Sign up for freeSign up

Dobre wiadomości: tajemnice przeszłości – powtórka: który, gdybyśmy i nie wiadomo, czy

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców z powtórką zdań przydawkowych i trybu przypuszczającego, a także zwrotów według… i nie wiadomo, czy…, na podstawie dobrej wiadomości o małej monecie sprzed ponad 400 lat.

Grammar
Bez nowej reguły: który w historii znaleziska (moneta, którą zauważył chłopiec), gdybyśmy… i gdyby… z możliwe, że oraz według specjalistów, twierdzi, że, nie wiadomo, czy.
Topic
Dziewięcioletni chłopiec zauważył na zamku w Czersku srebrną monetę z 1624 roku i przekazał ją specjalistom. Druga historia to kopalnie krzemienia w Krzemionkach.
Activities
Dobra wiadomość i wpis o Krzemionkach do przeczytania, odcinek podcastu do wysłuchania, powtórka w pięciu zadaniach, czat z Bonifacym i pudełko z pytaniami.

What's inside

  1. Chapter 1Małe rzeczy, wielkie historie

    • PictureUnlock
    • Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Czytamy: mały odkrywca z Czerska

    • Przeczytaj dobrą wiadomośćReal-life documentTry it
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Przeczytaj wpis Zosi: jeszcze jedna dobra wiadomośćReal-life documentUnlock
    • Przeczytaj i wybierz odpowiedź: KrzemionkiQuizUnlock

  3. Chapter 3Słuchamy: podcast „Dobre wiadomości”

    • Posłuchaj podcastu „Dobre wiadomości”ListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  4. Chapter 4Powtórka: co już umiesz?

    • Czy pamiętasz? Wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Czy zdanie jest poprawne? Wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Posortuj zdania: wiemy, nie wiemy czy wyobrażamy sobie?Sort into columnsTry it
    • Uzupełnij wiadomość TomaFill in the gapsUnlock
    • Znajdź pary: pytanie i odpowiedźMemory gameUnlock

  5. Chapter 5Rozmawiamy: dobre wiadomości obok ciebie

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: czat z BonifacymChatTry it
    • Otwórz pudełko i opowiedz: dobre wiadomości obok ciebieOpen the boxUnlock

  6. Chapter 6Praca domowa

    • Wybierz poprawną formęChoose the optionUnlock
    • Dopasuj słowa i definicjeMatchUnlock
    • Napisz komentarz pod podcastem: dobra wiadomość z przeszłościWriting, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj odpowiedź: dobra wiadomość z przeszłościSpeaking, checked by the teacherUnlock

23 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Zabytki i stare monety po polsku: słownictwo

11 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+8 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • mury
  • cegła
  • wybić monetę
  • półtorak
  • przekazać
  • spostrzegawczość
  • krzemień
  • chować / schować

Grammar: powtórka: który, tryb przypuszczający i według

Ta lekcja nie ma schematu. Rozdział Powtórka: co już umiesz? miesza w każdym zadaniu punkty z lekcji 29–31: który w historii odkrycia, tryb przypuszczający w liczbie mnogiej i 3. osobie oraz przekazywanie cudzych twierdzeń. Najważniejsze jest odróżnianie faktu, przypuszczenia i wyobrażenia, na którym opiera się sortowanie zdań.

Który w historii znaleziska

W quizie uczeń wybiera którą, bo monetę zauważył chłopiec, i w której, bo wieś jest rodzaju żeńskiego. W zdaniach do oceny odrzuca wieś, w którym, a w czacie chłopiec, którego znalazł monetę.

  • Moneta, którą zauważył chłopiec, waży mniej niż jeden gram.
  • Specjaliści, którym chłopiec przekazał monetę, rozpoznali w niej półtorak.
  • To moneta, której chłopiec nie zatrzymał dla siebie.

