Sign up for freeSign up

Projekt: hasło do encyklopedii – powtórka: rzeczownik odczasownikowy, nastąpiło i daty

Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców, w której rzeczownik odczasownikowy, czasowniki wydarzeń i daty wracają w haśle do encyklopedii, a uczeń pisze własne hasło o punkcie zwrotnym.

Grammar
Bez nowej gramatyki: frazy nominalne (wywieszenie tablic na bramie, przekazanie tablic muzeum, ukrycie oryginałów przez konserwatora), nastąpiło, doszło do i daty ze skrótem r.
Topic
Muzeum miejskie tworzy encyklopedię „Punkty zwrotne”. Zuza i Bartek, wolontariusze muzeum, piszą hasło o 21 postulatach z 1980 roku i poprawiają swoje wersje robocze.
Activities
Ogłoszenie muzeum i gotowe hasło, rozmowa nad wersjami roboczymi, powtórka w pięciu zadaniach, szablon hasła, wybór zdań do jego części i czat z Bartkiem.

What's inside

  1. Chapter 1Na start: piszemy encyklopedię

    • PictureUnlock
    • Zakręć kołem i odpowiedz: encyklopedie, muzea i tySpin the wheelUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj nowe słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Czytamy: hasło Zuzy i Bartka

    • Przeczytaj ogłoszenie muzeum dla wolontariuszyReal-life documentTry it
    • Przeczytaj hasło Zuzy i BartkaArticleUnlock
    • Przeczytaj ogłoszenie i hasło. Wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Posortuj: o czym jest ta część hasła?Sort into columnsUnlock

  3. Chapter 3Słuchamy: wersje robocze

    • Posłuchaj: Zuza i Bartek poprawiają swoje wersje roboczeListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  4. Chapter 4Powtórka: co już umiesz?

    • Czy pamiętasz? Wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Czy zdanie jest poprawne? Wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Posortuj: kto to zrobił?Sort into columnsTry it
    • Uzupełnij wiadomość Zuzy w czacie wolontariuszyFill in the gapsUnlock
    • Znajdź pary: pytanie i odpowiedźMemory gameUnlock

  5. Chapter 5Twój projekt: piszę hasło

    • Przeciągnij słowa: szablon twojego hasłaDrag and dropUnlock
    • Wybierz najlepsze zdanie do każdej części hasłaQuizUnlock
    • Wybierz poprawne odpowiedzi: piszesz hasło z BartkiemChatTry it

  6. Chapter 6Praca domowa

    • Napisz hasło do encyklopedii: punkt zwrotny w twoim krajuWriting, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj odpowiedź: twoje hasło w wersji audioSpeaking, checked by the teacherUnlock
    • Dopasuj słowa do definicjiMatchUnlock

22 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Vocabulary

10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+7 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • przypis
  • wersja robocza
  • archiwum
  • punkt zwrotny
  • dopisać
  • opracować
  • uporządkować

Grammar: powtórka: styl nominalny, czasowniki wydarzeń i daty

Projekt kończy dział Momenty przełomowe i nie wprowadza nowej gramatyki, dlatego nie ma w nim schematu. Uczeń powtarza wszystko, czego potrzebuje dobre hasło encyklopedyczne: frazy z rzeczownikiem odczasownikowym, przypadki po nich, czasowniki wydarzeń i daty. Każde zadanie powtórki łączy materiał co najmniej dwóch lekcji.

Biernik w dopełniacz, czyli lekcja 9

Najwięcej fraz w haśle opiera się na zasadzie z lekcji 9: biernik z czasownika przechodzi po rzeczowniku odczasownikowym w dopełniacz. W nagraniu Zuza przerabia w ten sposób czasowniki z wersji roboczej Bartka, która brzmiała jak opowiadanie.

  • wywiesić tablice → wywieszenie tablic na bramie
  • Bartek skończył w archiwum sprawdzanie wszystkich dat.
  • Zuza zaproponowała zamianę czasowników na rzeczowniki.

Celownik zostaje, wykonawca idzie z przez

Z lekcji 10 wraca celownik po rzeczowniku i wykonawca z przez. Bartek wyłapuje u Zuzy dopełniacz w miejscu celownika: z nim muzeum wyglądało na właściciela tablic.

