Wypróbuj za darmoWypróbuj

Projekt: hasło do encyklopedii – powtórka: rzeczownik odczasownikowy, nastąpiło i daty

Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców, w której rzeczownik odczasownikowy, czasowniki wydarzeń i daty wracają w haśle do encyklopedii, a uczeń pisze własne hasło o punkcie zwrotnym.

Gramatyka
Bez nowej gramatyki: frazy nominalne (wywieszenie tablic na bramie, przekazanie tablic muzeum, ukrycie oryginałów przez konserwatora), nastąpiło, doszło do i daty ze skrótem r.
Temat
Muzeum miejskie tworzy encyklopedię „Punkty zwrotne”. Zuza i Bartek, wolontariusze muzeum, piszą hasło o 21 postulatach z 1980 roku i poprawiają swoje wersje robocze.
Zadania
Ogłoszenie muzeum i gotowe hasło, rozmowa nad wersjami roboczymi, powtórka w pięciu zadaniach, szablon hasła, wybór zdań do jego części i czat z Bartkiem.

Co jest w środku

  1. Rozdział 1Na start: piszemy encyklopedię

    • ObrazekOdblokuj
    • Zakręć kołem i odpowiedz: encyklopedie, muzea i tyZakręć kołemOdblokuj
    • Posłuchaj i zapamiętaj nowe słowaSłownictwoWypróbuj
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoWybierz według obrazkaOdblokuj

  2. Rozdział 2Czytamy: hasło Zuzy i Bartka

    • Przeczytaj ogłoszenie muzeum dla wolontariuszyAutentyczny dokumentWypróbuj
    • Przeczytaj hasło Zuzy i BartkaArtykułOdblokuj
    • Przeczytaj ogłoszenie i hasło. Wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
    • Posortuj: o czym jest ta część hasła?Posortuj w kolumnyOdblokuj

  3. Rozdział 3Słuchamy: wersje robocze

    • Posłuchaj: Zuza i Bartek poprawiają swoje wersje roboczeSłuchanieWypróbuj
    • Transkrypcja dla nauczycielaOdblokuj
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizOdblokuj

  4. Rozdział 4Powtórka: co już umiesz?

    • Czy pamiętasz? Wybierz odpowiedźQuizOdblokuj
    • Czy zdanie jest poprawne? Wybierz: prawda czy fałszPrawda czy fałszOdblokuj
    • Posortuj: kto to zrobił?Posortuj w kolumnyWypróbuj
    • Uzupełnij wiadomość Zuzy w czacie wolontariuszyUzupełnij lukiOdblokuj
    • Znajdź pary: pytanie i odpowiedźMemoryOdblokuj

  5. Rozdział 5Twój projekt: piszę hasło

    • Przeciągnij słowa: szablon twojego hasłaPrzeciągnij i upuśćOdblokuj
    • Wybierz najlepsze zdanie do każdej części hasłaQuizOdblokuj
    • Wybierz poprawne odpowiedzi: piszesz hasło z BartkiemCzatWypróbuj

  6. Rozdział 6Praca domowa

    • Napisz hasło do encyklopedii: punkt zwrotny w twoim krajuPisanie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Nagraj odpowiedź: twoje hasło w wersji audioMówienie, sprawdza nauczycielOdblokuj
    • Dopasuj słowa do definicjiPołącz w paryOdblokuj

22 ćwiczenia w 6 rozdziałach. Zacznij 7-dniowy okres próbny, by otworzyć wszystkie, skopiować dowolną część do własnych lekcji i poprowadzić lekcję na żywo.

Słownictwo

Słowa i wyrażenia z lekcji (10), w edio każde z obrazkiem i nagraniem.

+7 w lekcji, z obrazkami i nagraniamiWięcej słówek

  • przypis
  • wersja robocza
  • archiwum
  • punkt zwrotny
  • dopisać
  • opracować
  • uporządkować

Gramatyka: powtórka: styl nominalny, czasowniki wydarzeń i daty

Projekt kończy dział Momenty przełomowe i nie wprowadza nowej gramatyki, dlatego nie ma w nim schematu. Uczeń powtarza wszystko, czego potrzebuje dobre hasło encyklopedyczne: frazy z rzeczownikiem odczasownikowym, przypadki po nich, czasowniki wydarzeń i daty. Każde zadanie powtórki łączy materiał co najmniej dwóch lekcji.

Biernik w dopełniacz, czyli lekcja 9

Najwięcej fraz w haśle opiera się na zasadzie z lekcji 9: biernik z czasownika przechodzi po rzeczowniku odczasownikowym w dopełniacz. W nagraniu Zuza przerabia w ten sposób czasowniki z wersji roboczej Bartka, która brzmiała jak opowiadanie.