Gdybyśmy, gdyby i jedno -by

Tom i Zosia to para mieszana, więc zwiedzilibyśmy, a nie zwiedziłybyśmy. Sofia i Olena to same kobiety: gdybyście pojechały, zobaczyłybyście. Zdanie gdyby chłopiec nie spojrzałby ma o jedno -by za dużo.

  • Gdybyśmy pojechali do Czerska, zwiedzilibyśmy zamek.
  • Gdyby Sofia i Olena tam pojechały, narysowałyby wszystkie wieże.
  • Gdyby chłopiec nie spojrzał pod nogi, nikt by jej nie zauważył.

Możliwe, że… i nie wiadomo, czy…

Przypuszczenia z lekcji 30 trafiają w sortowaniu do kolumny Nie wiemy na pewno razem z nie wiadomo, czy z lekcji 31. Błędne możliwe, czy i nie wiadomo, że wracają w czacie i w quizie.

  • Możliwe, że ktoś zgubił ją na targu.
  • To mogłaby być moneta kogoś, kto pracował na zamku.
  • Nie wiadomo, czy ktoś jej szukał.

Według specjalistów, konserwator twierdzi

Po według stoi dopełniacz, więc uczeń odrzuca według specjaliści i według specjalistom. Czasownik zgadza się z podmiotem: konserwator twierdzi, nie twierdzą. W czacie wraca też rzeczownik odczasownikowy: po zapisaniu miejsca.

  • Według specjalistów monetę wybito w 1624 roku.
  • Konserwator twierdzi, że takie znaleziska pomagają historykom.

More lessons on this grammar: Zdania z „który” lessons and exercises · Tryb przypuszczający lessons and exercises · Mowa zależna lessons and exercises

Try the Który, gdyby i według exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 12 auto-checked exercises
  • 3 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 2 real-life documents
  • 1 set of word cards
  • 1 audio clip
  • 1 picture
  • 1 transcript

The main objectives of this lesson are to:

  • opowiedzieć o znalezisku zdaniem z który: Specjaliści, którym chłopiec przekazał monetę, rozpoznali w niej półtorak.
  • oddzielić fakt od przypuszczenia: Wiadomo, że monetę wybito w Królewcu., Możliwe, że ktoś zgubił ją na targu.
  • wyobrazić sobie sytuację w liczbie mnogiej: Gdybyśmy pojechali do Czerska, zwiedzilibyśmy zamek.
  • podać źródło informacji: Według specjalistów monetę wybito w 1624 roku., Konserwator twierdzi, że takie znaleziska pomagają historykom.
  • nazwać to, co zostało z przeszłości: zabytek, mury, cegła, krzemień, wybić monetę, konserwator zabytków

To lekcja 32, ostatnia w kursie Polski B1.1 · Historie w podróży: Dobre wiadomości na koniec modułu Tajemnice i zaginione światy. Powtarza który z lekcji 29, tryb przypuszczający z lekcji 30 oraz twierdzić, że, według i nie wiadomo, czy z lekcji 31. Wiadomość o znalezisku pozwala mówić o faktach, przypuszczeniach i wyobrażeniach naraz. Następny jest kurs Polski B1.2 · Zmieniamy świat, którego lekcja 1 wprowadza stronę bierną z zostać.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o zamki i znaleziska, poznają jedenaście słów, od odkrywcy po chować / schować, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają wiadomość o monecie z Czerska z zadaniem prawda/fałsz i quizem, a potem wpis Zosi o Krzemionkach z osobnym quizem. Słuchają odcinka podcastu, w którym Zosia i Tom zgadują, kto zgubił monetę. Powtórkę tworzą quiz, zdania do oceny, sortowanie, wiadomość Toma z lukami i memory. Na koniec uczeń sam pisze z Bonifacym na czacie, a z lektorem otwiera pudełko z pytaniami o dobre wiadomości.

