Sign up for freeSign up

Kilo twarogu: pieczemy sernik – dopełniacz po dużo, trochę, ile i bez

Lekcja polskiego A2 dla obcokrajowców o tym, kiedy po słowach ilości i po bez stoi dopełniacz, przy pieczeniu sernika krakowskiego według rodzinnego przepisu.

Grammar
Dużo twarogu, mało mleka, trochę soli, Ile cukru? i kawa bez cukru, obok znanego nie ma masła. Do tego trochę bez rzeczownika (Jem trochę.) i oboczność twaróg → twarogu.
Topic
Niedziela w mieszkaniu na Pradze: Zosia i Lucas pieką sernik krakowski z przepisu babci Hani, a Lucas co chwilę pyta, ile czego dodać.
Activities
Przepis babci do przeczytania, rozmowa w kuchni i wiadomość głosowa do wysłuchania, schemat z czterema ćwiczeniami, czat w kawiarni i koło z pytaniami.

What's inside

  1. Chapter 1Słodka niedziela

    • PictureUnlock
    • Otwórz pudełko i odpowiedzOpen the boxUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Czytamy: przepis babci

    • Przeczytaj przepis babci HaniReal-life documentTry it
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  3. Chapter 3Słuchamy: ile cukru?

    • Posłuchaj: Zosia i Lucas pieką sernikListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Posłuchaj wiadomości od babci HaniListeningUnlock
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock

  4. Chapter 4Gramatyka: dużo cukru, bez mleka

    • Spójrz na schemat: dużo, trochę, ile, bezGrammar schemeTry it
    • Wybierz poprawną formęChoose the optionUnlock
    • Uzupełnij zdania: dużo, mało, trochę, ile, bezFill in the gapsTry it
    • Przeciągnij słowa: sobota w kuchniDrag and dropUnlock
    • Wybierz poprawną odpowiedźQuizUnlock

  5. Chapter 5Rozmawiamy: kawa bez cukru

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: w kawiarniChatTry it
    • Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock

  6. Chapter 6Praca domowa

    • Wypełnij tabelę: Co? i Czego?Fill in the tableUnlock
    • Ułóż słowa z literAnagramUnlock
    • Napisz wiadomość do Macieja: pieczemy ciasto!Writing, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj odpowiedź: ciasto z mojego krajuSpeaking, checked by the teacherUnlock

24 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Pieczenie ciasta po polsku: słownictwo

10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+7 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • kratka
  • ciasto
  • piekarnik
  • skórka cytrynowa
  • mikser
  • szczypta
  • wanilia

Grammar: dużo, mało, trochę, ile i bez + dopełniacz

Po miarach z lekcji 9 przychodzą słowa, które mówią o ilości ogólniej. Po dużo, mało, trochę i ile oraz po przyimku bez rzeczownik stoi w dopełniaczu i odpowiada na pytanie Czego?. Uczniowie znają tę formę z nie ma masła, więc schemat łączy nowe słowa ze znanym przeczeniem. Tabele pokazują tylko liczbę pojedynczą.

Ile cukru? Dużo, mało, trochę… i bez!

Po słowach dużo, mało, trochę, ile i bez jest dopełniacz. Pytanie: Czego?

Dużo twarogu, bez spodu: słowo i jego dopełniacz

Pierwsza tabela daje po jednym przykładzie na każde słowo: dużo twarogu, mało mleka, trochę soli, Ile cukru?, bez spodu. Ostatni wiersz przypomina nie ma masła, bo ta sama forma pojawia się po przeczeniu.

SłowoCzego? (dopełniacz)Przykład
dużotwaroguW serniku jest dużo twarogu.
małomlekaW lodówce jest mało mleka.
trochęsoliW cieście jest trochę soli.
ile?cukru?Ile cukru? – Trzy czwarte szklanki.
bezspoduSernik wiedeński jest bez spodu.
nie ma (znasz to!)masłaOjej, nie ma masła!

Końcówki: kawy, mąki, mleka, cukru, sera

Druga tabela zbiera końcówki z lekcji 9 i dodaje nowe słowa. Żeńskie mają -y albo -i (kawy, mąki, wanilii), nijakie -a (ciasta), a męskie -u (twarogu, czasu, glutenu) albo -a (sera, sernika).

