Sign up for freeSign up

Gwiżdże! Świstaki i kozice w Tatrach: czasowniki ruchu z przedrostkami wy-, w-, z-, u-, przy-, od-

Lekcja polskiego A2 dla obcokrajowców o czasownikach ruchu z przedrostkami: kto wychodzi z nory, kto wchodzi na skałę, a kto schodzi ze skały, na tatrzańskim szlaku wśród świstaków i kozic.

Grammar
Przedrostek pokazuje kierunek: wy- na zewnątrz, w- do środka albo w górę, z- w dół, u- przed niebezpieczeństwem, przy- do celu, od- dalej od czegoś. Do tego przyimki z, ze, do, na, od.
Topic
Olena i Tom idą latem tatrzańskim szlakiem. Świstak gwiżdże, bo widzi lisa, a stado kozic schodzi ze skał. Strażnik parku przypomina turystom zasady.
Activities
Plakat parku, rozmowa na szlaku i słowa strażnika w nagraniach, schemat i pięć ćwiczeń, czat z Zosią, koło i pudełko z pytaniami.

What's inside

  1. Chapter 1Na start: kto mieszka w górach?

    • PictureUnlock
    • Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Czytamy: mieszkańcy Tatr

    • Przeczytaj plakat: świstaki i koziceReal-life documentTry it
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  3. Chapter 3Słuchamy: kto tu gwiżdże?

    • Posłuchaj: Olena i Tom na szlakuListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Posłuchaj: pan strażnik wita turystówListeningUnlock
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock

  4. Chapter 4Gramatyka: wychodzi czy wchodzi?

    • Spójrz na schemat: wychodzi, wchodzi, schodziGrammar schemeTry it
    • Wybierz poprawną formęChoose the optionUnlock
    • Uzupełnij zdania: forma czasownikaFill in the gapsUnlock
    • Wypełnij tabelę: wychodzić, wchodzić, schodzićFill in the tableTry it
    • Przeciągnij słowa: skąd i dokąd?Drag and dropUnlock
    • Wybierz poprawną odpowiedźQuizUnlock

  5. Chapter 5Rozmawiamy: skąd i dokąd?

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: wiadomość od ZosiChatTry it
    • Otwórz pudełko i odpowiedzOpen the boxUnlock

  6. Chapter 6Praca domowa

    • Uzupełnij post Toma: dzień w TatrachFill in the gapsUnlock
    • Dopasuj słowa i definicjeMatchUnlock
    • Napisz post: scena z naturyWriting, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj odpowiedź: skąd i dokąd idę?Speaking, checked by the teacherUnlock

25 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Zwierzęta w górach po polsku: słownictwo

10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+7 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • kopyto
  • stado
  • sen zimowy
  • niebezpieczeństwo
  • gwizdać
  • wychodzić
  • uciekać

Grammar: czasowniki ruchu z przedrostkami w czasie teraźniejszym

Lekcja pokazuje czasowniki ruchu z przedrostkami, które mówią, którędy idzie człowiek albo zwierzę. Wy- prowadzi na zewnątrz, w- do środka albo w górę, z- w dół. Po czasowniku pada pytanie Skąd? albo Dokąd?, więc przedrostek idzie w parze z przyimkiem: wychodzi z, ale wchodzi do albo na.

Świstak wychodzi z nory! Czasowniki ruchu z przedrostkami

Przedrostek mówi, którędy idzie człowiek albo zwierzę: wy- na zewnątrz, w- do środka albo w górę, z- w dół. Po czasowniku: Skąd? albo Dokąd?

