Czytam, robię, piszę: trzy grupy koniugacji w czasie teraźniejszym

About this lesson

Lekcja polskiego A1 dla obcokrajowców o koniugacji czasowników w czasie teraźniejszym: trzy grupy czytam, robię, piszę zestawione obok siebie na tle dnia w polskiej szkole.

Grammar
Trzy wzory odmiany w liczbie pojedynczej: -m / -sz (czytam, czytasz), -ę / -isz (robię, robisz) i -ę / -esz (piszę, piszesz), z czasownikami z wcześniejszych lekcji i zwrotem uczę się polskiego.
Topic
Dzień w polskiej szkole: lekcja trwa 45 minut, a dzwonek ogłasza jej początek i koniec. Lucas prowadzi warsztaty muzyczne w szkole podstawowej na Pradze.
Activities
Plan lekcji klasy 4b do przeczytania, rozmowa telefoniczna Sofii z Lucasem, schemat z czterema ćwiczeniami, czat z nauczycielką muzyki i koło z pytaniami o szkołę i pracę.

What's inside

  1. Chapter 1Dryń, dryń! Szkoła!

    • PictureUnlock
    • Otwórz pudełko i odpowiedzOpen the boxUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock
  2. Chapter 2Czytamy: plan lekcji

    • Przeczytaj plan lekcjiReal-life documentTry it
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock
  3. Chapter 3Słuchamy: Lucas w szkole

    • Posłuchaj: Lucas w szkoleListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock
  4. Chapter 4Gramatyka: czytam, robię, piszę

    • Spójrz na schemat: trzy grupy czasownikówGrammar schemeTry it
    • Posortuj czasowniki: jak czytać, robić czy pisać?Sort into columnsUnlock
    • Wybierz poprawną formęChoose the optionTry it
    • Uzupełnij zdania: czasownik w dobrej formieFill in the gapsUnlock
    • Wybierz poprawną odpowiedźQuizUnlock
  5. Chapter 5Rozmawiamy: co robisz?

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: pani Beata piszeChatTry it
    • Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock
  6. Chapter 6Praca domowa

    • Wypełnij tabelę: ja, ty, on / onaFill in the tableUnlock
    • Wypełnij tabelę: my, wy, oni / oneFill in the tableUnlock
    • Ułóż słowa z literAnagramUnlock
    • Napisz wiadomość: mój dzieńWriting, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj odpowiedź: mój dzieńSpeaking, checked by the teacherUnlock

Szkoła po polsku: słownictwo

12 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+9 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • przerwa
  • dzwonek
  • nauczycielka
  • uczeń
  • zeszyt
  • tablica
  • plecak
  • pisać
  • trwać

Grammar: trzy grupy czasowników: czytam, robię, piszę

Do tej pory uczniowie poznawali czasowniki po kilka naraz. Ta lekcja zestawia trzy wzory odmiany obok siebie i uczy rozpoznawać je po formach ja i ty. Większość czasowników to znajomi z lekcji 10, 17, 18 i 21, a nowe są pisać, śpiewać i pełna odmiana uczyć się. Jeść zostaje poza grupami jako czasownik nieregularny.

Czytam, robię, piszę

Trzy grupy czasowników: -m / -sz, -ę / -isz, -ę / -esz

Czytam, robię, piszę w jednej tabeli

Tabela pokazuje po jednym czasowniku z każdej grupy we wszystkich osobach, z wyróżnionymi końcówkami. Uczniowie ćwiczą ja, ty i on / ona, a formy mnogie (czytamy, robicie, piszą) wracają w pracy domowej.

Kto?-m / -sz: czytać-ę / -isz: robić-ę / -esz: pisać
jaczytamrobiępiszę
tyczytaszrobiszpiszesz
on, ona, pan, paniczytarobipisze
myczytamyrobimypiszemy
wyczytacierobiciepiszecie
oni, oneczytająrobiąpiszą

Które czasowniki odmieniają się tak samo

Blok Tak samo dopisuje do każdej grupy znane czasowniki: mam, gram, znam; lubię, mówię, uczę się; piję, idę, wstaję. Nowa reguła porządkuje więc to, co uczniowie już umieją, zamiast dokładać nowe formy.