RodzajCo? To jest…Czego? Dużo… / bez…
ona: -a → -ykawa, woda, herbata, śmietana, czekoladakawy, wody, herbaty, śmietany, czekolady
ona: po k → -imąkamąki
ona: innesól, waniliasoli, wanilii
ono: -o → -amleko, masło, ciastomleka, masła, ciasta
on: -ucukier, twaróg, spód, miód, czas, sok, gluten, czosnekcukru, twarogu, spodu, miodu, czasu, soku, glutenu, czosnku
on: -aser, chleb, serniksera, chleba, sernika

Trochę samo i trochę soli

Wskazówka pokazuje, że dużo, mało i trochę mogą stać bez rzeczownika: Jem trochę, Lucas dużo je. Z rzeczownikiem zawsze pojawia się dopełniacz. Przypomina też o obocznościach twaróg → twarogu, spód → spodu i cukier → cukru.

Uwaga!

Dużo, mało, trochę mogą być same: Jem trochę. Lucas dużo je. Ale z rzeczą zawsze dopełniacz: trochę soli, dużo twarogu. On: -u czy -a? Zapamiętaj formę ze słowem (cukru, ale sera). Uwaga na formy: twaróg → twarogu, spód → spodu, cukier → cukru (bez e).

Przykłady: kawa bez cukru, mało czasu

Przykłady wychodzą poza kuchnię: Kuba ma dziś mało czasu, ale dużo pracy. Zdanie sernik jest bez rodzynek pokazuje liczbę mnogą, której uczniowie uczą się na razie jako całego zwrotu, a nie mam czasu wraca jako znajomy przykład dopełniacza.

  • – Ile twarogu? – Kilogram. W serniku jest dużo twarogu.
  • Poproszę kawę bez cukru i bez mleka.
  • Kuba ma dziś mało czasu, ale dużo pracy.
  • Zosia nie lubi rodzynek, więc sernik jest bez rodzynek.rodzynki to liczba mnoga: zapamiętaj „bez rodzynek” jako całość
  • – Jesz sernik? – Tak, ale tylko trochę.trochę bez rzeczy: nic się nie zmienia
  • Znasz to: Niestety, nie mam czasu.też dopełniacz!

Typowe błędy

  • W serniku jest dużo cukier.

    W serniku jest dużo cukru.

    dużo + Czego?

  • Kawa bez mleko, proszę.

    Kawa bez mleka, proszę.

    bez + Czego?

  • Ile twaróg?

    Ile twarogu?

    ile + Czego? ó → o

More lessons on this grammar: Dopełniacz lessons and exercises

Try the Dopełniacz exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 11 auto-checked exercises
  • 3 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 real-life document
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 2 audio clips
  • 1 picture
  • 2 transcripts

The main objectives of this lesson are to:

  • zapytać o ilość i odpowiedzieć: Ile twarogu? – Kilogram., Ile cukru? – Trzy czwarte szklanki.
  • powiedzieć, czego jest dużo, mało albo trochę: W serniku jest dużo twarogu i trochę soli.
  • zamówić coś bez dodatku: Poproszę kawę bez cukru., Czy sernik wiedeński jest bez glutenu?
  • odróżnić trochę bez rzeczownika od trochę z rzeczownikiem: Jem trochę., ale Jem trochę sera.
  • opowiedzieć o cieście ze swojego kraju: czego jest w nim dużo, czego trochę, a czego w nim nie ma

Lekcja 10 kursu Polski A2.1 · Wtedy i teraz to druga lekcja modułu Kuchnie i smaki. Kontynuuje lekcję 9, w której uczniowie poznali końcówki dopełniacza po miarach, i wraca do przeczenia nie ma z lekcji 19 kursu A1.2. Przepis na ciasto co chwilę każe pytać, ile czego dodać, więc dużo, trochę i bez pojawiają się w nim bez wysiłku. Lekcja 11 dodaje przyimki z, od i do.

Rozgrzewka to pudełko z pytaniami o ciasta i słodzenie, dziesięć słów z obrazkami, od sernika po wanilię, oraz wybór słowa do sześciu zdjęć. Uczniowie czytają przepis babci Hani z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają rozmowy Zosi i Lucasa przy pieczeniu i krótkiej wiadomości od babci z radami, każdej z osobnym zadaniem. Rozdział gramatyczny ma schemat i cztery ćwiczenia, w tym przeciąganie słów w scence z kuchni. W rozmowie uczeń sam zamawia w kawiarni sernik i kawę, a potem kręci z lektorem kołem z pytaniami.

