Planety wokół martwej gwiazdy: który w definicjach i daty odkryć na głos

Q: Jak powiedzieć „w 1990 roku” po polsku?

W miejscowniku: w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym roku . Sam rok po przyimku w ma końcówki -ym albo -im : w dwa tysiące dwudziestym piątym roku , w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym drugim roku . O dekadzie mówimy w latach dziewięćdziesiątych . Na edio.ai lekcja Planety wokół martwej gwiazdy zestawia obie formy w jednej tabeli.

Q: Jak zbudować definicję ze zdaniem przydawkowym?

Według wzoru X to Y, który… , gdzie zaimek zgadza się z Y. Pulsar to gwiazda, która szybko się obraca ; Arecibo to radioteleskop, na którym pracował Wolszczan . Y to zwykle ogólne słowo: osoba , rzecz , miejsce , gwiazda . Przypadek który nadal zależy od czasownika albo przyimka w zdaniu przydawkowym.

Q: „Pulsar to gwiazda, który” czy „która”?

Poprawnie: która , bo zaimek odnosi się do słowa gwiazda . W definicji forma zgadza się z rzeczownikiem tuż przed przecinkiem, a nie z tematem zdania. Dlatego Pulsar to gwiazda, która… , ale Pulsar to obiekt, który… . Ta pułapka jest wśród typowych błędów w schemacie lekcji Planety wokół martwej gwiazdy na edio.ai.

Q: Kiedy w zdaniu przydawkowym piszemy „w którym”?

Gdy mówimy, kiedy albo gdzie coś się stało. Pytamy w którym roku? , więc w zdaniu przydawkowym zostaje przyimek: 1990 to rok, w którym Wolszczan odkrył pulsar . Tak samo z miejscem: miasto, w którym urodził się Kopernik . Forma bez przyimka pasuje tylko wtedy, gdy rok jest podmiotem albo dopełnieniem: To był rok, który wszyscy pamiętają.

Q: Jak mówić po polsku o odkryciach naukowych?

Przydają się czasowniki odkryć , opisać i potwierdzić . Astronom odkrywa pulsar, razem ze współpracownikiem opisuje planety w czasopiśmie, a później potwierdza trzecią. Mówimy też Nikt się tego nie spodziewał : po spodziewać się stoi dopełniacz. Na edio.ai opisać , potwierdzić , spodziewać się i współpracownik mają w lekcji Planety wokół martwej gwiazdy karty ze zdjęciem.

Q: Jak ćwiczyć daty z jednym uczniem online?

Pytaniami o prawdziwe wydarzenia z życia ucznia. Kiedy masz urodziny? W którym roku zaczął się twój kurs? Uczeń odpowiada słowami, a lektor dopytuje o szczegóły: A w którym miesiącu? . Czat z Lucjanem uczeń przechodzi samodzielnie, a tematy z pudełka dobrze sprawdzają się jako krótka prezentacja przed kamerą.

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o zdaniach przydawkowych w definicjach (pulsar to gwiazda, która…) i o czytaniu dat na głos, przy odkryciu pierwszych potwierdzonych planet poza Układem Słonecznym.

Grammar: Który w definicji X to Y, który… zgodny z Y, rok, w którym…, pełna data w dopełniaczu, sam rok z w w miejscowniku oraz pytania Kiedy? i W którym roku?.
Topic: Aleksander Wolszczan i Dale Frail, pulsar odkryty w Arecibo w 1990 roku i dwie planety opisane w 1992 roku. Kuba ćwiczy dwuminutową prezentację, a Zosia sprawdza fakty i daty.
Activities: Artykuł popularnonaukowy, próba prezentacji i radiowa minuta o planetoidzie, schemat z czterema ćwiczeniami, czat z kolegą z kursu i pudełko z tematami.

