Sign up for freeSign up

Mianownik: kto? co? i rodzaj: on, ona, ono

Levels A1 to B2 8 lesson plans Exercises that check themselves

Mianownik to pierwszy przypadek i forma, którą podaje słownik. Odpowiada na pytania kto? i co?: Kto to jest? – Mój brat., Co to jest? – Okno. Na kursie polskiego jako obcego razem z mianownikiem przychodzi rodzaj rzeczownika, bo od niego zależą ten, ta, to, mój, moja, moje i końcówki przymiotników. Tutaj znajdziesz mianownik i rodzaj wyjaśnione na schematach z lekcji, zadania do wypróbowania i lekcje edio według poziomu (liczba lekcji: 8, poziomy A1 to B2). Lekcje są interaktywne, a ich ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.

Start free trial Try the exercises

Mianownik lesson plans and drills

8 lesson plans, A1 to B2. Each is a whole lesson with reading, listening and speaking, and its page plays exercises from it.

Try the Mianownik i rodzaj exercises

One exercise from each of 6 lessons. These are the same exercises your students do in edio.

More exercises

Mianownik explained

W mianowniku stoi podmiot zdania (Kot śpi) i rzeczownik po to jest (To jest kuchnia). Każdy rzeczownik ma jeden z trzech rodzajów: męski (on), żeński (ona) albo nijaki (ono). Rodzaj zwykle zdradza końcówka mianownika, a dopasowują się do niego zaimki i przymiotniki: ten nowy dom, ta nowa kuchnia, to nowe okno.

Kto? Co? Pytania mianownika

Pytanie kto? zadajemy o ludzi, ale też o zwierzęta, a co? o rzeczy. Odpowiedź stoi w mianowniku: To jest moja babcia, To jest Halny, pies, ale To jest laurka.

Kto to jest? (ludzie i zwierzęta)

  • To jest moja babcia.
  • To jest Lucas.
  • To jest Halny, pies.

Co to jest? (rzeczy)

  • To jest laurka.
  • To jest tort.
  • To jest zdjęcie.

From the lesson Dzień Babci i Dziadka (Polski A1.1)

On, ona, ono: rodzaj po końcówce

Spółgłoska na końcu oznacza zwykle rodzaj męski (pies, dom), -a żeński (kotka, owca), a -o, -e i -ę nijaki (dziecko, mieszkanie, zwierzę). Ostatnia kolumna tabeli dobiera do każdego rodzaju mój, moja albo moje.

RodzajNa końcu słowaPrzykładymój, twój…
onspółgłoska: -s, -t, -k, -m…pies, kot, chomik, dommój / twój pies
ona-amama, kotka, rybka, owcamoja / twoja rybka
ono-o, -e, -ęokno, dziecko, mieszkanie, zwierzę, imięmoje / twoje zwierzę

From the lesson Mam psa! (Polski A1.1)

Mój tata: męskie rzeczowniki na -a

Zaimek dzierżawczy przejmuje rodzaj rzeczownika: mój brat, moja córka, moje dziecko. Słowa na -a, które nazywają mężczyzn, są jednak męskie, więc mówimy mój tata, a nie „moja tata”. Tak samo kolega i kierowca.

Mój, moja, moje · twój, twoja, twoje

RodzajjatySłowa
onmójtwójtata, dziadek, brat, syn, wujek
onamojatwojamama, babcia, siostra, córka, ciocia, rodzina
onomojetwojedziecko, zdjęcie

Uwaga: tata

Słowo na -a to zwykle ona: moja mama, moja babcia. Ale tata to on: mój tata, twój tata!

From the lesson Dzień Babci i Dziadka (Polski A1.1)

Noc, rzecz, wiadomość: żeńskie bez -a

Nie każdy rzeczownik zakończony spółgłoską jest męski. Rzeczowniki z przyrostkiem -ość są żeńskie, podobnie noc, rzecz, sól czy podróż. Najlepiej podawać je uczniom od razu z zaimkiem albo przymiotnikiem.

  • Ta wiadomość jest ważna.
  • Moja podróż jest długa.
  • Ta noc jest zimna.

Ten, ta, to i niezmienne „to jest”

Zaimek wskazujący też idzie za rodzajem: ten pokój, ta szafa, to łóżko. Inaczej działa zwrot To jest…, który wygląda tak samo przy każdym rodzaju: To jest kuchnia, ale Ta kuchnia jest mała.

Ten, ta, to

RodzajNa końcu słowaten / ta / tomój / moja / mojePrzykłady
onspółgłoska: -j, -ł, -c, -n…tenmójten pokój, ten stół, ten piec, ten balkon
ona-atamojata kuchnia, ta łazienka, ta szafa, ta lampa
ono-o, -e, -ętomojeto okno, to łóżko, to krzesło, to mieszkanie

To jest… czy ten, ta, to?

To jest… (Co to jest?)

  • To jest pokój.
  • To jest kuchnia.
  • To jest okno.

ten, ta, to + słowo

  • Ten pokój jest duży.
  • Ta kuchnia jest mała.
  • To okno ma kwiaty.

From the lesson Kwiaty na ścianach w Zalipiu (Polski A1.1)

Duży, duża, duże i to muzeum

Przymiotnik w mianowniku kończy się na -y lub -i przy rodzaju męskim, -a przy żeńskim i -e przy nijakim: duży rynek, duża apteka, duże kino. Zapożyczenia z łaciny na -um, jak muzeum i centrum, są nijakie.

Ten, ta, to · duży, duża, duże

on → tenona → taono → to
ten rynek, ten ratuszta aptekato muzeum
ten sklep, ten bankta kawiarniato kino
ten park, ten dworzecta pocztato miasto
ten przystanekta szkołato centrum
Ten rynek jest duży.Ta apteka jest duża.To muzeum jest duże.

