Detektywi skamieniałości w Krasiejowie: naukowcy twierdzą, że…, według…, nie wiadomo, czy…
About this lesson
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o mowie zależnej w tekstach o nauce: naukowcy twierdzą, że…, według paleontologów, nie wiadomo, czy…, na przykładzie skamieniałości sprzed około 230 milionów lat.
- Grammar
- Twierdzić, że i według + dopełniacz (według naukowców, według mnie), dwie teorie z jedni…, a inni…, wiadomo, że i nie wiadomo, czy oraz rzeczowniki odczasownikowe: po odkryciu, po badaniu.
- Topic
- Krasiejów koło Opola: kości z triasu pod szklaną podłogą pawilonu i silezaur, o którym naukowcy wciąż dyskutują. Sofia i Lucas zwiedzają pawilon i park z modelami.
- Activities
- Artykuł o silezaurze, rozmowa w pawilonie i opowieść studenta paleontologii do wysłuchania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z Dobromiłą i pudełko z tajemnicami.
What's inside
Chapter 1Detektywi, do pracy!
Chapter 2Czytamy: dinozaur czy nie?
Chapter 3Słuchamy: kości pod szklaną podłogą
Chapter 4Gramatyka: naukowcy twierdzą, że…
- Spójrz na schemat: naukowcy twierdzą, że…Grammar schemeTry it
- Wybierz poprawną opcję: teorie i tajemniceChoose the optionUnlock
- Uzupełnij zdania: według kogo?Fill in the gapsUnlock
- Wypełnij tabelę: rzeczownik i po czym?Fill in the tableTry it
- Przeciągnij słowa: wpis Sofii na bloguDrag and dropUnlock
- Wybierz poprawne zdanieQuizUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: tajemnica i dwie teorie
Chapter 6Praca domowa
Dinozaury i skamieniałości po polsku: słownictwo
13 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+10 more with pictures and audio in the lessonMore words
- czaszka
- szkielet
- gad
- płaz
- drapieżnik
- roślinożerca
- model w naturalnej wielkości
- czyścić
- wykopać
- dyskutować
Grammar: naukowcy twierdzą, że… Nie wiadomo, czy…
Lekcja uczy przekazywać cudze teorie i oddzielać je od faktów. To mowa zależna w tekstach o nauce: kto twierdzi, skąd jest informacja i czego nie wiadomo. Wracają też rzeczowniki odczasownikowe z lekcji 21–23, teraz po przyimku po. Schemat ma tabelę zwrotów, odmianę twierdzić z formami po według, tabelę rzeczowników, przykłady, wskazówkę i błędy.
Naukowcy twierdzą, że… Nie wiadomo, czy…
Mówimy, co twierdzą inni, skąd jest informacja i czego jeszcze nie wiemy. Tak przedstawiamy tajemnicę i dwie teorie.
Zwroty: twierdzą, że… według… nie wiadomo, czy…
Teorię podajemy z twierdzi, że, źródło z według + dopełniacz, wynik z badania pokazują, że. Fakt to wiadomo, że, a zagadka to nie wiadomo, czy. Dwie teorie zestawiamy: Jedni uważają, że…, a inni sądzą, że…
| co mówimy? | zwrot | przykład |
|---|---|---|
| czyjaś teoria | twierdzi / twierdzą, że… | Naukowcy twierdzą, że silezaur jadł też owady. |
| źródło informacji | według + dopełniacz (kogo? czego?) | Według paleontologów to kości płazów. |
| dwie teorie | Jedni uważają, że…, a inni sądzą, że… | Jedni uważają, że to dinozaur, a inni sądzą, że to jego krewny. |
| wynik badań | Badania pokazują, że… | Badania pokazują, że silezaur jadł nie tylko rośliny. |
| fakt | Wiadomo, że… | Wiadomo, że kości mają około 230 milionów lat. |
| tajemnica | Nie wiadomo, czy… | Nie wiadomo, czy silezaur był dinozaurem. |
Twierdzić i według kogo?
