Sign up for freeSign up

Umiesz pływać? Praca nad morzem: umieć czy móc: umiem pływać, mogę pracować

Lekcja polskiego A1 dla obcokrajowców o dwóch czasownikach modalnych, umieć i móc: umiejętność albo czas i pozwolenie, przy szukaniu pracy wakacyjnej nad morzem.

Grammar
Umiem, gdy wiem, jak coś zrobić, mogę, gdy mam czas, okazję albo pozwolenie; pełna odmiana obu czasowników, krótkie odpowiedzi Tak, umiem. i Nie, nie mogę. oraz pytania z rozmowy o pracę.
Topic
Lucas szuka pracy na lato w wypożyczalni kajaków w Helu, a w tle są ratownicy WOPR i flagi na plaży.
Activities
Ogłoszenie o pracy do przeczytania, rozmowa o pracę i wiadomość głosowa, schemat z czterema ćwiczeniami, czat z kierownikiem kawiarni i pudełko z pytaniami do rozmowy w parach.

What's inside

  1. Chapter 1Lato, morze, praca!

    • PictureUnlock
    • Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Czytamy: praca nad morzem

    • Przeczytaj ogłoszenieReal-life documentTry it
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  3. Chapter 3Słuchamy: rozmowa o pracę

    • Posłuchaj: rozmowa o pracęListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Posłuchaj wiadomości od MonikiListeningUnlock
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock

  4. Chapter 4Gramatyka: umiem czy mogę?

    • Spójrz na schemat: umiem czy mogę?Grammar schemeTry it
    • Wybierz: umiem czy mogę?Choose the optionUnlock
    • Wypełnij tabelę: umieć i mócFill in the tableTry it
    • Uzupełnij zdania: umieć i móc w dobrej formieFill in the gapsUnlock
    • Przeciągnij słowa: rozmowa o pracęDrag and dropUnlock

  5. Chapter 5Rozmawiamy: praca na lato

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: rozmowa o pracęChatTry it
    • Otwórz pudełko i odpowiedz: rozmowa o pracęOpen the boxUnlock

  6. Chapter 6Praca domowa

    • Wybierz poprawną odpowiedź: umiem czy mogę?QuizUnlock
    • Ułóż słowa z literAnagramUnlock
    • Napisz wiadomość: chcę tę pracę!Writing, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj odpowiedź: rozmowa o pracęSpeaking, checked by the teacherUnlock

24 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Praca wakacyjna nad morzem: słownictwo

13 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+10 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • koło ratunkowe
  • kurs
  • praca wakacyjna
  • rozmowa o pracę
  • kierownik
  • gwizdek
  • lody
  • zacząć
  • sprzedawać
  • znać

Grammar: umieć czy móc: umiejętność albo czas i pozwolenie

W wielu językach oba znaczenia mieści jeden czasownik, a po polsku to dwa różne słowa. Umiem mówi o umiejętności: wiem, jak to zrobić. Mogę mówi o czasie, okazji albo pozwoleniu. Schemat stawia je obok siebie w tabeli i w porównaniu, a potem pokazuje zdanie z obydwoma czasownikami naraz.

Umiem czy mogę?

umieć = wiem, jak to robić · móc = mam czas albo można

Kiedy umiem, a kiedy mogę?

Porównanie dzieli przykłady na dwie strony. Po jednej są umiejętności: Umiem pływać, Umiesz pływać kajakiem? – Umiem!. Po drugiej czas i pozwolenie: Możesz pracować w weekend? – Mogę, Jest biała flaga: możemy pływać!.

umiem 🧠 = wiem, jak to robić

  • Umiem pływać.
  • Umiem mówić po angielsku.
  • – Umiesz pływać kajakiem? – Umiem!

mogę 🕒 = mam czas albo można

  • – Możesz pracować w weekend? – Mogę.
  • Mogę zacząć w lipcu.
  • Jest biała flaga: możemy pływać!