Przedrostek mówi, którędy

Główna tabela ma sześć wierszy, od wy- do od-. Każdy podaje znaczenie przedrostka, czasownik, przyimek z przypadkiem i przykład: Świstak wychodzi z nory, Świstaki uciekają do nory, Lis odchodzi od nory.

przedrostekCo znaczy?czasownikSkąd? Dokąd?przykład
wy-na zewnątrzwychodzićz / ze + dopełniaczŚwistak wychodzi z nory.
w-do środka albo w góręwchodzićdo + dopełniacz, na + biernikŚwistak wchodzi do nory. Kozica wchodzi na skałę.
z-w dółschodzić, zbiegaćz / ze + dopełniacz; do + dopełniacz; w dółKozica schodzi ze skały. Mała kozica zbiega w dół.
u-daleko, bo jest niebezpiecznieuciekaćdo + dopełniaczŚwistaki uciekają do nory.
przy-tu, do celuprzychodzićdo + dopełniacz, na + biernikTuryści przychodzą do schroniska.
od-dalej od czegośodchodzićod + dopełniaczLis odchodzi od nory.

Odmiana: jak chodzić i jak biegać

Czasowniki na -chodzić odmieniają się jak chodzić: wychodzę, wychodzisz, wychodzą. Uciekać i zbiegać idą jak biegać: uciekam, uciekasz, uciekają. Nowych końcówek więc nie ma, nowe jest tylko znaczenie.

-chodzić: jak chodzić

Kto?wychodzićwchodzićschodzićprzychodzićodchodzić
jawychodzęwchodzęschodzęprzychodzęodchodzę
tywychodziszwchodziszschodziszprzychodziszodchodzisz
on, ona, onowychodziwchodzischodziprzychodziodchodzi
pan, paniwychodziwchodzischodziprzychodziodchodzi
mywychodzimywchodzimyschodzimyprzychodzimyodchodzimy
wywychodziciewchodzicieschodzicieprzychodzicieodchodzicie
oni, onewychodząwchodząschodząprzychodząodchodzą
państwowychodząwchodząschodząprzychodząodchodzą

-ać: jak biegać

  • uciekać: ja uciekam, ty uciekasz, on / ona / ono / pan / pani ucieka, my uciekamy, wy uciekacie, oni / one / państwo uciekają
  • zbiegać: ja zbiegam, ty zbiegasz, on / ona / ono / pan / pani zbiega, my zbiegamy, wy zbiegacie, oni / one / państwo zbiegają

Dzień w Tatrach w sześciu zdaniach

Przykłady układają się w krótką historię: świstak wychodzi na słońce, ucieka przed lisem i wraca, kozica wchodzi na skałę i schodzi na trawę, a turyści przychodzą do schroniska na obiad.

  • Świeci słońce. Świstak wychodzi z nory.Skąd? z nory
  • Lis jest blisko! Cała rodzina ucieka do nory.Dokąd? do nory
  • Kozica wchodzi na skałę, a potem schodzi ze skały na trawę.
  • Mała kozica zbiega w dół za mamą.
  • Lis odchodzi od nory, a świstaki znowu wychodzą.
  • W południe turyści przychodzą do schroniska na obiad.

Jedna forma na teraz i na często

Wskazówka przypomina, że z przedrostkiem znika para typu idzie i chodzi: mówimy Teraz świstak wychodzi i Świstaki codziennie wychodzą. Dodaje też regułę ze: ze skały, ze szczytu.

Uwaga!

Z przedrostkiem jest jedna forma na teraz i na często: Teraz świstak wychodzi z nory. Świstaki codziennie wychodzą z nory. (Bez przedrostka są dwie: idzie / chodzi.) Przed s, z, sz + spółgłoska mówimy ze: ze skały, ze szlaku, ze schroniska, ze szczytu.

Typowe błędy: wychodzi do nory

Lista poprawia cztery pomyłki: wychodzi do nory i wchodzi z nory, gdzie przedrostek kłóci się z przyimkiem, schodzą na szczyt zamiast wchodzą oraz z skały zamiast ze skały.

  • Świstak wychodzi do nory.

    Świstak wchodzi do nory.

    do środka: w-

  • Świstak wchodzi z nory.

    Świstak wychodzi z nory.

    na zewnątrz: wy- + z

  • Turyści schodzą na szczyt.