Tabela odmienia twierdzić (twierdzę, twierdzisz, twierdzą) i pokazuje zaimki po według: według mnie, ciebie, niego, niej, nas, was, nich. Rzeczowniki też stoją w dopełniaczu: według naukowców, Sofii, profesora.
| kto? | twierdzić | według (kogo?) |
|---|---|---|
| ja | twierdzę | według mnie |
| ty | twierdzisz | według ciebie |
| on / ona | twierdzi | według niego / niej |
| my | twierdzimy | według nas |
| wy | twierdzicie | według was |
| oni / one | twierdzą | według nich |
| naukowcy, Sofia, autorka, profesor | twierdzą / twierdzi | według naukowców, Sofii, autorki, profesora |
Po odkryciu, po badaniu
Od czasownika tworzymy rzeczownik na -anie, -enie albo -cie: badanie, znalezienie, odkrycie. Po po stoi miejscownik: po badaniu, po znalezieniu, po odkryciu. Tabela pokazuje też oboczności: znaleźć – znalezienie, czyścić – czyszczenie.
| czasownik | rzeczownik (co?) | po + miejscownik (po czym?) |
|---|---|---|
| badać, wykopać, opisać | badanie, wykopanie, opisanie | po badaniu, po wykopaniu |
| skończyć, obejrzeć, znaleźć (ź → zi) | skończenie, obejrzenie, znalezienie | po skończeniu, po znalezieniu |
| czyścić (ść → szcz) | czyszczenie | po czyszczeniu |
| odkryć (krótki czasownik) | odkrycie | po odkryciu |
Przykłady i twierdzić czy myśleć?
Przykłady pokazują twierdzić w czasie przeszłym (kiedyś naukowcy twierdzili) i po odkryciu kości. Wskazówka odróżnia twierdzić, że (mówić pewnie, że coś jest prawdą) od myśleć, które łączy się też z o: myślę o dinozaurach.
Przykłady
- Naukowcy twierdzą, że silezaur był jednym z pierwszych dinozaurów.
- Kiedyś naukowcy twierdzili, że silezaur jadł tylko rośliny.czas przeszły: twierdził, twierdziła, twierdzili
- Według mnie to najciekawsza tajemnica w Polsce.według mnie = uważam, że…
- Nie wiadomo, czy kiedyś poznamy odpowiedź.nie wiadomo → czy
- Po odkryciu kości geolog powiedział o nich profesorowi z PAN.po + miejscownik: po odkryciu, po badaniu
Uwaga! Twierdzić czy myśleć?
Twierdzić, że… = mówić pewnie, że coś jest prawdą; tak często mówimy o naukowcach i autorach. Myśleć, że… = mieć opinię, czasem niepewną. Mówimy: Myślę o dinozaurach, ale nie: Twierdzę o dinozaurach (po „twierdzić” zwykle stoi „że”). Dwie teorie: Jedni uważają, że…, a inni sądzą, że… (przecinek przed „a”).
Typowe błędy
Schemat poprawia nie wiadomo, że na nie wiadomo, czy, według naukowcy na według naukowców, według mi na według mnie oraz twierdzę o dinozaurach na myślę o dinozaurach.
Nie wiadomo, że silezaur był dinozaurem.
Nie wiadomo, czy silezaur był dinozaurem.
nie wiadomo → czy
Według naukowcy to kości płazów.
Według naukowców to kości płazów.
według + dopełniacz
Według mi to dinozaur.
Według mnie to dinozaur.
według kogo? → mnie
Często twierdzę o dinozaurach.
Często myślę o dinozaurach.
myśleć o…; twierdzić, że…
More lessons on this grammar: Mowa zależna lessons and exercises · Przyimki lessons and exercises
Try the Mowa zależna: twierdzić, że exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 13 auto-checked exercises
- 2 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- przekazać, co twierdzą naukowcy: Naukowcy twierdzą, że silezaur jadł też owady.
- podać źródło informacji z według + dopełniacz: Według paleontologów to głównie kości płazów., Według mnie to dinozaur.
- przedstawić dwie teorie: Jedni uważają, że to dinozaur, a inni sądzą, że to jego krewny.
- oddzielić fakt od zagadki: Wiadomo, że kości mają około 230 milionów lat., Nie wiadomo, czy silezaur był dinozaurem.
