Zwolnij w Reszlu: spójniki przeciwstawne i odpieranie tezy
About this lesson
Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o spójnikach przeciwstawnych i zwrotach, którymi odpieramy cudze twierdzenie: nie…, lecz…, nie tyle…, ile…, zamiast, bynajmniej, na tle miasteczka, które nie pędzi.
- Grammar
- Zdania złożone z nie…, lecz… (ale, tylko), nie tyle…, ile…, zamiast z dopełniaczem albo bezokolicznikiem, wręcz przeciwnie i bynajmniej, które znaczy „wcale nie”, a nie „przynajmniej”.
- Topic
- Ruch Cittaslow, czyli miasta powolne, i Reszel na Warmii, który w 2004 roku jako pierwszy w Polsce dołączył do tej sieci. Zapracowany prawnik z Warszawy spędza tam weekend w pensjonacie.
- Activities
- Artykuł i komentarze czytelników, rozmowa w pensjonacie i spacer z przewodnikiem, schemat z czterema ćwiczeniami, czat z kolegą i pudełko z pytaniami.
What's inside
Chapter 1Na start: szybko czy powoli?
Chapter 2Czytamy: miasto, które nie pędzi
Chapter 3Słuchamy: weekend bez zegarka
- Posłuchaj: Grzegorz, prawnik z Warszawy, w pensjonacie MagdyListeningTry it
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
- Posłuchaj przewodnika: spacer po starówce ReszlaListeningUnlock
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock
Chapter 4Gramatyka: wręcz przeciwnie!
- Spójrz na schemat: jak odeprzeć twierdzenieGrammar schemeTry it
- Wybierz poprawne słowo: jak odeprzeć twierdzenie?Choose the optionUnlock
- Wybierz poprawne słowo: bynajmniej czy przynajmniej?Choose the optionUnlock
- Uzupełnij odpowiedzi: odpieramy twierdzeniaFill in the gapsTry it
- Przeciągnij słowa: polemiczna odpowiedź MagdyDrag and dropUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: kto zwalnia, ten przegrywa?
Chapter 6Praca domowa
Vocabulary
10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+7 more with pictures and audio in the lessonMore words
- pośpiech
- ślimak
- rzemieślnik
- lokalne produkty
- jakość życia
- starówka
- wypalenie zawodowe
Grammar: odpieramy twierdzenie: nie…, lecz…; nie tyle…, ile…; zamiast
Uczniowie umieją już przyznać komuś częściowo rację: co prawda…, ale…. Teraz uczą się odeprzeć twierdzenie i od razu je poprawić. Służą do tego spójniki przeciwstawne w zdaniach złożonych (nie…, lecz…, nie tyle…, ile…), przyimek zamiast i krótkie odpowiedzi Wręcz przeciwnie! i Bynajmniej!. Przy każdej strukturze schemat podaje jej styl.
Odpieramy twierdzenie: nie…, lecz…; nie tyle…, ile…; zamiast…
Kiedy nie zgadzasz się z czyimś twierdzeniem, możesz je odeprzeć i od razu powiedzieć, jak jest naprawdę.
Nie…, lecz… i nie chodzi o to, żeby…
Najprostszy sposób to zaprzeczyć jednej rzeczy i podać drugą: Slow nie oznacza lenistwa, lecz uważność. Lecz pasuje do tekstu pisanego, ale jest neutralne, a tylko potoczne. Dłuższa wersja odpiera czyjś cel: Nie chodzi o to, żeby nic nie robić, lecz o to, żeby robić wszystko spokojnie.
Jak odeprzeć twierdzenie?
| struktura | przykład | styl |
|---|---|---|
| nie…, lecz… / nie…, ale… / nie…, tylko… | Slow nie oznacza lenistwa, lecz uważność. | lecz: pisany; ale: neutralny; tylko: potoczny |
| Nie chodzi o to, żeby…, lecz o to, żeby… | Nie chodzi o to, żeby nic nie robić, lecz o to, żeby robić wszystko spokojnie. | neutralny i pisany |
| nie tyle…, ile… / nie tyle…, co… | Reszel jest nie tyle nudny, ile spokojny. | ile: pisany, staranny; co: neutralny |
| zamiast + dopełniacz (Kogo? Czego?) | Zamiast pośpiechu proponuję spacer po starówce. | neutralny |
| zamiast + bezokolicznik | Zamiast pędzić, proszę brać przykład ze ślimaków. | neutralny; obie rzeczy robi ta sama osoba |
| Wręcz przeciwnie! | Tu się nic nie dzieje? Wręcz przeciwnie! | neutralny |
| bynajmniej (nie) = wcale (nie) | Takie miasto bynajmniej nie jest zacofane. Zacofany? Bynajmniej! | oficjalny, pisany |
Nie tyle…, ile… i zamiast
Nie tyle…, ile… nie odrzuca całego twierdzenia, tylko je koryguje: Reszel jest nie tyle nudny, ile spokojny. W mowie zamiast ile słychać często co. Zamiast łączy się z dopełniaczem (zamiast pośpiechu) albo z bezokolicznikiem, gdy obie czynności wykonuje ta sama osoba.
