Rok, który coś zmienia: pytania retoryczne i zwroty, które przekonują
About this lesson
Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o tym, jak przekonywać: pytania retoryczne, polecenia do odbiorcy i stałe zwroty, na przykładzie roku wolontariatu.
- Grammar
- Czy nie warto…?, Kto z nas nie marzył o…?, Wyobraź sobie, że…, Zastanów się…, Nie ma na co czekać! i Nic nie tracisz, a możesz wiele zyskać, w poście na ty i w ulotce na Państwo.
- Topic
- Europejski Korpus Solidarności, program Unii Europejskiej dla osób w wieku 18–30 lat: kto może wyjechać i co jest opłacone. Klara po roku w Chorwacji przekonuje młodszego brata.
- Activities
- Artykuł i komentarze czytelników, rozmowa rodzeństwa i początek podcastu, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z przyjacielem, który się waha, i koło z minutą na zachętę.
What's inside
Chapter 1Na start: wyjechać czy zostać?
Chapter 2Czytamy: rok dla innych i dla siebie
Chapter 3Słuchamy: jechać czy nie jechać?
Chapter 4Gramatyka: czy nie warto?
- Spójrz na schemat: język perswazjiGrammar schemeTry it
- Posortuj zwroty: jaka to technika?Sort into columnsUnlock
- Uzupełnij pytania retoryczne: zamień zdanie w pytanieFill in the gapsTry it
- Wybierz zwrot, który pasuje do sytuacjiQuizUnlock
- Przeczytaj ulotkę dla rodziców i wybierz poprawną formęChoose the optionUnlock
- Przeciągnij słowa: post, który zachęca do wolontariatuDrag and dropUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: przekonaj mnie!
Chapter 6Praca domowa
Wolontariat za granicą po polsku: słownictwo
10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+7 more with pictures and audio in the lessonMore words
- kieszonkowe
- zakwaterowanie
- wyżywienie
- organizacja goszcząca
- rok przerwy
- wątpliwość
- przekonujący
Grammar: język perswazji: pytania retoryczne i zwroty do odbiorcy
Tryb rozkazujący i jego aspekt uczniowie już znają. Ta lekcja pokazuje, jak sprawić, żeby odbiorca sam chciał coś zrobić: pytaniem, na które odpowiedź jest oczywista, poleceniem, które każe sobie coś wyobrazić, i stałym zwrotem na koniec. Schemat zestawia też formę ty z formą Państwo.
Język perswazji: jak przekonać odbiorcę?
Pytania retoryczne, polecenia do odbiorcy i stałe zwroty, które zachęcają do działania.
Trzy techniki perswazji
Pytanie retoryczne (Czy można lepiej spędzić rok?) sprawia, że odbiorca sam w myślach odpowiada tak, jak chcemy. Polecenie Wyobraź sobie… stawia go w nowej sytuacji, a stały zwrot, np. Teraz albo nigdy, popycha do szybkiej decyzji.
Techniki perswazji
| technika | przykład | kiedy działa |
|---|---|---|
| pytanie retoryczne | Czy nie warto spróbować? | odbiorca w myślach odpowiada: „Warto!” |
| pytanie retoryczne | Kto z nas nie marzył o przygodzie? | odpowiedź jest oczywista: „Każdy!” |
| pytanie retoryczne | Czy można lepiej spędzić rok? | odpowiedź jest oczywista: „Nie można!” |
| polecenie do odbiorcy | Wyobraź sobie, że wracasz z nowym językiem. | odbiorca widzi siebie w nowej sytuacji |
| polecenie do odbiorcy | Zastanów się, czego bardziej żałowałbyś za dziesięć lat. | odbiorca sam szuka odpowiedzi i sam się przekonuje |
| stały zwrot | Nie ma na co czekać! Teraz albo nigdy. | gdy odbiorca odkłada decyzję na później |
| stały zwrot | Nic nie tracisz, a możesz wiele zyskać. | gdy odbiorca boi się ryzyka |
| stały zwrot | To szansa, która się nie powtórzy. | na końcu tekstu, gdy chcemy szybkiej decyzji |
Jak zamienić zdanie w pytanie retoryczne?
