Po osiemdziesiątce przy konsolecie: rzeczowniki na -ość, -stwo, -eż i zwroty o wieku
About this lesson
Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o słowotwórstwie rzeczowników na -ość, -stwo i -eż, które nazywają etapy życia i grupy ludzi, oraz o stałych zwrotach o wieku, na przykładzie DJ Wiki, która została didżejką na emeryturze.
- Grammar
- Młodość, starość, dorosłość, aktywność; dzieciństwo i zbiorowe rodzeństwo; młodzież z czasownikiem w liczbie pojedynczej (młodzież tańczy) oraz zwroty za młodu, na stare lata, w kwiecie wieku, mieć swoje lata.
- Topic
- Wirginia Szmyt, znana jako DJ Wika, która została didżejką dopiero na emeryturze i gra na potańcówkach dla seniorów oraz dyskotekach międzypokoleniowych.
- Activities
- Artykuł o didżejce, przygotowania do potańcówki i wiadomość głosowa seniora do wysłuchania, schemat z pięcioma zadaniami, czat z dziadkiem i pudełko z pytaniami.
What's inside
Chapter 1Na start: wiek to tylko liczba?
Chapter 2Czytamy: didżejka po osiemdziesiątce
Chapter 3Słuchamy: potańcówka w klubie seniora
Chapter 4Gramatyka: młodość czy młodzież?
- Spójrz na schemat: etapy życia i grupy ludziGrammar schemeTry it
- Wybierz poprawne słowo: młodość czy młodzież?Choose the optionUnlock
- Uzupełnij zdania: zamień słowo w nawiasie na rzeczownikFill in the gapsTry it
- Wybierz poprawną formę: liczba pojedyncza czy mnoga?Choose the optionUnlock
- Posortuj: tańczy czy tańczą?Sort into columnsUnlock
- Przeciągnij słowa: relacja z potańcówki w klubie senioraDrag and dropUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: tańczyć można w każdym wieku
Chapter 6Praca domowa
Muzyka i taniec po polsku: słownictwo
10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+7 more with pictures and audio in the lessonMore words
- parkiet
- płyta winylowa
- samouk
- międzypokoleniowy
- starzeć się
- dorastać
- zarażać energią
Grammar: rzeczowniki na -ość, -stwo i -eż oraz zwroty o wieku
Przyrostki -ość i -stwo uczniowie znają z wcześniejszych lekcji o słowotwórstwie (wiarygodność, dziennikarstwo). Teraz te same przyrostki nazywają etapy życia i grupy ludzi. Najważniejsza różnica brzmi: młodość to czas, a młodzież to ludzie. Schemat dodaje zgodę z czasownikiem i siedem stałych zwrotów o wieku.
Młodość, dzieciństwo, młodzież: etapy życia i grupy
Od przymiotnika albo rzeczownika tworzymy nazwy etapów życia (Kiedy?) i grup ludzi (Kto?).
-ość: od przymiotnika do etapu życia
Od przymiotnika z -ość powstają młodość, starość, dorosłość i aktywność. Te rzeczowniki są rodzaju żeńskiego i odmieniają się jak wiarygodność: w młodości, bez starości, z aktywnością.
-ość: etap życia od przymiotnika
| przymiotnik | rzeczownik | znaczenie | przykład |
|---|---|---|---|
| młody | młodość | czas, kiedy ktoś jest młody | Lubię wspominać swoją młodość. |
| stary | starość | ostatni etap życia | Starość to naturalny etap życia. |
| dorosły | dorosłość | czas, kiedy ktoś jest dorosły | Matura to pierwszy krok w dorosłość. |
| aktywny | aktywność | to, że ktoś dużo robi i się rusza | Emerytura może być pełna aktywności. |
Dzieciństwo, rodzeństwo, młodzież: czas i grupa
Dzieciństwo to czas, a rodzeństwo to bracia i siostry jako jedna grupa. Młodzież również nazywa grupę, więc czasownik stoi w liczbie pojedynczej: Młodzież tańczy, Całe rodzeństwo przyjechało. Liczbę mnogą mają seniorzy czy młodzi ludzie.
| rzeczownik | znaczenie | rodzaj i liczba | z czasownikiem |
|---|---|---|---|
| dzieciństwo (dziecko) | czas, kiedy ktoś jest dzieckiem | ono, liczba pojedyncza | Moje dzieciństwo minęło szybko. |
| rodzeństwo | bracia i siostry razem: jedna grupa | ono, liczba pojedyncza | Całe rodzeństwo przyjechało. |
| młodzież (młody) | młodzi ludzie razem: jedna grupa | ona, liczba pojedyncza | Młodzież tańczy. Młodzież tańczyła. |
| seniorzy, młodzi ludzie | wiele osób, nie nazwa grupy | oni, liczba mnoga | Seniorzy tańczą. Seniorzy tańczyli. |
Młodość czy młodzież?
