Biernik: pytania, końcówki i lekcje dla obcokrajowców
Levels A1 to A2 12 lesson plans Exercises that check themselves
Biernik to czwarty przypadek w polskiej deklinacji. Odpowiada na pytania kogo? co? i nazywa to, na co skierowana jest czynność: Poproszę kawę, Widzę kota, Znam tych uczniów. Ta strona wyjaśnia biernik tak, jak uczy się go na lekcjach polskiego jako obcego, i zbiera lekcje z biblioteki edio, które go wprowadzają albo powtarzają (liczba lekcji: 12, poziomy A1 to A2). Reguły ilustrują schematy z tych lekcji, a pod nimi są zadania do wypróbowania i lista lekcji według poziomu.
Biernik lesson plans and drills
12 lesson plans, A1 to A2. Each is a whole lesson with reading, listening and speaking, and its page plays exercises from it.
A1Lesson planPolski A1.1Piernik i herbata w Toruniu
A1Lesson planPolski A1.1Dobre wiadomości: smaczne tradycje
A1Lesson planPolski A1.2Chcę ten kubek!
A1Lesson planPolski A1.2Dobre wiadomości: drugie życie ubrań
A1Lesson planPolski A1.2Zapraszam na pączki!
A1Lesson planPolski A1.2Cześć, foko! Fokarium na Helu
A1Lesson planPolski A1.2Dobre wiadomości: dzicy sąsiedzi
A2Lesson planPolski A2.1Wianki na Wiśle
A2Lesson planPolski A2.1Dożynki: wieniec i zabawa
A2Lesson planPolski A2.2Dlaczego sosny są krzywe?
A2Lesson planPolski A2.2Od jedynki do szóstki: oceny w szkole
A2Lesson planPolski A2.2Projekt: szkoła u nas i u was
Try the Biernik exercises
One exercise from each of 6 lessons. These are the same exercises your students do in edio.
Biernik explained
W liczbie pojedynczej biernik zmienia głównie dwie grupy rzeczowników. Żeńskie na -a dostają -ę (kawa → kawę), a męskie żywotne, czyli osoby i zwierzęta, dostają -a (kot → kota). Męskie nieżywotne i nijakie wyglądają jak mianownik: mam dom, widzę morze. Biernika wymagają czasowniki przechodnie, takie jak mieć, lubić czy znać, a także kilka przyimków.
Poproszę kawę, ale poproszę sok
Uczniowie często poznają biernik przy zamawianiu. Po poproszę końcówka -a rzeczowników żeńskich zmienia się w -ę (herbatę, wodę), a piernik, sok i mleko zostają bez zmiany. Rodzaj przy każdym słowie pokazuje, skąd ta różnica.
| Rodzaj | To jest… | Poproszę… |
|---|---|---|
| ona | kawa | poproszę kawę |
| ona | herbata | poproszę herbatę |
| ona | woda | poproszę wodę |
| ona | czekolada | poproszę czekoladę |
| on | piernik | poproszę piernik |
| on | sok | poproszę sok |
| on | rachunek | poproszę rachunek |
| ono | ciastko | poproszę ciastko |
| ono | mleko | poproszę mleko |
From the lesson Piernik i herbata w Toruniu (Polski A1.1)
Ta, ten, to: chcę tę filiżankę
Zaimek wskazujący odmienia się razem z rzeczownikiem: ta filiżanka → tę filiżankę, a ten kubek i to pudełko zostają bez zmiany. W starannej polszczyźnie piszemy tę, a nie „tą”, choć tę drugą formę często słychać w mowie.
| Rodzaj | To jest… | Chcę… / Kupuję… |
|---|---|---|
| ona | ta filiżanka | tę filiżankę |
| ona | ta miska | tę miskę |
| ona | ta spódnica | tę spódnicę |
| on | ten kubek | ten kubek |
| on | ten talerz | ten talerz |
| on | ten dzbanek | ten dzbanek |
| ono | to pudełko | to pudełko |
| ono | to zdjęcie | to zdjęcie |
From the lesson Chcę ten kubek! (Polski A1.2)
Osoby i zwierzęta: widzę kota, widzę psa
Męskie osoby i zwierzęta mają w bierniku -a, jak w dopełniaczu: kormorana, brata. Ruchome e znika (pies → psa), a męskie rzeczy się nie zmieniają: widzę statek. Przy rodzaju męskim trzeba więc najpierw zapytać, czy słowo nazywa istotę żywą.