W pracy domowej są cztery zadania. Tabela Co? i Czego? oraz układanie słów z liter są sprawdzane automatycznie. Wiadomość do kolegi o wspólnym pieczeniu i nagranie o cieście z kraju ucznia ocenia nauczyciel.

Grammar:
dopełniacz · dużo / mało / trochę + dopełniacz · ile + dopełniacz · bez + dopełniacz · nie ma + dopełniacz
Topic:
kuchnia · sernik · przepis · pieczenie · kawiarnia

Teaching tips

  • Postaw na stole puste opakowania: po mleku, cukrze, mące. Zapytaj Ile mamy mleka?, a uczniowie odpowiadają dużo, mało albo trochę z rzeczownikiem. Potem schowaj jedno opakowanie i zapytaj, czego nie ma.
  • Zestaw pary na tablicy: Kupuję twaróg i Nie ma twarogu, Lubię kawę i Piję mało kawy. Podobne pary są w ćwiczeniu z przeciąganiem, więc uczniowie od razu zobaczą, kiedy forma się zmienia.
  • Pilnuj samego trochę: zdanie Jem trochę jest poprawne, ale trochę sernik już nie. Kiedy uczeń zatrzyma się w pół zdania, podpowiedz pytaniem Trochę czego?.
  • Ćwicz bez przy napojach, nie przy diecie: bez cukru i bez mleka najlepiej brzmią przy zamawianiu kawy i herbaty. Tak działa też czat w kawiarni, gdzie uczeń pyta, czy sernik jest bez glutenu.
  • Porównaj dwa serniki: krakowski ma spód i kratkę, a wiedeński jest bez spodu. To jedno porównanie daje naturalny przykład na bez i powód do rozmowy o ciastach z krajów uczniów.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

24 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski A2.1 · Wtedy i teraz

Pierwszy kurs poziomu A2: 32 lekcje polskiego dla obcokrajowców, którzy mają za sobą A1, prowadzone tylko po polsku. Współlokatorzy z Pragi, znani z kursów A1, gotują żurek, grają w siatkówkę, jadą na Wianki i poznają ludzi, którzy coś zrobili jako pierwsi. Po kursie uczniowie opowiedzą o podróży w czasie przeszłym, podadzą przepis z miarami, porównają dwa mieszkania, powiedzą, jak podobał im się koncert, i przedstawią plan na przyszły rok. Nowe słowa objaśniają zdjęcia i proste definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Niesamowite podróże

    czas przeszły: on jechał, ona płynęła, ja płynąłem i płynęłam; rowerem przez Afrykę, kajakiem przez Atlantyk

    1. Lesson 1Przez Afrykę na rowerzeCzas przeszły, forma on: jechał, spał, pisał
    2. Lesson 2On płynął, ona płynęłaCzas przeszły, forma ona: płynęła, widziała, mogła
    3. Lesson 3Kajakiem przez AtlantykCzas przeszły, ja i ty: płynąłem czy płynęłam?
    4. Lesson 4Dobre wiadomości: podróże, które inspirująPowtórka czasu przeszłego: on, ona, ja, ty

  2. Unit 2 Pierwsi!

    czas przeszły w liczbie mnogiej, robiła czy zrobiła, w 1791 roku; lampa Łukasiewicza, Maria Skłodowska-Curie, Konstytucja 3 Maja

    1. Lesson 5Lampa ŁukasiewiczaCzas przeszły w liczbie mnogiej: -li czy -ły?
    2. Lesson 6Odkrywała czy odkryła?Aspekt w czasie przeszłym: robiła czy zrobiła?
    3. Lesson 7Konstytucja 3 MajaLata po polsku: w którym roku?
    4. Lesson 8Dobre wiadomości: nowe polskie „pierwsze”Powtórka: liczba mnoga, aspekt i lata

  3. Unit 3 Kuchnie i smaki

    dopełniacz: litr wody, trochę cukru, bez mleka, z maku, od piekarza; żurek, sernik i rogale świętomarcińskie