  • wywiesić tablice → wywieszenie tablic na bramie
  • Bartek skończył w archiwum sprawdzanie wszystkich dat.
  • Zuza zaproponowała zamianę czasowników na rzeczowniki.

Celownik zostaje, wykonawca idzie z przez

Z lekcji 10 wraca celownik po rzeczowniku i wykonawca z przez. Bartek wyłapuje u Zuzy dopełniacz w miejscu celownika: z nim muzeum wyglądało na właściciela tablic.

  • przekazanie tablic Centralnemu Muzeum Morskiemu
  • ukrycie oryginałów przez konserwatora zabytków
  • udział wolontariuszy w projekcie

Nastąpiło, doszło do, odbyło się

Z lekcji 11 wracają czasowniki wydarzeń i ich zgoda z podmiotem. Zuza pisze najpierw nastąpiło ich powrót, a Bartek przypomina, że powrót to rodzaj męski.

  • Po latach nastąpił ich powrót do muzeum.
  • Do spisania postulatów doszło kilka dni później.
  • Podpisanie porozumienia odbyło się 31 sierpnia 1980 r.

Daty i przypis

Hasło zapisuje daty ze skrótem r., a wersja audio czyta je liczebnikami porządkowymi. Wątpliwości autorzy wyjaśniają w przypisie: źródła podają różne dni spisania postulatów, więc w haśle nie ma dokładnej daty.

  • 14 sierpnia 1980 r. → czternastego sierpnia tysiąc dziewięćset osiemdziesiątego roku
  • w 1981 r. → w tysiąc dziewięćset osiemdziesiątym pierwszym roku

Więcej lekcji z tej gramatyki: Rzeczownik odczasownikowy – lekcje i ćwiczenia · Formy pisemne – lekcje i ćwiczenia

Powtórka stylu nominalnego – ćwiczenia online

Wypróbuj je tutaj: to te same ćwiczenia, które twoi uczniowie robią w edio.

Więcej ćwiczeń

Co jest w lekcji

  • 12 ćwiczeń sprawdzanych automatycznie
  • 2 gry
  • 2 zadania sprawdzane przez nauczyciela
  • 1 autentyczny dokument
  • 1 artykuł
  • 1 zestaw fiszek
  • 1 nagranie
  • 1 obrazek
  • 1 transkrypcja

Główne cele tej lekcji:

  • zacząć hasło od nazwy, myślnika i definicji: 21 postulatów – lista żądań strajkujących w Stoczni Gdańskiej
  • zamienić zdania z czasownikami na frazy nominalne: spisali postulaty → do spisania postulatów doszło kilka dni później
  • zachować celownik i dodać wykonawcę z przez: przekazanie tablic Centralnemu Muzeum Morskiemu, ukrycie oryginałów przez konserwatora
  • uzgodnić czasownik wydarzenia z podmiotem i zapisać datę: Po latach nastąpił ich powrót do muzeum, 31 sierpnia 1980 r.
  • napisać i nagrać własne hasło o punkcie zwrotnym, np. Otwarcie centralnego odcinka linii nastąpiło w marcu 2015 r.

To lekcja 12 kursu Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo i projekt, który zamyka dział Momenty przełomowe. Powtarza styl nominalny z lekcji 9, celownik i wykonawcę z przez z lekcji 10 oraz czasowniki wydarzeń i daty z lekcji 11. Hasło do encyklopedii potrzebuje wszystkich tych form naraz, a jego temat, czyli tablice z 21 postulatami, uczniowie znają z lekcji 9. Lekcja 13 otwiera dział Media i prawda historią pierwszej polskiej gazety.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o encyklopedie i muzea, poznają dziesięć słów z obrazkami, od akapitu po punkt zwrotny, i dobierają je do zdjęć. Czytają ogłoszenie muzeum, które szuka wolontariuszy do pisania haseł, i gotowe hasło Zuzy i Bartka, a potem sortują jego treść według części. W nagraniu oboje poprawiają nawzajem swoje wersje robocze. W rozdziale powtórkowym czekają quiz, zdania do oceny, sortowanie, wiadomość Zuzy do uzupełnienia i karty z pytaniami do łączenia w pary. Na koniec uczeń uzupełnia szablon hasła, wybiera najlepsze zdania do jego części i pomaga Bartkowi na czacie przy haśle o strefie Schengen.

Praca domowa ma trzy zadania. Dopasowanie słów do definicji jest sprawdzane automatycznie, a własne hasło o punkcie zwrotnym w historii kraju ucznia i jego wersję audio, nagraną jak dla muzeum, ocenia nauczyciel.