Co widzisz? (biernik)
| Rodzaj | To jest… | Widzę… |
|---|---|---|
| ona | foka, mewa, plaża | fokę, mewę, plażę |
| on: zwierzę | kot, lis, kormoran | kota, lisa, kormorana |
| on: osoba | Oskar, brat | Oskara, brata |
| on: rzecz | statek, dom | statek, dom (bez zmiany) |
| ono | morze, zwierzę | morze, zwierzę (bez zmiany) |
Uwaga!
pies → psa, łoś (duże zwierzę w lesie) → łosia. Jedna foka: widzę fokę. Dwie, trzy foki: widzę foki (liczba mnoga). Po „nie” jest dopełniacz: nie mam gorączki, nie widzę foki, nie ma psa.
From the lesson Cześć, foko! Fokarium na Helu (Polski A1.2)
Na koncert czy na koncercie?
Przyimki na i w łączą się z biernikiem, gdy mówią o kierunku (dokąd?): idę na koncert, jadę na festiwal. O miejscu pytamy gdzie? i wtedy stoi miejscownik: jestem na koncercie.
| Co to jest? | Dokąd? Idę / jadę na… | Gdzie? Jestem / byłam na… |
|---|---|---|
| koncert (on) | na koncert | na koncercie |
| festiwal (on) | na festiwal | na festiwalu |
| bulwar (on) | na bulwar | na bulwarze |
| statek (on) | na statek | na statku |
| scena (ona) | na scenę | na scenie |
| woda (ona) | na wodę | na wodzie |
| Wianki (liczba mnoga) | na Wianki | na Wiankach |
| warsztaty (liczba mnoga) | na warsztaty | na warsztatach |
From the lesson Wianki na Wiśle (Polski A2.1)
Prosić o, dziękować za, zapraszać na
W zwrotach prosić o, dziękować za i zapraszać na po przyimku też stoi biernik: proszę o ciszę, dziękuję za chleb, zapraszam na kolację. Przymiotnik żeński ma wtedy -ą (na wiejską zabawę), a żeńskie rzeczowniki bez -a, jak pomoc, się nie zmieniają.
| Rodzaj | Co to jest? | o co? za co? na co? |
|---|---|---|
| on (rzecz) | obiad, chleb, piknik, festyn | na obiad, za chleb, na piknik, na festyn |
| ona: -a → -ę | zabawa, kawa, cisza, kolacja | na zabawę, na kawę, o ciszę, na kolację |
| ona: bez -a | pomoc | o pomoc, za pomoc |
| ono | ciasto, zaproszenie | o ciasto, za zaproszenie |
| liczba mnoga (rzeczy) | dożynki, kwiaty, stoły | na dożynki, za kwiaty, za stoły |
| ona + przymiotnik | wiejska zabawa | na wiejską zabawę |
From the lesson Dożynki: wieniec i zabawa (Polski A2.1)
Liczba mnoga: tych uczniów, ale te uczennice
Gdy mowa o mężczyznach albo grupie z mężczyzną, biernik liczby mnogiej ma formę dopełniacza: znam tych uczniów, pytam nauczycieli. W rodzaju niemęskoosobowym równa się mianownikowi: znam te nauczycielki, pytam dzieci, mam dobre oceny.
Oni (rodzaj męskoosobowy): biernik = dopełniacz
| mianownik: Kto? | biernik: Kogo? | przykład |
|---|---|---|
| ci uczniowie | tych uczniów | Znam tych uczniów. |
| nauczyciele | nauczycieli | Pytam nauczycieli. |
| nasi nauczyciele | naszych nauczycieli | Wspominam naszych nauczycieli. |
| studenci | studentów | Widzę studentów. |
| dobrzy koledzy | dobrych kolegów | Mam dobrych kolegów. |
| twoi rodzice | twoich rodziców | Znam twoich rodziców. |
| nowi chłopcy | nowych chłopców | Poznaję nowych chłopców. |
One (niemęskoosobowy): biernik = mianownik
| mianownik: Kto? Co? | biernik: Kogo? Co? | przykład |
|---|---|---|
| te nauczycielki | te nauczycielki | Znam te nauczycielki. |
| nowe uczennice | nowe uczennice | Poznaję nowe uczennice. |
| moje koleżanki | moje koleżanki | Znasz moje koleżanki? |
| dzieci | dzieci | Pytam dzieci. |
| dobre oceny | dobre oceny | Mam dobre oceny. |
From the lesson Od jedynki do szóstki: oceny w szkole (Polski A2.2)
Questions about biernik
Na jakie pytania odpowiada biernik?
Jakie końcówki ma biernik?
Kiedy rzeczownik męski ma w bierniku końcówkę -a?
Jak tworzy się biernik liczby mnogiej?
Kiedy używamy biernika?
Biernik czy dopełniacz po „nie”?
Jak odróżnić biernik od mianownika?
Jak uczyć biernika obcokrajowców?
Jakie gry pomagają ćwiczyć biernik?
Czy są ćwiczenia online z biernika dla obcokrajowców?
More Polish grammar
Lessons for every point of Polish grammar, from the cases to verb aspect. All grammar points