Sign up for freeSign up

Strona bierna: być czy zostać, przez kogo i lekcje

Levels B1 to B2 11 lesson plans Exercises that check themselves

Strona bierna mówi, co dzieje się z podmiotem, a nie kto działa: Most został otwarty w maju, Chleb jest pieczony codziennie. Tworzymy ją z być lub zostać i imiesłowu biernego, a wykonawcę, jeśli jest ważny, dodajemy po przez: przez burmistrza. Na tej stronie są lekcje polskiego jako obcego z biblioteki edio, które uczą strony biernej i form bez wykonawcy, takich jak zbudowano i pływa się (liczba lekcji: 11, poziomy B1 to B2). Przejrzyj schematy, sprawdź się w kilku zadaniach i wybierz z listy lekcję, która pasuje do twojej grupy.

Start free trial Try the exercises

Strona bierna lesson plans and drills

11 lesson plans, B1 to B2. Each is a whole lesson with reading, listening and speaking, and its page plays exercises from it.

Try the Strona bierna exercises

One exercise from each of 6 lessons. These are the same exercises your students do in edio.

More exercises

Strona bierna explained

W stronie czynnej podmiot wykonuje czynność: Kasia napisała list. W stronie biernej podmiotem staje się dawne dopełnienie w bierniku, a czynność go dotyczy: List został napisany przez Kasię. Imiesłów zgadza się z podmiotem w rodzaju i liczbie, tak samo jak forma być albo zostać: listy zostały napisane.

Zostać + imiesłów: jedno zdarzenie

Zostać w czasie przeszłym opisuje zdarzenie zakończone wynikiem: sklep został otwarty, wystawa została otwarta, okno zostało otwarte. Rodzaj męskoosobowy ma własne końcówki imiesłowu, -ani, -eni i -ci: goście zostali zaproszeni, pracownicy zostali przyjęci.

Kto? Co? → zostać + imiesłów

podmiot (kto? co?)zostaćimiesłówprzykład
on: model, głos, filmzostał-yPierwszy model głosu został zbudowany w Warszawie.
ona: firma, aplikacja, wersjazostała-aFirma została założona w 2022 roku.
ono: biuro, nagranie, otwarciezostało-eNagranie zostało sprawdzone po południu.
one: rzeczy, zwierzęta, kobiety (głosy, aplikacje, aktorki)zostały-eNowe głosy zostały nagrane w studiu.
oni: mężczyźni albo grupa z mężczyzną (lektorzy)zostali-i (-ani, -eni, -ci)Lektorzy zostali zaproszeni do studia.

Imiesłów: jaki? jaka? jakie? jacy?

czasownik (co zrobić?)ononaono, oneoni
nagrać, wybrać, zapytaćnagranynagrananagranenagrani (-any → -ani)
zbudować, przygotowaćzbudowanyzbudowanazbudowanezbudowani
założyć, stworzyć, zauważyćzałożonyzałożonazałożonezałożeni (-ony → -eni)
zaprosić, poprosić (s → sz)zaproszonyzaproszonazaproszonezaproszeni
wyróżnić, udostępnićwyróżnionywyróżnionawyróżnionewyróżnieni
otworzyć, przyjąćotwarty, przyjętyotwarta, przyjętaotwarte, przyjęteprzyjęci (-ty → -ci)

From the lesson Lektor, który zainspirował start-up (Polski B1.2)

Być czy zostać?

Być z imiesłowem niedokonanym opisuje proces albo coś, co się powtarza: Listy są sortowane rano. Z imiesłowem dokonanym opisuje stan: Sklep jest zamknięty. Zostać mówi o jednym zdarzeniu, często z datą: Sklep został zamknięty w 2020 roku.

Być czy zostać?

co mówimy? (pytanie)formaprzykład
proces teraz, który się powtarza (Co się dzieje?)jest / są + imiesłów (niedokonany)Czekolada jest produkowana na Pradze. Ziarna są prażone.
proces w przeszłości (Co się działo?)był / była / było / były / byli + imiesłów (niedokonany)Na Miodowej była sprzedawana czekolada.
stan (Jaki jest?)jest / są + imiesłów (dokonany)Sklep na Szpitalnej jest otwarty od 1894 roku.
jedno zdarzenie (Co się stało? Kiedy?)został / została / zostało / zostały / zostali + imiesłów (dokonany)Ptasie Mleczko zostało zarejestrowane w 1936 roku.