Odmiana: umiem, umieją; mogę, mogą

Tabela zestawia sześć osób obu czasowników. Umieć ma te same końcówki co mieć: umiem, umiesz, umie jak mam, masz, ma, a w liczbie mnogiej umiemy, umiecie, umieją. Móc wraca z lekcji 26: mogę, możesz, może… mogą.

Kto?umiećmóc
jaumiemmogę
tyumieszmożesz
on, ona, pan, paniumiemoże
myumiemymożemy
wyumieciemożecie
oni, oneumiejąmogą

Umiem pływać, ale dziś nie mogę

Przykłady łączą oba czasowniki w jednym zdaniu: Oni umieją pływać, ale dziś nie mogą: jest czerwona flaga. Wskazówka uczy krótkich odpowiedzi i przypomina, że Możesz pływać? też jest poprawne, ale pyta o czas albo pozwolenie.

Umiem, ale nie mogę

  • Umiem pływać, ale dziś nie mogę: boli mnie ręka.umiem = wiem, jak; nie mogę = dziś jest problem
  • Oni umieją pływać, ale dziś nie mogą: jest czerwona flaga.
  • – Kiedy możesz zacząć? – W lipcu.
  • – Możemy mówić na ty? – Tak, chętnie!

Pytanie i odpowiedź

Umiesz…? → Tak, umiem. / Nie, nie umiem. Możesz…? → Tak, mogę. / Nie, nie mogę. Po umiem i mogę: bezokolicznik (-ć): umiem pływać, mogę zacząć. Uwaga: „Możesz pływać?” to też dobre pytanie, ale znaczy: „Masz czas? Można?”.

Typowe błędy: umię, umią, mogę pływam

Lista błędów poprawia Umiem pracować w weekend na Mogę, bo weekend to czas. Pokazuje też złe formy umię i umią oraz dwa odmienione czasowniki obok siebie: Mogę pływam zamiast Mogę pływać.

  • Umiem pracować w weekend.

    Mogę pracować w weekend.

    weekend to czas → móc

  • Ja umię.

    Ja umiem.

    ja: umiem, jak ja mam

  • Oni umią.

    Oni umieją.

    oni, one: umieją

  • Mogę pływam.

    Mogę pływać.

    po mogę: forma na -ć

More lessons on this grammar: Czasowniki modalne lessons and exercises

Try the Czasowniki modalne: umieć i móc exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 11 auto-checked exercises
  • 3 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 real-life document
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 2 audio clips
  • 1 picture
  • 2 transcripts

The main objectives of this lesson are to:

  • powiedzieć, co się umie robić: Umiem pływać kajakiem., Umiem mówić po angielsku.
  • powiedzieć, kiedy się może pracować: Mogę pracować w weekend., Mogę zacząć w lipcu.
  • oddzielić umiejętność od przeszkody w jednym zdaniu: Umiem pływać, ale dziś nie mogę: boli mnie ręka.
  • odpowiedzieć na pytania z rozmowy o pracę: Ile masz lat?, Jakie języki znasz?, Kiedy możesz zacząć?
  • zrozumieć flagi na plaży: biała – można pływać, czerwona – nie wolno pływać

To lekcja 27 kursu Polski A1.2 · Ruszamy!, trzecia w module Praca. Umiem uczniowie znają z lekcji 30 kursu A1.1, a móc z lekcji 15 i z liczby mnogiej w lekcji 26. Rozmowa o pracy wakacyjnej naturalnie potrzebuje obu czasowników: kierowniczka pyta, co kandydat umie i kiedy może pracować. Ratownicy WOPR i flagi na plaży dodają pytanie, kiedy można pływać. Lekcja 28 powtarza cały moduł.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o morze i pracę, poznają trzynaście słów z obrazkami i nagraniem, od ratownika po znać, i wybierają słowo do zdjęć. Czytają ogłoszenie wypożyczalni kajaków w Helu z krótką informacją o WOPR i flagach. Słuchają rozmowy o pracę Lucasa z kierowniczką i jej wiadomości głosowej. Po schemacie są cztery ćwiczenia, w tym tabela odmiany i przeciąganie słów do pytań z rozmowy o pracę. Na koniec uczeń sam przechodzi czat z kierownikiem kawiarni w Sopocie, a w parach uczniowie odgrywają rozmowę z pytaniami z pudełka.