Pytanie Kiedy? prowadzi do młodości: W młodości chodziłam na dyskoteki. Pytanie Kto? prowadzi do młodzieży: rozmawiać z młodzieżą, muzyka dla młodzieży. Zdanie W młodzieży lubiłam dyskoteki to jeden z typowych błędów.
młodość czy młodzież?
młodość = czas (Kiedy?)
- W młodości chodziłam na dyskoteki.
- wspominać młodość, tęsknić za młodością
młodzież = ludzie (Kto?)
- Młodzież z naszej szkoły lubi tańczyć.
- rozmawiać z młodzieżą, muzyka dla młodzieży
Przykłady z lekcji
- Za młodu tańczyłam do tych przebojów na każdej dyskotece!
- Młodzież na potańcówce seniorów? Nie będzie się nudzić?młodzież (ona) → będzie, nie: będą
- W dzieciństwie słuchałem płyt winylowych taty.
- Całe rodzeństwo spotka się pierwszy raz od lat.rodzeństwo (ono) → spotka się, nie: spotkają się
- Całe dorosłe życie siedziałam w biurze, a na stare lata robię to, co kocham.
- Mam już swoje lata, ale tańczyć będę jak za młodu!
Zwroty o wieku
Tabela zbiera za młodu, na stare lata, w kwiecie wieku, być w podeszłym wieku, mieć swoje lata, nie mieć wieku i po osiemdziesiątce. To stałe zwroty, w których nie zmieniamy przypadku: na stare lata, nigdy na starych latach.
Zwroty o wieku
| zwrot | znaczenie | przykład |
|---|---|---|
| za młodu | w młodości | Za młodu tańczyłam na każdej dyskotece. |
| na stare lata | w starości, późno w życiu | Didżejką została dopiero na stare lata. |
| w kwiecie wieku | w najlepszych latach życia, w pełni sił | Mój tata ma 45 lat: jest w kwiecie wieku. |
| być w podeszłym wieku | być starym (grzecznie, oficjalnie) | Osoby w podeszłym wieku też lubią się wyszaleć. |
| mieć swoje lata | nie być już młodym (potocznie) | Mam już swoje lata, ale tańczę do końca! |
| nie mieć wieku | o czymś dobrym dla każdego pokolenia | Dobra muzyka nie ma wieku. |
| po osiemdziesiątce | gdy ktoś ma ponad 80 lat | Didżejka po osiemdziesiątce? Czemu nie! |
Uwaga!
Młodzież (ona) i rodzeństwo (ono) to jedna grupa, więc czasownik i przymiotnik są w liczbie pojedynczej: cała młodzież tańczy, całe rodzeństwo przyjechało. Ale seniorzy, młodzi ludzie, bracia i siostry to liczba mnoga: tańczą. Zwroty o wieku są stałe: nie zmieniamy w nich przypadku (na stare lata, nigdy: na starych latach).
Typowe błędy
Młodzież z liceum tańczą z seniorami.
Młodzież z liceum tańczy z seniorami.
młodzież = jedna grupa (ona): liczba pojedyncza
W młodzieży lubiłam dyskoteki.
W młodości lubiłam dyskoteki.
młodość = czas; młodzież = ludzie
Na starych latach zaczął tańczyć.
Na stare lata zaczął tańczyć.
stały zwrot: na + biernik
Całe rodzeństwo przyjechali na zabawę.
Całe rodzeństwo przyjechało na zabawę.
rodzeństwo = jedna grupa (ono): liczba pojedyncza
More lessons on this grammar: Słowotwórstwo lessons and exercises
Try the Młodość czy młodzież exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 13 auto-checked exercises
- 2 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- nazwać etap życia rzeczownikiem na -ość albo -stwo: W dzieciństwie słuchałem płyt winylowych taty., Lubię wspominać swoją młodość.