Słowa-sygnały

być: jest / są

  • codziennie, zwykle, zawsze, często
  • teraz, dziś, do dziś
  • od 1894 roku (i do dziś)

zostać: został / została…

  • w 1851 roku, w 1936 roku
  • na początku lat 30.
  • wtedy, w końcu (jeden raz)

From the lesson Wedel: słodka historia od 1851 roku (Polski B1.2)

Przez + biernik i strona bierna w przyszłości

Wykonawcę podajemy, gdy jest ważny, w bierniku po przez: przez uczniów, przez mamę, przeze mnie. W przyszłości zostanie łączy się z imiesłowem dokonanym (Dach zostanie naprawiony), a będzie z niedokonanym, gdy chodzi o proces: Dach będzie naprawiany całą zimę.

Strona czynna → strona bierna

kto robi? (strona czynna)co się dzieje? (strona bierna)
Moderatorzy sprawdzają odpowiedzi.Odpowiedzi są sprawdzane przez moderatorów.
Trzej młodzi ludzie założyli serwis.Serwis został założony przez trzech młodych ludzi.
Zosia nagra minutę.Minuta zostanie nagrana przez Zosię.

Przyszłość: zostanie czy będzie?

kiedy?formaprzykład
jedno zdarzenie z wynikiem (w pięć minut, w godzinę; kiedy minuta zostanie nagrana, …)zostanie / zostaną + imiesłów od czasownika dokonanego (nagrać → nagrana)Minuta zostanie nagrana w pięć minut.
proces, coś się powtarza (codziennie, co tydzień, przez cały tydzień)będzie / będą + imiesłów od czasownika niedokonanego (nagrywać → nagrywana)Odpowiedzi będą sprawdzane codziennie.

From the lesson Brainly: od Zadane.pl do całego świata (Polski B1.2)

Zbudowano, otwarto: formy na -no i -to

Formy na -no i -to nie są stroną bierną, choć znaczą podobnie. Nie mają podmiotu ani wykonawcy, opisują tylko przeszłość, a dopełnienie zostaje w bierniku: Otwarto nową szkołę. Po przeczeniu przechodzi w dopełniacz: Nie otwarto nowej szkoły.

Jak zrobić formę na -no / -to?

czasownik (co zrobić?)oni (czas przeszły)strona bierna (lekcja 1)forma na -no / -to
zbudować, przekazaćzbudowali, przekazalizbudowany, przekazanyzbudowano, przekazano (-ali → -ano)
uruchomić, zakończyćuruchomili, zakończyliuruchomiony, zakończonyuruchomiono, zakończono (-ili, -yli → -ono)
zamknąć, rozpocząć, wziąćzamknęli, rozpoczęli, wzięlizamknięty, rozpoczęty, wziętyzamknięto, rozpoczęto, wzięto (-ęli → -ęto; uwaga: zamknięto)
odkryć, otworzyćodkryli, otworzyliodkryty, otwartyodkryto, otwarto (zapamiętaj!)

Co dalej? Biernik albo dopełniacz

zdanieprzypadek (pytanie)przykład
tak (+)biernik (kogo? co?)Otwarto nową halę. Uruchomiono turbinę. Przyjęto pierwszych gości.
nie (−)dopełniacz (kogo? czego?)Nie zburzono hali maszyn. Nie wyrzucono starej turbiny.

From the lesson Elektrownia pełna nauki: EC1 w Łodzi (Polski B1.2)

Pływa się, mówi się: forma z się

Konstrukcja z się opisuje to, co robią wszyscy albo co obowiązuje: Tu się nie pali, Mówi się, że… Czasownik ma zawsze formę trzeciej osoby liczby pojedynczej, a dopełnienie zostaje w bierniku: Zupę je się łyżką.

bezokolicznik (co robić?)on, ona (3. osoba)bez osoby: … się
pływaćpływapływa się
skakaćskaczeskacze się
mówićmówimówi się, że…
jeśćjeje się
wchodzićwchodziwchodzi się
braćbierzebierze się
korzystaćkorzystakorzysta się

From the lesson Kąpiel w starym kamieniołomie: Zakrzówek (Polski B1.2)

