Miejscownik: o kim? o czym?, w czy na i gotowe lekcje
Levels A1 to B1 12 lesson plans Exercises that check themselves
Miejscownik odpowiada na pytania o kim? i o czym? i zawsze stoi po przyimku: w Krakowie, na koncercie, o pracy. W nauce polskiego jako obcego pojawia się wcześnie, bo bez niego nie powiesz, gdzie mieszkasz ani gdzie teraz jesteś. Ta strona zbiera miejscownik z lekcji edio: końcówki z wymianą spółgłosek, wybór między w i na, zadania do wypróbowania i lekcje uporządkowane według poziomu (liczba lekcji: 12, poziomy A1 to B1).
Miejscownik lesson plans and drills
12 lesson plans, A1 to B1. Each is a whole lesson with reading, listening and speaking, and its page plays exercises from it.
A1Lesson planPolski A1.2UFO na Śnieżce?
A1Lesson planPolski A1.2Kwiecień plecień: trochę zimy, trochę lata
A1Lesson planPolski A1.2Dobre wiadomości: witaj, wiosno!
A1Lesson planPolski A1.2Wsiadamy! Leśna kolejka w Bieszczadach
A1Lesson planPolski A1.2Dobre wiadomości: czysty transport
A1Lesson planPolski A1.2Weekend z malarzami w Kazimierzu Dolnym
A2Lesson planPolski A2.1Wianki na Wiśle
A2Lesson planPolski A2.1Rok z pingwinami
A2Lesson planPolski A2.2Dlaczego sosny są krzywe?
A2Lesson planPolski A2.2Projekt: miniprzewodnik po cudach natury
B1Lesson planPolski B1 · EgzaminSzukam mieszkania: miejscownik w ogłoszeniach
B1Lesson planPolski B1.2Plakaty, które stały się sztuką
Try the Miejscownik exercises
One exercise from each of 6 lessons. These are the same exercises your students do in edio.
Miejscownik explained
Miejscownik łączy się tylko z pięcioma przyimkami: w, na, o, przy i po. Najczęściej mówi, gdzie coś jest (w sklepie, na plaży), albo o kim lub o czym myślimy i rozmawiamy (o rodzinie). Najwięcej pracy wymaga końcówka -e, bo przed nią zmienia się spółgłoska: góra → na górze, Polska → w Polsce.
W Krakowie, na Śnieżce: -e i wymiany
Przed -e spółgłoska twarda mięknie albo się wymienia: t → ci (w Sopocie), r → rz (na górze), k → c (w Polsce). Męskie na -k, -g, -ch, -cz, -sz i -rz mają -u (w Gdańsku, w Karpaczu), a liczba mnoga -ach.
-e / -ie: uwaga na zmiany!
| Co to jest? | Gdzie? | Koniec słowa |
|---|---|---|
| Warszawa | w Warszawie | -a → -ie |
| góra | na górze | -ra → -rze |
| Śnieżka | na Śnieżce | -ka → -ce |
| Polska | w Polsce | -ka → -ce |
| Kraków | w Krakowie | -ów → -owie |
| Sopot | w Sopocie | -t → -cie |
| szczyt | na szczycie | -t → -cie |
-u, -i, -ach
| Koniec słowa | Co to jest? | Gdzie? |
|---|---|---|
| on: -k, -g, -ch, -cz, -sz, -rz | Gdańsk, Karpacz | w Gdańsku, w Karpaczu |
| -ia | Gdynia, kuchnia | w Gdyni, w kuchni |
| liczba mnoga | góry, Karkonosze, Tatry | w górach, w Karkonoszach, w Tatrach |
From the lesson UFO na Śnieżce? (Polski A1.2)
W czy na? W środku albo na otwartym miejscu
W mówi, że ktoś jest w środku: w pociągu, w lesie, w sklepie. Na stoi przy otwartych miejscach i wydarzeniach: na peronie, na rynku, na koncercie. Część połączeń trzeba po prostu zapamiętać: na poczcie, na dworcu, na Mazurach.
