław z Lublina, rekordzistka świata we wspinaczce na czas w latach 2021–2026 i mistrzyni olimpijska z Paryża, oraz spór nauczycielki WF-u z ojcem ucznia o codzienny WF.
Activities
Sylwetka sportsmenki i szkolna gazetka z liczbami o WF-ie, dwa nagrania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat o rozprawce i pudełko z pytaniami.

What's inside

  1. Chapter 1Na start: szybciej i wyżej

    • PictureUnlock
    • Zakręć kołem i odpowiedz: sport i tySpin the wheelUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj nowe słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock
  2. Chapter 2Czytamy: kariera na 15 metrach

    • Przeczytaj artykuł: 15 metrów w 6 sekundArticleUnlock
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Przeczytaj gazetkę szkolną: WF w liczbachReal-life documentTry it
    • Przeczytaj gazetkę i wybierz odpowiedźQuizUnlock
  3. Chapter 3Słuchamy: codzienny WF?

    • Posłuchaj: Gabriela i Łukasz rozmawiają o codziennym WF-ieListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Posłuchaj: Kordula wita grupę na ścianceListeningUnlock
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj instruktorki i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
  4. Chapter 4Gramatyka: jak napisać rozprawkę

    • Spójrz na schemat: jak napisać rozprawkęGrammar schemeTry it
    • Wybierz poprawną formę: jaki przypadek po czasowniku?Choose the optionTry it
    • Posortuj zwroty: do której części rozprawki pasują?Sort into columnsUnlock
    • Ułóż rozprawkę w kolejności: dopasuj akapity do częściMatchUnlock
    • Uzupełnij zdania: powiedz to samo czasownikiem z nawiasuFill in the gapsUnlock
    • Przeczytaj rozprawkę i wybierz poprawne słowoChoose the optionUnlock
  5. Chapter 5Rozmawiamy: teza i argumenty

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: kolega pisze rozprawkęChatTry it
    • Otwórz pudełko i odpowiedz: sport, szkoła i mistrzowieOpen the boxUnlock
  6. Chapter 6Praca domowa

    • Wybierz poprawną odpowiedźQuizUnlock
    • Znajdź pary: słowo i jego definicjaMemory gameUnlock
    • Napisz rozprawkę: codzienny WF w szkole?Writing, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj odpowiedź: czy sport w szkole jest tak ważny jak matematyka?Speaking, checked by the teacherUnlock

Sport i WF w szkole po polsku: słownictwo

10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+7 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • ułamek sekundy
  • siedzący tryb życia
  • zwolnienie z WF-u
  • rozprawka
  • pobić rekord
  • świadczyć o czymś
  • wynikać z czegoś

Grammar: rozprawka: części i czasowniki argumentacji

Wyrażenia porządkujące wypowiedź, takie jak po pierwsze, ponadto i podsumowując, uczniowie znają z kursu B2.1. Teraz składają z nich całą rozprawkę, czyli tekst, w którym autor broni swojego zdania. Schemat pokazuje trzy części rozprawki i zadanie każdej z nich oraz cztery czasowniki, które łączą argument z tezą, każdy ze swoim przypadkiem.

Rozprawka: od tezy do wniosku

Rozprawka to tekst, w którym bronisz swojego zdania. Ma trzy części, a argumenty łączysz czasownikami, po których stoi konkretny przypadek.

Wstęp, rozwinięcie, zakończenie

We wstępie jest temat i teza. Rozwinięcie przynosi dwa albo trzy argumenty, każdy z przykładem (Przykładem może być…, Kolejnym argumentem jest…). Zakończenie zaczyna się od Reasumując… albo Konkludując…, wraca do tezy i nie dodaje nic nowego.

