Sign up for freeSign up

Dwanaście potraw i puste miejsce: zaimki wszyscy, każdy, nikt nie i podwójne przeczenie

Lekcja polskiego A2 dla obcokrajowców o zaimkach wszyscy, każdy i nikt oraz podwójnym przeczeniu, na tle polskiej Wigilii: opłatka, dwunastu potraw i pustego miejsca przy stole.

Grammar
Wszyscy czy wszystkie, każdy, każda, każde z czasownikiem w liczbie pojedynczej oraz podwójne przeczenie: nikt nie je, nic nie jem, nigdzie nie idę, a w krótkiej odpowiedzi samo Nikt. Nic. Nigdzie.
Topic
Przed świętami współlokatorzy robią w kuchni własną, małą Wigilię, bo w sam wieczór wigilijny nie będą razem. Kuba gotuje barszcz, a Olena lepi z nim uszka.
Activities
Post Zosi o wigilijnych zwyczajach, rozmowa w kuchni do wysłuchania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z Tomem, pudełko i koło z pytaniami o święta.

What's inside

  1. Chapter 1Na start: zimowe święta

    • PictureUnlock
    • Otwórz pudełko i odpowiedzOpen the boxUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Czytamy: dwanaście potraw

    • Przeczytaj post Zosi: WigiliaReal-life documentTry it
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  3. Chapter 3Słuchamy: Wigilia w kuchni

    • Posłuchaj: Kuba i Olena gotująListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  4. Chapter 4Gramatyka: wszyscy, każdy, nikt nie

    • Spójrz na schemat: wszyscy, każdy, nikt nieGrammar schemeTry it
    • Wybierz poprawną formę: wszyscy, wszystkie, każdyChoose the optionUnlock
    • Wypełnij tabelę: każdy czy wszyscy?Fill in the tableTry it
    • Uzupełnij zdania: nikt nie, nic nie, nigdzie nieFill in the gapsUnlock
    • Przeciągnij słowa: wiadomość od KubyDrag and dropUnlock
    • Wybierz poprawną odpowiedźQuizUnlock

  5. Chapter 5Rozmawiamy: tradycje u nas i u was

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: Tom pyta o WigilięChatTry it
    • Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock

  6. Chapter 6Praca domowa

    • Uzupełnij pamiętnik Oleny: czas przeszłyFill in the gapsUnlock
    • Dopasuj słowa i definicjeMatchUnlock
    • Napisz wiadomość: święto w rodzinieWriting, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj odpowiedź: moje ulubione świętoSpeaking, checked by the teacherUnlock

22 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Wigilia i potrawy wigilijne po polsku

10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+7 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • barszcz
  • uszka
  • makowiec
  • choinka
  • kolęda
  • życzyć
  • wypatrywać

Grammar: zaimki wszyscy, każdy, nikt i podwójne przeczenie

Lekcja uczy mówić o wszystkich i o nikim. W gramatyce szkolnej wszyscy i każdy to zaimki uogólniające, a nikt, nic, nigdzie to zaimki przeczące. Uczniowie poznają je w gotowych zdaniach o wigilijnym stole. Najważniejsza nowość dla wielu z nich to dwa przeczenia w jednym zdaniu: Nikt nie je mięsa.

Wszyscy przy stole, nikt nie je mięsa

Mówimy o wszystkich ludziach i rzeczach (wszyscy, wszystkie, każdy) albo o nikim i o niczym (nikt nie, nic nie, nigdzie nie).

Wszyscy czy wszystkie?

Porównanie dzieli grupy tak jak czas przeszły: wszyscy to mężczyźni i grupy z mężczyzną (wszyscy goście), wszystkie to kobiety, rzeczy, zwierzęta i dzieci (wszystkie potrawy, wszystkie dzieci). Samo wszyscy znaczy „wszyscy ludzie”.

wszyscy (oni): mężczyźni albo grupa z mężczyzną

  • wszyscy goście
  • wszyscy koledzy
  • Kuba, Olena i Tom: wszyscy śpiewają.
  • Wszyscy siedzą przy stole. (= wszyscy ludzie)

wszystkie (one): kobiety, rzeczy, zwierzęta, dzieci

  • wszystkie koleżanki
  • wszystkie potrawy
  • wszystkie talerze
  • wszystkie dzieci
  • Zosia, Olena i Sofia: wszystkie są w kuchni.