Gramatyka:
powtórka · styl nominalny: wywieszenie tablic · przekazanie tablic muzeum, przez + biernik · nastąpiło, doszło do, daty w haśle
Temat:
hasło encyklopedyczne · historia · Gdańsk · muzeum · wolontariat · projekt

Wskazówki dla nauczyciela

  • Zacznij od definicji w jednym zdaniu: niech każda osoba powie, o czym będzie jej hasło, w formie nazwa – co, gdzie i kiedy. Reszta tekstu rośnie potem wokół tej linijki.
  • Zorganizuj poprawki w parach, jak u Zuzy i Bartka: jedna osoba szuka zbyt wielu czasowników, druga złych przypadków po rzeczownikach. Potem niech zamienią się rolami.
  • Wybierz punkt zwrotny z dobrym skutkiem: nowe prawo, most, uczelnia czy metro sprawdzą się lepiej niż wydarzenia, o które grupa może się pokłócić. Hasło ma być rzeczowe, bez opinii autora.
  • Sprawdź daty dwa razy: raz w zapisie (31 sierpnia 1980 r.), raz na głos przed nagraniem. Przy czytaniu dat najczęściej myli się końcówka roku.

Podoba ci się?

Poprowadź całą lekcję w edio

22 ćwiczenia w 6 rozdziałach, gotowe do prowadzenia. edio to platforma online dla szkół językowych i nauczycieli: gotowe interaktywne lekcje, zajęcia na żywo, prace domowe i postępy uczniów w jednym miejscu.

  1. Zacznij okres próbny

    7 dni za darmo, bez karty płatniczej.

  2. Otwórz lekcję

    Znajdziesz ją w bibliotece gotowych lekcji (621). Prowadź ją tak, jak jest, albo skopiuj dowolny rozdział do własnych lekcji.

  3. Prowadź na żywo albo zadaj jako pracę domową

    Uczniowie pracują na własnych kontach, w synchronizacji z tobą podczas lekcji, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Wypróbuj za darmo przez 7 dni

Cały kurs: Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo

32 lekcje polskiego na poziomie B2, część druga, tylko po polsku, dla uczniów po kursie B2.1. Każda lekcja to osobna sytuacja z prawdziwym tłem: Uniwersytet Jagielloński, majówka, 21 postulatów z 1980 roku, prima aprilis, Czyste Tatry, Orliki, muzeum Manggha i najczęstsze polskie nazwiska. Po kursie uczniowie streszczają tekst, relacjonują cudze słowa, piszą hasło do encyklopedii i rozprawkę, sprawdzają wiarygodność wiadomości i dobierają styl do sytuacji. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a znaczenie słów pokazują obrazki i polskie definicje.Zobacz kurs

  1. Moduł 1 Nauka na nowo

    Uniwersytet Jagielloński, leśne przedszkole, ogród na dachu BUW-u, formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty i skrótowce

    1. Lekcja 1Od 1364 roku: najstarsza polska uczelniaFormy potoczne: podstawówka, akademik, uniwerek
    2. Lekcja 2Lekcje pod drzewamiPrzyimki złożone w stylu urzędowym
    3. Lekcja 3Ogród na dachu BUW-uSkróty i skrótowce: kropka, wymowa, odmiana
    4. Lekcja 4Projekt: nowe miejsce do naukiPowtórka: formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty

  2. Moduł 2 Praca i odpoczynek

    majówka, praca zdalna, Reszel i miasta Cittaslow, wyspać się i nagadać się, teza i kontrargument, debata oksfordzka

    1. Lekcja 5Majówka: sztuka długiego weekenduCzasowniki na-…się i wy-…się: robić coś do woli
    2. Lekcja 6Praca z domu czy z biura?Zwroty do dyskusji: trudno zaprzeczyć, nie sposób nie zauważyć
    3. Lekcja 7Zwolnij w ReszluOdpieramy twierdzenie: nie…, lecz…; nie tyle…, ile…; zamiast
    4. Lekcja 8Projekt: debata oksfordzkaPowtórka: na-…się, zwroty do dyskusji, odpieranie tezy

  3. Moduł 3 Momenty przełomowe

    21 postulatów z 1980 roku, prawa wyborcze kobiet, przystąpienie do Unii Europejskiej, styl nominalny, hasło do encyklopedii