W: jesteś w środku
| Co to jest? | Gdzie? → w | Uwaga |
|---|---|---|
| pociąg | w pociągu | -u po g |
| wagon | w wagonie | -ie |
| autobus | w autobusie | -ie |
| sklep | w sklepie | -ie |
| las | w lesie | a → e, -ie |
| kawiarnia | w kawiarni | -ia → -i |
| dom | w domu | zapamiętaj: -u |
| muzeum | w muzeum | bez zmiany! |
| Bieszczady, góry | w Bieszczadach, w górach | -y → -ach |
NA: otwarte miejsce albo koncert
| Co to jest? | Gdzie? → na | Uwaga |
|---|---|---|
| stacja | na stacji | -ja → -ji |
| peron (tu czekasz na pociąg) | na peronie | -ie |
| przystanek | na przystanku | e znika, -u |
| rynek | na rynku | e znika, -u |
| plaża | na plaży | -a → -y |
| koncert | na koncercie | t → cie |
| Mazury | na Mazurach | zapamiętaj: na! -y → -ach |
| poczta | na poczcie | zapamiętaj: na! t → cie |
| dworzec | na dworcu | zapamiętaj: na! -rzec → -rcu |
Jak wybrać: w czy na?
W = w środku: w pociągu, w wagonie, w sklepie, w lesie, w Krakowie. Na = otwarte miejsce (stacja, peron, przystanek, rynek, plaża) albo koncert. Ale zapamiętaj: na poczcie, na dworcu, na Mazurach!
From the lesson Wsiadamy! Leśna kolejka w Bieszczadach (Polski A1.2)
Na koncert czy na koncercie?
Przyimek na łączy się z dwoma przypadkami. Przy ruchu (idę, jadę) stoi biernik: na koncert, na scenę. Przy miejscu (jestem, gram) stoi miejscownik: na koncercie, na scenie.
Na: dokąd? czy gdzie?
| Co to jest? | Dokąd? Idę / jadę na… | Gdzie? Jestem / byłam na… |
|---|---|---|
| koncert (on) | na koncert | na koncercie |
| festiwal (on) | na festiwal | na festiwalu |
| bulwar (on) | na bulwar | na bulwarze |
| statek (on) | na statek | na statku |
| scena (ona) | na scenę | na scenie |
| woda (ona) | na wodę | na wodzie |
| Wianki (liczba mnoga) | na Wianki | na Wiankach |
| warsztaty (liczba mnoga) | na warsztaty | na warsztatach |
Uwaga!
Najpierw zapytaj: dokąd czy gdzie? Ruch (idę, jadę, poszłam, zapraszam) → na koncert, na scenę. Miejsce (jestem, byłam, będę, gram) → na koncercie, na scenie. Dokąd? Rzeczy „on” (koncert, festiwal) się nie zmieniają, a słowa na -a mają -ę: na scenę, na wodę.
From the lesson Wianki na Wiśle (Polski A2.1)
Marzę o podróży: miejscownik po o
Po o w znaczeniu „na temat” stoi ta sama forma co po w i na: w domu – o domu, na stacji – o stacji. Przymiotnik dostaje -ym albo -ej: o nowym rowerze, o stacji polarnej.
O + miejscownik: co? → o czym?
| mianownik (co?) | miejscownik (o czym?) |
|---|---|
| podróż | o podróży |
| praca | o pracy |
| Antarktyda | o Antarktydzie |
| dom nad morzem | o domu nad morzem |
| nowy rower | o nowym rowerze |
| stacja polarna | o stacji polarnej |
| pingwiny | o pingwinach |
Marzyć o… (O czym?)
| kto? | marzyć | o czym? (miejscownik) |
|---|---|---|
| ja | marzę | o Antarktydzie |
| ty | marzysz | o podróży |
| on / ona | marzy | o pracy |
| my | marzymy | o domu nad morzem |
| wy | marzycie | o nowym rowerze |
| oni / one | marzą | o pingwinach |
From the lesson Rok z pingwinami (Polski A2.1)
Liczba mnoga: -ach w każdym rodzaju
W liczbie mnogiej każdy rodzaj ma końcówkę -ach: w lasach, na wydmach, na drzewach, o ptakach. Nazwy kilku krajów mają starą końcówkę -ech: w Niemczech, we Włoszech, na Węgrzech.