Każdy, każda, każde

Tabela pokazuje trzy rodzaje i ważną zasadę: po każdy czasownik stoi w liczbie pojedynczej, jak po on. Każdy gość dostaje opłatek, Każda potrawa jest bez mięsa, Każde dziecko wypatruje gwiazdki.

rodzajformaprzykład
onkażdyKażdy gość dostaje opłatek.
onakażdaKażda potrawa jest bez mięsa.
onokażdeKażde dziecko wypatruje gwiazdki.
bez rzeczownikakażdy (= wszyscy ludzie)Każdy dzieli się opłatkiem.

Nikt nie, nic nie, nigdzie nie

Druga tabela łączy każde słowo z pytaniem: Kto? – nikt nie, Co? – nic nie, Gdzie? – nigdzie nie, a Kiedy? – znane już nigdy nie. Wskazówka uspokaja, że podwójne przeczenie jest po polsku poprawne.

Nikt nie, nic nie, nigdzie nie

pytanieodpowiedźprzykład
Kto?nikt nie + czasownik jak dla onNikt nie je mięsa.
Co?nic nie + czasownikPrzed kolacją nic nie jem.
Gdzie? Dokąd?nigdzie nie + czasownikDziś wieczorem nigdzie nie idę.
Kiedy?nigdy nie + czasownikKluska nigdy nie je barszczu.

Uwaga!

Po polsku mówimy „nie” dwa razy: nikt nie je, nic nie jem, nigdzie nie idę. To jest poprawne! Bez czasownika wystarczy jedno słowo: Nikt. Nic. Nigdzie. Po każdy i nikt czasownik jest jak dla „on”: każdy dostaje, nikt nie je. Po wszyscy / wszystkie jak dla „oni / one”: wszyscy dostają.

Krótka odpowiedź: Nikt! Nic.

Wśród przykładów jest dialog Kto je mięso? – Nikt! Co jesz? – Nic. Bez czasownika wystarczy jedno słowo. Zdanie Nikt nie je mięsa pokazuje też dopełniacz po przeczeniu: mięso → mięsa.

  • Wszyscy siedzą przy stole.wszyscy + czasownik jak dla oni: siedzą
  • Wszystkie potrawy są bez mięsa.wszystkie + czasownik jak dla one: są
  • Każdy dostaje opłatek.każdy + czasownik jak dla on: dostaje
  • Nikt nie je mięsa.po „nie”: mięso → mięsa
  • Nic nie zostaje na stole!
  • Kto je mięso? – Nikt! Co jesz? – Nic.bez czasownika: jedno słowo

Typowe błędy: nikt je, wszystkie goście

Lista poprawia cztery pomyłki: Nikt je mięsa i Nic jem bez drugiego nie, Wszystkie goście zamiast wszyscy goście oraz Każdy dostają z czasownikiem w liczbie mnogiej.

  • Nikt je mięsa.

    Nikt nie je mięsa.

    nikt + nie + czasownik

  • Nic jem przed kolacją.

    Nic nie jem przed kolacją.

    nic + nie + czasownik

  • Wszystkie goście siedzą przy stole.

    Wszyscy goście siedzą przy stole.

    goście = oni → wszyscy

  • Każdy dostają opłatek.

    Każdy dostaje opłatek.

    każdy = on → dostaje

More lessons on this grammar: Zaimki lessons and exercises · Pytania i przeczenia lessons and exercises

Try the Zaimki wszyscy, każdy, nikt exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 12 auto-checked exercises
  • 2 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 real-life document
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 1 audio clip
  • 1 picture
  • 1 transcript

The main objectives of this lesson are to:

  • powiedzieć, co robią wszyscy przy stole: Wszyscy siedzą przy stole., Wszystkie potrawy są bez mięsa.
  • wybrać wszyscy albo wszystkie: wszyscy goście, ale wszystkie koleżanki i wszystkie dzieci
  • użyć każdy, każda, każde z czasownikiem jak dla on: Każdy dostaje opłatek., Każde dziecko wypatruje gwiazdki.
  • zaprzeczyć podwójnie: Nikt nie je mięsa., Przed kolacją nic nie jem., Dziś wieczorem nigdzie nie idę.
  • opisać święto w swojej rodzinie i zaprosić na nie kogoś: Każdy robi jedną potrawę. Przyjedziesz?

To lekcja 29 kursu Polski A2.2 · Ciekawi świata i początek ostatniego modułu, Tradycje, które lubimy. Uczniowie znają już nigdy nie z lekcji 13 tego kursu, dopełniacz po przeczeniu z lekcji 19 i 22 kursu A1.2 i różnicę między oni a one z lekcji 5 kursu A2.1. Wigilia dobrze pasuje do tych zaimków: przy stole wszyscy robią to samo, każdy dostaje opłatek, a nikt nie je mięsa. Lekcja 30 przechodzi do andrzejek i czasu przyszłego z chyba i na pewno.

Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o święta, poznają dziesięć słów z obrazkami, od Wigilii po wypatrywać, i dobierają słowa do zdjęć. Potem czytają post Zosi o wigilijnych zwyczajach, z komentarzami współlokatorów. W nagraniu Kuba i Olena gotują barszcz i lepią uszka. Po schemacie przychodzi pięć ćwiczeń: wybór formy, tabela każdy czy wszyscy?, zdania z nikt nie, przeciąganie słów i quiz. W rozmowie uczeń odpisuje Tomowi jako Kuba, a na koniec grupa kręci kołem z pytaniami o święta w krajach uczniów.

W pracy domowej pamiętnik Oleny w czasie przeszłym i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Wiadomość do Kuby o święcie w rodzinie i nagranie o ulubionym święcie, oba z zaproszeniem na końcu, ocenia nauczyciel.

Grammar:
wszyscy / wszystkie · każdy, każda, każde · nikt nie, nic nie, nigdzie nie · podwójne przeczenie
Topic:
Wigilia · Boże Narodzenie · tradycje · potrawy · święta

Teaching tips

  • Zacznij od odpowiedzi jednym słowem: zapytaj Kto dziś je mięso? albo Co jesz przed kolacją? i przyjmij Nikt! czy Nic. Potem poproś o pełne zdanie z nie.
  • Policz przeczenia na głos: przy Nikt nie je mięsa uczniowie klaszczą przy każdym słowie przeczącym. Dwa klaśnięcia pomagają zapamiętać, że jedno nie to za mało.
  • Ustaw grupy przy tablicy: same kobiety, sami mężczyźni, grupa mieszana. Klasa mówi o każdej grupie wszyscy albo wszystkie, a potem o jednej osobie z każdy albo każda.
  • Koło połącz z tradycjami uczniów: każda osoba opowiada o jednym święcie ze swojego kraju, używając wszyscy, każdy i nikt nie. Najciekawsze zwyczaje zapisz na tablicy.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

22 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski A2.2 · Ciekawi świata

Drugi kurs poziomu A2: 32 lekcje polskiego dla obcokrajowców po A2.1, bez słowa tłumaczenia. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze odkrywają krzywe sosny pod Gryfinem, ratowników TOPR, koronki z Koniakowa, świstaki w Tatrach i andrzejki. Po kursie uczniowie opiszą przyrodę i ludzi w liczbie mnogiej, napiszą instrukcję krok po kroku, dadzą znajomym dobrą radę, grzecznie o coś poproszą w sklepie i w e-mailu, a na koniec opowiedzą legendę. Każdy moduł zamyka projekt, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Cuda natury

    wydmy, widzę sosny, w lasach, między górami; Łeba, Krzywy Las, Morskie Oko i projekt: miniprzewodnik

    1. Lesson 1Wydmy, które wędrująMianownik liczby mnogiej: to jest wydma, to są wydmy
    2. Lesson 2Dlaczego sosny są krzywe?Biernik i miejscownik liczby mnogiej: widzę sosny, jestem w lasach
    3. Lesson 3Morskie Oko: dzień w TatrachNarzędnik liczby mnogiej: z kim? z czym? gdzie?
    4. Lesson 4Projekt: miniprzewodnik po cudach naturyLiczba mnoga w czterech przypadkach: powtórka modułu

  2. Unit 2 Sprytna technologia

    dużo paczek, programiści i graficy, pobierz i kliknij; paczkomaty, studio gier, mObywatel i projekt: instrukcja

    1. Lesson 5Paczkomat na każdym roguDopełniacz liczby mnogiej: dużo paczek, kilka aplikacji
    2. Lesson 6Twórcy WiedźminaLiczba mnoga męskoosobowa: programiści czy programistki?
    3. Lesson 7Pobierz, otwórz, kliknij: mObywatel krok po krokuTryb rozkazujący: pobierz, otwórz, kliknij!
    4. Lesson 8Projekt: instrukcja krok po krokuPowtórka modułu: dużo ikon, programiści, dotknij ekranu

  3. Unit 3 Bohaterowie na co dzień

    dzielni ratownicy, dwóch ratowników i pięć psów, pomagamy dzieciom; TOPR, psy ratownicze, Doktorzy Clowni i tablica podziękowań

    1. Lesson 9Bohaterowie Tatr: TOPRLiczba mnoga przymiotników: rodzaj męskoosobowy i ci
    2. Lesson 10Dwóch ratowników i pięć mądrych psówLiczebniki z rzeczownikami: dwa psy, pięć psów, dwóch ratowników
    3. Lesson 11Kolorowe nosy w szpitaluCelownik liczby mnogiej: zawsze -om
    4. Lesson 12Projekt: bohaterowie z sąsiedztwaPowtórka: przymiotniki, liczebniki i celownik w liczbie mnogiej