Uwaga: to muzeum!

Muzeum ma na końcu -um, ale to ono: to muzeum, to muzeum jest stare. Tak samo: to centrum.

From the lesson Zamość: miasto jak z linijki (Polski A1.1)

Questions about mianownik

Co to jest mianownik?
Mianownik to pierwszy z siedmiu przypadków i podstawowa forma rzeczownika. Tę formę znajdziesz w słowniku: kot, mama, okno. W mianowniku stoi podmiot, czyli osoba albo rzecz, która coś robi lub o której coś mówimy: Mama gotuje, Okno jest otwarte. Od tej formy uczniowie zaczynają, gdy poznają końcówki pozostałych przypadków.
Na jakie pytania odpowiada mianownik?
Mianownik odpowiada na pytania kto? i co? Kto? zadajemy o ludzi i zwierzęta (Kto to jest? – Sąsiad., Kto szczeka? – Pies.), a co? o rzeczy, miejsca i zjawiska (Co to jest? – Mapa., Co pada? – Deszcz.). Obcokrajowców często dziwi, że o zwierzę pytamy po polsku kto?, a nie co?.
Kiedy używamy mianownika?
Przede wszystkim dla podmiotu zdania i po zwrocie „to jest”. Pociąg jedzie, To jest mój brat, To są moi rodzice. Mianownik stoi też po jako w zdaniach typu Pracuję jako kierowca, po nazywać się (Nazywam się Anna Nowak) i w przymiotniku po być (Dom jest duży). Rzeczownik po jestem, jesteś czy jest ma za to formę narzędnika: On jest kierowcą.
Jak rozpoznać rodzaj rzeczownika?
Po końcówce w mianowniku liczby pojedynczej. Spółgłoska oznacza zwykle rodzaj męski (stół, pokój), -a zwykle żeński (lampa), a -o, -e, -ę i łacińskie -um nijaki (biurko, morze, imię, centrum). Wyjątki warto pokazywać uczniom od razu jako wyjątki: tata i kolega są męskie, a noc i wiadomość żeńskie.
Czy rzeczowniki na -a są zawsze rodzaju żeńskiego?
Nie: rzeczowniki na -a, które nazywają mężczyzn, są męskie. To między innymi tata, kolega, kierowca, mężczyzna, poeta i imiona takie jak Kuba. Łączą się z męskimi formami (mój tata, ten dobry kierowca), choć w liczbie pojedynczej odmieniają się podobnie jak rzeczowniki żeńskie: z tatą, dla kolegi.
Jak wygląda mianownik liczby mnogiej?
W liczbie mnogiej liczy się podział męskoosobowy i niemęskoosobowy. Rzeczowniki nazywające mężczyzn mają osobne formy, często z wymianą spółgłoski (Polak → Polacy, sąsiad → sąsiedzi, pan → panowie), i łączą się z ci, moi, nowi. Pozostałe mają -y, -i, -e albo nijakie -a (domy, książki, pokoje, okna) i łączą się z te, moje, nowe.
Dlaczego „to jest lekarz”, ale „on jest lekarzem”?
Po „to jest” mianownik, po „on jest” z rzeczownikiem narzędnik. To jest tylko wskazuje i nazywa: To jest lekarz, To jest moja siostra. Gdy mówimy, kim ktoś jest, rzeczownik przechodzi do narzędnika: Ona jest lekarką. Sam przymiotnik po być zostaje jednak w mianowniku: Pokój jest jasny. Uczniowie mylą te zdania, gdy znają już oba przypadki.
Jak uczyć obcokrajowców rodzaju rzeczowników?
Ucz rzeczowników od razu z zaimkiem albo przymiotnikiem, nie osobno. Pary mój tata, ta kuchnia czy to okno utrwalają rodzaj lepiej niż sama reguła. W kursie Polski A1.1 · Witaj, świecie! rodzaj wraca w czterech lekcjach: mój, moja, moje w lekcji 5, końcówki w lekcji 6, ten, ta, to w lekcji 13 i przymiotniki w lekcji 25, a lekcje powtórkowe zbierają te formy razem.
Jakie gry pomagają ćwiczyć rodzaj rzeczownika?
Gry, w których słowa trzeba posortować albo coś wskazać. Uczniowie dzielą karty na trzy kupki on, ona, ono, pokazują rzeczy w sali (Ten długopis jest mój) albo zgadują, co ktoś ma w torbie (Co to jest? – To jest…). W lekcjach z tej strony rozmowę otwierają koło z pytaniami i pudełko z zadaniami, a część lekcji ma też sortowanie słów na on, ona i ono.
Czy są ćwiczenia online z mianownika i rodzaju?
Tak, mianownik i rodzaj ćwiczy się w interaktywnych zadaniach. Ma je każda lekcja z tej strony: uczniowie wybierają ten, ta albo to, wypełniają tabele, przeciągają słowa w luki i odpowiadają na czacie. Te ćwiczenia są sprawdzane automatycznie, a wypowiedź pisemną i nagranie z pracy domowej sprawdza nauczyciel. Kilka zadań z tych lekcji jest powyżej. Pełne lekcje możesz otworzyć na zajęciach albo zadać jako pracę domową, a całą bibliotekę sprawdzisz w 7-dniowym okresie próbnym.

More Polish grammar

Lessons for every point of Polish grammar, from the cases to verb aspect. All grammar points

Przypadki

Czasowniki

Części mowy

Zdania i styl

Teach Polish with ready-made lessons

Book a demoStart free trial

No credit card required