- Reszel jest nie tyle nudny, ile spokojny.
- Zacofany? Bynajmniej! Korzystamy też z nowoczesnych technologii.
- Zamiast pośpiechu proponuję spacer po starówce.
- Nie chodzi o to, żeby nic nie robić, lecz o to, żeby robić wszystko spokojnie.w rozmowie także: …, ale o to, żeby…
- Tu się nic nie dzieje? Wręcz przeciwnie! Może pan zwiedzić zamek.
- Dobrze, spróbuję. Ale przynajmniej zegarek mogę zabrać?przynajmniej = chociaż, co najmniej: to nie jest odpieranie!
Przypadek po nie i po lecz
Porównanie pokazuje pułapkę: czasownik, który łączy się z biernikiem, po nie wymaga dopełniacza (nie oznacza lenistwa), ale po lecz wraca biernik: lecz uważność, lecz domową kuchnię.
czasownik z nie: dopełniacz (Czego?)
- Slow nie oznacza lenistwa…
- Magda nie poleca gościom sieciowych restauracji…
po lecz / ale / tylko: przypadek jak bez nie
- …, lecz uważność (oznacza co? biernik).
- …, lecz domową kuchnię (poleca co? biernik).
Bynajmniej czy przynajmniej?
Bynajmniej (nie) znaczy „wcale (nie)” i może być samodzielną odpowiedzią: Nudzi się pan? – Bynajmniej! Przynajmniej znaczy „chociaż, co najmniej”. Wskazówka nazywa ich pomylenie jednym z najsłynniejszych błędów w polszczyźnie.
Uwaga: bynajmniej ≠ przynajmniej!
Bynajmniej (nie) znaczy „wcale (nie)”: To bynajmniej nie jest nudne miasto. Odpiera twierdzenie, zwykle stoi przy nie, a samo może być krótką odpowiedzią: Nudzi się pan? – Bynajmniej! Przynajmniej znaczy „chociaż, co najmniej”: Spróbujmy przynajmniej raz. Mylenie tych słów to jeden z najsłynniejszych błędów w polszczyźnie.
Typowe błędy
Lista poprawia cztery pomyłki: bynajmniej spróbujmy zamiast przynajmniej, zamiast pośpiech, nie tyle cichy, ale spokojny w tekście pisanym i nie oznacza lenistwo.
Bynajmniej spróbujmy zwolnić tempo.
Przynajmniej spróbujmy zwolnić tempo.
bynajmniej = wcale nie; tu chodzi o „chociaż”, więc przynajmniej
Zamiast pośpiech proponuję spacer.
Zamiast pośpiechu proponuję spacer.
po zamiast: dopełniacz (Czego?)
Reszel jest nie tyle cichy, ale spokojny.
Reszel jest nie tyle cichy, ile spokojny.
w tekście pisanym nie tyle łączy się z ile albo co, nie z ale
Slow nie oznacza lenistwo, lecz uważność.
Slow nie oznacza lenistwa, lecz uważność.