Warto zmienia się w Czy nie warto…?, Każdy z nas marzył w Kto z nas nie marzył…?, a Nikt nie chce w Kto chce…?. Gdy znika przeczenie, dopełniacz ustępuje biernikowi albo mianownikowi: Nie można lepiej spędzić roku → Czy można lepiej spędzić rok?
| zdanie | pytanie retoryczne | co się zmienia? |
|---|---|---|
| Warto spróbować. | Czy nie warto spróbować? | dodajemy nie przed warto |
| Każdy z nas marzył o przygodzie. | Kto z nas nie marzył o przygodzie? | każdy / wszyscy → kto (z nas) nie…; czasownik w 3. osobie liczby pojedynczej |
| Nikt nie chce żałować. | Kto chce żałować? | nikt nie → kto (bez nie) |
| Nie ma lepszej przygody. | Czy jest lepsza przygoda? | bez nie: mianownik (Co?) zamiast dopełniacza |
| Nie ma nic lepszego niż podróż. | Czy jest coś lepszego niż podróż? | nic → coś; bez nie: mianownik |
| Nie można lepiej spędzić roku. | Czy można lepiej spędzić rok? | bez nie: biernik (Co?) zamiast dopełniacza |
Post na ty, ulotka na Państwo
W poście do znajomych piszemy Wyobraź sobie i Nic nie tracisz, w oficjalnej ulotce dla rodziców Proszę sobie wyobrazić i Nic Państwo nie tracą. Pytanie Czy nie warto…? pasuje do obu tekstów bez zmian.
| post: ty (znajomi, młodzi) | ulotka: Państwo (oficjalnie, rodzice, seniorzy) |
|---|---|
| Wyobraź sobie, że… | Proszę sobie wyobrazić, że… |
| Zastanów się, co… | Proszę się zastanowić, co… |
| Nic nie tracisz, a możesz wiele zyskać. | Nic Państwo nie tracą, a mogą wiele zyskać. |
| Nie czekaj! | Prosimy nie czekać! |
| Masz pytania? Napisz do nas! | Mają Państwo pytania? Prosimy o wiadomość. |
| Czy nie warto spróbować? | Czy nie warto spróbować? (bez zmian) |
Pytanie retoryczne czy prawdziwe?
Czy nie warto wyjechać na rok? znaczy tyle co „warto”: mówiący zna odpowiedź. Czy warto wyjechać na rok? to prawdziwe pytanie o tak albo nie. Przykłady z lekcji pochodzą z rozmowy rodzeństwa i z ulotki dla rodziców.
Pytanie retoryczne czy prawdziwe?
retoryczne: Czy nie warto…?
- Czy nie warto wyjechać na rok?
- = Warto! Mówiący zna już odpowiedź.
prawdziwe: Czy warto…?
- Czy warto wyjechać na rok?
- = Naprawdę pytam: tak czy nie?
Przykłady z lekcji
- Kto z nas nie marzył o roku w innym kraju?
- Wyobraź sobie, że wracasz z nowym językiem i przyjaciółmi w kilku krajach.
- Zastanów się, czego bardziej żałowałbyś za dziesięć lat.
- Prowadziłam zajęcia dla dzieci, a w weekendy sadziliśmy drzewa. Czy można lepiej spędzić rok?odpowiedź: Nie można!
- Nic nie tracisz, a możesz wiele zyskać. Nie ma na co czekać!
- Proszę sobie wyobrazić, że Państwa dziecko poznaje nowy kraj.ulotka dla rodziców: forma Państwo
Sobie, się i typowe błędy
Mówimy wyobraź sobie, ale zastanów się, a po Kto z nas…? czasownik stoi w 3. osobie liczby pojedynczej. Błędy to Czy warto nie spróbować?, Nie ma na co czekać się i mieszanie form ty i Państwo w jednym tekście.
Uwaga!
Wyobraź sobie (sobie!), ale zastanów się (się!). W pytaniu retorycznym nie stoi przed warto: Czy nie warto…? Po Kto z nas…? czasownik ma formę 3. osoby liczby pojedynczej: Kto z nas nie marzył… W jednym tekście wybierz jedną formę: ty albo Państwo.
Typowe błędy
Czy warto nie spróbować?
Czy nie warto spróbować?
nie stoi przed warto; „warto nie spróbować” znaczy coś odwrotnego
Nie ma na co czekać się!
Nie ma na co czekać!
stały zwrot: bez się
Wyobraź się, że wracasz z Chorwacji.