What's inside

Chapter 1Patrzymy w gwiazdy!
- PictureUnlock
- Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock
- Posłuchaj i zapamiętaj słowaVocabularyTry it
- Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock
Chapter 2Czytamy: niespodzianka z kosmosu
- Przeczytaj artykuł: Planety, których nikt się nie spodziewałArticleUnlock
- Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
- Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock
Chapter 3Słuchamy: dwie minuty o pulsarze
- Posłuchaj: Kuba ćwiczy prezentacjęListeningTry it
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock
- Posłuchaj radia: minuta o polskich odkryciachListeningUnlock
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
Chapter 4Gramatyka: który i daty odkryć
- Spójrz na schemat: który i daty odkryćGrammar schemeTry it
- Wybierz poprawną formę: który, która, które…Choose the optionUnlock
- Wybierz poprawną odpowiedź: jak czytamy datę?QuizUnlock
- Wypełnij tabelę: przeczytaj daty na głosFill in the tableTry it
- Uzupełnij zdania: wpisz formę słowa „który”Fill in the gapsUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: moja prezentacja
- Wybierz poprawne odpowiedzi: Lucjan pyta o prezentacjęChatTry it
- Otwórz pudełko i przedstaw odkrycie w dwie minutyOpen the boxUnlock
Chapter 6Praca domowa
- Przeciągnij słowa: notatki Zosi do audycjiDrag and dropUnlock
- Dopasuj słowa i definicjeMatchUnlock
- Napisz tekst prezentacji: odkrycie z twojego krajuWriting, checked by the teacherUnlock
- Nagraj prezentację: odkrycie w dwie minutySpeaking, checked by the teacherUnlock

Odkrycia w astronomii: słownictwo

13 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+10 more with pictures and audio in the lessonMore words

sygnał
gwiazda neutronowa
radioteleskop
gwiazdozbiór
planetoida
współpracownik
wybuch
opisać
potwierdzić
spodziewać się

Grammar: który w definicjach i daty na głos

Lekcja łączy dwie rzeczy, których potrzebuje każda prezentacja o odkryciu: definicję trudnego słowa i datę. W definicji X to Y, który… zaimek zgadza się z Y, a nie z X. Przy datach takich jak 1992 zmieniają się tylko dziesiątki i jedności, a tysiąc dziewięćset zostaje bez zmian.

Który? Kiedy? W którym roku?

Definicje z „który” i daty odkryć na głos. Który ma rodzaj i liczbę rzeczownika, do którego się odnosi, a przypadek ze swojego zdania.

Który w definicjach: pulsar to gwiazda, która…

Tabela przypomina formy z lekcji 9 i 10 w pięciu przypadkach. W zdaniu Pulsar to gwiazda, która… liczy się słowo gwiazda, więc forma jest żeńska, choć pulsar jest rodzaju męskiego.

przypadek (pytanie)	on: pulsar	ona: gwiazda	ono: miasto	one: planety	oni: astronomowie
mianownik (kto? co?)	który	która	które	które	którzy
biernik (kogo? co?)	który (osoba: którego)	którą	które	które	których
dopełniacz (kogo? czego?)	którego	której	którego	których	których
narzędnik (z kim? czym?)	którym	którą	którym	którymi	którymi
miejscownik (o kim? w czym?)	którym	której	którym	których	których

Pełna data i sam rok

Pełna data stoi w dopełniaczu: dziewiątego stycznia tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego drugiego roku. Sam rok z w ma miejscownik: w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym roku. Dekada brzmi w latach dziewięćdziesiątych.

piszemy	pytanie	czytamy
w 1990 roku	W którym roku?	w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym roku
w 1992 roku	W którym roku?	w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym drugim roku
9 stycznia 1992 roku	Kiedy?	dziewiątego stycznia tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego drugiego roku
15 grudnia 2025 roku	Kiedy?	piętnastego grudnia dwa tysiące dwudziestego piątego roku
w latach 90.	Kiedy?	w latach dziewięćdziesiątych

Kiedy? czy W którym roku?

Kiedy? pyta o dzień, miesiąc albo rok, a W którym roku? tylko o rok. Przykłady łączą oba tematy lekcji: Arecibo to radioteleskop, na którym pracował Wolszczan i 1992 to rok, w którym świat poznał pierwsze egzoplanety.

Pulsar to gwiazda neutronowa, która szybko się obraca.gwiazda → ona → która
Arecibo to radioteleskop, na którym pracował Wolszczan.gdzie pracował? → na którym
Frail to współpracownik, z którym Wolszczan opisał dwie planety.z kim? → z którym
Kiedy Wolszczan i Frail opisali planety? – Dziewiątego stycznia 1992 roku.dziewiątego stycznia tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego drugiego roku
W którym roku Wolszczan odkrył pulsar? – W 1990 roku.w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym roku
1992 to rok, w którym świat poznał pierwsze egzoplanety.w roku → w którym

Typowe błędy w datach i w zdaniu o roku

Uczniowie zostawiają mianownik w pełnej dacie (dziewięćdziesiąty drugi rok), liczebnik główny w dziesiątkach (dziewięćdziesiąt drugim) albo gubią przyimek: rok, który odkrył zamiast rok, w którym odkrył. Wskazówka i lista błędów zbierają te pułapki.