W pracy domowej są cztery zadania. Quiz umiem czy mogę? i anagramy są sprawdzane automatycznie. Odpowiedź na ogłoszenie kawiarni w Sopocie i nagranie z rozmowy o pracę ocenia nauczyciel.

Grammar:
umieć czy móc · umiem, umiesz, umie · mogę, możesz, może · rozmowa o pracę
Topic:
praca · praca wakacyjna · rozmowa o pracę · morze · Hel · WOPR · flagi na plaży

Teaching tips

  • Narysuj na tablicy dwie ikony: głowę dla umiem i zegar dla mogę, jak w schemacie. Przy każdym zdaniu uczniowie wskazują ikonę, zanim wybiorą czasownik.
  • Zbierz przeszkody od grupy: każda osoba mówi, co umie, i dodaje, dlaczego dziś nie może: Umiem grać na gitarze, ale dziś nie mogę: …. Oba znaczenia trafiają wtedy do jednego zdania.
  • Odegrajcie rozmowę o pracę z pudełka: jedna osoba jest kierownikiem i losuje pytania, druga odpowiada, potem zamiana ról. Kierownik notuje, co kandydat umie, a kiedy może pracować.
  • Wyjaśnij flagi na plaży: biała to możemy pływać, czerwona to nie wolno pływać, a brak flagi znaczy, że nie ma ratownika. Uczniowie widzą wtedy móc w roli pozwolenia.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

24 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski A1.2 · Ruszamy!

Druga część poziomu A1: 32 lekcje polskiego dla obcokrajowców po kursie A1.1, w całości po polsku. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze ruszają w Polskę: do Łowicza, w Bieszczady, na Hel i do kopalni soli w Wieliczce. Po kursie uczniowie zapłacą za kurtkę telefonem, opiszą pogodę, kupią bilet na pociąg, zaproszą znajomych na pączki, powiedzą w aptece, co ich boli, i opowiedzą, gdzie byli w weekend. Zdjęcia i krótkie definicje po polsku zastępują tłumaczenie, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Zakupy

    ubrania i kolory, chcę tę filiżankę, ceny powyżej stu złotych, płacę kartą, gotówką albo telefonem

    1. Lesson 1Kolorowe pasiaki z ŁowiczaPrzymiotniki: kolor w rodzaju i liczbie
    2. Lesson 2Chcę ten kubek!Biernik rzeczy po chcę, kupuję i poproszę
    3. Lesson 3Sześć cyfr i gotowe: płacę telefonemLiczebniki od stu do tysiąca i płacenie
    4. Lesson 4Dobre wiadomości: drugie życie ubrańPowtórka modułu Zakupy: kolory, biernik, ceny

  2. Unit 2 Pogoda

    pory roku i pogoda, gdzie jesteś: w Karpaczu, na Śnieżce, stopnie i strony świata w prognozie

    1. Lesson 5Złota polska jesieńPogoda i pory roku: jest zimno czy zimna woda?
    2. Lesson 6UFO na Śnieżce?Miejscownik po w i na: gdzie jesteś?
    3. Lesson 7Kwiecień plecień: trochę zimy, trochę lataLiczebniki ze słowem stopień i strony świata
    4. Lesson 8Dobre wiadomości: witaj, wiosno!Powtórka modułu Pogoda: pogoda, miejsca, stopnie

  3. Unit 3 W drodze

    idę czy jadę, autobusem i pociągiem, na peronie czy w wagonie, rozkład jazdy i bilet w kasie

    1. Lesson 9Idę czy jadę?Iść czy jechać? Czasowniki ruchu i pytanie Czym?
    2. Lesson 10Wsiadamy! Leśna kolejka w BieszczadachMiejscownik po w i na: gdzie jesteś?
    3. Lesson 11O której odjeżdża pociąg?Godziny z minutami: Jest siedemnasta, o siedemnastej
    4. Lesson 12Dobre wiadomości: czysty transportPowtórka modułu W drodze: iść czy jechać, w czy na, o której