    1. Lekcja 921 postulatów na drewnianych tablicachStyl nominalny: rzeczownik odczasownikowy z dopełniaczem
    2. Lekcja 101918: kobiety idą do urnStyl nominalny: co zostaje po rzeczowniku i kto działa
    3. Lekcja 111 maja 2004: nowy rozdziałCzasowniki wydarzeń i daty w haśle encyklopedycznym
    4. Lekcja 12 · tutaj jesteśProjekt: hasło do encyklopediiPowtórka: styl nominalny, czasowniki wydarzeń i daty

  4. Moduł 4 Media i prawda

    pierwsza polska gazeta, sprawdzanie faktów, żarty na prima aprilis, nazwy zawodów, przedrostki nie- i dez-, nagłówki

    1. Lekcja 13Kraków, 1661: pierwsza polska gazetaSłowotwórstwo: nazwy osób, formy żeńskie i dziedziny
    2. Lekcja 14Fakt czy fejk?Słowotwórstwo: przedrostki nie-, bez-, dez-, anty-, pseudo- i -ość
    3. Lekcja 15Prima aprilis!Język nagłówków: rzeczownik, imiesłów i czas teraźniejszy
    4. Lekcja 16Projekt: Sprawdzam!Powtórka: słowotwórstwo, przedrostki i język nagłówków

  5. Moduł 5 Podróże, które coś dają

    Kraina Otwartych Okiennic, Czyste Tatry, Europejski Korpus Solidarności, przysłowia, frazeologia, język perswazji

    1. Lekcja 17Otwarte okiennice: gościna na PodlasiuPrzysłowia o gościach i domu
    2. Lekcja 18Zostaw tylko ślady butówZwiązki frazeologiczne o odpowiedzialności
    3. Lekcja 19Rok, który coś zmieniaJęzyk perswazji: pytania retoryczne i zwroty do odbiorcy
    4. Lekcja 20Projekt: podróż, która coś zostawiaPowtórka działu: przysłowia, frazeologizmy i perswazja

  6. Moduł 6 Sport i społeczeństwo

    Orliki, medal olimpijski na aukcji, wspinaczka na czas, streszczenie, czasowniki relacjonujące, rozprawka

    1. Lekcja 21Orlik w każdej gminieStreszczenie: zwroty, przypadki i skracanie
    2. Lekcja 22Złoto na aukcjiCzasowniki relacjonujące i ich przypadki
    3. Lekcja 2315 metrów w 6 sekundRozprawka: części i czasowniki argumentacji
    4. Lekcja 24Projekt: rozprawka na konkursPowtórka działu: streszczenie, relacja i rozprawka

  7. Moduł 7 Budynki i dziedzictwo

    odbudowa Starego Miasta, podziemia Tarnowskich Gór, muzeum Manggha, odbudować i nadbudować, przymiotniki złożone, zbyt…, żeby

    1. Lekcja 25Cegła po cegleCzasowniki z przedrostkami od budować i ich aspekt
    2. Lekcja 26Srebro, woda i tunelePrzymiotniki złożone: pisownia razem i z łącznikiem
    3. Lekcja 27Japońskie muzeum nad WisłąZa, zbyt, wystarczająco, dość, na tyle + żeby
    4. Lekcja 28Projekt: dzień otwarty naszej kamienicyPowtórka: przedrostki, przymiotniki złożone i zbyt…, żeby

  8. Moduł 8 Pokolenia

    najczęstsze nazwiska, DJ Wika, niedzielny obiad trzech pokoleń, młodość i młodzież, porównania, wywiad ze starszą osobą

    1. Lekcja 29Kowalski, Nowak, WiśniewskiPolskie nazwiska: typy, formy żeńskie, przypadki i rodzina
    2. Lekcja 30Po osiemdziesiątce przy konsolecieRzeczowniki na -ość, -stwo i -eż oraz zwroty o wieku
    3. Lekcja 31Trzy pokolenia, jeden stółWyrażenia porównawcze: dawniej i dziś
    4. Lekcja 32Projekt: rozmowa pokoleńPowtórka: nazwiska, etapy życia i porównania