-m / -sz

  • mieć: mam, masz, ma
  • grać: gram, grasz, gra
  • mieszkać: mieszkam, mieszkasz, mieszka
  • znać: znam, znasz, zna
  • śpiewać: śpiewam, śpiewasz, śpiewa

-ę / -isz (-ysz)

  • lubić: lubię, lubisz, lubi
  • mówić: mówię, mówisz, mówi
  • uczyć się: uczę się, uczysz się, uczy się

-ę / -esz

  • pić: piję, pijesz, pije
  • iść: idę, idziesz, idzie
  • wstawać: wstaję, wstajesz, wstaje

Jak zapamiętać formę on, ona

Pierwsza wskazówka radzi uczyć się czasownika razem z formami ja i ty. Forma on / ona to forma ty bez -sz: czytasz → czyta, piszesz → pisze. Przykłady pokazują to w pytaniach i odpowiedziach: Co robisz? – Piszę wiadomość.

Jak to zapamiętać?

Zapamiętaj czasownik z formą ja i ty: pisać – piszę, piszesz. Forma on, ona to forma ty bez -sz: czytasz → czyta, robisz → robi, piszesz → pisze.

Pytania i odpowiedzi

  • Co robisz? – Piszę wiadomość.
  • Czytasz po polsku? – Tak, czytam.
  • Lucas gra na gitarze, a Antek śpiewa.
  • Tom uczy się polskiego.
  • Pani Beata pisze na tablicy.
  • Idziesz do szkoły? – Tak, idę.

Pułapki: piszam, robasz, czytę

Druga wskazówka zbiera trudne miejsca: sz w piszę, idziesz obok idę i y po cz w uczysz się. Błędy w ostatnim bloku mieszają grupy (piszam, robasz, czytę) albo gubią ogonek: ja pisze.

Uwaga!

pisać → sz: piszę, piszesz, pisze. · iść: idę, ale idziesz, idzie. · uczyć się: po cz jest y: uczysz się, uczy się.

Typowe błędy

  • Ja piszam.

    Ja piszę.

    pisać: -ę / -esz

  • Ty robasz.

    Ty robisz.

    robić: -ę / -isz

  • Ja czytę.

    Ja czytam.

    czytać: -m / -sz

  • Ja pisze.

    Ja piszę.

    ja: -ę (ę, nie e!)

More lessons on this grammar: Czas teraźniejszy lessons and exercises

Try the Koniugacja czasowników exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

What's in the lesson

  • 11 auto-checked exercises
  • 3 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 real-life document
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 1 audio clip
  • 1 picture
  • 1 transcript

The main objectives of this lesson are to:

  • rozpoznać grupę czasownika po formach ja i ty: czytam, czytasz, robię, robisz, piszę, piszesz
  • utworzyć formę on / ona z formy ty: piszesz → pisze, robisz → robi
  • powiedzieć, co robisz w szkole lub w pracy: Dużo czytam i piszę., Uczę się polskiego.
  • zrozumieć plan lekcji i powiedzieć, ile coś trwa: Lekcja trwa czterdzieści pięć minut.
  • odpowiedzieć na pytania zadane w formie pan: Pan gra na gitarze? – Tak, gram.

Lekcja 22 kursu Polski A1.1 · Witaj, świecie! jest drugą w module Mój dzień. Porządkuje czasowniki z lekcji 10 (czytam, mam), 18 (lubię, robię) i 21 (wstaję, idę), które dotąd stały osobno. Szkoła to dobre tło dla trzech grup, bo w klasie się czyta, robi i pisze. Lekcja 23 przechodzi do dni tygodnia i planowania.