Wyobraź sobie, że wracasz z Chorwacji.
wyobrazić sobie, ale zastanowić się
Zapraszamy Państwa na spotkanie! Wyobraź sobie…
Zapraszamy Państwa na spotkanie! Proszę sobie wyobrazić…
w jednym tekście albo ty, albo Państwo
More lessons on this grammar: Formy pisemne lessons and exercises · Tryb rozkazujący lessons and exercises · Formy grzecznościowe lessons and exercises
Try the Język perswazji exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 14 auto-checked exercises
- 2 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 real-life document
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- zamienić zdanie w pytanie retoryczne: Warto spróbować → Czy nie warto spróbować?, Nikt nie chce żałować → Kto chce żałować?
- zwrócić się wprost do odbiorcy: Wyobraź sobie, że wracasz z nowym językiem, Zastanów się, czego naprawdę chcesz
- zakończyć zachętę stałym zwrotem: Nie ma na co czekać!, To szansa, która się nie powtórzy
- napisać ten sam apel na ty i na Państwo: Nic nie tracisz albo Nic Państwo nie tracą
- odpowiedzieć na wątpliwości kogoś, kto się waha: Nie masz doświadczenia? Nie znasz języków? Czy nie warto mimo to spróbować?
To lekcja 19 kursu Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo, trzecia w dziale Podróże, które coś dają. Po przysłowiach z lekcji 17 i związkach frazeologicznych z lekcji 18 uczniowie uczą się przekonywać innych, co przyda się w projekcie z lekcji 20. Program wolontariatu dla młodych to dobry temat, bo sam zachęca do wyjazdu hasłami. Tryb rozkazujący, na którym opiera się część zwrotów, uczniowie znają z wcześniejszych kursów.
Rozgrzewką jest pudełko z pytaniami o podróże i pomaganie oraz dziesięć słów ze zdjęciami, od kieszonkowego po organizację goszczącą. Uczniowie czytają artykuł o Europejskim Korpusie Solidarności i komentarze pod pytaniem, czy rok wolontariatu po szkole to strata czasu. Słuchają, jak Klara przekonuje brata, i początku jej podcastu. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, w tym ulotka dla rodziców w formie Państwo i post z lukami. Na koniec uczeń przekonuje przyjaciela na czacie, a grupa kręci kołem z minutą na zachętę.
W pracy domowej dwa zadania są sprawdzane automatycznie: wybór poprawnego zdania i dopasowanie słów do definicji. Nauczyciel ocenia post zachęcający do wolontariatu, pisany na ty, oraz nagranie w stylu krótkiego filmu do internetu.
- Grammar:
- perswazja: pytania retoryczne · Wyobraź sobie…, Zastanów się… · Nie ma na co czekać! · ty czy Państwo?
- Topic:
- wolontariat · podróże · Europejski Korpus Solidarności · młodzież · perswazja
Teaching tips
- Zacznij od reklam: poproś uczniów o hasła reklamowe, które pamiętają, i zapytaj, czy są w nich pytania albo polecenia. Potem pokaż tabelę technik perswazji.
- Poproś grupę o odpowiedzi chórem: przeczytaj Kto z nas nie marzył o przygodzie?, a grupa woła Każdy!. Tak najszybciej widać, czym takie pytanie różni się od prawdziwego.
- Przerób post na ulotkę: daj parom krótki post na ty i poproś o wersję dla rodziców na Państwo. Sprawdź potem z grupą, czy w żadnym zdaniu nie zostało Wyobraź sobie.
- Minutę na zachętę mierz zegarem: przy kole każda osoba przekonuje kogoś z grupy i musi użyć jednego pytania retorycznego oraz jednego Wyobraź sobie….