Liczba mnoga: biernik = mianownik, miejscownik -ach
| liczba pojedyncza | To są… / Widzę… (mianownik = biernik) | Gdzie? O czym? (miejscownik) |
|---|---|---|
| las | lasy | w lasach |
| sosna | sosny | o sosnach |
| wydma | wydmy | na wydmach |
| plaża | plaże | na plażach |
| góra | góry | w górach |
| jezioro | jeziora | w jeziorach |
| drzewo | drzewa | na drzewach |
| zdjęcie | zdjęcia | na zdjęciach |
| pień | pnie | na pniach |
| gałąź | gałęzie | na gałęziach |
| ptak | ptaki | o ptakach |
Uwaga!
Miejscownik liczby mnogiej ma -ach w każdym rodzaju: on (las), ona (sosna), ono (drzewo). W liczbie pojedynczej końcówki są różne (w lesie, w rzece, na drzewie), a w liczbie mnogiej jest prosto: w lasach, w rzekach, na drzewach.
From the lesson Dlaczego sosny są krzywe? (Polski A2.2)
Przymiotniki i przyimki przy, po
Przymiotniki mają -ym lub -im w rodzaju męskim i nijakim, -ej w żeńskim i -ych lub -ich w liczbie mnogiej: na trzecim piętrze, w małej kuchni. Lista przyimków dodaje przy (przy parku) i po (po remoncie, po schodach).
Przymiotniki i zaimki
| Rodzaj | Końcówka | Przykłady |
|---|---|---|
| m. i n. | -ym; po k, g i miękkich -im | w nowym bloku, na pierwszym piętrze, w wysokim bloku, na trzecim piętrze |
| ż. | -ej | w małej kuchni, w starej kamienicy, przy ulicy Lipowej |
| liczba mnoga | -ych; po k, g i miękkich -ich | na nowych osiedlach, w tanich mieszkaniach |
| zaimki | ten, ta, te; mój, moja | w tym bloku, w tej kamienicy, w tych domach, w moim pokoju, w mojej kuchni |
Przyimki z miejscownikiem
- w – w środku: w bloku, w kuchni, w szafie
- na – na powierzchni i w stałych wyrażeniach: na ścianie, na balkonie, na piętrze
- o – mówić, myśleć, rozmawiać o kimś / o czymś: o sąsiedzie, o czynszu (ale: prosić o pomoc, pytać o cenę – to biernik)
- przy – blisko, obok: przy parku, przy ulicy Lipowej
- po – 1) później, po czymś: po remoncie, po przeprowadzce; 2) ruch po powierzchni: chodzić po schodach, spacerować po parku
- Uwaga: gdzie? → miejscownik (siedzę na balkonie), dokąd? → biernik (idę na balkon)
From the lesson Szukam mieszkania: miejscownik w ogłoszeniach (Polski B1 · Egzamin)
Questions about miejscownik
Na jakie pytania odpowiada miejscownik?
Jakie przyimki łączą się z miejscownikiem?
Jakie końcówki ma miejscownik?
Dlaczego „w Krakowie”, ale „w Gdańsku”?
W czy na? Jak wybrać przyimek z miejscownikiem?
Miejscownik czy biernik po „na” i „w”?
Dlaczego „w muzeum”, a nie „w muzeumie”?
Jak uczyć miejscownika obcokrajowców?
Jakie gry pomagają ćwiczyć miejscownik?
Czy są ćwiczenia online z miejscownika?
More Polish grammar
Lessons for every point of Polish grammar, from the cases to verb aspect. All grammar points