    Turyści wchodzą na szczyt.

    w górę: w-; w dół: z- (schodzą ze szczytu)

  • Kozica schodzi z skały.

    Kozica schodzi ze skały.

    przed s + spółgłoska: ze

More lessons on this grammar: Czasowniki ruchu lessons and exercises

Try the Czasowniki ruchu z przedrostkami exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 13 auto-checked exercises
  • 2 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 real-life document
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 2 audio clips
  • 1 picture
  • 2 transcripts

The main objectives of this lesson are to:

  • powiedzieć, skąd ktoś wychodzi, a dokąd wchodzi: Świstak wychodzi z nory., Kozica wchodzi na skałę.
  • opisać ruch w dół i ucieczkę: Stado schodzi ze skał na trawę., Świstaki uciekają do nory.
  • dobrać przyimek do przedrostka i wstawić ze tam, gdzie trzeba: ze skały, ze szlaku, ze schroniska
  • opowiedzieć o swoim zwykłym dniu: Rano wychodzę z domu o siódmej., Do pracy przychodzę o ósmej.
  • zrozumieć zasady w parku narodowym: Nie schodź ze szlaku!, W parku nie wolno karmić zwierząt.

To lekcja 26 kursu Polski A2.2 · Ciekawi świata, druga w module Niesamowite zwierzęta. Opiera się na lekcji 25, w której uczniowie odróżniali chodzić od iść, i na przyimkach z i do z dopełniaczem, znanych z lekcji 11 kursu A2.1. Świstak, który raz wychodzi z nory, a raz do niej ucieka, sam prosi o pytania Skąd? i Dokąd?. Lekcja 27 przenosi te czasowniki do czasu przeszłego: wyszedł, wszedł, uciekł.

Na początek uczniowie kręcą kołem z pytaniami o zwierzęta w górach, poznają dziesięć słów z obrazkami, od świstaka po uciekać, i dobierają słowa do zdjęć. Potem czytają plakat parku o świstakach i kozicach, z zasadami dla turystów. W nagraniach Olena i Tom obserwują świstaki i stado kozic, a strażnik wita turystów na szlaku. Po schemacie są ćwiczenia, w tym tabela form i przeciąganie przyimków. W rozmowie uczeń odpisuje Zosi, co widzi w górach, a w parach uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o swój zwykły dzień.

W pracy domowej są dwa zadania sprawdzane automatycznie: post Toma o dniu w Tatrach do uzupełnienia i dopasowanie słów do definicji. Nauczyciel ocenia krótki post o scenie z natury i nagranie o tym, skąd i dokąd uczeń chodzi w ciągu dnia.

Grammar:
czasowniki ruchu z przedrostkami · wy-, w-, z-, u-, przy-, od- · wychodzi z, wchodzi do / na · schodzi ze, ucieka do, odchodzi od
Topic:
Tatry · zwierzęta · świstak · kozica · park narodowy · przyroda

Teaching tips

  • Narysuj norę na tablicy: strzałka z nory to wychodzi, strzałka do nory to wchodzi, strzałka od nory to odchodzi. Uczniowie dopisują przyimek przy każdej strzałce.
  • Ucz przedrostka razem z przyimkiem: wychodzić z, wchodzić do / na, odchodzić od. Takie pary łatwiej zapamiętać niż same czasowniki, a błąd wychodzi do nory szybciej znika.
  • Porównaj na głos z i ze: powiedz z skały i ze skały, a potem zapytaj, co łatwiej wymówić. Następnie dopiszcie ze szlaku, ze schroniska, ze szczytu.
  • Pudełko połącz z planem dnia: każda osoba mówi, o której wychodzi z domu i przychodzi do pracy, a reszta grupy zapisuje godziny. To dobra rozgrzewka przed nagraniem z pracy domowej.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

25 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski A2.2 · Ciekawi świata