  • przekazanie tablic Centralnemu Muzeum Morskiemu
  • ukrycie oryginałów przez konserwatora zabytków
  • udział wolontariuszy w projekcie

Nastąpiło, doszło do, odbyło się

Z lekcji 11 wracają czasowniki wydarzeń i ich zgoda z podmiotem. Zuza pisze najpierw nastąpiło ich powrót, a Bartek przypomina, że powrót to rodzaj męski.

  • Po latach nastąpił ich powrót do muzeum.
  • Do spisania postulatów doszło kilka dni później.
  • Podpisanie porozumienia odbyło się 31 sierpnia 1980 r.

Daty i przypis

Hasło zapisuje daty ze skrótem r., a wersja audio czyta je liczebnikami porządkowymi. Wątpliwości autorzy wyjaśniają w przypisie: źródła podają różne dni spisania postulatów, więc w haśle nie ma dokładnej daty.

  • 14 sierpnia 1980 r. → czternastego sierpnia tysiąc dziewięćset osiemdziesiątego roku
  • w 1981 r. → w tysiąc dziewięćset osiemdziesiątym pierwszym roku

More lessons on this grammar: Rzeczownik odczasownikowy lessons and exercises · Formy pisemne lessons and exercises

Try the Powtórka stylu nominalnego exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 12 auto-checked exercises
  • 2 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 real-life document
  • 1 article
  • 1 set of word cards
  • 1 audio clip
  • 1 picture
  • 1 transcript

The main objectives of this lesson are to:

  • zacząć hasło od nazwy, myślnika i definicji: 21 postulatów – lista żądań strajkujących w Stoczni Gdańskiej
  • zamienić zdania z czasownikami na frazy nominalne: spisali postulaty → do spisania postulatów doszło kilka dni później
  • zachować celownik i dodać wykonawcę z przez: przekazanie tablic Centralnemu Muzeum Morskiemu, ukrycie oryginałów przez konserwatora
  • uzgodnić czasownik wydarzenia z podmiotem i zapisać datę: Po latach nastąpił ich powrót do muzeum, 31 sierpnia 1980 r.
  • napisać i nagrać własne hasło o punkcie zwrotnym, np. Otwarcie centralnego odcinka linii nastąpiło w marcu 2015 r.

To lekcja 12 kursu Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo i projekt, który zamyka dział Momenty przełomowe. Powtarza styl nominalny z lekcji 9, celownik i wykonawcę z przez z lekcji 10 oraz czasowniki wydarzeń i daty z lekcji 11. Hasło do encyklopedii potrzebuje wszystkich tych form naraz, a jego temat, czyli tablice z 21 postulatami, uczniowie znają z lekcji 9. Lekcja 13 otwiera dział Media i prawda historią pierwszej polskiej gazety.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o encyklopedie i muzea, poznają dziesięć słów z obrazkami, od akapitu po punkt zwrotny, i dobierają je do zdjęć. Czytają ogłoszenie muzeum, które szuka wolontariuszy do pisania haseł, i gotowe hasło Zuzy i Bartka, a potem sortują jego treść według części. W nagraniu oboje poprawiają nawzajem swoje wersje robocze. W rozdziale powtórkowym czekają quiz, zdania do oceny, sortowanie, wiadomość Zuzy do uzupełnienia i karty z pytaniami do łączenia w pary. Na koniec uczeń uzupełnia szablon hasła, wybiera najlepsze zdania do jego części i pomaga Bartkowi na czacie przy haśle o strefie Schengen.

Praca domowa ma trzy zadania. Dopasowanie słów do definicji jest sprawdzane automatycznie, a własne hasło o punkcie zwrotnym w historii kraju ucznia i jego wersję audio, nagraną jak dla muzeum, ocenia nauczyciel.