Questions about stronę bierną

Co to jest strona bierna?
W stronie biernej podmiot nie wykonuje czynności, tylko jej doznaje. W zdaniu Okno zostało wybite okno nic nie robi: ktoś je wybił. Strona bierna przydaje się, gdy wykonawca jest nieznany, nieważny albo oczywisty, dlatego często pojawia się w wiadomościach, tekstach o historii i opisach procesów: Zamek został zbudowany w XIV wieku, Mleko jest pasteryzowane.
Jak tworzy się stronę bierną?
Być lub zostać plus imiesłów przymiotnikowy bierny. Imiesłów kończy się na -ny, -ony albo -ty: czytać → czytany, zrobić → zrobiony, umyć → umyty. Obie części zgadzają się z podmiotem w rodzaju i liczbie: książka została przeczytana, uczniowie zostali nagrodzeni. Czas pokazuje forma być albo zostać: jest, był, będzie, został, zostanie.
Jak zamienić stronę czynną na bierną?
Dopełnienie w bierniku staje się podmiotem w mianowniku. Z Mama upiekła ciasto bierzemy ciasto jako nowy podmiot. Czasownik zmieniamy na zostać z imiesłowem w tym samym czasie: zostało upieczone. Dawny podmiot dodajemy w bierniku po przez albo pomijamy: Ciasto zostało upieczone przez mamę. Gdy czynność trwa albo się powtarza, zamiast zostać używamy być: Ciasto jest pieczone co niedzielę.
Które czasowniki mają stronę bierną?
Czasowniki przechodnie, zwykle te z dopełnieniem w bierniku. Czytać książkę daje książka jest czytana, a zbudować dom daje dom został zbudowany. Czasowniki nieprzechodnie, na przykład spać, biec czy pomagać komuś, strony biernej nie mają: nie powiemy „Babcia jest pomagana”. Tworzą ją też nieliczne czasowniki z dopełniaczem, na przykład używać: Ten program jest używany w szkołach.
Być czy zostać w stronie biernej?
Być opisuje proces lub stan, zostać jedno zdarzenie. Drogi są remontowane znaczy, że prace trwają, a Droga została wyremontowana – że są skończone. Z imiesłowem dokonanym być opisuje stan: Sklep jest zamknięty mówi, jak jest teraz, a Sklep został zamknięty – że ktoś go zamknął w konkretnej chwili. Czasownik zostać łączymy tylko z imiesłowem dokonanym.
Strona czynna, bierna i zwrotna – czym się różnią?
Tym, kto wykonuje czynność i kogo ona dotyczy. W stronie czynnej podmiot działa: Tata myje samochód. W biernej podmiot doznaje czynności: Samochód jest myty przez tatę. W zwrotnej podmiot wykonuje czynność i zarazem jej doznaje, a się znaczy „siebie”: Tata myje się. Nie każde się tworzy stronę zwrotną: bać się czy śmiać się zawsze występują z się.
Czy formy zbudowano, otwarto to strona bierna?
Nie, to bezosobowe formy czasownika na -no i -to. Znaczą podobnie, ale nie mają podmiotu: w Zbudowano most słowo most jest dopełnieniem w bierniku, a w Most został zbudowany – podmiotem w mianowniku. Formy na -no i -to mówią tylko o przeszłości i nie łączą się z przez. Kto chce podać wykonawcę, wybiera stronę bierną.
Jakie błędy robią uczniowie w stronie biernej?
Mylą być i zostać albo gubią zgodę z podmiotem. Typowe pomyłki to „Muzeum jest otwarte w 2016 roku” zamiast zostało otwarte, „Ulica został zamknięty” zamiast została zamknięta i „zostanie sprawdzane” zamiast zostanie sprawdzone. Uczniowie mówiący po ukraińsku lub rosyjsku stawiają czasem narzędnik zamiast przez: „namalowany Matejką” zamiast namalowany przez Matejkę.
Jak uczyć strony biernej obcokrajowców?
Najpierw zostać w czasie przeszłym, potem być. W kursie Polski B1.2 · Zmieniamy świat lekcja 1 uczy został z imiesłowem na historii start-upu, lekcja 2 porównuje jest produkowana i została zbudowana, lekcja 3 dodaje przez i przyszłość, a lekcje 5 i 6 pokazują zdania bez wykonawcy: zbudowano i pływa się. Historie firm, budynków i wynalazków dają naturalne przykłady.
Jakie ćwiczenia pomagają opanować stronę bierną?
Quizy o wynalazkach, dziełach i odkryciach. Pytania Przez kogo została odkryta penicylina? albo Kiedy został zbudowany Pałac Kultury? wymagają strony biernej w pytaniu i w odpowiedzi. Pomaga też przerabianie krótkich wiadomości z formy czynnej na bierną i odwrotnie. Tabele do uzupełnienia, luki i przeciąganie słów w lekcjach z tej strony są sprawdzane automatycznie.

More Polish grammar

Lessons for every point of Polish grammar, from the cases to verb aspect. All grammar points

Przypadki

Czasowniki

Części mowy

Zdania i styl

Teach Polish with ready-made lessons

Book a demoStart free trial

No credit card required