Drugi kurs poziomu A2: 32 lekcje polskiego dla obcokrajowców po A2.1, bez słowa tłumaczenia. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze odkrywają krzywe sosny pod Gryfinem, ratowników TOPR, koronki z Koniakowa, świstaki w Tatrach i andrzejki. Po kursie uczniowie opiszą przyrodę i ludzi w liczbie mnogiej, napiszą instrukcję krok po kroku, dadzą znajomym dobrą radę, grzecznie o coś poproszą w sklepie i w e-mailu, a na koniec opowiedzą legendę. Każdy moduł zamyka projekt, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Cuda natury

    wydmy, widzę sosny, w lasach, między górami; Łeba, Krzywy Las, Morskie Oko i projekt: miniprzewodnik

    1. Lesson 1Wydmy, które wędrująMianownik liczby mnogiej: to jest wydma, to są wydmy
    2. Lesson 2Dlaczego sosny są krzywe?Biernik i miejscownik liczby mnogiej: widzę sosny, jestem w lasach
    3. Lesson 3Morskie Oko: dzień w TatrachNarzędnik liczby mnogiej: z kim? z czym? gdzie?
    4. Lesson 4Projekt: miniprzewodnik po cudach naturyLiczba mnoga w czterech przypadkach: powtórka modułu

  2. Unit 2 Sprytna technologia

    dużo paczek, programiści i graficy, pobierz i kliknij; paczkomaty, studio gier, mObywatel i projekt: instrukcja

    1. Lesson 5Paczkomat na każdym roguDopełniacz liczby mnogiej: dużo paczek, kilka aplikacji
    2. Lesson 6Twórcy WiedźminaLiczba mnoga męskoosobowa: programiści czy programistki?
    3. Lesson 7Pobierz, otwórz, kliknij: mObywatel krok po krokuTryb rozkazujący: pobierz, otwórz, kliknij!
    4. Lesson 8Projekt: instrukcja krok po krokuPowtórka modułu: dużo ikon, programiści, dotknij ekranu

  3. Unit 3 Bohaterowie na co dzień

    dzielni ratownicy, dwóch ratowników i pięć psów, pomagamy dzieciom; TOPR, psy ratownicze, Doktorzy Clowni i tablica podziękowań

    1. Lesson 9Bohaterowie Tatr: TOPRLiczba mnoga przymiotników: rodzaj męskoosobowy i ci
    2. Lesson 10Dwóch ratowników i pięć mądrych psówLiczebniki z rzeczownikami: dwa psy, pięć psów, dwóch ratowników
    3. Lesson 11Kolorowe nosy w szpitaluCelownik liczby mnogiej: zawsze -om
    4. Lesson 12Projekt: bohaterowie z sąsiedztwaPowtórka: przymiotniki, liczebniki i celownik w liczbie mnogiej

  4. Unit 4 Zdrowe i szczęśliwe nawyki

    jak często, kąpię się i rozgrzewam się, chodźcie i nie siedź; Puszcza Kampinoska, morsy, nordic walking i wyzwanie

    1. Lesson 13Weekend w Puszczy KampinoskiejJak często? Przysłówki częstotliwości i wyrażenia z razy
    2. Lesson 14Kąpię się w morzu w lutym!Czasowniki zwrotne: kąpię się, ubieram się, cieszę się
    3. Lesson 15Weź kije! Nordic walkingTryb rozkazujący: formy wy i my oraz rady z „nie”
    4. Lesson 16Projekt: wyzwanie na siedem dniPowtórka: jak często, czasowniki z się i rady dla grupy

  5. Unit 5 Styl dawniej i dziś

    kolorowe wzory, z czerwonymi sercami, chciałabym tę koronkę, podobny do statku; strój góralski, Gdynia i stoisko na jarmarku