Grammar:
powtórka · styl nominalny: wywieszenie tablic · przekazanie tablic muzeum, przez + biernik · nastąpiło, doszło do, daty w haśle
Topic:
hasło encyklopedyczne · historia · Gdańsk · muzeum · wolontariat · projekt

Teaching tips

  • Zacznij od definicji w jednym zdaniu: niech każda osoba powie, o czym będzie jej hasło, w formie nazwa – co, gdzie i kiedy. Reszta tekstu rośnie potem wokół tej linijki.
  • Zorganizuj poprawki w parach, jak u Zuzy i Bartka: jedna osoba szuka zbyt wielu czasowników, druga złych przypadków po rzeczownikach. Potem niech zamienią się rolami.
  • Wybierz punkt zwrotny z dobrym skutkiem: nowe prawo, most, uczelnia czy metro sprawdzą się lepiej niż wydarzenia, o które grupa może się pokłócić. Hasło ma być rzeczowe, bez opinii autora.
  • Sprawdź daty dwa razy: raz w zapisie (31 sierpnia 1980 r.), raz na głos przed nagraniem. Przy czytaniu dat najczęściej myli się końcówka roku.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

22 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo

32 lekcje polskiego na poziomie B2, część druga, tylko po polsku, dla uczniów po kursie B2.1. Każda lekcja to osobna sytuacja z prawdziwym tłem: Uniwersytet Jagielloński, majówka, 21 postulatów z 1980 roku, prima aprilis, Czyste Tatry, Orliki, muzeum Manggha i najczęstsze polskie nazwiska. Po kursie uczniowie streszczają tekst, relacjonują cudze słowa, piszą hasło do encyklopedii i rozprawkę, sprawdzają wiarygodność wiadomości i dobierają styl do sytuacji. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a znaczenie słów pokazują obrazki i polskie definicje.See the course

  1. Unit 1 Nauka na nowo

    Uniwersytet Jagielloński, leśne przedszkole, ogród na dachu BUW-u, formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty i skrótowce

    1. Lesson 1Od 1364 roku: najstarsza polska uczelniaFormy potoczne: podstawówka, akademik, uniwerek
    2. Lesson 2Lekcje pod drzewamiPrzyimki złożone w stylu urzędowym
    3. Lesson 3Ogród na dachu BUW-uSkróty i skrótowce: kropka, wymowa, odmiana
    4. Lesson 4Projekt: nowe miejsce do naukiPowtórka: formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty

  2. Unit 2 Praca i odpoczynek

    majówka, praca zdalna, Reszel i miasta Cittaslow, wyspać się i nagadać się, teza i kontrargument, debata oksfordzka

    1. Lesson 5Majówka: sztuka długiego weekenduCzasowniki na-…się i wy-…się: robić coś do woli
    2. Lesson 6Praca z domu czy z biura?Zwroty do dyskusji: trudno zaprzeczyć, nie sposób nie zauważyć
    3. Lesson 7Zwolnij w ReszluOdpieramy twierdzenie: nie…, lecz…; nie tyle…, ile…; zamiast
    4. Lesson 8Projekt: debata oksfordzkaPowtórka: na-…się, zwroty do dyskusji, odpieranie tezy

  3. Unit 3 Momenty przełomowe

    21 postulatów z 1980 roku, prawa wyborcze kobiet, przystąpienie do Unii Europejskiej, styl nominalny, hasło do encyklopedii

    1. Lesson 921 postulatów na drewnianych tablicachStyl nominalny: rzeczownik odczasownikowy z dopełniaczem
    2. Lesson 101918: kobiety idą do urnStyl nominalny: co zostaje po rzeczowniku i kto działa
    3. Lesson 111 maja 2004: nowy rozdziałCzasowniki wydarzeń i daty w haśle encyklopedycznym
    4. Lesson 12 · you're hereProjekt: hasło do encyklopediiPowtórka: styl nominalny, czasowniki wydarzeń i daty

  4. Unit 4 Media i prawda

    pierwsza polska gazeta, sprawdzanie faktów, żarty na prima aprilis, nazwy zawodów, przedrostki nie- i dez-, nagłówki

