Japońskie muzeum nad Wisłą: za, zbyt, wystarczająco i na tyle z żeby
O tej lekcji
Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o konstrukcjach zbyt…, żeby i wystarczająco…, żeby: jak powiedzieć, że czegoś jest za dużo albo tyle, ile trzeba, i co z tego wynika, na przykładzie muzeum Manggha.
- Gramatyka
- Za / zbyt i wystarczająco / dość z żeby, na tyle…, że dla skutku, za dużo / zbyt wiele + dopełniacz i reguła podmiotu: ten sam daje bezokolicznik, inny formę na -ł.
- Temat
- Muzeum Manggha nad Wisłą, naprzeciwko Wawelu: kolekcja Feliksa Jasieńskiego, Nagroda Kioto Andrzeja Wajdy, falisty dach Araty Isozakiego i spór o nowe budynki w starych centrach.
- Zadania
- Artykuł i komentarze, rozmowa przy Wiśle i audycja o architekturze, schemat z pięcioma zadaniami, czat z ankieterką i debata z rolami.
Co jest w środku
Rozdział 1Na start: stare i nowe
Rozdział 2Czytamy: fala nad Wisłą
Rozdział 3Słuchamy: zbyt nowoczesny?
- Posłuchaj: Beata i Leon patrzą na muzeum MangghaSłuchanieWypróbuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
- Posłuchaj audycji radiowej o architekturzeSłuchanieOdblokuj
- Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
- Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
Rozdział 4Gramatyka: zbyt wysoki, żeby…
- Spójrz na schemat: za, zbyt, wystarczająco, na tyleSchemat gramatycznyWypróbuj
- Wybierz poprawne słowo: za dużo czy tyle, ile trzeba?Wybierz odpowiedźWypróbuj
- Uzupełnij zdania: połącz dwa zdania w jednoUzupełnij lukiOdblokuj
- Wybierz poprawną formę czasownika po żebyWybierz odpowiedźOdblokuj
- Uzupełnij zdania: za dużo, zbyt wiele + dopełniaczUzupełnij lukiOdblokuj
- Przeczytaj głos w debacie i wybierz poprawną opcjęWybierz odpowiedźOdblokuj
Rozdział 5Rozmawiamy: debata o nowym budynku
Rozdział 6Praca domowa
Opis budynku po polsku: słownictwo
Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.
+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek
- falisty dach
- bryła budynku
- drzeworyt
- zwój
- ceremonia parzenia herbaty
- makieta
- kontrowersyjny
Gramatyka: za, zbyt, wystarczająco, dość, na tyle + żeby
Zdania z żeby uczniowie już znają. Teraz łączą je ze słowami miary: za i zbyt znaczą „więcej, niż trzeba”, a wystarczająco i dość „tyle, ile trzeba”. Najważniejsza jest reguła podmiotu po żeby: ten sam podmiot daje bezokolicznik, inny podmiot formę na -ł.
Za, zbyt, wystarczająco, dość, na tyle + żeby
Mówimy, że czegoś jest za dużo albo tyle, ile trzeba, i co z tego wynika.
Ten sam podmiot czy inny?
Budynek jest zbyt nowoczesny, żeby pasować: pasuje albo nie sam budynek, więc bezokolicznik. Hotel stoi zbyt blisko Wawelu, żeby mieszkańcy go zaakceptowali: akceptują mieszkańcy, więc forma na -ł. Po żeby nie stawiamy ani czasu teraźniejszego, ani przyszłego.
Kto robi to, co jest po żeby?
| struktura | przykład | ten sam podmiot czy inny? |
|---|---|---|
| za / zbyt + przymiotnik / przysłówek + żeby + bezokolicznik | Budynek jest zbyt nowoczesny, żeby pasować do starego miasta. | ten sam: budynek (nie) pasuje |
| za / zbyt + przymiotnik / przysłówek + żeby + forma na -ł | Hotel stoi zbyt blisko Wawelu, żeby mieszkańcy go zaakceptowali. | inny: mieszkańcy (nie) akceptują |
| wystarczająco / dość + przymiotnik / przysłówek + żeby + bezokolicznik | Dach jest wystarczająco niski, żeby nie zasłaniać widoku. | ten sam: dach nie zasłania |
| wystarczająco / dość + przymiotnik / przysłówek + żeby + forma na -ł | Muzeum jest dość niskie, żeby Leon widział z okna Wawel. | inny: Leon widzi |
| na tyle + przymiotnik / przysłówek + że + zwykła forma czasownika | Budynek jest na tyle niski, że nie zasłania widoku. | skutek: po że zwykłe zdanie, np. zasłania, zasłaniał, zasłaniałby |
| na tyle + przymiotnik / przysłówek + żeby + bezokolicznik / forma na -ł | Projekt musi być na tyle dobry, żeby mieszkańcy go zaakceptowali. | jak wyżej: ten sam → bezokolicznik, inny → forma na -ł |
Za dużo czy tyle, ile trzeba?
