Japońskie muzeum nad Wisłą: za, zbyt, wystarczająco i na tyle z żeby
About this lesson
Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o konstrukcjach zbyt…, żeby i wystarczająco…, żeby: jak powiedzieć, że czegoś jest za dużo albo tyle, ile trzeba, i co z tego wynika, na przykładzie muzeum Manggha.
- Grammar
- Za / zbyt i wystarczająco / dość z żeby, na tyle…, że dla skutku, za dużo / zbyt wiele + dopełniacz i reguła podmiotu: ten sam daje bezokolicznik, inny formę na -ł.
- Topic
- Muzeum Manggha nad Wisłą, naprzeciwko Wawelu: kolekcja Feliksa Jasieńskiego, Nagroda Kioto Andrzeja Wajdy, falisty dach Araty Isozakiego i spór o nowe budynki w starych centrach.
- Activities
- Artykuł i komentarze, rozmowa przy Wiśle i audycja o architekturze, schemat z pięcioma zadaniami, czat z ankieterką i debata z rolami.
What's inside
Chapter 1Na start: stare i nowe
Chapter 2Czytamy: fala nad Wisłą
Chapter 3Słuchamy: zbyt nowoczesny?
Chapter 4Gramatyka: zbyt wysoki, żeby…
- Spójrz na schemat: za, zbyt, wystarczająco, na tyleGrammar schemeTry it
- Wybierz poprawne słowo: za dużo czy tyle, ile trzeba?Choose the optionTry it
- Uzupełnij zdania: połącz dwa zdania w jednoFill in the gapsUnlock
- Wybierz poprawną formę czasownika po żebyChoose the optionUnlock
- Uzupełnij zdania: za dużo, zbyt wiele + dopełniaczFill in the gapsUnlock
- Przeczytaj głos w debacie i wybierz poprawną opcjęChoose the optionUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: debata o nowym budynku
Chapter 6Praca domowa
Opis budynku po polsku: słownictwo
10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+7 more with pictures and audio in the lessonMore words
- falisty dach
- bryła budynku
- drzeworyt
- zwój
- ceremonia parzenia herbaty
- makieta
- kontrowersyjny
Grammar: za, zbyt, wystarczająco, dość, na tyle + żeby
Zdania z żeby uczniowie już znają. Teraz łączą je ze słowami miary: za i zbyt znaczą „więcej, niż trzeba”, a wystarczająco i dość „tyle, ile trzeba”. Najważniejsza jest reguła podmiotu po żeby: ten sam podmiot daje bezokolicznik, inny podmiot formę na -ł.
Za, zbyt, wystarczająco, dość, na tyle + żeby
Mówimy, że czegoś jest za dużo albo tyle, ile trzeba, i co z tego wynika.
Ten sam podmiot czy inny?
Budynek jest zbyt nowoczesny, żeby pasować: pasuje albo nie sam budynek, więc bezokolicznik. Hotel stoi zbyt blisko Wawelu, żeby mieszkańcy go zaakceptowali: akceptują mieszkańcy, więc forma na -ł. Po żeby nie stawiamy ani czasu teraźniejszego, ani przyszłego.
Kto robi to, co jest po żeby?
| struktura | przykład | ten sam podmiot czy inny? |
|---|---|---|
| za / zbyt + przymiotnik / przysłówek + żeby + bezokolicznik | Budynek jest zbyt nowoczesny, żeby pasować do starego miasta. | ten sam: budynek (nie) pasuje |
| za / zbyt + przymiotnik / przysłówek + żeby + forma na -ł | Hotel stoi zbyt blisko Wawelu, żeby mieszkańcy go zaakceptowali. | inny: mieszkańcy (nie) akceptują |
| wystarczająco / dość + przymiotnik / przysłówek + żeby + bezokolicznik | Dach jest wystarczająco niski, żeby nie zasłaniać widoku. | ten sam: dach nie zasłania |
| wystarczająco / dość + przymiotnik / przysłówek + żeby + forma na -ł | Muzeum jest dość niskie, żeby Leon widział z okna Wawel. | inny: Leon widzi |
| na tyle + przymiotnik / przysłówek + że + zwykła forma czasownika | Budynek jest na tyle niski, że nie zasłania widoku. | skutek: po że zwykłe zdanie, np. zasłania, zasłaniał, zasłaniałby |
| na tyle + przymiotnik / przysłówek + żeby + bezokolicznik / forma na -ł | Projekt musi być na tyle dobry, żeby mieszkańcy go zaakceptowali. | jak wyżej: ten sam → bezokolicznik, inny → forma na -ł |
Za dużo czy tyle, ile trzeba?