Praca domowa ma cztery zadania. Osiem zdań z wyborem formy i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Komentarz pod podcastem i nagranie z dobrą wiadomością z przeszłości ocenia nauczyciel.

Grammar:
powtórka · który: chłopiec, który zauważył… · gdybyśmy znaleźli…, gdyby nie spojrzał…; możliwe, że… · twierdzą, że…; według…; nie wiadomo, czy…
Topic:
dobre wiadomości · archeologia · zamek w Czersku · stare monety · Krzemionki · zabytki

Teaching tips

  • Zacznij od trzech kolumn na tablicy: wiemy na pewno, nie wiemy na pewno, wyobrażamy sobie. Po przeczytaniu wiadomości uczniowie dopisują po jednym zdaniu do każdej, zanim zobaczą sortowanie.
  • Poproś o własne teorie: kto mógł zgubić monetę czterysta lat temu? Każda odpowiedź zaczyna się od możliwe, że albo być może, a grupa wybiera najciekawszą.
  • Wiadomość Toma omów przed pracą domową: ma zwroty do współlokatorów, przypuszczenie, plan i zaproszenie. To dobry wzór komentarza pod podcastem.
  • Zrób szybki przegląd całego kursu: ostatnia lekcja to dobry moment, żeby zapytać, który temat B1.1 uczniowie chcą jeszcze powtórzyć przed kursem B1.2.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

23 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski B1.1 · Historie w podróży

32 lekcje polskiego na poziomie B1, w całości po polsku, dla uczniów po kursach A2. Sześcioro współlokatorów z warszawskiej Pragi podróżuje po Polsce i rozmawia o pracy, kosmosie, internecie, filmach, ekologii, sporcie i tajemnicach przeszłości. Po kursie uczniowie opowiadają historie z dobrze dobranym aspektem, mówią, co myślą, wyobrażają sobie, co by było, gdyby…, przytaczają cudze słowa i prowadzą oficjalną rozmowę na „Pan” i „Pani”. Zamiast tłumaczeń są zdjęcia i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Podróżuj mądrze

    Green Velo, DiscoverEU, schronisko w Tatrach, pociągi wracają do Rypina; aspekt w opowieści, w planach i przy rezerwacji

    1. Lesson 12000 kilometrów na rowerze: Green VeloAspekt w czasie przeszłym: proces czy wynik?
    2. Lesson 2Bilet na Europę w wieku 18 latAspekt w czasie teraźniejszym i przyszłym
    3. Lesson 3Łóżko nad chmurami: schronisko w Pięciu StawachAspekt w prośbach i rezerwacjach
    4. Lesson 4Dobre wiadomości: podróże mądre i zielonePowtórka modułu Podróżuj mądrze: aspekt w trzech rolach

  2. Unit 2 Praca marzeń

    lalki z Se-ma-fora, studio gier, CV i rozmowa kwalifikacyjna; przez rok czy w rok, gdybym…, pytania na Pan / Pani

    1. Lesson 5Lalki, które zdobyły OscaraAspekt i czas: przez rok czy w rok?
    2. Lesson 6Gdybym robiła gry…Tryb przypuszczający: gdybym…, zrobiłbym / zrobiłabym…
    3. Lesson 7Zdjęcie, umiejętności i klauzula RODOPan, Pani, Państwo w pytaniach
    4. Lesson 8Dobre wiadomości: nowa praca, nowa drogaPowtórka modułu Praca marzeń: czas, gdyby i formy grzecznościowe

  3. Unit 3 Kosmos i odkrycia

    Kopernik w Toruniu, polskie eksperymenty na orbicie, planety Wolszczana, astrofotografia; który we wszystkich przypadkach

    1. Lesson 9Człowiek, który poruszył ZiemięZaimek który w mianowniku: astronom, który…
    2. Lesson 10Eksperymenty, które poleciały na orbitęKtóry we wszystkich przypadkach: misja, w której…
    3. Lesson 11Planety wokół martwej gwiazdyKtóry w definicjach i daty na głos
    4. Lesson 12Dobre wiadomości: polskie oczy na niebiePowtórka: który, która, które i daty