    1. Lesson 13Kraków, 1661: pierwsza polska gazetaSłowotwórstwo: nazwy osób, formy żeńskie i dziedziny
    2. Lesson 14Fakt czy fejk?Słowotwórstwo: przedrostki nie-, bez-, dez-, anty-, pseudo- i -ość
    3. Lesson 15Prima aprilis!Język nagłówków: rzeczownik, imiesłów i czas teraźniejszy
    4. Lesson 16Projekt: Sprawdzam!Powtórka: słowotwórstwo, przedrostki i język nagłówków

  5. Unit 5 Podróże, które coś dają

    Kraina Otwartych Okiennic, Czyste Tatry, Europejski Korpus Solidarności, przysłowia, frazeologia, język perswazji

    1. Lesson 17Otwarte okiennice: gościna na PodlasiuPrzysłowia o gościach i domu
    2. Lesson 18Zostaw tylko ślady butówZwiązki frazeologiczne o odpowiedzialności
    3. Lesson 19Rok, który coś zmieniaJęzyk perswazji: pytania retoryczne i zwroty do odbiorcy
    4. Lesson 20Projekt: podróż, która coś zostawiaPowtórka działu: przysłowia, frazeologizmy i perswazja

  6. Unit 6 Sport i społeczeństwo

    Orliki, medal olimpijski na aukcji, wspinaczka na czas, streszczenie, czasowniki relacjonujące, rozprawka

    1. Lesson 21Orlik w każdej gminieStreszczenie: zwroty, przypadki i skracanie
    2. Lesson 22Złoto na aukcjiCzasowniki relacjonujące i ich przypadki
    3. Lesson 2315 metrów w 6 sekundRozprawka: części i czasowniki argumentacji
    4. Lesson 24Projekt: rozprawka na konkursPowtórka działu: streszczenie, relacja i rozprawka

  7. Unit 7 Budynki i dziedzictwo

    odbudowa Starego Miasta, podziemia Tarnowskich Gór, muzeum Manggha, odbudować i nadbudować, przymiotniki złożone, zbyt…, żeby

    1. Lesson 25Cegła po cegleCzasowniki z przedrostkami od budować i ich aspekt
    2. Lesson 26Srebro, woda i tunelePrzymiotniki złożone: pisownia razem i z łącznikiem
    3. Lesson 27Japońskie muzeum nad WisłąZa, zbyt, wystarczająco, dość, na tyle + żeby
    4. Lesson 28Projekt: dzień otwarty naszej kamienicyPowtórka: przedrostki, przymiotniki złożone i zbyt…, żeby

  8. Unit 8 Pokolenia

    najczęstsze nazwiska, DJ Wika, niedzielny obiad trzech pokoleń, młodość i młodzież, porównania, wywiad ze starszą osobą

    1. Lesson 29Kowalski, Nowak, WiśniewskiPolskie nazwiska: typy, formy żeńskie, przypadki i rodzina
    2. Lesson 30Po osiemdziesiątce przy konsolecieRzeczowniki na -ość, -stwo i -eż oraz zwroty o wieku
    3. Lesson 31Trzy pokolenia, jeden stółWyrażenia porównawcze: dawniej i dziś
    4. Lesson 32Projekt: rozmowa pokoleńPowtórka: nazwiska, etapy życia i porównania