Wieżowiec jest za wysoki, żeby stać przy Rynku znaczy, że nie powinien tam stać. Muzeum jest wystarczająco niskie, żeby stać naprzeciwko Wawelu znaczy, że może. Przed przymiotnikiem stoi przysłówek wystarczająco, nigdy przymiotnik wystarczający.
za / zbyt: więcej, niż trzeba
- Wieżowiec jest za wysoki, żeby stać przy Rynku.
- Jest bardzo wysoki, więc nie powinien tam stać.
wystarczająco / dość: tyle, ile trzeba
- Muzeum jest wystarczająco niskie, żeby stać naprzeciwko Wawelu.
- Jest niskie, więc może tam stać.
Za dużo, zbyt wiele + dopełniacz
Po za dużo i zbyt wiele rzeczownik stoi w dopełniaczu, a czasownik w 3. osobie liczby pojedynczej: W centrum stoi zbyt wiele nowych wieżowców, Przy zabytkach jest za dużo szkła. Dalej może iść żeby z tą samą regułą podmiotu.
| struktura | przykład | uwaga |
|---|---|---|
| za dużo / zbyt dużo + dopełniacz | Pod oknami było za dużo ciężarówek. | ciężarówki → ciężarówek (Kogo? Czego?) |
| za wiele / zbyt wiele + dopełniacz | W centrum stoi zbyt wiele nowych wieżowców. | czasownik w 3. osobie liczby pojedynczej: stoi, jest, było |
| za dużo + dopełniacz liczby pojedynczej | Przy zabytkach jest za dużo szkła. | szkło → szkła |
| za dużo + dopełniacz + żeby | Było za dużo hałasu, żeby Leon mógł spać. | po żeby: ta sama reguła co wyżej |
Na tyle…, że: skutek
Na tyle z że opisuje skutek, a po że stoi zwykłe zdanie: Jest na tyle niski, że nie zasłania widoku na Wawel. Z żeby wyraża cel albo warunek: Nowy budynek musi być na tyle dobry, żeby mieszkańcy go zaakceptowali.
- Budynek jest zbyt nowoczesny, żeby pasować do starego Krakowa.
- Jest na tyle niski, że nie zasłania widoku na Wawel.
- Budynek jest wystarczająco skromny, żeby wpisywać się w otoczenie.
- Widziałem plac budowy i za dużo ciężarówek pod oknami.
- Wieżowiec byłby zbyt wysoki, żeby ktokolwiek go zaakceptował.inny podmiot (ktokolwiek) → forma na -ł
- Nowy budynek musi być na tyle dobry, żeby mieszkańcy go zaakceptowali.
By zamiast żeby i typowe błędy
W tekstach pisanych zamiast żeby często pojawia się by, a zbyt brzmi bardziej oficjalnie niż za. Typowe błędy to zbyt nowoczesny dla pasować, za dużo turyści i żeby turyści go zauważą.
Uwaga!
za i zbyt znaczą to samo, zbyt brzmi bardziej oficjalnie. W tekstach pisanych zamiast żeby często jest by: …, by nie zasłaniać widoku. dość bez żeby znaczy zwykle „raczej”: Dach jest dość niski (= raczej niski). A w debacie za + narzędnik znaczy „popieram”: Jestem za nowym muzeum.
Typowe błędy
Budynek jest zbyt nowoczesny dla pasować do starego miasta.
Budynek jest zbyt nowoczesny, żeby pasować do starego miasta.
po za / zbyt + przymiotnik: żeby, nie dla
Przy Wawelu jest za dużo turyści.
Przy Wawelu jest za dużo turystów.
za dużo + dopełniacz
Dach jest wystarczający niski, żeby nie zasłaniać widoku.
Dach jest wystarczająco niski, żeby nie zasłaniać widoku.
przed przymiotnikiem: wystarczająco (przysłówek)
Ten mały budynek jest za skromny, żeby turyści go zauważą.
Ten mały budynek jest za skromny, żeby turyści go zauważyli.
po żeby: forma na -ł, nie czas przyszły
More lessons on this grammar: Przymiotniki lessons and exercises · Spójniki i zdania złożone lessons and exercises
Try the Zbyt, wystarczająco, na tyle exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 14 auto-checked exercises
- 2 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 real-life document
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- powiedzieć, że czegoś jest za dużo, żeby coś było możliwe: Budynek jest zbyt nowoczesny, żeby pasować do starego Krakowa.