- opowiedzieć o kolejnych etapach pracy: po odkryciu, po wykopaniu, po znalezieniu kości
To lekcja 31 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży, trzecia w module Tajemnice i zaginione światy. Rozwija mowę zależną z lekcji 18 i 19 w stronę tekstów o nauce i wraca do rzeczowników odczasownikowych z lekcji 21–23. Spór o silezaura to gotowa tajemnica z dwiema teoriami, a zadanie mówione tej lekcji to właśnie prezentacja tajemnicy i dwóch teorii. Lekcja 32, Dobre wiadomości, powtarza cały moduł.
Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o dinozaury i tajemnice nauki i poznają trzynaście słów, od skamieniałości po dyskutować. Czytają artykuł o silezaurze z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają rozmowy Sofii i Lucasa na szklanej podłodze pawilonu, a potem studenta Wawrzyńca, który opowiada, jak pracuje paleontolog. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, w tym wpis Sofii na blogu do uzupełnienia. Na koniec uczeń sam odpisuje Dobromile na czacie, a z lektorem albo w grupie przedstawia tajemnice z pudełka i dwie teorie do każdej.
Praca domowa ma cztery zadania. Komentarze pod wpisem Sofii i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Nauczyciel ocenia tekst prezentacji o tajemnicy i dwóch teoriach (80–120 słów) i nagranie tej prezentacji.
- Grammar:
- naukowcy twierdzą, że… · według + dopełniacz · jedni…, a inni… · wiadomo, że / nie wiadomo, czy · rzeczowniki odczasownikowe: po odkryciu
- Topic:
- paleontologia · Krasiejów · skamieniałości · dinozaury · tajemnice nauki
Teaching tips
- Zacznij od podziału tablicy na trzy kolumny: fakty (wiadomo, że), zagadki (nie wiadomo, czy) i teorie (jedni uważają, a inni sądzą). Po artykule uczniowie wpisują tam fakty i teorie o silezaurze.
- Rozdziel twierdzić i myśleć na przykładach: Naukowcy twierdzą, że… brzmi jak w artykule, a Myślę, że… jak w rozmowie. Zapytaj, który czasownik pasuje do Lucasa, a który do profesora.
- Przy pudełku daj stały plan wypowiedzi: co wiadomo, czego nie wiadomo, teoria pierwsza, teoria druga, moje zdanie. Uczniowie mówią krócej, ale pewniej, a plan przyda się w pracy domowej.
- Ćwicz po + rzeczownik na osi czasu: narysuj etapy pracy paleontologa (znalezienie, wykopanie, czyszczenie, badanie) i poproś o zdania typu Po wykopaniu kość jedzie do laboratorium.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
25 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B1.1 · Historie w podróży
32 lekcje polskiego na poziomie B1, w całości po polsku, dla uczniów po kursach A2. Sześcioro współlokatorów z warszawskiej Pragi podróżuje po Polsce i rozmawia o pracy, kosmosie, internecie, filmach, ekologii, sporcie i tajemnicach przeszłości. Po kursie uczniowie opowiadają historie z dobrze dobranym aspektem, mówią, co myślą, wyobrażają sobie, co by było, gdyby…, przytaczają cudze słowa i prowadzą oficjalną rozmowę na „Pan” i „Pani”. Zamiast tłumaczeń są zdjęcia i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course
Unit 1 Podróżuj mądrze
Green Velo, DiscoverEU, schronisko w Tatrach, pociągi wracają do Rypina; aspekt w opowieści, w planach i przy rezerwacji
Lesson 12000 kilometrów na rowerze: Green VeloAspekt w czasie przeszłym: proces czy wynik?
Lesson 2Bilet na Europę w wieku 18 latAspekt w czasie teraźniejszym i przyszłym
Lesson 3Łóżko nad chmurami: schronisko w Pięciu StawachAspekt w prośbach i rezerwacjach
Lesson 4Dobre wiadomości: podróże mądre i zielonePowtórka modułu Podróżuj mądrze: aspekt w trzech rolach
Unit 2 Praca marzeń
lalki z Se-ma-fora, studio gier, CV i rozmowa kwalifikacyjna; przez rok czy w rok, gdybym…, pytania na Pan / Pani
Lesson 5Lalki, które zdobyły OscaraAspekt i czas: przez rok czy w rok?