  4. Unit 4 Święta

    miesiące i daty, imieniny: z tortem, z kwiatami, ze mną, zaproszenie na pączki, mogę czy nie mogę

    1. Lesson 13Listopad, bo liście padająMiesiące i daty: liczebnik porządkowy z -ego
    2. Lesson 14Wszystkiego najlepszego! ImieninyNarzędnik po z: z kim? z czym?
    3. Lesson 15Zapraszam na pączki!Zaproszenia: zapraszam cię na…, chcieć i móc
    4. Lesson 16Dobre wiadomości: święto dla wszystkichPowtórka modułu Święta: daty, z kim? z czym?, zaproszenia

  5. Unit 5 Zdrowie

    ciało i jak się czujesz, muszę ćwiczyć, w aptece: boli mnie gardło, nie mam gorączki

    1. Lesson 17Słone powietrze w CiechocinkuCzasownik czuć się i części ciała
    2. Lesson 18Muszę ćwiczyć!Czasowniki modalne muszę, mogę, chcę
    3. Lesson 19Boli mnie gardło! W apteceBoli mnie, bolą mnie i dopełniacz po „nie mam”
    4. Lesson 20Dobre wiadomości: ruch to radośćPowtórka: czuć się, muszę, mogę, chcę, boli mnie

  6. Unit 6 Zwierzęta i natura

    bociany i liczba mnoga, widzę łosia, nie widzę foki, co można, a czego nie wolno w parku narodowym

    1. Lesson 21Bociany wracają!Liczba mnoga rzeczowników i przymiotników
    2. Lesson 22Cześć, foko! Fokarium na HeluBiernik po widzieć i dopełniacz po przeczeniu
    3. Lesson 23Łoś na bagnach!Można, nie wolno, musisz + bezokolicznik
    4. Lesson 24Dobre wiadomości: dzicy sąsiedziPowtórka: liczba mnoga, biernik, można i nie wolno

  7. Unit 7 Praca

    jestem flisakiem i pracuję jako flisak, musimy i możemy, umiem czy mogę, rozmowa o pracę nad morzem

    1. Lesson 25Flisacy na DunajcuNarzędnik zawodów: jestem flisakiem = pracuję jako flisak
    2. Lesson 26Miód prosto z drzewaCzasowniki modalne musieć i móc w liczbie mnogiej
    3. Lesson 27 · you're hereUmiesz pływać? Praca nad morzemUmieć czy móc: umiejętność albo czas i pozwolenie
    4. Lesson 28Dobre wiadomości: praca, która pomagaPowtórka modułu Praca: narzędnik, musieć i móc, umieć

  8. Unit 8 Weekend

    dokąd i gdzie: do Krakowa, w Krakowie, plany na weekend, byłem, byłam, byliśmy, byłyście

    1. Lesson 29Weekend z malarzami w Kazimierzu DolnymPrzyimki do, w i nad: dokąd jedziesz, gdzie jesteś?
    2. Lesson 30Byłam pod ziemią!Czas przeszły czasownika być: byłem czy byłam?
    3. Lesson 31Gdzie byłeś? Maczuga HerkulesaCzas przeszły w liczbie mnogiej: byliśmy czy byłyśmy?
    4. Lesson 32Dobre wiadomości: weekendowe cudaPowtórka modułu Weekend: dokąd, gdzie i czas przeszły być