    1. Lesson 9Zupa w chlebie: żurekMiara + dopełniacz: litr wody, łyżka majeranku
    2. Lesson 10 · you're hereKilo twarogu: pieczemy sernikDużo, mało, trochę, ile i bez + dopełniacz
    3. Lesson 11Rogale na świętego MarcinaZ, od, do + dopełniacz
    4. Lesson 12Dobre wiadomości: dzielimy się jedzeniemPowtórka: dopełniacz w module Kuchnie i smaki

  4. Unit 4 Miasto czy wieś?

    wyższy niż, najdłuższy, bliżej i taniej; Varso i Lanckorona, molo w Sopocie, ogłoszenia o mieszkaniach

    1. Lesson 13Wieżowiec czy drewniany dom?Stopień wyższy przymiotników + niż
    2. Lesson 14Najdłuższe molo w PolsceStopień najwyższy: naj- + stopień wyższy
    3. Lesson 15Kawalerka czy mieszkanie z ogródkiem?Stopień wyższy przysłówków: taniej, bliżej, lepiej
    4. Lesson 16Dobre wiadomości: miejsca na nowoPowtórka: stopniowanie w module Miasto czy wieś?

  5. Unit 5 Gramy!

    grać w siatkówkę, wygrać z Brazylią, pierwszy gol w piątej minucie, będę trenować; Bieg Niepodległości

    1. Lesson 17Kibice, mecz, drużynaGrać w + biernik, wygrać z + narzędnik i wynik meczu
    2. Lesson 18Pięć goli w dziewięć minutLiczebniki porządkowe: który gol, w której minucie?
    3. Lesson 19Biegnę w listopadzie!Czas przyszły złożony: będę + bezokolicznik
    4. Lesson 20Dobre wiadomości: sport dla wszystkichPowtórka: rekcja, liczebniki porządkowe i czas przyszły

  6. Unit 6 Muzyka i festiwale

    na koncert czy na koncercie, podoba mi się, pójdę i zobaczę; Wianki, Konkurs Chopinowski, Juwenalia

    1. Lesson 21Wianki na WiśleNa + biernik czy na + miejscownik: dokąd i gdzie?
    2. Lesson 22Podoba mi się! Konkurs ChopinowskiPodoba mi się: celownik zaimków i zgoda z rzeczą
    3. Lesson 23Klucze do miasta: JuwenaliaCzas przyszły prosty: pójdę, kupię, zobaczę
    4. Lesson 24Dobre wiadomości: muzyka wszędziePowtórka: przyimek na, podobać się i czas przyszły prosty

  7. Unit 7 Sąsiedzi

    pies sąsiada, pomagam jej, dziękuję za pomoc, zapraszamy na dożynki; piknik na podwórku i koła gospodyń wiejskich

    1. Lesson 25Dzień dobry, sąsiedzie!Dopełniacz: czyj to pies? To pies sąsiada
    2. Lesson 26Pomagam jej, pomagasz muCelownik: komu pomagasz, komu dajesz?
    3. Lesson 27Dożynki: wieniec i zabawaProsić o, dziękować za, zapraszać na + biernik
    4. Lesson 28Dobre wiadomości: dobrzy sąsiedziPowtórka: dopełniacz, celownik i biernik po przyimku

  8. Unit 8 Plany i marzenia

    marzę o podróży, będę iść czy przejdę, jeśli zdam egzamin; stacja na Antarktydzie i Główny Szlak Beskidzki

    1. Lesson 29Rok z pingwinamiMarzyć o + miejscownik i czas przyszły złożony
    2. Lesson 30Przejdę cały szlak!Będę iść czy przejdę? Aspekt w czasie przyszłym
    3. Lesson 31Zdam egzamin!Jeśli i kiedy + czas przyszły
    4. Lesson 32Dobre wiadomości: marzenia się spełniająPowtórka: czas przyszły, marzyć o, jeśli i kiedy