Uwaga!

W definicji „X to Y, który…” który pasuje do Y: Pulsar to gwiazda, która… Kiedy? pyta o dzień, miesiąc albo rok; W którym roku? tylko o rok. W roku zmieniamy tylko dziesiątki i jedności (tysiąc dziewięćset, dwa tysiące zostają). Pełna data ma dopełniacz: …dziewięćdziesiątego drugiego roku. Sam rok z „w” ma miejscownik: w …dziewięćdziesiątym drugim roku.

Typowe błędy

dziewiątego stycznia tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiąty drugi rok
dziewiątego stycznia tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego drugiego roku
pełna data → dopełniacz
w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiąt drugim roku
w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym drugim roku
dziesiątki też zmieniamy
To był rok, który Wolszczan odkrył pulsar.
To był rok, w którym Wolszczan odkrył pulsar.
w roku → w którym
Pulsar to gwiazda, który szybko się obraca.
Pulsar to gwiazda, która szybko się obraca.
gwiazda → ona → która

More lessons on this grammar: Zdania z „który” lessons and exercises · Liczebniki lessons and exercises

Try the Daty po polsku exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

What's in the lesson

12 auto-checked exercises
2 games
2 teacher-checked tasks
1 article
1 grammar scheme
1 set of word cards
2 audio clips
1 picture
2 transcripts

The main objectives of this lesson are to:

zdefiniować trudne słowo zdaniem z który: Pulsar to gwiazda neutronowa, która bardzo szybko się obraca.
przeczytać na głos pełną datę: dziewiątego stycznia tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego drugiego roku
powiedzieć sam rok z w: w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym roku, i dekadę: w latach dziewięćdziesiątych
zapytać o czas odkrycia: Kiedy? albo W którym roku?, i odpowiedzieć zdaniem 1992 to rok, w którym…
przedstawić odkrycie w dwie minuty: co to jest, kto i kiedy go dokonał, dlaczego jest ważne

To lekcja 11 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży, trzecia w module Kosmos i odkrycia. Utrwala który z lekcji 9 (mianownik) i 10 (wszystkie przypadki), tym razem w definicjach, i uczy czytać daty odkryć. Prezentacja o planetach przy martwej gwieździe wymaga obu tych umiejętności naraz. Lekcja 12 to Dobre wiadomości z powtórką całego modułu.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o odkrycia i prezentacje, poznają trzynaście słów ze zdjęciami, od odkrycia po spodziewać się, i dobierają słowo do sześciu zdjęć. Czytają artykuł o planetach przy pulsarze, z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają, jak Kuba ćwiczy prezentację, a Zosia mierzy mu czas i sprawdza daty, a potem jej radiowej minuty o planetoidzie, która dostała nazwisko astronoma. Po schemacie są cztery ćwiczenia, w tym quiz o czytaniu dat. Czat z Lucjanem uczeń robi samodzielnie, a z pudełka losuje temat dwuminutowej prezentacji.

Praca domowa ma cztery zadania. Notatki Zosi do audycji z lukami i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Tekst prezentacji o odkryciu z własnego kraju i jego nagranie ocenia nauczyciel.

Grammar:: który, która, które · w roku, w którym · daty: dziewiątego stycznia 1992 roku · kiedy? w którym roku?
Topic:: kosmos · astronomia · Aleksander Wolszczan · odkrycia · prezentacja

Teaching tips

Pisz daty cyframi, a czytaj słowami: zapisz na tablicy 9.01.1992 i w 1990 roku, a uczniowie czytają je na głos. Zaznacz kolorem końcówki -ego i -ym, które pokazują przypadek.
Mierz czas jak Zosia: prezentacja z pudełka ma trwać dwie minuty, więc włącz stoper w telefonie. Po każdym wystąpieniu grupa przypomina jedną datę i jedną definicję z który, które usłyszała.
Ułóż oś czasu odkrycia: 1946, 1969, 1990, 1992, 1994, 2015, 2025. Przy każdym roku uczniowie mówią jedno zdanie z w … roku albo rok, w którym…, korzystając z artykułu.
Pozwól grupie łapać błędy jak Zosia: gdy ktoś prezentuje, słuchacze podnoszą rękę przy złej formie daty. Poprawka pada od razu, a mówiący powtarza całe zdanie.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