- powiedzieć, że czegoś jest tyle, ile trzeba: Budynek jest wystarczająco skromny, żeby wpisywać się w otoczenie.
- opisać skutek konstrukcją na tyle…, że: Jest na tyle niski, że nie zasłania widoku na Wawel.
- wybrać po żeby bezokolicznik albo formę na -ł: Projekt musi być na tyle dobry, żeby mieszkańcy go zaakceptowali.
- zabrać głos w debacie o nowym budynku w starym centrum: W centrum stoi zbyt wiele nowych wieżowców.
To lekcja 27 kursu Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo, trzecia w dziale Budynki i dziedzictwo. Zdania z żeby znane od kursu B1.1 dostają tu słowa miary, a słownictwo z lekcji 25 i 26 pomaga opisywać budynki. Spór o nowoczesny gmach naprzeciwko Wawelu sam podsuwa zdania typu zbyt nowoczesny, żeby… i na tyle niski, że…. Lekcja 28 to projekt, który powtarza cały dział.
Na start uczniowie kręcą kołem z pytaniami o stare i nowe budynki i poznają dziesięć słów, od bryły budynku po makietę. Czytają artykuł o historii muzeum i komentarze o nowej architekturze w starych miastach. Słuchają rozmowy architektki z mieszkańcem, który z czasem zmienił zdanie, oraz audycji radiowej. Po schemacie wybierają słowa, łączą zdania, dobierają formę po żeby i dopełniacz, a potem odpowiadają ankieterce z urzędu i prowadzą debatę z rolami z pudełka.
Praca domowa składa się z czterech zadań. Wybór poprawnego zdania i dopasowanie słów są sprawdzane automatycznie, a oficjalny e-mail do urzędu i nagranie głosu w debacie ocenia nauczyciel.
- Grammar:
- za / zbyt + przymiotnik, żeby… · wystarczająco / dość…, żeby… · za dużo / zbyt wiele + dopełniacz · na tyle…, że / żeby…
- Topic:
- architektura · muzeum · Kraków · Japonia · dziedzictwo · Muzeum Manggha
Teaching tips
- Pokaż różnicę na jednym zdaniu: Dach jest za niski i Dach jest wystarczająco niski. Zapytaj, w której sytuacji to dobra wiadomość, a w której zła.
- Poproś o zaznaczanie podmiotów kolorami: jeden kolor przed żeby, drugi po nim. Gdy kolory się zgadzają, uczeń wybiera bezokolicznik, gdy są różne, formę na -ł.
- Rozdaj role do debaty dzień wcześniej, żeby każda osoba miała czas przygotować dwie minuty wystąpienia. Moderator pilnuje, by głosy „tak” i „nie” padały na zmianę.
- Odwołaj się do miast uczniów: niech każda osoba znajdzie u siebie budynek, który jest zbyt…, żeby…, i taki, który jest na tyle…, że…. To gotowy materiał na e-mail do urzędu.