- odróżnić czas od grupy ludzi: W młodości chodziłam na dyskoteki., Młodzież z naszej szkoły lubi tańczyć.
- połączyć rzeczownik zbiorowy z czasownikiem w liczbie pojedynczej: Całe rodzeństwo spotka się pierwszy raz od lat., Młodzież tańczyła z nami do samego końca!
- mówić o wieku stałymi zwrotami: Mam już swoje lata, ale tańczyć będę jak za młodu!, Didżejką została dopiero na stare lata.
- napisać krótki artykuł o aktywnej starszej osobie: Na stare lata odkryła nową pasję: fotografię.
To lekcja 30 kursu Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo, druga w dziale Pokolenia. Przyrostki -ość i -stwo wracają z lekcji 13 i 14, gdzie tworzyły nazwy cech i dziedzin, a lekcja 29 dała słowa o rodzinie i przodkach. Historia didżejki, która zaczęła grać na emeryturze, potrzebuje słów o wieku niemal w każdym zdaniu: młodość, starość, na stare lata. Lekcja 31 uczy porównywać dawniej i dziś.
Na start uczniowie kręcą kołem z pytaniami o muzykę i wiek i poznają dziesięć słów, od didżejki po samouka. Czytają artykuł o DJ Wice i odpowiadają na pytania do tekstu. Słuchają, jak organizatorka potańcówek przygotowuje zabawę z młodym technikiem, i wiadomości głosowej od seniora z klubu. Po schemacie wybierają między młodością a młodzieżą, tworzą rzeczowniki, sortują grupy i uzupełniają relację z potańcówki. Na koniec tłumaczą dziadkowi na czacie, czym jest dyskoteka w słuchawkach, i otwierają pudełko z pytaniami.
Praca domowa ma cztery części. Artykuł o aktywnej starszej osobie i nagranie o hobby trafiają do nauczyciela, a wybór poprawnego zdania i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie.
- Grammar:
- młodość, starość, dorosłość, aktywność · dzieciństwo, rodzeństwo, młodzież · młodzież tańczy: grupa w liczbie pojedynczej · za młodu, na stare lata, mieć swoje lata
- Topic:
- pokolenia · seniorzy · muzyka · taniec · DJ Wika
Teaching tips
- Narysuj oś życia na tablicy: dzieciństwo, młodość, dorosłość, starość. Uczniowie dopisują do każdego etapu jedno zdanie o sobie albo o kimś z rodziny.
- Zadawaj pytania Kiedy? i Kto? przy każdym zdaniu z młodością lub młodzieżą. Gdy odpowiedź to czas, wybieramy młodość, a gdy ludzie, młodzież.
- Zbierz z grupą rzeczowniki zbiorowe: młodzież, rodzeństwo, rodzina, klasa. Niech każda osoba powie z jednym z nich zdanie w czasie przeszłym, np. Cała klasa przyszła, i sprawdzi końcówkę czasownika.
- Zapytaj o starsze osoby, które inspirują: babcię, sąsiada albo znaną postać. Krótka rozmowa przed pracą domową daje materiał do artykułu i do zwrotów za młodu i na stare lata.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
25 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo
32 lekcje polskiego na poziomie B2, część druga, tylko po polsku, dla uczniów po kursie B2.1. Każda lekcja to osobna sytuacja z prawdziwym tłem: Uniwersytet Jagielloński, majówka, 21 postulatów z 1980 roku, prima aprilis, Czyste Tatry, Orliki, muzeum Manggha i najczęstsze polskie nazwiska. Po kursie uczniowie streszczają tekst, relacjonują cudze słowa, piszą hasło do encyklopedii i rozprawkę, sprawdzają wiarygodność wiadomości i dobierają styl do sytuacji. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a znaczenie słów pokazują obrazki i polskie definicje.See the course
Unit 1 Nauka na nowo
Uniwersytet Jagielloński, leśne przedszkole, ogród na dachu BUW-u, formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty i skrótowce