Lekcja zaczyna się od pudełka z pytaniami i dwunastu słów z obrazkami, od szkoły i dzwonka po czasowniki pisać i trwać. Uczniowie czytają plan lekcji klasy 4b w szkole „Pod Kasztanem” i słuchają, jak Lucas opowiada Sofii przez telefon o dzwonku, przerwie i piosence na tablicy. Po schemacie sortują czasowniki na trzy grupy, wybierają i wpisują formy oraz rozwiązują quiz. W rozmowie odpowiadają jako Lucas pani Beacie, a potem kręcą kołem z pytaniami o codzienność i szkołę w swoim kraju.

Praca domowa ma trzy zadania sprawdzane automatycznie: dwie tabele odmiany (liczba pojedyncza i mnoga) i układanie szkolnych słów z liter. Nauczyciel czyta wiadomość o dniu w pracy lub w szkole i słucha nagrania na ten sam temat.

Grammar:
czasowniki -m / -sz · czasowniki -ę / -isz (-ysz) · czasowniki -ę / -esz · czas teraźniejszy
Topic:
szkoła · mój dzień · lekcja i przerwa · dzwonek · warsztaty muzyczne

Teaching tips

  • Narysuj na tablicy trzy kolumny z nagłówkami czytam, robię, piszę. Podawaj bezokoliczniki znanych czasowników, a uczniowie wskazują kolumnę i mówią formę ja.
  • Ucz par ja – ty: przy każdym nowym czasowniku zapisuj od razu dwie formy, np. piszę, piszesz. Z nich uczeń sam zbuduje pisze, odcinając -sz.
  • Przynieś prawdziwy rozkład zajęć ze swojej szkoły albo z kursu i zapytaj: O której jest polski? Ile trwa lekcja? Co robisz na przerwie?
  • Zrób krótkie dyktando par: Ja piszę. On pisze. Ja piję. Ona pije. Różnicę między -ę i -e słabo słychać, ale na piśmie jest obowiązkowa, a dyktando szybko to pokazuje.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

22 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

The whole course: Polski A1.1 · Witaj, świecie!

32 lekcje polskiego dla obcokrajowców, od zera, tylko po polsku. Tom z Chicago przylatuje do Warszawy i zamieszkuje na Pradze ze współlokatorami z Polski, Ukrainy, Hiszpanii i Brazylii. Po kursie uczniowie przywitają się, opowiedzą o rodzinie, zamówią kawę, zapytają o drogę i umówią się na weekend. Znaczenie słów pokazują obrazki i proste definicje zamiast tłumaczeń, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Cześć!

    powitania, cześć czy dzień dobry, czasownik być, kraje i języki, alfabet i wymowa

    1. Lesson 1Dzień dobry, Polsko!Powitania, pożegnania i forma ty albo pan / pani
    2. Lesson 2Jestem z AmerykiCzasownik być w czasie teraźniejszym i Skąd jesteś?
    3. Lesson 3Chrząszcz ze SzczebrzeszynaAlfabet polski, dwuznaki i literowanie
    4. Lesson 4Dobre wiadomości: języki i przyjacielePowtórka modułu Cześć!: powitania, być, kraje i litery
  2. Unit 2 Moi bliscy

    rodzina i przyjaciele, czasownik mieć, zwierzęta, przedstawianie bliskich

    1. Lesson 5Dzień Babci i DziadkaZaimki dzierżawcze mój, moja, moje i Kto to jest?
    2. Lesson 6Mam psa!Czasownik mieć i rodzaj: on, ona, ono
    3. Lesson 7Bolek i Lolek: dwaj braciaZaimki osobowe on, ona, oni i dzierżawcze jego, jej
    4. Lesson 8Dobre wiadomości: rodzina pomagaPowtórka modułu Moi bliscy: zaimki, mieć i rodzaj
  3. Unit 3 Liczby wokół nas