    1. Lesson 17Serca na spodniach: strój góralskiPrzymiotnik w liczbie mnogiej: -e, -ych, -ymi
    2. Lesson 18Chciałabym tę koronkę! KoniakówTryb przypuszczający: chciałbym, chciałabym, wolałbym
    3. Lesson 19Statki na lądzie: modernizm w GdyniTaki sam jak, podobny do, inny niż
    4. Lesson 20Projekt: nasze stoisko na jarmarkuPowtórka modułu Styl dawniej i dziś

  6. Unit 6 Szkoła na świecie

    znam tych uczniów, bardziej interesujący, czy mogłaby pani pomóc; polskie oceny, Dzień Edukacji Narodowej, Erasmus+ i gazetka

    1. Lesson 21Od jedynki do szóstki: oceny w szkoleBiernik liczby mnogiej: tych uczniów, te nauczycielki
    2. Lesson 22Kwiaty dla nauczycieliStopniowanie opisowe: bardziej, mniej, najbardziej
    3. Lesson 23Semestr w Polsce z Erasmusem+Grzeczne pytania: czy mógłby Pan, mogłaby Pani?
    4. Lesson 24Projekt: szkoła u nas i u wasPowtórka modułu Szkoła na świecie

  7. Unit 7 Niesamowite zwierzęta

    pływać czy płynąć, wychodzi z nory, wyszedł i uciekł; zoo we Wrocławiu, świstaki, Smok Wawelski i własna legenda

    1. Lesson 25Hipopotamy i pingwiny we WrocławiuPływać czy płynąć, latać czy lecieć, chodzić czy iść
    2. Lesson 26 · you're hereGwiżdże! Świstaki i kozice w TatrachCzasowniki ruchu z przedrostkami w czasie teraźniejszym
    3. Lesson 27Smok Wawelski wypił Wisłę!Czasowniki ruchu z przedrostkami w czasie przeszłym
    4. Lesson 28Projekt: nasza legendaPowtórka: pary czasowników ruchu, przedrostki i czas przeszły

  8. Unit 8 Tradycje, które lubimy

    wszyscy, każdy, nikt nie; chyba i na pewno; nieść i wieźć; Wigilia, andrzejki, szopki krakowskie i wieczór tradycji

    1. Lesson 29Dwanaście potraw i puste miejsceZaimki wszyscy, każdy, nikt i podwójne przeczenie
    2. Lesson 30Wosk, woda i klucz: andrzejkiCzas przyszły ze słowami na pewno, pewnie, chyba, może
    3. Lesson 31Błyszczące zamki: szopki krakowskieNieść, wieźć, prowadzić i formy z przy- i za-
    4. Lesson 32Projekt: zapraszamy na nasze świętoPowtórka: zaimki, czas przyszły i czasowniki nieść, wieźć