czasownik z nie: dopełniacz; po lecz: biernik
More lessons on this grammar: Spójniki i zdania złożone lessons and exercises · Pytania i przeczenia lessons and exercises
Try the Spójniki przeciwstawne exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 13 auto-checked exercises
- 2 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 real-life document
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- odeprzeć twierdzenie i od razu powiedzieć, jak jest naprawdę: Slow nie oznacza lenistwa, lecz uważność
- poprawić czyjeś słowa łagodniej: Reszel jest nie tyle nudny, ile spokojny
- zaproponować coś w miejsce czegoś innego: Zamiast pośpiechu proponuję spacer po starówce, Zamiast pędzić, proszę brać przykład ze ślimaków
- użyć bynajmniej w znaczeniu „wcale nie” i odróżnić je od przynajmniej: Zacofany? Bynajmniej!, Spróbujmy przynajmniej raz
- napisać polemiczny komentarz o przyszłości małych miasteczek: Nie chodzi o to, żeby małe miasta były duże, lecz o to, żeby dobrze się w nich żyło
To lekcja 7 kursu Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo, trzecia w dziale Praca i odpoczynek. Po przyznawaniu racji z lekcji 6 przychodzi odpieranie cudzych twierdzeń, a punktem wyjścia są pary co prawda…, ale… z lekcji 18 kursu Polski B2.1 · Jak działa świat. Powolne miasteczko dobrze się do tego nadaje, bo wiele osób ma o takich miejscach gotowe zdanie: że są nudne, zacofane albo bez przyszłości. W lekcji 8 uczniowie biorą udział w debacie oksfordzkiej.
Rozgrzewka to koło z pytaniami o tempo życia i dziesięć słów, od zwolnić tempo po wypalenie zawodowe, z obrazkami i zadaniem przy zdjęciach. Uczniowie czytają artykuł o ruchu Cittaslow i Reszlu z zadaniem prawda/fałsz i quizem, a potem komentarze czytelników do tezy, że małe miasteczka nie mają przyszłości. Słuchają porannej rozmowy w pensjonacie i krótkiego spaceru po starówce z przewodnikiem. Po schemacie są cztery ćwiczenia, ostatnie z polemiczną odpowiedzią właścicielki pensjonatu. Na czacie uczeń przekonuje kolegę do czterodniowego tygodnia pracy, a potem w parze albo z lektorem otwiera pudełko z pytaniami.
W domu czekają cztery zadania. Wybór poprawnego zdania i dopasowanie słów są sprawdzane automatycznie, a polemiczny komentarz i nagraną odpowiedź na tezę o czterodniowym tygodniu pracy sprawdza nauczyciel.
- Grammar:
- odpieranie twierdzeń: nie…, lecz… · nie tyle…, ile… · zamiast + dopełniacz / bezokolicznik · bynajmniej czy przynajmniej?
- Topic:
- praca i odpoczynek · tempo życia · małe miasta · Cittaslow · Reszel
Teaching tips
- Zacznij od stereotypów o małych miastach: zbierz na tablicy zdania uczniów typu tam nic się nie dzieje. Po schemacie grupa odpiera je jedno po drugim strukturami z lekcji.
- Ćwicz bynajmniej w krótkich wymianach: zadaj pytanie z oczywistym „nie”, np. Nudzisz się?, a uczeń odpowiada Bynajmniej!. Potem dodaj zdania z przynajmniej, żeby grupa usłyszała różnicę.
- Pokaż różnicę między nie…, lecz… a nie tyle…, ile…: pierwsze odrzuca słowo rozmówcy, drugie tylko je łagodzi. Poproś o obie wersje tego samego zdania o Reszlu.
- Zwróć uwagę na przypadek po lecz: uczniowie często zostawiają dopełniacz z pierwszej części zdania. Dobrze widać to w zdaniu Magda nie poleca sieciowych restauracji, lecz domową kuchnię.
- Polemiczną odpowiedź Magdy przeczytaj z grupą jak wzór przed pracą domową: ma tezę, z którą autorka się nie zgadza, kilka odpartych twierdzeń i zaproszenie na końcu. Uczniowie mogą zachować ten układ we własnym komentarzu.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
26 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo
32 lekcje polskiego na poziomie B2, część druga, tylko po polsku, dla uczniów po kursie B2.1. Każda lekcja to osobna sytuacja z prawdziwym tłem: Uniwersytet Jagielloński, majówka, 21 postulatów z 1980 roku, prima aprilis, Czyste Tatry, Orliki, muzeum Manggha i najczęstsze polskie nazwiska. Po kursie uczniowie streszczają tekst, relacjonują cudze słowa, piszą hasło do encyklopedii i rozprawkę, sprawdzają wiarygodność wiadomości i dobierają styl do sytuacji. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a znaczenie słów pokazują obrazki i polskie definicje.See the course