Questions about this lesson

Kiedy po słowach ilości stoi dopełniacz?
Po dużo, mało, trochę, ile, wiele i kilka rzeczownik zawsze stoi w dopełniaczu. Mówimy dużo twarogu, trochę soli, Ile czasu?. Przy rzeczach, które da się policzyć, jest to dopełniacz liczby mnogiej: dużo jajek, mało rodzynek. W lekcji Kilo twarogu: pieczemy sernik uczniowie A2 ćwiczą liczbę pojedynczą, a formy mnogie poznają jako gotowe zwroty.
Czy po „bez” zawsze jest dopełniacz?
Tak, przyimek bez zawsze łączy się z dopełniaczem. Mówimy kawa bez cukru, herbata bez cytryny, sernik bez rodzynek. To przeciwieństwo z z narzędnikiem: kawa z mlekiem, ale kawa bez mleka. Obie konstrukcje uczeń łączy na edio.ai w czacie, w którym zamawia kawę z mlekiem, ale bez cukru.
Jak zapytać o ilość po polsku?
Pytamy Ile i dodajemy rzeczownik w dopełniaczu. Ile cukru?, Ile mleka?, Ile masz czasu?. Przy rzeczach policzalnych pojawia się liczba mnoga: Ile jajek?. Odpowiedź może być miarą (Kilogram., Pół szklanki.) albo słowem ilości: Dużo., Tylko trochę.
Dlaczego „twaróg”, ale „twarogu”?
W odmianie ó często wymienia się na o. Tak jest w twaróg → twarogu, spód → spodu, miód → miodu, a także w Kraków → Krakowa. Litera ó stoi wtedy w formie podstawowej, w ostatniej sylabie, a po dodaniu końcówki wraca o. Inna zmiana to znikające e: cukier → cukru.
Mówi się „dużo cukru” czy „dużo cukier”?
Poprawnie jest dużo cukru. Po dużo rzeczownik przechodzi w dopełniacz, tak samo jak po mało, trochę i ile. Pomyłki dużo cukier, bez mleko i Ile twaróg? są częste, bo uczeń zostawia formę ze słownika. Na edio.ai wszystkie trzy są w części schematu z typowymi błędami.
„Trochę” bez rzeczownika: czy tak można?
Tak, trochę może stać samo, gdy wiadomo, o czym mówimy. Jesz sernik? – Tak, ale tylko trochę. Gdy dodajemy rzeczownik, przechodzi on w dopełniacz: trochę sernika, trochę soli. Tak samo działają dużo i mało: Lucas dużo je, ale Lucas je dużo sera.
Jak zamówić kawę bez cukru po polsku?
Wystarczy zdanie: Poproszę kawę bez cukru. Kawa stoi w bierniku, bo zależy od poproszę, a cukier w dopełniaczu po bez. Można dodać szczegóły: z mlekiem, ale bez cukru, tylko trochę mleka. Kelner zapyta pewnie Coś jeszcze? albo Kartą czy gotówką?. Taką rozmowę uczeń przechodzi w czacie z lekcji Kilo twarogu: pieczemy sernik.
Jak uczyć dopełniacza po „dużo” i „bez” na poziomie A2?
Na rzeczach, których jest za dużo, za mało albo wcale. Lodówka, lista zakupów i zamawianie w kawiarni dają takie sytuacje same. Najpierw wraca znane nie ma, potem dochodzą dużo, mało, trochę i pytanie Ile?, a na końcu bez. Rzeczy policzalne w liczbie mnogiej lepiej zostawić na później.
Jaka gra pomaga ćwiczyć „dużo”, „mało” i „bez”?
Koło z pytaniami o codzienne nawyki. Ile kawy pijesz rano?, Co jesz bez cukru?, Czego nie ma w twojej lodówce? – każda odpowiedź wymaga dopełniacza. W tej lekcji takie koło jest na końcu rozdziału z rozmową, a lektor kręci nim z grupą albo z jednym uczniem.
Jaka praca domowa pasuje do dopełniacza po słowach ilości?
Wiadomość, w której uczeń planuje zakupy do konkretnego przepisu. Musi napisać, czego jest w cieście dużo, czego trochę, czego brakuje i bez czego ono jest. W tej lekcji pisze taką wiadomość do kolegi (40–60 słów) i nagrywa wypowiedź o cieście ze swojego kraju; oba zadania sprawdza nauczyciel.
Czy są interaktywne ćwiczenia z dopełniaczem po „dużo” i „bez”?
Tak, najlepiej w sytuacjach z kuchni i kawiarni. Na tej stronie bez konta działają cztery części lekcji Kilo twarogu: pieczemy sernik. Pierwsza to przepis babci Hani do przeczytania, druga to nagranie, w którym Zosia i Lucas pieką sernik, trzecia to zdania z lukami na dużo, mało, trochę, ile i bez, a czwarta to czat w kawiarni, w którym uczeń sam wybiera odpowiedzi.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required