Części rozprawki

częśćzadaniezwroty
wstęptemat i teza (twoje zdanie) albo hipoteza (pytanie, które sprawdzisz)Na wstępie warto zauważyć, że… · Uważam, że… · Czy rzeczywiście…?
rozwinięcie2-3 argumenty, do każdego przykładPo pierwsze… · Za tą tezą przemawia… · Kolejnym argumentem jest… · Przykładem może być…
zakończeniewniosek: powrót do tezy albo odpowiedź na pytanie; bez nowych argumentówReasumując… · Konkludując… · Z powyższych argumentów wynika, że…

Teza czy hipoteza?

Teza to zdanie autora: Uważam, że codzienny WF jest potrzebny. Hipoteza to pytanie, które autor sprawdza: Czy codzienny WF rzeczywiście sprawi, że uczniowie będą się więcej ruszać?. Po tezie zakończenie ją potwierdza, po hipotezie odpowiada na pytanie.

teza: twoje zdanie

  • Uważam, że codzienny WF jest potrzebny.
  • w zakończeniu potwierdzasz tezę

hipoteza: pytanie

  • Czy codzienny WF rzeczywiście sprawi, że uczniowie będą się więcej ruszać?
  • w zakończeniu odpowiadasz: tak albo nie

Czasowniki argumentacji i przypadki

Przemawiać za łączy się z narzędnikiem (za tą tezą), świadczyć o z miejscownikiem, a dowodzić i wynikać z z dopełniaczem. Przed zdaniem z że dodajemy to w tym samym przypadku: za tym, że, o tym, że, tego, że, z tego, że.

czasownik + przypadekpytanieprzykładprzed „że”
przemawiać za + narzędnikza kim? za czym?Za tą tezą przemawiają liczby.za tym, że…
świadczyć o + miejscowniko kim? o czym?Jej rekordy świadczą o wielkiej pracy.o tym, że…
dowodzić + dopełniaczkogo? czego?Ten przykład dowodzi tej tezy.tego, że…
wynikać z + dopełniaczz kogo? z czego?Z badań wynika, że…z tego, że…

Przykłady i dwa znaczenia przemawiać

Przykłady pochodzą ze sporu o codzienny WF: To świadczy raczej o nudnych lekcjach, Jeden przykład mistrzyni niczego nie dowodzi. Wskazówka przypomina, że przemawiać znaczy też mówić publicznie, a przemawiać za czymś to wspierać jakąś tezę.

Przykłady z lekcji

  • Za codziennym ruchem przemawiają liczby.
  • To świadczy raczej o nudnych lekcjach niż o zbyt dużej liczbie godzin.
  • Jeden przykład mistrzyni niczego nie dowodzi.po nie także dopełniacz: niczego
  • Jej kariera dowodzi tego, że warto zacząć wcześnie.
  • Z badań Instytutu Matki i Dziecka wynika, że tyle ruchu ma mniej niż co piąty nastolatek.
  • Reasumując: codzienny WF tak, ale ciekawy.zakończenie: wniosek, bez nowego argumentu

Uwaga!

Każdy argument potrzebuje przykładu: Przykładem może być… W zakończeniu nie ma nic nowego: zbierasz argumenty i wracasz do tezy. Czasownik przemawiać (mówić publicznie) już znasz; przemawiać za czymś znaczy: wspierać jakąś tezę.

Typowe błędy

Za tę tezę przemawia zamiast za tą tezą, zbędne o tym fakcie, że i dowodzi tego tezy to błędy formy. Czwarty błąd dotyczy budowy tekstu: nowy argument w zakończeniu.

  • Za tę tezę przemawia kilka argumentów.

    Za tą tezą przemawia kilka argumentów.

    przemawiać za + narzędnik (za czym?), nie biernik

  • To świadczy o tym fakcie, że uczniowie ruszają się za mało.

    To świadczy o tym, że uczniowie ruszają się za mało.

    przed „że” wystarczy „o tym”; słowo „fakt” jest zbędne

  • Ten przykład dowodzi tego tezy.