Lesson 6Gdybym robiła gry…Tryb przypuszczający: gdybym…, zrobiłbym / zrobiłabym…
Lesson 7Zdjęcie, umiejętności i klauzula RODOPan, Pani, Państwo w pytaniach
Lesson 8Dobre wiadomości: nowa praca, nowa drogaPowtórka modułu Praca marzeń: czas, gdyby i formy grzecznościowe
Unit 3 Kosmos i odkrycia
Kopernik w Toruniu, polskie eksperymenty na orbicie, planety Wolszczana, astrofotografia; który we wszystkich przypadkach
Lesson 9Człowiek, który poruszył ZiemięZaimek który w mianowniku: astronom, który…
Lesson 10Eksperymenty, które poleciały na orbitęKtóry we wszystkich przypadkach: misja, w której…
Lesson 11Planety wokół martwej gwiazdyKtóry w definicjach i daty na głos
Lesson 12Dobre wiadomości: polskie oczy na niebiePowtórka: który, która, które i daty
Unit 4 Życie online
kto pisze Wikipedię, bezpieczne hasła, e-sport w Katowicach, pomoc w sieci; myślę, że…, żeby, nie sądzę, żeby…
Lesson 13Kto pisze polską Wikipedię?Zdania z że i czy: myślę, że… nie wiem, czy…
Lesson 14Żeby było bezpiecznieSpójnik żeby: cel, życzenie i prośba
Lesson 15Czy e-sport to sport? Zapytaj KatowiceWyrażanie opinii: uważam, że… / nie sądzę, żeby…
Lesson 16Dobre wiadomości: dobro w sieciPowtórka: że, czy, żeby i opinie
Unit 5 Ekran i książka
Szkoła Filmowa w Łodzi, Twój Vincent, Solaris Lema, polskie sukcesy na ekranie; mowa zależna i recenzja
Lesson 17Gdzie uczą się wielcy reżyserzyAspekt w biografii: kręcił czy nakręcił?
Lesson 18Film z obrazów olejnychMowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…
Lesson 19Solaris: ocean, który myśli?Autor pisze, że… Według autora…: mowa zależna w tekście
Lesson 20Dobre wiadomości: polskie historie na ekraniePowtórka modułu Ekran i książka: aspekt i mowa zależna
Unit 6 Zielone życie
pięć pojemników na odpady, łąki kwietne, system kaucyjny, farmy wiatrowe na Bałtyku; rzeczowniki odczasownikowe: segregowanie, koszenie, oddawanie
Lesson 21Żółty, niebieski, zielony, brązowy, czarnyRzeczownik odczasownikowy: segregowanie, zbieranie, mycie
Lesson 22Mniej koszenia, więcej pszczółKoszenie, sadzenie, podlewanie i żeby
Lesson 23Oddaj butelkę!Rzeczownik odczasownikowy w instrukcjach: oddawanie, oddanie
Lesson 24Dobre wiadomości: każdego dnia bardziej zielonoPowtórka modułu Zielone życie: rzeczowniki odczasownikowe i żeby
Unit 7 Sportowe chwile
Euro 2012, skoki narciarskie, konferencja prasowa mistrzyni, szermierka na wózkach; wołacz, Szanowni Państwo, mowa zależna w relacji prasowej
Lesson 25Euro 2012: dwóch gospodarzy, jedna imprezaZdania z „który” i aspekt w opowieści o przeszłości
Lesson 26Panie Kamilu, jak się lata?Wołacz i formy grzecznościowe
Lesson 27Konferencja prasowa z mistrzyniąPytania na Pan / Pani / Państwo i mowa zależna w relacji
Lesson 28Dobre wiadomości: fair play i nowi bohaterowiePowtórka: który, aspekt, wołacz i mowa zależna
Unit 8 Tajemnice i zaginione światy
Biskupin, rękopis Wojnicza, skamieniałości z Krasiejowa, moneta znaleziona w Czersku; gdybyśmy…, możliwe, że…, naukowcy twierdzą, że…
Lesson 29Wioska ukryta w jeziorzeZdania przydawkowe z „który” w historii odkrycia
Lesson 30Gdybyśmy umieli to przeczytać…Tryb przypuszczający w liczbie mnogiej i zgadywanie
Lesson 31 · you're hereDetektywi skamieniałości w KrasiejowieNaukowcy twierdzą, że… Nie wiadomo, czy…
Lesson 32Dobre wiadomości: tajemnice przeszłościPowtórka: który, tryb przypuszczający i według