  4. Unit 4 Życie online

    kto pisze Wikipedię, bezpieczne hasła, e-sport w Katowicach, pomoc w sieci; myślę, że…, żeby, nie sądzę, żeby…

    1. Lesson 13Kto pisze polską Wikipedię?Zdania z że i czy: myślę, że… nie wiem, czy…
    2. Lesson 14Żeby było bezpiecznieSpójnik żeby: cel, życzenie i prośba
    3. Lesson 15Czy e-sport to sport? Zapytaj KatowiceWyrażanie opinii: uważam, że… / nie sądzę, żeby…
    4. Lesson 16Dobre wiadomości: dobro w sieciPowtórka: że, czy, żeby i opinie

  5. Unit 5 Ekran i książka

    Szkoła Filmowa w Łodzi, Twój Vincent, Solaris Lema, polskie sukcesy na ekranie; mowa zależna i recenzja

    1. Lesson 17Gdzie uczą się wielcy reżyserzyAspekt w biografii: kręcił czy nakręcił?
    2. Lesson 18Film z obrazów olejnychMowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…
    3. Lesson 19Solaris: ocean, który myśli?Autor pisze, że… Według autora…: mowa zależna w tekście
    4. Lesson 20Dobre wiadomości: polskie historie na ekraniePowtórka modułu Ekran i książka: aspekt i mowa zależna

  6. Unit 6 Zielone życie

    pięć pojemników na odpady, łąki kwietne, system kaucyjny, farmy wiatrowe na Bałtyku; rzeczowniki odczasownikowe: segregowanie, koszenie, oddawanie

    1. Lesson 21Żółty, niebieski, zielony, brązowy, czarnyRzeczownik odczasownikowy: segregowanie, zbieranie, mycie
    2. Lesson 22Mniej koszenia, więcej pszczółKoszenie, sadzenie, podlewanie i żeby
    3. Lesson 23Oddaj butelkę!Rzeczownik odczasownikowy w instrukcjach: oddawanie, oddanie
    4. Lesson 24Dobre wiadomości: każdego dnia bardziej zielonoPowtórka modułu Zielone życie: rzeczowniki odczasownikowe i żeby

  7. Unit 7 Sportowe chwile

    Euro 2012, skoki narciarskie, konferencja prasowa mistrzyni, szermierka na wózkach; wołacz, Szanowni Państwo, mowa zależna w relacji prasowej

    1. Lesson 25Euro 2012: dwóch gospodarzy, jedna imprezaZdania z „który” i aspekt w opowieści o przeszłości
    2. Lesson 26Panie Kamilu, jak się lata?Wołacz i formy grzecznościowe
    3. Lesson 27Konferencja prasowa z mistrzyniąPytania na Pan / Pani / Państwo i mowa zależna w relacji
    4. Lesson 28Dobre wiadomości: fair play i nowi bohaterowiePowtórka: który, aspekt, wołacz i mowa zależna

  8. Unit 8 Tajemnice i zaginione światy

    Biskupin, rękopis Wojnicza, skamieniałości z Krasiejowa, moneta znaleziona w Czersku; gdybyśmy…, możliwe, że…, naukowcy twierdzą, że…

    1. Lesson 29Wioska ukryta w jeziorzeZdania przydawkowe z „który” w historii odkrycia
    2. Lesson 30Gdybyśmy umieli to przeczytać…Tryb przypuszczający w liczbie mnogiej i zgadywanie
    3. Lesson 31Detektywi skamieniałości w KrasiejowieNaukowcy twierdzą, że… Nie wiadomo, czy…
    4. Lesson 32 · you're hereDobre wiadomości: tajemnice przeszłościPowtórka: który, tryb przypuszczający i według