    liczby, wiek, numer telefonu, ile kosztuje i zakupy na ulicy

    1. Lesson 9KR, GD, PO: tablice rejestracyjneLiczebniki 0–20, nazwy liter i numery
    2. Lesson 10Ile masz lat?Liczebniki 20–100, wiek i czasowniki na -m / -sz
    3. Lesson 11Jeden obwarzanek, poproszę!Ile kosztuje? Złoty, złote, złotych
    4. Lesson 12Dobre wiadomości: liczby i rekordyPowtórka: liczebniki z rzeczownikami i duże liczby
  4. Unit 4 Mój dom

    pokoje i meble, rodzaj przymiotników: duży, duża, duże, gdzie co jest

    1. Lesson 13Kwiaty na ścianach w ZalipiuTen, ta, to: rodzaj rzeczownika w mianowniku
    2. Lesson 14Krzywy Domek nad morzemPrzymiotniki w mianowniku: jaki, jaka, jakie?
    3. Lesson 15Kapcie, proszę!Gdzie jest…? Przyimki miejsca w gotowych zwrotach
    4. Lesson 16Dobre wiadomości: ciekawe domyPowtórka: rodzaj, przymiotniki i miejsca
  5. Unit 5 Lubię jeść!

    jedzenie i napoje, lubię, poproszę, zamawianie w barze mlecznym i kawiarni

    1. Lesson 17Zupa, pierogi, naleśniki!Czasowniki jeść i pić, posiłki i zwroty z biernikiem
    2. Lesson 18Lubię pierogi z jagodami!Lubić, robić, mówić: czasowniki na -ę / -isz
    3. Lesson 19Piernik i herbata w ToruniuPoproszę + biernik i przymiotniki: jaki, jaka, jakie
    4. Lesson 20Dobre wiadomości: smaczne tradycjePowtórka modułu: jem, lubię, poproszę, smaczny
  6. Unit 6 Mój dzień

    która jest godzina, plan dnia, czasowniki w czasie teraźniejszym, dni tygodnia

    1. Lesson 21Południe w Poznaniu: koziołki!Która jest godzina? O której? Wstaję, jem, idę
    2. Lesson 22 · you're hereCzytam, robię, piszęTrzy grupy czasowników: czytam, robię, piszę
    3. Lesson 23Dlaczego środa jest w środku?Dni tygodnia: Jaki dzień? Kiedy? w i we
    4. Lesson 24Dobre wiadomości: codzienny rytmPowtórka modułu: godziny, trzy grupy czasowników, dni
  7. Unit 7 Moje miasto

    miejsca w mieście, zawody, pytanie o drogę: prosto, w lewo, w prawo

    1. Lesson 25Zamość: miasto jak z linijkiGdzie jest…? Tu, tam i rodzaj rzeczownika
    2. Lesson 26Jestem latarnikiem!Narzędnik po być: jestem lekarzem, jestem lekarką
    3. Lesson 27Przy Żurawiu w lewoPytanie o drogę i proszę + bezokolicznik
    4. Lesson 28Dobre wiadomości: lepsze miastaPowtórka: rodzaj, narzędnik i proszę + bezokolicznik
  8. Unit 8 Wolny czas

    hobby, umiem i grać na, plany na weekend, umawianie się

    1. Lesson 29Niedziela z ChopinemLubić + bezokolicznik: lubię czytać
    2. Lesson 30Umiem skakać!Umieć + bezokolicznik oraz grać w czy grać na
    3. Lesson 31Weekend w kajakuMasz czas? Pytania, propozycje i przeczenie z nie
    4. Lesson 32Dobre wiadomości: hobby łączy ludziPowtórka: odmiana czasowników, lubić, umieć i grać