24 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski B1.1 · Historie w podróży

32 lekcje polskiego na poziomie B1, w całości po polsku, dla uczniów po kursach A2. Sześcioro współlokatorów z warszawskiej Pragi podróżuje po Polsce i rozmawia o pracy, kosmosie, internecie, filmach, ekologii, sporcie i tajemnicach przeszłości. Po kursie uczniowie opowiadają historie z dobrze dobranym aspektem, mówią, co myślą, wyobrażają sobie, co by było, gdyby…, przytaczają cudze słowa i prowadzą oficjalną rozmowę na „Pan” i „Pani”. Zamiast tłumaczeń są zdjęcia i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

Unit 1 Podróżuj mądrze
Green Velo, DiscoverEU, schronisko w Tatrach, pociągi wracają do Rypina; aspekt w opowieści, w planach i przy rezerwacji
Unit 2 Praca marzeń
lalki z Se-ma-fora, studio gier, CV i rozmowa kwalifikacyjna; przez rok czy w rok, gdybym…, pytania na Pan / Pani
Unit 3 Kosmos i odkrycia
Kopernik w Toruniu, polskie eksperymenty na orbicie, planety Wolszczana, astrofotografia; który we wszystkich przypadkach
1. Lesson 9Człowiek, który poruszył ZiemięZaimek który w mianowniku: astronom, który…
2. Lesson 10Eksperymenty, które poleciały na orbitęKtóry we wszystkich przypadkach: misja, w której…
3. Lesson 11 · you're herePlanety wokół martwej gwiazdyKtóry w definicjach i daty na głos
4. Lesson 12Dobre wiadomości: polskie oczy na niebiePowtórka: który, która, które i daty
Unit 4 Życie online
kto pisze Wikipedię, bezpieczne hasła, e-sport w Katowicach, pomoc w sieci; myślę, że…, żeby, nie sądzę, żeby…
Unit 5 Ekran i książka
Szkoła Filmowa w Łodzi, Twój Vincent, Solaris Lema, polskie sukcesy na ekranie; mowa zależna i recenzja
Unit 6 Zielone życie
pięć pojemników na odpady, łąki kwietne, system kaucyjny, farmy wiatrowe na Bałtyku; rzeczowniki odczasownikowe: segregowanie, koszenie, oddawanie
Unit 7 Sportowe chwile
Euro 2012, skoki narciarskie, konferencja prasowa mistrzyni, szermierka na wózkach; wołacz, Szanowni Państwo, mowa zależna w relacji prasowej
Unit 8 Tajemnice i zaginione światy
Biskupin, rękopis Wojnicza, skamieniałości z Krasiejowa, moneta znaleziona w Czersku; gdybyśmy…, możliwe, że…, naukowcy twierdzą, że…

Questions about this lesson

Jak czytać daty po polsku?

Dzień i rok czytamy liczebnikami porządkowymi w dopełniaczu. 9 stycznia 1992 roku to dziewiątego stycznia tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego drugiego roku. Miesiąc też stoi w dopełniaczu: stycznia, grudnia. W roku odmieniamy dziesiątki i jedności, a tysiąc dziewięćset czy dwa tysiące zostają bez zmian.

Jak powiedzieć „w 1990 roku” po polsku?

W miejscowniku: w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym roku. Sam rok po przyimku w ma końcówki -ym albo -im: w dwa tysiące dwudziestym piątym roku, w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym drugim roku. O dekadzie mówimy w latach dziewięćdziesiątych. Na edio.ai lekcja Planety wokół martwej gwiazdy zestawia obie formy w jednej tabeli.

Jak zbudować definicję ze zdaniem przydawkowym?

Według wzoru X to Y, który…, gdzie zaimek zgadza się z Y. Pulsar to gwiazda, która szybko się obraca; Arecibo to radioteleskop, na którym pracował Wolszczan. Y to zwykle ogólne słowo: osoba, rzecz, miejsce, gwiazda. Przypadek który nadal zależy od czasownika albo przyimka w zdaniu przydawkowym.

„Pulsar to gwiazda, który” czy „która”?