Questions about this lesson

Czym różni się „umieć” od „móc”?
Umieć to umiejętność, móc to czas, okazja albo pozwolenie. Umiem pływać znaczy, że wiem, jak to robić. Mogę pływać znaczy, że mam czas albo że wolno, na przykład przy białej fladze. Oba czasowniki spotykają się w zdaniu Umiem pływać, ale dziś nie mogę ze schematu lekcji Umiesz pływać? Praca nad morzem.
Jakie są czasowniki modalne w języku polskim?
Najczęściej: musieć, móc, chcieć, umieć i potrafić. Wszystkie łączą się z bezokolicznikiem: muszę iść, mogę zacząć, chcę pracować, umiem pływać. Każdy wnosi inne znaczenie: obowiązek, możliwość, chęć albo umiejętność. Na poziomie A1 uczniowie często mylą umiem i mogę, bo w ich językach to bywa jedno słowo.
Jak odmienia się czasownik umieć?
Umiem, umiesz, umie, umiemy, umiecie, umieją. Końcówki są takie same jak w mam, masz, ma… mają. Formy umię i umią są błędne. W lekcji Umiesz pływać? Praca nad morzem na edio.ai uczniowie uzupełniają odmianę umieć i móc w jednej tabeli.
„Umiem pracować w weekend” czy „mogę pracować w weekend”?
Poprawnie: mogę pracować w weekend, bo chodzi o czas. Umiem pasuje do tego, czego ktoś się nauczył: umiem robić kawę, umiem pływać kajakiem. Pytanie z rozmowy o pracę Możesz pracować w weekend? dotyczy wolnego czasu, więc odpowiedź brzmi Tak, mogę.
Czy pytanie „Możesz pływać?” to błąd?
Nie, ale znaczy co innego niż Umiesz pływać? Możesz pływać? pyta, czy masz teraz czas, czy wolno ci albo czy nic ci nie przeszkadza. Umiesz pływać? pyta, czy w ogóle znasz tę umiejętność. Wskazówka w schemacie tej lekcji ma na to osobną uwagę.
Jak odpowiadać na rozmowie o pracę po polsku?
Krótko i tym samym czasownikiem, który jest w pytaniu. Na Umiesz…? odpowiadamy Tak, umiem, na Możesz…? – Tak, mogę. Przydają się też gotowe zdania: Mam dwadzieścia dwa lata., Znam polski i angielski., Mogę zacząć w lipcu. W lekcji Umiesz pływać? Praca nad morzem uczeń wybiera podobne odpowiedzi na czacie z kierownikiem kawiarni.
„Znam po hiszpańsku” czy „mówię po hiszpańsku”?
Po znam sama nazwa języka, po mówię – po hiszpańsku. Mówimy więc Znam polski i hiszpański albo Mówię po polsku i po hiszpańsku. Mieszanki znam po hiszpańsku czy mówię hiszpański to częste błędy i właśnie one są złymi odpowiedziami w czacie o pracę w tej lekcji.
Co oznaczają flagi na plaży w Polsce?
Biała flaga: można pływać, czerwona: nie wolno. Gdy na maszcie nie ma żadnej flagi, kąpielisko nie jest strzeżone i nie ma ratownika. Dla uczących się polskiego to dobry przykład pozwolenia z móc i można: Jest biała flaga: możemy pływać!
Jak uczyć czasowników modalnych umieć i móc?
Przez zdania, w których oba czasowniki stoją obok siebie. Umiem grać na gitarze, ale dziś nie mogę: boli mnie ręka. Takie zdanie pokazuje, że umiejętność zostaje, a zmienia się sytuacja. Pomaga też stały kontekst, na przykład rozmowa o pracę: umiesz pyta tam o umiejętności, a możesz o czas pracy.
Czy są interaktywne ćwiczenia z czasownikami modalnymi umieć i móc?
Tak, najlepiej takie, które zestawiają umiejętność i czas. Bez rejestracji można tu sprawdzić cztery części: ogłoszenie o pracy nad morzem, nagranie rozmowy o pracę, tabelę odmiany umieć i móc oraz czat z kierownikiem kawiarni, w którym uczeń wybiera poprawne odpowiedzi. Pełna lekcja z pozostałymi zadaniami jest na edio.ai.
Czy rozmowę o pracę można ćwiczyć z jednym uczniem?
Tak, w parze lektor–uczeń wystarczy zamienić się rolami. Lektor najpierw jest kierownikiem i losuje pytania z pudełka, potem uczeń pyta lektora. Czat z kierownikiem kawiarni uczeń przechodzi samodzielnie, a nagranie z pracy domowej pozwala usłyszeć, czy pewnie używa obu czasowników.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required