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
27 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B2.2 · Kultura i społeczeństwo
32 lekcje polskiego na poziomie B2, część druga, tylko po polsku, dla uczniów po kursie B2.1. Każda lekcja to osobna sytuacja z prawdziwym tłem: Uniwersytet Jagielloński, majówka, 21 postulatów z 1980 roku, prima aprilis, Czyste Tatry, Orliki, muzeum Manggha i najczęstsze polskie nazwiska. Po kursie uczniowie streszczają tekst, relacjonują cudze słowa, piszą hasło do encyklopedii i rozprawkę, sprawdzają wiarygodność wiadomości i dobierają styl do sytuacji. Ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a znaczenie słów pokazują obrazki i polskie definicje.See the course
Unit 1 Nauka na nowo
Uniwersytet Jagielloński, leśne przedszkole, ogród na dachu BUW-u, formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty i skrótowce
Lesson 1Od 1364 roku: najstarsza polska uczelniaFormy potoczne: podstawówka, akademik, uniwerek
Lesson 2Lekcje pod drzewamiPrzyimki złożone w stylu urzędowym
Lesson 3Ogród na dachu BUW-uSkróty i skrótowce: kropka, wymowa, odmiana
Lesson 4Projekt: nowe miejsce do naukiPowtórka: formy potoczne, przyimki urzędowe, skróty
Unit 2 Praca i odpoczynek
majówka, praca zdalna, Reszel i miasta Cittaslow, wyspać się i nagadać się, teza i kontrargument, debata oksfordzka
Lesson 5Majówka: sztuka długiego weekenduCzasowniki na-…się i wy-…się: robić coś do woli
Lesson 6Praca z domu czy z biura?Zwroty do dyskusji: trudno zaprzeczyć, nie sposób nie zauważyć
Lesson 7Zwolnij w ReszluOdpieramy twierdzenie: nie…, lecz…; nie tyle…, ile…; zamiast
Lesson 8Projekt: debata oksfordzkaPowtórka: na-…się, zwroty do dyskusji, odpieranie tezy
Unit 3 Momenty przełomowe
21 postulatów z 1980 roku, prawa wyborcze kobiet, przystąpienie do Unii Europejskiej, styl nominalny, hasło do encyklopedii
Lesson 921 postulatów na drewnianych tablicachStyl nominalny: rzeczownik odczasownikowy z dopełniaczem
Lesson 101918: kobiety idą do urnStyl nominalny: co zostaje po rzeczowniku i kto działa
Lesson 111 maja 2004: nowy rozdziałCzasowniki wydarzeń i daty w haśle encyklopedycznym
Lesson 12Projekt: hasło do encyklopediiPowtórka: styl nominalny, czasowniki wydarzeń i daty
Unit 4 Media i prawda
pierwsza polska gazeta, sprawdzanie faktów, żarty na prima aprilis, nazwy zawodów, przedrostki nie- i dez-, nagłówki
Lesson 13Kraków, 1661: pierwsza polska gazetaSłowotwórstwo: nazwy osób, formy żeńskie i dziedziny
Lesson 14Fakt czy fejk?Słowotwórstwo: przedrostki nie-, bez-, dez-, anty-, pseudo- i -ość
Lesson 15Prima aprilis!Język nagłówków: rzeczownik, imiesłów i czas teraźniejszy
Lesson 16Projekt: Sprawdzam!Powtórka: słowotwórstwo, przedrostki i język nagłówków
Unit 5 Podróże, które coś dają
Kraina Otwartych Okiennic, Czyste Tatry, Europejski Korpus Solidarności, przysłowia, frazeologia, język perswazji
Lesson 17Otwarte okiennice: gościna na PodlasiuPrzysłowia o gościach i domu
Lesson 18Zostaw tylko ślady butówZwiązki frazeologiczne o odpowiedzialności
Lesson 19 · you're hereRok, który coś zmieniaJęzyk perswazji: pytania retoryczne i zwroty do odbiorcy
Lesson 20Projekt: podróż, która coś zostawiaPowtórka działu: przysłowia, frazeologizmy i perswazja
Unit 6 Sport i społeczeństwo
Orliki, medal olimpijski na aukcji, wspinaczka na czas, streszczenie, czasowniki relacjonujące, rozprawka
Unit 7 Budynki i dziedzictwo
odbudowa Starego Miasta, podziemia Tarnowskich Gór, muzeum Manggha, odbudować i nadbudować, przymiotniki złożone, zbyt…, żeby
Lesson 25Cegła po cegleCzasowniki z przedrostkami od budować i ich aspekt
Lesson 26Srebro, woda i tunelePrzymiotniki złożone: pisownia razem i z łącznikiem
Lesson 27Japońskie muzeum nad WisłąZa, zbyt, wystarczająco, dość, na tyle + żeby
Lesson 28Projekt: dzień otwarty naszej kamienicyPowtórka: przedrostki, przymiotniki złożone i zbyt…, żeby
Unit 8 Pokolenia
najczęstsze nazwiska, DJ Wika, niedzielny obiad trzech pokoleń, młodość i młodzież, porównania, wywiad ze starszą osobą
Lesson 29Kowalski, Nowak, WiśniewskiPolskie nazwiska: typy, formy żeńskie, przypadki i rodzina
Lesson 30Po osiemdziesiątce przy konsolecieRzeczowniki na -ość, -stwo i -eż oraz zwroty o wieku
Lesson 31Trzy pokolenia, jeden stółWyrażenia porównawcze: dawniej i dziś
Lesson 32Projekt: rozmowa pokoleńPowtórka: nazwiska, etapy życia i porównania