    Ten przykład dowodzi tej tezy.

    dopełniacz rodzaju żeńskiego: ta teza → tej tezy

  • Reasumując, kolejnym argumentem jest koszt nowych sal.

    Reasumując, codzienny WF ma więcej zalet niż wad.

    zakończenie podsumowuje; nowy argument należy do rozwinięcia

More lessons on this grammar: Formy pisemne lessons and exercises · Rekcja czasowników lessons and exercises

Try the Rozprawka exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

What's in the lesson

  • 13 auto-checked exercises
  • 3 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 real-life document
  • 1 article
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 2 audio clips
  • 1 picture
  • 2 transcripts

The main objectives of this lesson are to:

  • postawić tezę albo hipotezę: Uważam, że codzienny WF jest potrzebny albo Czy codzienny WF rzeczywiście sprawi, że uczniowie będą się więcej ruszać?
  • poprzeć argument liczbą i przykładem: Za codziennym ruchem przemawiają liczby, Przykładem może być…
  • połączyć przykład z tezą czasownikiem w dobrym przypadku: świadczy o tym, że…, dowodzi tej tezy, z badań wynika, że…
  • zakończyć rozprawkę wnioskiem bez nowego argumentu: Reasumując, codzienny WF ma więcej zalet niż wad
  • odpowiedzieć na kontrargument: Co prawda dłuższe przerwy oznaczają, że lekcje skończą się później, jednak…

To lekcja 23 kursu Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo, trzecia w dziale Sport i społeczeństwo. Korzysta ze streszczenia z lekcji 21 i czasowników relacjonujących z lekcji 22, a wyrażenia porządkujące wypowiedź uczniowie znają z lekcji 19 kursu Polski B2.1. Pytanie o codzienny WF ma dwie strony i liczby po obu, więc dobrze nadaje się na rozprawkę. Lekcja 24 to projekt: rozprawka na konkurs biblioteki.

Na rozgrzewkę jest koło z pytaniami o sport i dziesięć słów ze zdjęciami, od wspinaczki na czas po zwolnienie z WF-u. Uczniowie czytają sylwetkę Aleksandry Mirosław i szkolną gazetkę z liczbami o WF-ie. Słuchają sporu nauczycielki z ojcem ucznia oraz instruktorki, która wita grupę na ściance. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, między innymi dopasowanie akapitów do części rozprawki. Na czacie uczeń pomaga koledze z tezą, a grupa otwiera pudełko z pytaniami.

Wybór poprawnej odpowiedzi i memory ze słowami z pracy domowej są sprawdzane automatycznie. Nauczyciel ocenia rozprawkę o codziennym WF-ie (150–180 słów) i nagranie o tym, czy sport w szkole jest tak samo ważny jak matematyka.

Grammar:
rozprawka: wstęp, rozwinięcie, zakończenie · teza czy hipoteza? · przemawiać za + narzędnik, świadczyć o + miejscownik · dowodzić + dopełniacz, wynikać z + dopełniacz
Topic:
sport · wspinaczka na czas · Aleksandra Mirosław · WF w szkole · rozprawka

Teaching tips

  • Zacznij od sporu w klasie: zapytaj, kto chce codziennego WF-u, i zapisz po jednym argumencie z każdej strony. Te zdania przydadzą się potem jako materiał do rozprawki.
  • Porównaj tezę i hipotezę na przykładzie jednego tematu: zapisz Uważam, że… i Czy rzeczywiście…? o tym samym i zapytaj, czym muszą się różnić ich zakończenia.
  • Poproś o odczytanie ułożonych akapitów: po dopasowaniu akapitów do części niech jedna osoba przeczyta całą rozprawkę o ściance w szkole. Grupa słyszy wtedy, że zakończenie tylko zbiera argumenty.
  • Zatrzymaj się przy starych danych: gazetka podaje dane NIK sprzed ponad dziesięciu lat. Zapytaj, czy wolno ich użyć w rozprawce i jak uczciwie to zaznaczyć.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