Unit 1 Nauka na nowo
Uniwersytet Jagielloński, leśne przedszkole, ogród na dachu BUW-u, formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty i skrótowce
Lesson 1Od 1364 roku: najstarsza polska uczelniaFormy potoczne: podstawówka, akademik, uniwerek
Lesson 2Lekcje pod drzewamiPrzyimki złożone w stylu urzędowym
Lesson 3Ogród na dachu BUW-uSkróty i skrótowce: kropka, wymowa, odmiana
Lesson 4Projekt: nowe miejsce do naukiPowtórka: formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty
Unit 2 Praca i odpoczynek
majówka, praca zdalna, Reszel i miasta Cittaslow, wyspać się i nagadać się, teza i kontrargument, debata oksfordzka
Lesson 5Majówka: sztuka długiego weekenduCzasowniki na-…się i wy-…się: robić coś do woli
Lesson 6Praca z domu czy z biura?Zwroty do dyskusji: trudno zaprzeczyć, nie sposób nie zauważyć
Lesson 7 · you're hereZwolnij w ReszluOdpieramy twierdzenie: nie…, lecz…; nie tyle…, ile…; zamiast
Lesson 8Projekt: debata oksfordzkaPowtórka: na-…się, zwroty do dyskusji, odpieranie tezy
Unit 3 Momenty przełomowe
21 postulatów z 1980 roku, prawa wyborcze kobiet, przystąpienie do Unii Europejskiej, styl nominalny, hasło do encyklopedii
Lesson 921 postulatów na drewnianych tablicachStyl nominalny: rzeczownik odczasownikowy z dopełniaczem
Lesson 101918: kobiety idą do urnStyl nominalny: co zostaje po rzeczowniku i kto działa
Lesson 111 maja 2004: nowy rozdziałCzasowniki wydarzeń i daty w haśle encyklopedycznym
Lesson 12Projekt: hasło do encyklopediiPowtórka: styl nominalny, czasowniki wydarzeń i daty
Unit 4 Media i prawda
pierwsza polska gazeta, sprawdzanie faktów, żarty na prima aprilis, nazwy zawodów, przedrostki nie- i dez-, nagłówki
Lesson 13Kraków, 1661: pierwsza polska gazetaSłowotwórstwo: nazwy osób, formy żeńskie i dziedziny
Lesson 14Fakt czy fejk?Słowotwórstwo: przedrostki nie-, bez-, dez-, anty-, pseudo- i -ość
Lesson 15Prima aprilis!Język nagłówków: rzeczownik, imiesłów i czas teraźniejszy
Lesson 16Projekt: Sprawdzam!Powtórka: słowotwórstwo, przedrostki i język nagłówków
Unit 5 Podróże, które coś dają
Kraina Otwartych Okiennic, Czyste Tatry, Europejski Korpus Solidarności, przysłowia, frazeologia, język perswazji
Lesson 17Otwarte okiennice: gościna na PodlasiuPrzysłowia o gościach i domu
Lesson 18Zostaw tylko ślady butówZwiązki frazeologiczne o odpowiedzialności
Lesson 19Rok, który coś zmieniaJęzyk perswazji: pytania retoryczne i zwroty do odbiorcy
Lesson 20Projekt: podróż, która coś zostawiaPowtórka działu: przysłowia, frazeologizmy i perswazja
Unit 6 Sport i społeczeństwo
Orliki, medal olimpijski na aukcji, wspinaczka na czas, streszczenie, czasowniki relacjonujące, rozprawka
Unit 7 Budynki i dziedzictwo
odbudowa Starego Miasta, podziemia Tarnowskich Gór, muzeum Manggha, odbudować i nadbudować, przymiotniki złożone, zbyt…, żeby
Lesson 25Cegła po cegleCzasowniki z przedrostkami od budować i ich aspekt
Lesson 26Srebro, woda i tunelePrzymiotniki złożone: pisownia razem i z łącznikiem
Lesson 27Japońskie muzeum nad WisłąZa, zbyt, wystarczająco, dość, na tyle + żeby
Lesson 28Projekt: dzień otwarty naszej kamienicyPowtórka: przedrostki, przymiotniki złożone i zbyt…, żeby
Unit 8 Pokolenia
najczęstsze nazwiska, DJ Wika, niedzielny obiad trzech pokoleń, młodość i młodzież, porównania, wywiad ze starszą osobą
Lesson 29Kowalski, Nowak, WiśniewskiPolskie nazwiska: typy, formy żeńskie, przypadki i rodzina
Lesson 30Po osiemdziesiątce przy konsolecieRzeczowniki na -ość, -stwo i -eż oraz zwroty o wieku
Lesson 31Trzy pokolenia, jeden stółWyrażenia porównawcze: dawniej i dziś
Lesson 32Projekt: rozmowa pokoleńPowtórka: nazwiska, etapy życia i porównania