Questions about this lesson

Jak używać rzeczowników odczasownikowych w tekście oficjalnym?
W miejscu całego zdania z czasownikiem, jako podmiot albo dopełnienie. Zamiast Strajkujący wywiesili tablice na bramie piszemy Wywieszenie tablic na bramie umożliwiło przechodniom zapoznanie się z żądaniami. Taki tekst jest krótszy i bezosobowy, więc pasuje do encyklopedii, raportu czy pisma do urzędu. Nie warto jednak przesadzać: zdanie złożone z samych rzeczowników trudno zrozumieć.
Jakie błędy pojawiają się we frazach z rzeczownikiem odczasownikowym?
Najczęściej zostaje biernik albo ginie celownik. Typowe formy to wywieszenie tablice zamiast wywieszenie tablic oraz przekazanie tablic Centralnego Muzeum Morskiego zamiast Centralnemu Muzeum Morskiemu. Trzeci błąd dotyczy czasownika: nastąpiło ich powrót zamiast nastąpił. W lekcji Projekt: hasło do encyklopedii na edio.ai wszystkie trzy wracają w rozmowie i w powtórce.
Jak zapisać wykonawcę czynności przy rzeczowniku odczasownikowym?
Wyrażeniem z przez, gdy fraza ma już dopełnienie. Konserwator ukrył oryginały daje ukrycie oryginałów przez konserwatora, a UNESCO wpisało tablice na listę daje wpisanie tablic na listę przez UNESCO. Bez dopełnienia wystarczy dopełniacz: powrót tablic do muzeum, udział wolontariuszy w projekcie.
Mówi się „nastąpiło powrót” czy „nastąpił powrót”?
Poprawnie: nastąpił powrót, bo powrót jest rodzaju męskiego. Czasowniki wydarzeń w czasie przeszłym zgadzają się z podmiotem: powrót nastąpił, zmiana nastąpiła, przekazanie nastąpiło. O pomyłkę łatwo, gdy w tekście dominują nijakie rzeczowniki na -nie. Przed wyborem formy warto więc zapytać: on, ona czy ono?
Co to jest przypis i kiedy go dodać?
To dodatkowa uwaga albo źródło pod tekstem. W tekście zaznacza się go cyfrą w górnym indeksie, np. ¹, a samą uwagę umieszcza się na dole strony albo na końcu tekstu. W haśle encyklopedycznym przydaje się, gdy źródła podają różne daty albo trzeba wskazać, skąd pochodzi liczba. W lekcji Projekt: hasło do encyklopedii autorzy wyjaśniają w przypisie, dlaczego nie podają dokładnego dnia.
Co znaczy „wersja robocza”?
To niegotowy tekst, nad którym autor jeszcze pracuje. Mówimy napisać wersję roboczą i poprawić wersję roboczą, a przy pracy z tekstem przydają się też czasowniki dopisać, opracować i uporządkować. Te słowa, razem z akapitem, przypisem i punktem zwrotnym, należą do nowych słów lekcji, z obrazkami i polskimi definicjami.
Jak przeprowadzić projekt pisania hasła encyklopedycznego?
Podziel pracę na wzór, poprawki i własny tekst. Uczniowie czytają gotowe hasło, słuchają, jak dwie osoby poprawiają swoje wersje robocze, a potem wypełniają szablon: definicja, tło, przebieg, znaczenie i przypis. Dopiero wtedy piszą hasło o pozytywnym punkcie zwrotnym w historii swojego kraju. Nagranie tego hasła pozwala przy okazji powtórzyć czytanie dat.
Jak ocenić hasło encyklopedyczne napisane przez ucznia?
Najpierw formę gatunku, potem gramatykę. Czy pierwsze zdanie to nazwa, myślnik i definicja? Czy fakty idą po kolei, a w tekście nie ma opinii? Potem warto sprawdzić frazy nominalne, przypadki po nich i formy czasowników wydarzeń. W lekcji Projekt: hasło do encyklopedii takie hasło i jego wersję audio ocenia nauczyciel, a przykład o warszawskim metrze pokazuje oczekiwany poziom.
Czy projekt z hasłem encyklopedycznym da się zrobić na zajęciach indywidualnych?
Tak, lektor przejmuje wtedy rolę drugiego autora. Uczeń pisze wersję roboczą, lektor ją poprawia, a potem uczeń poprawia tekst lektora i szuka w nim złych przypadków. Czat z Bartkiem uczeń przechodzi samodzielnie, wybierając odpowiedzi, a w edio pracuje na własnym koncie zsynchronizowanym z ekranem lektora.
Czy są interaktywne ćwiczenia z powtórką stylu nominalnego?
Tak, zwłaszcza zadania łączące materiał z kilku lekcji. Na tej stronie można bez konta wypróbować cztery części lekcji: ogłoszenie muzeum dla wolontariuszy, rozmowę Zuzy i Bartka nad wersjami roboczymi, sortowanie fraz według tego, kto wykonuje czynność, oraz czat, w którym piszesz hasło z Bartkiem. Gotowe hasło, reszta powtórki i praca domowa są w pełnej lekcji.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required