Wieżowiec jest za wysoki, żeby stać przy Rynku znaczy, że nie powinien tam stać. Muzeum jest wystarczająco niskie, żeby stać naprzeciwko Wawelu znaczy, że może. Przed przymiotnikiem stoi przysłówek wystarczająco, nigdy przymiotnik wystarczający.
za / zbyt: więcej, niż trzeba
- Wieżowiec jest za wysoki, żeby stać przy Rynku.
- Jest bardzo wysoki, więc nie powinien tam stać.
wystarczająco / dość: tyle, ile trzeba
- Muzeum jest wystarczająco niskie, żeby stać naprzeciwko Wawelu.
- Jest niskie, więc może tam stać.
Za dużo, zbyt wiele + dopełniacz
Po za dużo i zbyt wiele rzeczownik stoi w dopełniaczu, a czasownik w 3. osobie liczby pojedynczej: W centrum stoi zbyt wiele nowych wieżowców, Przy zabytkach jest za dużo szkła. Dalej może iść żeby z tą samą regułą podmiotu.
| struktura | przykład | uwaga |
|---|---|---|
| za dużo / zbyt dużo + dopełniacz | Pod oknami było za dużo ciężarówek. | ciężarówki → ciężarówek (Kogo? Czego?) |
| za wiele / zbyt wiele + dopełniacz | W centrum stoi zbyt wiele nowych wieżowców. | czasownik w 3. osobie liczby pojedynczej: stoi, jest, było |
| za dużo + dopełniacz liczby pojedynczej | Przy zabytkach jest za dużo szkła. | szkło → szkła |
| za dużo + dopełniacz + żeby | Było za dużo hałasu, żeby Leon mógł spać. | po żeby: ta sama reguła co wyżej |
Na tyle…, że: skutek
Na tyle z że opisuje skutek, a po że stoi zwykłe zdanie: Jest na tyle niski, że nie zasłania widoku na Wawel. Z żeby wyraża cel albo warunek: Nowy budynek musi być na tyle dobry, żeby mieszkańcy go zaakceptowali.
- Budynek jest zbyt nowoczesny, żeby pasować do starego Krakowa.
- Jest na tyle niski, że nie zasłania widoku na Wawel.
- Budynek jest wystarczająco skromny, żeby wpisywać się w otoczenie.
- Widziałem plac budowy i za dużo ciężarówek pod oknami.
- Wieżowiec byłby zbyt wysoki, żeby ktokolwiek go zaakceptował.inny podmiot (ktokolwiek) → forma na -ł
- Nowy budynek musi być na tyle dobry, żeby mieszkańcy go zaakceptowali.
By zamiast żeby i typowe błędy
W tekstach pisanych zamiast żeby często pojawia się by, a zbyt brzmi bardziej oficjalnie niż za. Typowe błędy to zbyt nowoczesny dla pasować, za dużo turyści i żeby turyści go zauważą.
Uwaga!
za i zbyt znaczą to samo, zbyt brzmi bardziej oficjalnie. W tekstach pisanych zamiast żeby często jest by: …, by nie zasłaniać widoku. dość bez żeby znaczy zwykle „raczej”: Dach jest dość niski (= raczej niski). A w debacie za + narzędnik znaczy „popieram”: Jestem za nowym muzeum.
Typowe błędy
Budynek jest zbyt nowoczesny dla pasować do starego miasta.
Budynek jest zbyt nowoczesny, żeby pasować do starego miasta.
po za / zbyt + przymiotnik: żeby, nie dla
Przy Wawelu jest za dużo turyści.
Przy Wawelu jest za dużo turystów.
za dużo + dopełniacz
Dach jest wystarczający niski, żeby nie zasłaniać widoku.
Dach jest wystarczająco niski, żeby nie zasłaniać widoku.
przed przymiotnikiem: wystarczająco (przysłówek)
Ten mały budynek jest za skromny, żeby turyści go zauważą.
Ten mały budynek jest za skromny, żeby turyści go zauważyli.
po żeby: forma na -ł, nie czas przyszły
Więcej lekcji z tej gramatyki: Przymiotniki – lekcje i ćwiczenia · Spójniki i zdania złożone – lekcje i ćwiczenia
Zbyt, wystarczająco, na tyle – ćwiczenia online
Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.