Questions about this lesson

Jak przedrostki zmieniają znaczenie czasowników ruchu?
Przedrostek dodaje kierunek ruchu. Od chodzić powstają wychodzić (na zewnątrz), wchodzić (do środka albo w górę), schodzić (w dół), przychodzić (do celu), odchodzić (dalej od czegoś), a także przechodzić (na drugą stronę). Ta sama logika działa przy jeździć, latać i pływać: wyjeżdżać, przylatywać, odpływać. Sześć takich przedrostków zbiera na edio.ai lekcja Gwiżdże! Świstaki i kozice w Tatrach.
Jaka jest różnica między „wychodzić” a „wchodzić”?
Wychodzić to na zewnątrz, wchodzić do środka albo w górę. Dlatego wychodzę z domu, ale wchodzę do domu i wchodzę na górę. Przy wychodzić zwykle mówimy, skąd: z + dopełniacz. Przy wchodzić mówimy, dokąd: do + dopełniacz albo na + biernik. W rozmowie na szlaku świstak najpierw wchodzi do nory, a potem z niej wychodzi.
Czy z przedrostkiem też trzeba wybierać między „iść” a „chodzić”?
Nie, w czasie teraźniejszym wystarcza jedna forma. Teraz wychodzę z domu i Codziennie wychodzę z domu o ósmej mają ten sam czasownik. Para wraca w aspekcie: wychodzić jest niedokonany, a wyjść dokonany, z czasem przeszłym wyszedł i przyszłym wyjdę. Wskazówka w schemacie lekcji o świstakach mówi wprost o jednej formie na teraz i na często.
„Wychodzi do nory” czy „wchodzi do nory”?
Poprawnie wchodzi do nory, bo ruch prowadzi do środka. Wy- oznacza ruch na zewnątrz, więc zwykle łączy się z z: wychodzi z nory. Pomyłka bierze się stąd, że uczeń słyszy do i dobiera pierwszy czasownik ruchu, jaki pamięta. Ten błąd i odwrotny, wchodzi z nory, są pierwsze na liście błędów w schemacie.
Kiedy mówimy „ze”, a kiedy „z”?
Ze przed słowem typu skała, szczyt, zdjęcie. Zwykle stawiamy je, gdy słowo zaczyna się od s, z, ś, ż, sz i kolejnej spółgłoski: ze skały, ze szkoły, ze zdjęcia. Mówimy też ze mną. W pozostałych przypadkach wystarczy z: z nory, z domu, z sali.
Jak mówić po polsku o wędrówce po górach?
Przydają się szlak, szczyt, dolina, schronisko i czasowniki z przedrostkami. Na szczyt wchodzimy, do doliny schodzimy, a do schroniska przychodzimy na obiad. Ważna zasada w górach brzmi Nie schodź ze szlaku!. Plakat parku w lekcji o świstakach i kozicach zbiera takie zasady w jednej ramce.
Jak po polsku nazywają się zwierzęta z Tatr?
Tylko w Tatrach żyją w Polsce świstak i kozica. Nazwa świstak pochodzi od świstu, czyli głośnego gwizdu, którym zwierzę ostrzega rodzinę: świstak gwiżdże. Kozica jest podobna do kozy i żyje w stadach. W lekcji Gwiżdże! Świstaki i kozice w Tatrach uczniowie poznają też słowa nora, kopyto i stado.
Jak uczyć czasowników ruchu z przedrostkami?
Przez obraz kierunku: strzałki, plan miejsca, krótką scenę. Każdy przedrostek warto pokazać z jego przyimkiem i przykładem, który da się narysować: wychodzi z nory, wchodzi na skałę. Na A2 lepiej zacząć od czasu teraźniejszego, bo nie ma w nim pary idzie i chodzi. Czas przeszły, wyszedł i wszedł, przychodzi w następnym kroku.
Jaka praca domowa utrwala przedrostki w czasownikach?
Opis własnego dnia albo zdjęcia, na którym coś się dzieje. Uczeń mówi, o której wychodzi z domu, dokąd wchodzi po drodze i kiedy przychodzi do pracy. Na edio.ai taka wypowiedź jest nagraniem dla nauczyciela, a obok są dwa ćwiczenia z automatyczną oceną: post Toma i dopasowanie słów.
Czy są interaktywne ćwiczenia z czasownikami ruchu z przedrostkami?
Tak, i kilka z nich da się przejść od razu. Ta strona bez konta odtwarza cztery części lekcji: plakat o świstakach i kozicach, rozmowę Oleny i Toma na szlaku, tabelę z formami wychodzić / wchodzić / schodzić oraz czat z wiadomością od Zosi. Resztę, razem z kołem, pudełkiem i słówkami, nauczyciel znajdzie na edio.ai.
Jak ćwiczyć czasowniki ruchu z przedrostkami na lekcji indywidualnej?
Na planie miejsca, które uczeń dobrze zna. Lektor prosi o opis drogi z domu do pracy: wychodzę z domu, idę na przystanek, wchodzę do sklepu…. Pudełko z pytaniami o zwykły dzień działa też w parze lektor–uczeń, a czat uczeń przechodzi samodzielnie, na swoim koncie.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required