  4. Unit 4 Zdrowe i szczęśliwe nawyki

    jak często, kąpię się i rozgrzewam się, chodźcie i nie siedź; Puszcza Kampinoska, morsy, nordic walking i wyzwanie

    1. Lesson 13Weekend w Puszczy KampinoskiejJak często? Przysłówki częstotliwości i wyrażenia z razy
    2. Lesson 14Kąpię się w morzu w lutym!Czasowniki zwrotne: kąpię się, ubieram się, cieszę się
    3. Lesson 15Weź kije! Nordic walkingTryb rozkazujący: formy wy i my oraz rady z „nie”
    4. Lesson 16Projekt: wyzwanie na siedem dniPowtórka: jak często, czasowniki z się i rady dla grupy

  5. Unit 5 Styl dawniej i dziś

    kolorowe wzory, z czerwonymi sercami, chciałabym tę koronkę, podobny do statku; strój góralski, Gdynia i stoisko na jarmarku

    1. Lesson 17Serca na spodniach: strój góralskiPrzymiotnik w liczbie mnogiej: -e, -ych, -ymi
    2. Lesson 18Chciałabym tę koronkę! KoniakówTryb przypuszczający: chciałbym, chciałabym, wolałbym
    3. Lesson 19Statki na lądzie: modernizm w GdyniTaki sam jak, podobny do, inny niż
    4. Lesson 20Projekt: nasze stoisko na jarmarkuPowtórka modułu Styl dawniej i dziś

  6. Unit 6 Szkoła na świecie

    znam tych uczniów, bardziej interesujący, czy mogłaby pani pomóc; polskie oceny, Dzień Edukacji Narodowej, Erasmus+ i gazetka

    1. Lesson 21Od jedynki do szóstki: oceny w szkoleBiernik liczby mnogiej: tych uczniów, te nauczycielki
    2. Lesson 22Kwiaty dla nauczycieliStopniowanie opisowe: bardziej, mniej, najbardziej
    3. Lesson 23Semestr w Polsce z Erasmusem+Grzeczne pytania: czy mógłby Pan, mogłaby Pani?
    4. Lesson 24Projekt: szkoła u nas i u wasPowtórka modułu Szkoła na świecie

  7. Unit 7 Niesamowite zwierzęta

    pływać czy płynąć, wychodzi z nory, wyszedł i uciekł; zoo we Wrocławiu, świstaki, Smok Wawelski i własna legenda

    1. Lesson 25Hipopotamy i pingwiny we WrocławiuPływać czy płynąć, latać czy lecieć, chodzić czy iść
    2. Lesson 26Gwiżdże! Świstaki i kozice w TatrachCzasowniki ruchu z przedrostkami w czasie teraźniejszym
    3. Lesson 27Smok Wawelski wypił Wisłę!Czasowniki ruchu z przedrostkami w czasie przeszłym
    4. Lesson 28Projekt: nasza legendaPowtórka: pary czasowników ruchu, przedrostki i czas przeszły

  8. Unit 8 Tradycje, które lubimy

    wszyscy, każdy, nikt nie; chyba i na pewno; nieść i wieźć; Wigilia, andrzejki, szopki krakowskie i wieczór tradycji

    1. Lesson 29 · you're hereDwanaście potraw i puste miejsceZaimki wszyscy, każdy, nikt i podwójne przeczenie
    2. Lesson 30Wosk, woda i klucz: andrzejkiCzas przyszły ze słowami na pewno, pewnie, chyba, może
    3. Lesson 31Błyszczące zamki: szopki krakowskieNieść, wieźć, prowadzić i formy z przy- i za-
    4. Lesson 32Projekt: zapraszamy na nasze świętoPowtórka: zaimki, czas przyszły i czasowniki nieść, wieźć