Co jest w lekcji
- 14 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
- 2 gry
- 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
- 1 autentyczny dokument
- 1 artykuł
- 1 schemat gramatyczny
- 1 zestaw fiszek
- 2 nagrania
- 1 obrazek
- 2 transkrypcje
Główne cele tej lekcji:
- powiedzieć, że czegoś jest za dużo, żeby coś było możliwe: Budynek jest zbyt nowoczesny, żeby pasować do starego Krakowa.
- powiedzieć, że czegoś jest tyle, ile trzeba: Budynek jest wystarczająco skromny, żeby wpisywać się w otoczenie.
- opisać skutek konstrukcją na tyle…, że: Jest na tyle niski, że nie zasłania widoku na Wawel.
- wybrać po żeby bezokolicznik albo formę na -ł: Projekt musi być na tyle dobry, żeby mieszkańcy go zaakceptowali.
- zabrać głos w debacie o nowym budynku w starym centrum: W centrum stoi zbyt wiele nowych wieżowców.
To lekcja 27 kursu Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo, trzecia w dziale Budynki i dziedzictwo. Zdania z żeby znane od kursu B1.1 dostają tu słowa miary, a słownictwo z lekcji 25 i 26 pomaga opisywać budynki. Spór o nowoczesny gmach naprzeciwko Wawelu sam podsuwa zdania typu zbyt nowoczesny, żeby… i na tyle niski, że…. Lekcja 28 to projekt, który powtarza cały dział.
Na start uczniowie kręcą kołem z pytaniami o stare i nowe budynki i poznają dziesięć słów, od bryły budynku po makietę. Czytają artykuł o historii muzeum i komentarze o nowej architekturze w starych miastach. Słuchają rozmowy architektki z mieszkańcem, który z czasem zmienił zdanie, oraz audycji radiowej. Po schemacie wybierają słowa, łączą zdania, dobierają formę po żeby i dopełniacz, a potem odpowiadają ankieterce z urzędu i prowadzą debatę z rolami z pudełka.
Praca domowa składa się z czterech zadań. Wybór poprawnego zdania i dopasowanie słów są sprawdzane automatycznie, a oficjalny e-mail do urzędu i nagranie głosu w debacie ocenia nauczyciel.
- Gramatyka:
- za / zbyt + przymiotnik, żeby… · wystarczająco / dość…, żeby… · za dużo / zbyt wiele + dopełniacz · na tyle…, że / żeby…
- Temat:
- architektura · muzeum · Kraków · Japonia · dziedzictwo · Muzeum Manggha
Wskazówki dla nauczyciela
- Pokaż różnicę na jednym zdaniu: Dach jest za niski i Dach jest wystarczająco niski. Zapytaj, w której sytuacji to dobra wiadomość, a w której zła.
- Poproś o zaznaczanie podmiotów kolorami: jeden kolor przed żeby, drugi po nim. Gdy kolory się zgadzają, uczeń wybiera bezokolicznik, gdy są różne, formę na -ł.
- Rozdaj role do debaty dzień wcześniej, żeby każda osoba miała czas przygotować dwie minuty wystąpienia. Moderator pilnuje, by głosy „tak” i „nie” padały na zmianę.
- Odwołaj się do miast uczniów: niech każda osoba znajdzie u siebie budynek, który jest zbyt…, żeby…, i taki, który jest na tyle…, że…. To gotowy materiał na e-mail do urzędu.
- Zwróć uwagę na dość bez żeby: Dach jest dość niski znaczy „raczej niski”. Z żeby słowo dość znaczy już „wystarczająco”.
Podoba ci się?
Poprowadź całą lekcję w edio
27 ćwiczeń w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.
Zacznij okres próbny
7 dni za darmo, bez karty płatniczej.
Otwórz lekcję
Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.
Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową
Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.