Lesson 1Od 1364 roku: najstarsza polska uczelniaFormy potoczne: podstawówka, akademik, uniwerek
Lesson 2Lekcje pod drzewamiPrzyimki złożone w stylu urzędowym
Lesson 3Ogród na dachu BUW-uSkróty i skrótowce: kropka, wymowa, odmiana
Lesson 4Projekt: nowe miejsce do naukiPowtórka: formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty
Unit 2 Praca i odpoczynek
majówka, praca zdalna, Reszel i miasta Cittaslow, wyspać się i nagadać się, teza i kontrargument, debata oksfordzka
Lesson 5Majówka: sztuka długiego weekenduCzasowniki na-…się i wy-…się: robić coś do woli
Lesson 6Praca z domu czy z biura?Zwroty do dyskusji: trudno zaprzeczyć, nie sposób nie zauważyć
Lesson 7Zwolnij w ReszluOdpieramy twierdzenie: nie…, lecz…; nie tyle…, ile…; zamiast
Lesson 8Projekt: debata oksfordzkaPowtórka: na-…się, zwroty do dyskusji, odpieranie tezy
Unit 3 Momenty przełomowe
21 postulatów z 1980 roku, prawa wyborcze kobiet, przystąpienie do Unii Europejskiej, styl nominalny, hasło do encyklopedii
Lesson 921 postulatów na drewnianych tablicachStyl nominalny: rzeczownik odczasownikowy z dopełniaczem
Lesson 101918: kobiety idą do urnStyl nominalny: co zostaje po rzeczowniku i kto działa
Lesson 111 maja 2004: nowy rozdziałCzasowniki wydarzeń i daty w haśle encyklopedycznym
Lesson 12Projekt: hasło do encyklopediiPowtórka: styl nominalny, czasowniki wydarzeń i daty
Unit 4 Media i prawda
pierwsza polska gazeta, sprawdzanie faktów, żarty na prima aprilis, nazwy zawodów, przedrostki nie- i dez-, nagłówki
Lesson 13Kraków, 1661: pierwsza polska gazetaSłowotwórstwo: nazwy osób, formy żeńskie i dziedziny
Lesson 14Fakt czy fejk?Słowotwórstwo: przedrostki nie-, bez-, dez-, anty-, pseudo- i -ość
Lesson 15Prima aprilis!Język nagłówków: rzeczownik, imiesłów i czas teraźniejszy
Lesson 16Projekt: Sprawdzam!Powtórka: słowotwórstwo, przedrostki i język nagłówków
Unit 5 Podróże, które coś dają
Kraina Otwartych Okiennic, Czyste Tatry, Europejski Korpus Solidarności, przysłowia, frazeologia, język perswazji
Lesson 17Otwarte okiennice: gościna na PodlasiuPrzysłowia o gościach i domu
Lesson 18Zostaw tylko ślady butówZwiązki frazeologiczne o odpowiedzialności
Lesson 19Rok, który coś zmieniaJęzyk perswazji: pytania retoryczne i zwroty do odbiorcy
Lesson 20Projekt: podróż, która coś zostawiaPowtórka działu: przysłowia, frazeologizmy i perswazja
Unit 6 Sport i społeczeństwo
Orliki, medal olimpijski na aukcji, wspinaczka na czas, streszczenie, czasowniki relacjonujące, rozprawka
Unit 7 Budynki i dziedzictwo
odbudowa Starego Miasta, podziemia Tarnowskich Gór, muzeum Manggha, odbudować i nadbudować, przymiotniki złożone, zbyt…, żeby
Lesson 25Cegła po cegleCzasowniki z przedrostkami od budować i ich aspekt
Lesson 26Srebro, woda i tunelePrzymiotniki złożone: pisownia razem i z łącznikiem
Lesson 27Japońskie muzeum nad WisłąZa, zbyt, wystarczająco, dość, na tyle + żeby
Lesson 28Projekt: dzień otwarty naszej kamienicyPowtórka: przedrostki, przymiotniki złożone i zbyt…, żeby
Unit 8 Pokolenia
najczęstsze nazwiska, DJ Wika, niedzielny obiad trzech pokoleń, młodość i młodzież, porównania, wywiad ze starszą osobą
Lesson 29Kowalski, Nowak, WiśniewskiPolskie nazwiska: typy, formy żeńskie, przypadki i rodzina
Lesson 30 · you're herePo osiemdziesiątce przy konsolecieRzeczowniki na -ość, -stwo i -eż oraz zwroty o wieku
Lesson 31Trzy pokolenia, jeden stółWyrażenia porównawcze: dawniej i dziś
Lesson 32Projekt: rozmowa pokoleńPowtórka: nazwiska, etapy życia i porównania