Questions about this lesson

Jakie są rodzaje zaimków w języku polskim?
Osobowe, dzierżawcze, wskazujące, pytające i kilka innych grup. Zaimki osobowe to ja, ty, on, dzierżawcze mój, twój, wskazujące ten, tamten, pytające kto, co, względne który, nieokreślone ktoś, coś. Są też zaimki uogólniające (wszyscy, każdy, wszystko) i przeczące (nikt, nic, nigdzie). Te dwie ostatnie grupy ćwiczy na edio.ai lekcja Dwanaście potraw i puste miejsce.
Czym są zaimki przeczące?
To słowa nikt, nic, nigdzie, nigdy, żaden. Po polsku zawsze łączą się z nie przy czasowniku: Nikt nie przyszedł, Nic nie widzę, Nigdy nie palę. To podwójne przeczenie jest poprawne i obowiązkowe. W lekcji o wigilijnym stole uczniowie ćwiczą je w zdaniach takich jak Kluska nic nie dostaje ze stołu.
Kiedy mówimy „wszyscy”, a kiedy „wszystkie”?
Wszyscy o mężczyznach i grupach mieszanych, wszystkie o pozostałych. Mówimy wszyscy goście, wszyscy koledzy, ale wszystkie koleżanki, wszystkie potrawy, wszystkie dzieci. To ten sam podział co w czasie przeszłym: wszyscy przyszli, wszystkie przyszły. Samo wszyscy bez rzeczownika znaczy „wszyscy ludzie”: Wszyscy siedzą przy stole.
Czy po „każdy” czasownik jest w liczbie pojedynczej?
Tak: każdy dostaje, nie każdy dostają. Każdy, każda, każde łączą się z czasownikiem jak on, ona, ono, choć mówią o wielu osobach albo rzeczach. Po wszyscy czasownik stoi w liczbie mnogiej: wszyscy dostają. Obie pomyłki, każdy dzielą się i wszyscy dzieli się, są złymi odpowiedziami w czacie z Tomem.
Mówi się „nikt nie przyszedł” czy „nikt przyszedł”?
Tylko nikt nie przyszedł: po polsku przeczenie jest podwójne. Tak samo nic nie wiem, nigdzie nie byłem, nigdy nie jem mięsa. Uczniowie, których język ma jedno przeczenie, jak angielski, często gubią nie. Formy Nikt je mięsa i Nic jem otwierają listę typowych błędów w schemacie lekcji o Wigilii.
„Nie jem nic” czy „nic nie jem”?
Oba szyki są poprawne, częściej mówimy nic nie jem. Ważne, żeby przy czasowniku stało nie: Nie widzę nikogo i Nikogo nie widzę znaczą to samo. W zdaniach do wpisania w tej lekcji uczeń może użyć obu szyków, tam gdzie zdanie na to pozwala.
Jakie są tradycyjne potrawy wigilijne?
Tradycyjnie dwanaście potraw bez mięsa. Najczęściej to barszcz z uszkami albo zupa grzybowa, pierogi z kapustą i grzybami, karp i śledzie, a na deser makowiec, piernik albo kluski z makiem. Do picia jest kompot z suszu. Nie każda rodzina ma dwanaście potraw, bo w każdym regionie Wigilia wygląda trochę inaczej. Słowa barszcz, uszka i makowiec uczniowie poznają tu z obrazkami.
Jak złożyć życzenia przy opłatku po polsku?
Krótko: Zdrowia i szczęścia! albo Wszystkiego dobrego! Przy opłatku każdy bierze kawałek od drugiej osoby i życzy jej czegoś dobrego. Po życzyć stoi celownik osoby i dopełniacz rzeczy: Życzę ci zdrowia, Życzę wam spokojnych świąt. Na A2 wystarczą gotowe zwroty i Wesołych świąt!
Jak uczyć zaimków przeczących na A2?
Od krótkich odpowiedzi, potem pełne zdania. Na pytanie Kto? uczeń odpowiada Nikt, na Co? – Nic, a potem rozbudowuje odpowiedź: Nikt nie je mięsa. Pomaga rozmowa o świętach albo zwyczajach, w której naturalnie padają wszyscy, każdy i nikt. Na edio.ai tabela w schemacie łączy każde słowo przeczące z jego pytaniem.
Czy są interaktywne ćwiczenia z podwójnym przeczeniem?
Tak, najlepiej w zdaniach z konkretnej sytuacji. Bez konta ta strona odtwarza cztery części lekcji: post Zosi o Wigilii, nagranie rozmowy Kuby i Oleny w kuchni, tabelę każdy czy wszyscy? do wypełnienia oraz czat, w którym uczeń odpowiada Tomowi. Pudełko, koło, słówka i resztę ćwiczeń nauczyciel otwiera w edio.
Jak ćwiczyć „wszyscy”, „każdy” i „nikt” z jednym uczniem online?
W rozmowie o zwyczajach z kraju ucznia. Lektor pyta Co robią wszyscy w twojej rodzinie w święta? i Czego nikt nie je?, a uczeń odpowiada pełnym zdaniem. Pudełko i koło z pytaniami działają też w parze lektor–uczeń. Czat z Tomem uczeń przechodzi sam, więc na zajęciach zostaje czas na rozmowę.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required