Pytania o tę lekcję

Jak używać rzeczowników odczasownikowych w tekście oficjalnym?
W miejscu całego zdania z czasownikiem, jako podmiot albo dopełnienie. Zamiast Strajkujący wywiesili tablice na bramie piszemy Wywieszenie tablic na bramie umożliwiło przechodniom zapoznanie się z żądaniami. Taki tekst jest krótszy i bezosobowy, więc pasuje do encyklopedii, raportu czy pisma do urzędu. Nie warto jednak przesadzać: zdanie złożone z samych rzeczowników trudno zrozumieć.
Jakie błędy pojawiają się we frazach z rzeczownikiem odczasownikowym?
Najczęściej zostaje biernik albo ginie celownik. Typowe formy to wywieszenie tablice zamiast wywieszenie tablic oraz przekazanie tablic Centralnego Muzeum Morskiego zamiast Centralnemu Muzeum Morskiemu. Trzeci błąd dotyczy czasownika: nastąpiło ich powrót zamiast nastąpił. W lekcji Projekt: hasło do encyklopedii na edio.ai wszystkie trzy wracają w rozmowie i w powtórce.
Jak zapisać wykonawcę czynności przy rzeczowniku odczasownikowym?
Wyrażeniem z przez, gdy fraza ma już dopełnienie. Konserwator ukrył oryginały daje ukrycie oryginałów przez konserwatora, a UNESCO wpisało tablice na listę daje wpisanie tablic na listę przez UNESCO. Bez dopełnienia wystarczy dopełniacz: powrót tablic do muzeum, udział wolontariuszy w projekcie.
Mówi się „nastąpiło powrót” czy „nastąpił powrót”?
Poprawnie: nastąpił powrót, bo powrót jest rodzaju męskiego. Czasowniki wydarzeń w czasie przeszłym zgadzają się z podmiotem: powrót nastąpił, zmiana nastąpiła, przekazanie nastąpiło. O pomyłkę łatwo, gdy w tekście dominują nijakie rzeczowniki na -nie. Przed wyborem formy warto więc zapytać: on, ona czy ono?
Co to jest przypis i kiedy go dodać?
To dodatkowa uwaga albo źródło pod tekstem. W tekście zaznacza się go cyfrą w górnym indeksie, np. ¹, a samą uwagę umieszcza się na dole strony albo na końcu tekstu. W haśle encyklopedycznym przydaje się, gdy źródła podają różne daty albo trzeba wskazać, skąd pochodzi liczba. W lekcji Projekt: hasło do encyklopedii autorzy wyjaśniają w przypisie, dlaczego nie podają dokładnego dnia.
Co znaczy „wersja robocza”?
To niegotowy tekst, nad którym autor jeszcze pracuje. Mówimy napisać wersję roboczą i poprawić wersję roboczą, a przy pracy z tekstem przydają się też czasowniki dopisać, opracować i uporządkować. Te słowa, razem z akapitem, przypisem i punktem zwrotnym, należą do nowych słów lekcji, z obrazkami i polskimi definicjami.
Jak przeprowadzić projekt pisania hasła encyklopedycznego?
Podziel pracę na wzór, poprawki i własny tekst. Uczniowie czytają gotowe hasło, słuchają, jak dwie osoby poprawiają swoje wersje robocze, a potem wypełniają szablon: definicja, tło, przebieg, znaczenie i przypis. Dopiero wtedy piszą hasło o pozytywnym punkcie zwrotnym w historii swojego kraju. Nagranie tego hasła pozwala przy okazji powtórzyć czytanie dat.
Jak ocenić hasło encyklopedyczne napisane przez ucznia?
Najpierw formę gatunku, potem gramatykę. Czy pierwsze zdanie to nazwa, myślnik i definicja? Czy fakty idą po kolei, a w tekście nie ma opinii? Potem warto sprawdzić frazy nominalne, przypadki po nich i formy czasowników wydarzeń. W lekcji Projekt: hasło do encyklopedii takie hasło i jego wersję audio ocenia nauczyciel, a przykład o warszawskim metrze pokazuje oczekiwany poziom.
Czy projekt z hasłem encyklopedycznym da się zrobić na zajęciach indywidualnych?
Tak, lektor przejmuje wtedy rolę drugiego autora. Uczeń pisze wersję roboczą, lektor ją poprawia, a potem uczeń poprawia tekst lektora i szuka w nim złych przypadków. Czat z Bartkiem uczeń przechodzi samodzielnie, wybierając odpowiedzi, a w edio pracuje na własnym koncie zsynchronizowanym z ekranem lektora.
Czy są interaktywne ćwiczenia z powtórką stylu nominalnego?
Tak, zwłaszcza zadania łączące materiał z kilku lekcji. Na tej stronie można bez konta wypróbować cztery części lekcji: ogłoszenie muzeum dla wolontariuszy, rozmowę Zuzy i Bartka nad wersjami roboczymi, sortowanie fraz według tego, kto wykonuje czynność, oraz czat, w którym piszesz hasło z Bartkiem. Gotowe hasło, reszta powtórki i praca domowa są w pełnej lekcji.
Odblokuj całą lekcję

Poprowadź tę lekcję ze swoimi uczniami

Umów prezentacjęWypróbuj za darmo

Bez karty płatniczej