27 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

The whole course: Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo

32 lekcje polskiego na poziomie B2, część druga, tylko po polsku, dla uczniów po kursie B2.1. Każda lekcja to osobna sytuacja z prawdziwym tłem: Uniwersytet Jagielloński, majówka, 21 postulatów z 1980 roku, prima aprilis, Czyste Tatry, Orliki, muzeum Manggha i najczęstsze polskie nazwiska. Po kursie uczniowie streszczają tekst, relacjonują cudze słowa, piszą hasło do encyklopedii i rozprawkę, sprawdzają wiarygodność wiadomości i dobierają styl do sytuacji. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a znaczenie słów pokazują obrazki i polskie definicje.See the course

  1. Unit 1 Nauka na nowo

    Uniwersytet Jagielloński, leśne przedszkole, ogród na dachu BUW-u, formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty i skrótowce

    1. Lesson 1Od 1364 roku: najstarsza polska uczelniaFormy potoczne: podstawówka, akademik, uniwerek
    2. Lesson 2Lekcje pod drzewamiPrzyimki złożone w stylu urzędowym
    3. Lesson 3Ogród na dachu BUW-uSkróty i skrótowce: kropka, wymowa, odmiana
    4. Lesson 4Projekt: nowe miejsce do naukiPowtórka: formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty
  2. Unit 2 Praca i odpoczynek

    majówka, praca zdalna, Reszel i miasta Cittaslow, wyspać się i nagadać się, teza i kontrargument, debata oksfordzka

    1. Lesson 5Majówka: sztuka długiego weekenduCzasowniki na-…się i wy-…się: robić coś do woli
    2. Lesson 6Praca z domu czy z biura?Zwroty do dyskusji: trudno zaprzeczyć, nie sposób nie zauważyć
    3. Lesson 7Zwolnij w ReszluOdpieramy twierdzenie: nie…, lecz…; nie tyle…, ile…; zamiast
    4. Lesson 8Projekt: debata oksfordzkaPowtórka: na-…się, zwroty do dyskusji, odpieranie tezy
  3. Unit 3 Momenty przełomowe

    21 postulatów z 1980 roku, prawa wyborcze kobiet, przystąpienie do Unii Europejskiej, styl nominalny, hasło do encyklopedii

    1. Lesson 921 postulatów na drewnianych tablicachStyl nominalny: rzeczownik odczasownikowy z dopełniaczem
    2. Lesson 101918: kobiety idą do urnStyl nominalny: co zostaje po rzeczowniku i kto działa
    3. Lesson 111 maja 2004: nowy rozdziałCzasowniki wydarzeń i daty w haśle encyklopedycznym
    4. Lesson 12Projekt: hasło do encyklopediiPowtórka: styl nominalny, czasowniki wydarzeń i daty
  4. Unit 4 Media i prawda

    pierwsza polska gazeta, sprawdzanie faktów, żarty na prima aprilis, nazwy zawodów, przedrostki nie- i dez-, nagłówki

    1. Lesson 13Kraków, 1661: pierwsza polska gazetaSłowotwórstwo: nazwy osób, formy żeńskie i dziedziny
    2. Lesson 14Fakt czy fejk?Słowotwórstwo: przedrostki nie-, bez-, dez-, anty-, pseudo- i -ość
    3. Lesson 15Prima aprilis!Język nagłówków: rzeczownik, imiesłów i czas teraźniejszy
    4. Lesson 16Projekt: Sprawdzam!Powtórka: słowotwórstwo, przedrostki i język nagłówków
  5. Unit 5 Podróże, które coś dają

    Kraina Otwartych Okiennic, Czyste Tatry, Europejski Korpus Solidarności, przysłowia, frazeologia, język perswazji