Cały kurs: Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo
32 lekcje polskiego na poziomie B2, część druga, tylko po polsku, dla uczniów po kursie B2.1. Każda lekcja to osobna sytuacja z prawdziwym tłem: Uniwersytet Jagielloński, majówka, 21 postulatów z 1980 roku, prima aprilis, Czyste Tatry, Orliki, muzeum Manggha i najczęstsze polskie nazwiska. Po kursie uczniowie streszczają tekst, relacjonują cudze słowa, piszą hasło do encyklopedii i rozprawkę, sprawdzają wiarygodność wiadomości i dobierają styl do sytuacji. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a znaczenie słów pokazują obrazki i polskie definicje.Zobacz kurs
Moduł 1 Nauka na nowo
Uniwersytet Jagielloński, leśne przedszkole, ogród na dachu BUW-u, formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty i skrótowce
Lekcja 1Od 1364 roku: najstarsza polska uczelniaFormy potoczne: podstawówka, akademik, uniwerek
Lekcja 2Lekcje pod drzewamiPrzyimki złożone w stylu urzędowym
Lekcja 3Ogród na dachu BUW-uSkróty i skrótowce: kropka, wymowa, odmiana
Lekcja 4Projekt: nowe miejsce do naukiPowtórka: formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty
Moduł 2 Praca i odpoczynek
majówka, praca zdalna, Reszel i miasta Cittaslow, wyspać się i nagadać się, teza i kontrargument, debata oksfordzka
Lekcja 5Majówka: sztuka długiego weekenduCzasowniki na-…się i wy-…się: robić coś do woli
Lekcja 6Praca z domu czy z biura?Zwroty do dyskusji: trudno zaprzeczyć, nie sposób nie zauważyć
Lekcja 7Zwolnij w ReszluOdpieramy twierdzenie: nie…, lecz…; nie tyle…, ile…; zamiast
Lekcja 8Projekt: debata oksfordzkaPowtórka: na-…się, zwroty do dyskusji, odpieranie tezy
Moduł 3 Momenty przełomowe
21 postulatów z 1980 roku, prawa wyborcze kobiet, przystąpienie do Unii Europejskiej, styl nominalny, hasło do encyklopedii
Lekcja 921 postulatów na drewnianych tablicachStyl nominalny: rzeczownik odczasownikowy z dopełniaczem
Lekcja 101918: kobiety idą do urnStyl nominalny: co zostaje po rzeczowniku i kto działa
Lekcja 111 maja 2004: nowy rozdziałCzasowniki wydarzeń i daty w haśle encyklopedycznym
Lekcja 12Projekt: hasło do encyklopediiPowtórka: styl nominalny, czasowniki wydarzeń i daty
Moduł 4 Media i prawda
pierwsza polska gazeta, sprawdzanie faktów, żarty na prima aprilis, nazwy zawodów, przedrostki nie- i dez-, nagłówki
Lekcja 13Kraków, 1661: pierwsza polska gazetaSłowotwórstwo: nazwy osób, formy żeńskie i dziedziny
Lekcja 14Fakt czy fejk?Słowotwórstwo: przedrostki nie-, bez-, dez-, anty-, pseudo- i -ość
Lekcja 15Prima aprilis!Język nagłówków: rzeczownik, imiesłów i czas teraźniejszy
Lekcja 16Projekt: Sprawdzam!Powtórka: słowotwórstwo, przedrostki i język nagłówków
Moduł 5 Podróże, które coś dają
Kraina Otwartych Okiennic, Czyste Tatry, Europejski Korpus Solidarności, przysłowia, frazeologia, język perswazji
Lekcja 17Otwarte okiennice: gościna na PodlasiuPrzysłowia o gościach i domu
Lekcja 18Zostaw tylko ślady butówZwiązki frazeologiczne o odpowiedzialności
Lekcja 19Rok, który coś zmieniaJęzyk perswazji: pytania retoryczne i zwroty do odbiorcy
Lekcja 20Projekt: podróż, która coś zostawiaPowtórka działu: przysłowia, frazeologizmy i perswazja
Moduł 6 Sport i społeczeństwo
Orliki, medal olimpijski na aukcji, wspinaczka na czas, streszczenie, czasowniki relacjonujące, rozprawka
Moduł 7 Budynki i dziedzictwo
odbudowa Starego Miasta, podziemia Tarnowskich Gór, muzeum Manggha, odbudować i nadbudować, przymiotniki złożone, zbyt…, żeby
Lekcja 25Cegła po cegleCzasowniki z przedrostkami od budować i ich aspekt
Lekcja 26Srebro, woda i tunelePrzymiotniki złożone: pisownia razem i z łącznikiem
Lekcja 27 · tutaj jesteśJapońskie muzeum nad WisłąZa, zbyt, wystarczająco, dość, na tyle + żeby
Lekcja 28Projekt: dzień otwarty naszej kamienicyPowtórka: przedrostki, przymiotniki złożone i zbyt…, żeby
Moduł 8 Pokolenia
najczęstsze nazwiska, DJ Wika, niedzielny obiad trzech pokoleń, młodość i młodzież, porównania, wywiad ze starszą osobą
Lekcja 29Kowalski, Nowak, WiśniewskiPolskie nazwiska: typy, formy żeńskie, przypadki i rodzina
Lekcja 30Po osiemdziesiątce przy konsolecieRzeczowniki na -ość, -stwo i -eż oraz zwroty o wieku
Lekcja 31Trzy pokolenia, jeden stółWyrażenia porównawcze: dawniej i dziś
Lekcja 32Projekt: rozmowa pokoleńPowtórka: nazwiska, etapy życia i porównania