Poprawnie: która, bo zaimek odnosi się do słowa gwiazda. W definicji forma zgadza się z rzeczownikiem tuż przed przecinkiem, a nie z tematem zdania. Dlatego Pulsar to gwiazda, która…, ale Pulsar to obiekt, który…. Ta pułapka jest wśród typowych błędów w schemacie lekcji Planety wokół martwej gwiazdy na edio.ai.

Kiedy w zdaniu przydawkowym piszemy „w którym”?

Gdy mówimy, kiedy albo gdzie coś się stało. Pytamy w którym roku?, więc w zdaniu przydawkowym zostaje przyimek: 1990 to rok, w którym Wolszczan odkrył pulsar. Tak samo z miejscem: miasto, w którym urodził się Kopernik. Forma bez przyimka pasuje tylko wtedy, gdy rok jest podmiotem albo dopełnieniem: To był rok, który wszyscy pamiętają.

Dlaczego „dziewięćdziesiątym drugim”, a nie „dziewięćdziesiąt drugim”?

Bo w takim roku dziesiątki i jedności są liczebnikami porządkowymi. Forma w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiąt drugim roku miesza liczebnik główny z porządkowym i jest błędem. Poprawnie: w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym drugim roku, tak jak w dwa tysiące dwudziestym piątym roku. Ten błąd uczniowie odrzucają w quizie o czytaniu dat z lekcji Planety wokół martwej gwiazdy.

Jak mówić po polsku o odkryciach naukowych?

Przydają się czasowniki odkryć, opisać i potwierdzić. Astronom odkrywa pulsar, razem ze współpracownikiem opisuje planety w czasopiśmie, a później potwierdza trzecią. Mówimy też Nikt się tego nie spodziewał: po spodziewać się stoi dopełniacz. Na edio.ai opisać, potwierdzić, spodziewać się i współpracownik mają w lekcji Planety wokół martwej gwiazdy karty ze zdjęciem.

Jak przygotować uczniów do krótkiej prezentacji po polsku?

Najlepiej ze stałym planem: co, kto i kiedy, dlaczego ważne. Uczeń wyjaśnia jedno trudne słowo zdaniem z który, podaje pełną datę i kończy zdaniem o znaczeniu odkrycia. Stoper i limit dwóch minut uczą mówić zwięźle. Pudełko w tej lekcji ma osiem tematów, od planet przy pulsarze po własne małe odkrycie, a praca domowa kończy się nagraniem prezentacji.

Czy są interaktywne ćwiczenia z datami i zdaniami przydawkowymi?

Tak, najlepiej takie, w których datę trzeba przeczytać słowami. Na tej stronie bez zakładania konta działają trzy części lekcji: nagranie, w którym Kuba ćwiczy prezentację o pulsarze, tabela, w której uczeń zapisuje daty słowami, i czat z Lucjanem, który pyta o prezentację. Artykuł, quiz o datach i pudełko z tematami są w pełnej wersji lekcji na edio.ai.

Jak ćwiczyć daty z jednym uczniem online?

Pytaniami o prawdziwe wydarzenia z życia ucznia. Kiedy masz urodziny? W którym roku zaczął się twój kurs? Uczeń odpowiada słowami, a lektor dopytuje o szczegóły: A w którym miesiącu?. Czat z Lucjanem uczeń przechodzi samodzielnie, a tematy z pudełka dobrze sprawdzają się jako krótka prezentacja przed kamerą.

Unlock full lesson

About this lesson

What's inside

Odkrycia w astronomii: słownictwo

Grammar: który w definicjach i daty na głos

Który w definicjach: pulsar to gwiazda, która…

Pełna data i sam rok

Kiedy? czy W którym roku?

Typowe błędy w datach i w zdaniu o roku

Typowe błędy

Try the Daty po polsku exercises

What's in the lesson

The main objectives of this lesson are to:

Teaching tips

Teach the whole lesson in edio

Start a free trial

Open the lesson

Teach it live or as homework

The whole course: Polski B1.1 · Historie w podróży

Unit 1 Podróżuj mądrze

Unit 2 Praca marzeń

Unit 3 Kosmos i odkrycia

Unit 4 Życie online

Unit 5 Ekran i książka

Unit 6 Zielone życie

Unit 7 Sportowe chwile

Unit 8 Tajemnice i zaginione światy

Questions about this lesson

Teach this lesson with your students