Questions about this lesson

Jakie są grupy koniugacji w czasie teraźniejszym?
Na początku nauki zwykle trzy: czytam, robię, piszę. Grupę poznajemy po końcówkach form ja i ty: -m / -sz (czytam, czytasz), -ę / -isz lub -ysz (robię, robisz; uczę się, uczysz się) i -ę / -esz (piszę, piszesz). Gramatyki szkolne dzielą czasowniki dokładniej, ale na poziomie A1 ten podział wystarcza. Kilka czasowników, jak być czy jeść, odmienia się nieregularnie.
Jak rozpoznać, do której koniugacji należy czasownik?
Najpewniej po formach ja i ty, nie po bezokoliczniku. Bezokoliczniki bywają mylące: pić i robić kończą się podobnie, a odmieniają się inaczej (piję, pijesz – robię, robisz). Dlatego nowy czasownik warto zapisywać od razu z dwiema formami. W lekcji Czytam, robię, piszę na edio.ai uczniowie sortują znane czasowniki według wzoru odmiany.
Jak tworzy się czas teraźniejszy po polsku?
Do tematu czasownika dodajemy końcówki osobowe jego grupy. Dla czytać to czytam, czytasz, czyta, czytamy, czytacie, czytają, dla pisać – piszę, piszesz, pisze…, gdzie temat zmienia się z pis- na pisz-. Czas teraźniejszy mają tylko czasowniki niedokonane: forma napiszę od napisać oznacza już przyszłość.
Piszę czy piszam?
Poprawnie: piszę, bo pisać należy do grupy -ę / -esz. Forma piszam powstaje przez analogię do czytam, bo oba bezokoliczniki kończą się na -ać. Podobnie wyglądają błędy robasz i czytę, czyli końcówka z innej grupy. Podpowiedź daje forma ty: piszesz, a nie piszasz.
Ja pisze czy ja piszę?
Poprawnie: ja piszę; pisze to forma on / ona. W potocznej wymowie końcowe -ę często brzmi jak -e, więc różnica ginie w mowie, ale w piśmie jest obowiązkowa. To samo dotyczy par piję – pije i wstaję – wstaje. Schemat w lekcji Czytam, robię, piszę pokazuje ten błąd z dopiskiem, że chodzi o ogonek.
Jak powiedzieć po polsku, ile coś trwa?
Czasownikiem trwać: Lekcja trwa czterdzieści pięć minut. Pytamy Ile trwa…?: Ile trwa przerwa?, Ile trwa film?. Czasownik zgadza się z podmiotem, więc w liczbie mnogiej mówimy trwają: Wakacje trwają dwa miesiące. Słowo trwać jest jedną z kart słówek w tej lekcji.
Jak nazywają się rzeczy w szkole po polsku?
Podstawowe słowa to lekcja, przerwa, dzwonek, tablica i zeszyt. Uczeń nosi książki w plecaku, a klasa to zarówno grupa dzieci (klasa 4b), jak i sala, w której mają lekcje. Nauczyciel albo nauczycielka pisze na tablicy, a uczniowie w zeszytach.
Jak uczyć koniugacji czasowników obcokrajowców na poziomie A1?
Najpierw kilka czasowników z każdej grupy, potem porządek w tabeli. Kiedy uczniowie znają już mam, lubię i piję, zestawienie trzech wzorów niczego nie dokłada, tylko porządkuje. Pomaga sortowanie czasowników do kolumn i zasada, że forma on / ona to forma ty bez -sz. Tak zbudowana jest lekcja Czytam, robię, piszę, która zbiera czasowniki z kilku wcześniejszych lekcji.
Jaka gra pomaga ćwiczyć czas teraźniejszy?
Koło z pytaniami o codzienność. Uczeń kręci i odpowiada pełnym zdaniem: Co czytasz po polsku? – Czytam wiadomości. Potem zadaje to samo pytanie koledze i streszcza jego odpowiedź w trzeciej osobie, więc w jednej rundzie używa form ja, ty i on / ona. W tej lekcji koło ma osiem pytań, w tym trzy o szkołę w kraju ucznia.
Czy są interaktywne ćwiczenia z koniugacji czasowników?
Tak, cztery części działają tu bez zakładania konta. To plan lekcji klasy 4b, nagranie rozmowy Lucasa i Sofii, wybór poprawnej formy czasownika i czat z panią Beatą, nauczycielką muzyki.

Teach this lesson with your students

No credit card required