    1. Lesson 17Otwarte okiennice: gościna na PodlasiuPrzysłowia o gościach i domu
    2. Lesson 18Zostaw tylko ślady butówZwiązki frazeologiczne o odpowiedzialności
    3. Lesson 19Rok, który coś zmieniaJęzyk perswazji: pytania retoryczne i zwroty do odbiorcy
    4. Lesson 20Projekt: podróż, która coś zostawiaPowtórka działu: przysłowia, frazeologizmy i perswazja
  6. Unit 6 Sport i społeczeństwo

    Orliki, medal olimpijski na aukcji, wspinaczka na czas, streszczenie, czasowniki relacjonujące, rozprawka

    1. Lesson 21Orlik w każdej gminieStreszczenie: zwroty, przypadki i skracanie
    2. Lesson 22Złoto na aukcjiCzasowniki relacjonujące i ich przypadki
    3. Lesson 23 · you're here15 metrów w 6 sekundRozprawka: części i czasowniki argumentacji
    4. Lesson 24Projekt: rozprawka na konkursPowtórka działu: streszczenie, relacja i rozprawka
  7. Unit 7 Budynki i dziedzictwo

    odbudowa Starego Miasta, podziemia Tarnowskich Gór, muzeum Manggha, odbudować i nadbudować, przymiotniki złożone, zbyt…, żeby

    1. Lesson 25Cegła po cegleCzasowniki z przedrostkami od budować i ich aspekt
    2. Lesson 26Srebro, woda i tunelePrzymiotniki złożone: pisownia razem i z łącznikiem
    3. Lesson 27Japońskie muzeum nad WisłąZa, zbyt, wystarczająco, dość, na tyle + żeby
    4. Lesson 28Projekt: dzień otwarty naszej kamienicyPowtórka: przedrostki, przymiotniki złożone i zbyt…, żeby
  8. Unit 8 Pokolenia

    najczęstsze nazwiska, DJ Wika, niedzielny obiad trzech pokoleń, młodość i młodzież, porównania, wywiad ze starszą osobą

    1. Lesson 29Kowalski, Nowak, WiśniewskiPolskie nazwiska: typy, formy żeńskie, przypadki i rodzina
    2. Lesson 30Po osiemdziesiątce przy konsolecieRzeczowniki na -ość, -stwo i -eż oraz zwroty o wieku
    3. Lesson 31Trzy pokolenia, jeden stółWyrażenia porównawcze: dawniej i dziś
    4. Lesson 32Projekt: rozmowa pokoleńPowtórka: nazwiska, etapy życia i porównania