- Zwróć uwagę na dość bez żeby: Dach jest dość niski znaczy „raczej niski”. Z żeby słowo dość znaczy już „wystarczająco”.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
27 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo
32 lekcje polskiego na poziomie B2, część druga, tylko po polsku, dla uczniów po kursie B2.1. Każda lekcja to osobna sytuacja z prawdziwym tłem: Uniwersytet Jagielloński, majówka, 21 postulatów z 1980 roku, prima aprilis, Czyste Tatry, Orliki, muzeum Manggha i najczęstsze polskie nazwiska. Po kursie uczniowie streszczają tekst, relacjonują cudze słowa, piszą hasło do encyklopedii i rozprawkę, sprawdzają wiarygodność wiadomości i dobierają styl do sytuacji. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a znaczenie słów pokazują obrazki i polskie definicje.See the course
Unit 1 Nauka na nowo
Uniwersytet Jagielloński, leśne przedszkole, ogród na dachu BUW-u, formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty i skrótowce
Lesson 1Od 1364 roku: najstarsza polska uczelniaFormy potoczne: podstawówka, akademik, uniwerek
Lesson 2Lekcje pod drzewamiPrzyimki złożone w stylu urzędowym
Lesson 3Ogród na dachu BUW-uSkróty i skrótowce: kropka, wymowa, odmiana
Lesson 4Projekt: nowe miejsce do naukiPowtórka: formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty
Unit 2 Praca i odpoczynek
majówka, praca zdalna, Reszel i miasta Cittaslow, wyspać się i nagadać się, teza i kontrargument, debata oksfordzka
Lesson 5Majówka: sztuka długiego weekenduCzasowniki na-…się i wy-…się: robić coś do woli
Lesson 6Praca z domu czy z biura?Zwroty do dyskusji: trudno zaprzeczyć, nie sposób nie zauważyć
Lesson 7Zwolnij w ReszluOdpieramy twierdzenie: nie…, lecz…; nie tyle…, ile…; zamiast
Lesson 8Projekt: debata oksfordzkaPowtórka: na-…się, zwroty do dyskusji, odpieranie tezy
Unit 3 Momenty przełomowe
21 postulatów z 1980 roku, prawa wyborcze kobiet, przystąpienie do Unii Europejskiej, styl nominalny, hasło do encyklopedii
Lesson 921 postulatów na drewnianych tablicachStyl nominalny: rzeczownik odczasownikowy z dopełniaczem
Lesson 101918: kobiety idą do urnStyl nominalny: co zostaje po rzeczowniku i kto działa
Lesson 111 maja 2004: nowy rozdziałCzasowniki wydarzeń i daty w haśle encyklopedycznym
Lesson 12Projekt: hasło do encyklopediiPowtórka: styl nominalny, czasowniki wydarzeń i daty
Unit 4 Media i prawda
pierwsza polska gazeta, sprawdzanie faktów, żarty na prima aprilis, nazwy zawodów, przedrostki nie- i dez-, nagłówki
Lesson 13Kraków, 1661: pierwsza polska gazetaSłowotwórstwo: nazwy osób, formy żeńskie i dziedziny
Lesson 14Fakt czy fejk?Słowotwórstwo: przedrostki nie-, bez-, dez-, anty-, pseudo- i -ość
Lesson 15Prima aprilis!Język nagłówków: rzeczownik, imiesłów i czas teraźniejszy
Lesson 16Projekt: Sprawdzam!Powtórka: słowotwórstwo, przedrostki i język nagłówków
Unit 5 Podróże, które coś dają
Kraina Otwartych Okiennic, Czyste Tatry, Europejski Korpus Solidarności, przysłowia, frazeologia, język perswazji
Lesson 17Otwarte okiennice: gościna na PodlasiuPrzysłowia o gościach i domu
Lesson 18Zostaw tylko ślady butówZwiązki frazeologiczne o odpowiedzialności
Lesson 19Rok, który coś zmieniaJęzyk perswazji: pytania retoryczne i zwroty do odbiorcy
Lesson 20Projekt: podróż, która coś zostawiaPowtórka działu: przysłowia, frazeologizmy i perswazja
Unit 6 Sport i społeczeństwo
Orliki, medal olimpijski na aukcji, wspinaczka na czas, streszczenie, czasowniki relacjonujące, rozprawka
Unit 7 Budynki i dziedzictwo
odbudowa Starego Miasta, podziemia Tarnowskich Gór, muzeum Manggha, odbudować i nadbudować, przymiotniki złożone, zbyt…, żeby
Lesson 25Cegła po cegleCzasowniki z przedrostkami od budować i ich aspekt
Lesson 26Srebro, woda i tunelePrzymiotniki złożone: pisownia razem i z łącznikiem
Lesson 27 · you're hereJapońskie muzeum nad WisłąZa, zbyt, wystarczająco, dość, na tyle + żeby
Lesson 28Projekt: dzień otwarty naszej kamienicyPowtórka: przedrostki, przymiotniki złożone i zbyt…, żeby
Unit 8 Pokolenia
najczęstsze nazwiska, DJ Wika, niedzielny obiad trzech pokoleń, młodość i młodzież, porównania, wywiad ze starszą osobą
Lesson 29Kowalski, Nowak, WiśniewskiPolskie nazwiska: typy, formy żeńskie, przypadki i rodzina
Lesson 30Po osiemdziesiątce przy konsolecieRzeczowniki na -ość, -stwo i -eż oraz zwroty o wieku
Lesson 31Trzy pokolenia, jeden stółWyrażenia porównawcze: dawniej i dziś
Lesson 32Projekt: rozmowa pokoleńPowtórka: nazwiska, etapy życia i porównania