Questions about this lesson

Jak napisać rozprawkę?
Postaw tezę, podaj argumenty z przykładami i zakończ wnioskiem. Wstęp przedstawia temat i twoje zdanie, rozwinięcie ma dwa albo trzy argumenty, każdy z przykładem, a zakończenie wraca do tezy. Argumenty łączą zwroty Po pierwsze…, Kolejnym argumentem jest…, a wniosek otwiera Reasumując…. W lekcji 15 metrów w 6 sekund uczniowie układają w kolejności akapity gotowej rozprawki.
Czym różni się teza od hipotezy w rozprawce?
Teza to twoje zdanie, hipoteza to pytanie, które sprawdzasz. Tezę stawiamy zdaniem Uważam, że… i w zakończeniu ją potwierdzamy. Hipoteza brzmi Czy rzeczywiście…?, a zakończenie odpowiada na nią: tak, nie albo częściowo. Hipoteza pasuje do tematów, w których argumenty po obu stronach są mocne, a autor chce je uczciwie zważyć.
Jakie zwroty pasują do rozprawki?
Do każdej części inne. We wstępie: Na wstępie warto zauważyć, że…, Uważam, że…. W rozwinięciu: Po pierwsze…, Za tą tezą przemawia…, Przykładem może być…, Kolejnym argumentem jest…. W zakończeniu: Reasumując…, Konkludując…, Z powyższych argumentów wynika, że…. Kontrargument wprowadza para Co prawda…, jednak….
Jakim przypadkiem rządzą „przemawiać za”, „świadczyć o”, „dowodzić” i „wynikać z”?
Narzędnikiem, miejscownikiem i dwa razy dopełniaczem. Za tą tezą przemawiają liczby; wyniki świadczą o siedzącym trybie życia; przykład dowodzi tej tezy; z badań wynika, że…. Przed zdaniem z że każdy z nich dostaje to w swoim przypadku: za tym, o tym, tego, z tego.
„Za tą tezą” czy „za tę tezę”?
W rozprawce poprawnie: za tą tezą przemawia…, z narzędnikiem. Przemawiać za czymś znaczy wspierać coś, a przyimek za w tym znaczeniu łączy się z narzędnikiem: za codziennym ruchem, za tą propozycją. Forma za tę tezę to częsty błąd, bo za z biernikiem występuje w innych zwrotach, np. dziękuję za pomoc.
Czy w zakończeniu rozprawki można dodać nowy argument?
Nie: zakończenie tylko zbiera argumenty i wraca do tezy. Nowy argument, nawet najmocniejszy, należy przenieść do rozwinięcia. Zdanie Reasumując, kolejnym argumentem jest… łączy dwie części, które powinny być osobno. W lekcji 15 metrów w 6 sekund ten błąd pojawia się w schemacie i jako zła rada w czacie z kolegą.
Czym rozprawka różni się od listu formalnego?
Rozprawka broni tezy, a list formalny załatwia sprawę z adresatem. W rozprawce autor stawia tezę, podaje argumenty z przykładami i kończy wnioskiem. List formalny ma adresata, zwrot Szanowni Państwo, prośbę albo informację i formułę Z wyrazami szacunku. Oba teksty pisze się stylem oficjalnym, więc zwroty argumentacji przydają się też w liście, np. w reklamacji.
Jak rozmawiać po polsku o WF-ie i ruchu?
Przydają się słowa o lekcjach, zdrowiu i wynikach. Uczeń, który nie ćwiczy, ma zwolnienie z WF-u, a ktoś, kto mało się rusza, prowadzi siedzący tryb życia. W sporcie mówimy pobić rekord, a o zwycięstwie decyduje czasem ułamek sekundy. W tej lekcji słowa te pojawiają się w szkolnej gazetce i w sporze o codzienny WF.
Jak uczyć pisania rozprawki na poziomie B2?
Od rozkładania gotowego tekstu do pisania własnego. Uczniowie najpierw sortują zwroty według części rozprawki, potem układają akapity w kolejności, a dopiero na końcu piszą sami. Pomaga temat, w którym mają własne doświadczenie, np. lekcje WF-u, i spór dwóch osób, z którego można wziąć argumenty. Tak zbudowana jest ta lekcja.
Czy są interaktywne ćwiczenia z pisania rozprawki?
Tak, warto zaczynać od zadań na przypadki i kolejność. Na tej stronie można wypróbować cztery części lekcji 15 metrów w 6 sekund: szkolną gazetkę z liczbami o WF-ie, nagranie sporu nauczycielki z ojcem ucznia, wybór przypadku po czasowniku argumentacji oraz czat z kolegą, który pisze rozprawkę. Dopasowanie akapitów i rozprawka z lukami są w pełnej lekcji.
Jaką pracę domową zadać do rozprawki?
Rozprawkę na temat bliski uczniom, z podanymi częściami. Pytanie o codzienny WF albo długość przerw pozwala sięgnąć po liczby i własne doświadczenie. Na edio.ai uczeń pisze rozprawkę o codziennym WF-ie i nagrywa wypowiedź w formie rozprawki o sporcie i matematyce, a nauczyciel ocenia oba zadania. Wzór pokazuje rozprawkę na inny temat.

Teach this lesson with your students

No credit card required