Questions about this lesson

Jak zrobić powtórkę zdań przydawkowych i trybu przypuszczającego?
W jednej historii, która wymaga opisu, zgadywania i wyobraźni. Wiadomość o znalezisku wymaga zdań z który (chłopiec, który zauważył monetę), przypuszczeń (możliwe, że…) i trybu przypuszczającego (gdybyśmy pojechali…). Dobrze działa sortowanie zdań według tego, czy mówią o fakcie, przypuszczeniu czy wyobrażeniu. Lekcja Dobre wiadomości: tajemnice przeszłości zamyka tak kurs B1.1.
Zdanie przydawkowe: „moneta, która zauważył chłopiec” czy „którą”?
Poprawnie: moneta, którą zauważył chłopiec. Podmiotem jest chłopiec, a moneta jest tym, co zauważył: zauważył kogo? co?, czyli biernik, a biernik od która to którą. Forma która pasuje, gdy moneta sama coś robi albo czymś jest: moneta, która waży mniej niż gram. W quizie z tej lekcji obok poprawnej formy stoją która i który.
Jak odróżnić po polsku fakt od przypuszczenia?
Fakt to wiadomo, że, przypuszczenie to możliwe, że. Przypuszczenie wyraża też być może. Gdy nie znamy odpowiedzi, mówimy nie wiadomo, czy…, a gdy zgadujemy, czym coś jest, to mogłaby być moneta kogoś z zamku. Sytuację nierzeczywistą opisuje tryb przypuszczający: Gdyby moneta umiała mówić, opowiedziałaby swoją historię. Na edio.ai uczeń sortuje dwanaście zdań do trzech kolumn: wiemy, nie wiemy, wyobrażamy sobie.
Czym różni się „możliwe, że” od „gdyby”?
Możliwe, że to przypuszczenie, gdyby to wyobrażenie. Pierwsze mówi o czymś, co mogło się zdarzyć naprawdę, drugie o sytuacji nierzeczywistej. Możliwe, że ktoś płacił nią za chleb to przypuszczenie o przeszłości. Gdybyśmy znaleźli taką monetę, przekazalibyśmy ją specjalistom to wyobrażenie. Po możliwe, że stoi zwykłe zdanie, a po gdyby forma czasu przeszłego, w drugiej części tryb przypuszczający.
„Według specjaliści” czy „według specjalistów”?
Poprawnie: według specjalistów, bo po według stoi dopełniacz. Tak samo według konserwatora, według archeologów, według Zosi. Błędy z mianownikiem (według specjaliści) i celownikiem (według specjalistom) to typowe pomyłki. Zdanie z według podaje źródło informacji, podobnie jak zdanie specjaliści twierdzą, że to półtorak.
Co znaczą słowa „zabytek” i „konserwator zabytków”?
Zabytek to stary budynek albo przedmiot, który ma wartość historyczną. Może to być zamek, ratusz, stara moneta czy ozdoba. Konserwator zabytków to specjalista, który chroni zabytki i dba o nie. W tej lekcji oba słowa mają obrazki i definicje po polsku, a wiadomość pokazuje, jak konserwator dziękuje młodemu znalazcy.
Jak powiedzieć po polsku, że monetę wybito w 1624 roku?
Monetę się wybija, więc mówimy monetę wybito. Forma wybito jest bezosobowa: mówi, co zrobiono, bez wykonawcy, i się nie odmienia. Rok czytamy w miejscowniku: w tysiąc sześćset dwudziestym czwartym roku. Przydają się też słowa srebrna moneta, gram i grosz: półtorak był wart półtora grosza.
Jak wykorzystać prawdziwą wiadomość na lekcji powtórkowej?
Wybierz krótką, pozytywną historię z wyraźnymi faktami i otwartym pytaniem. Fakty dają materiał do zdań z który i według, a otwarte pytanie (kto zgubił monetę?) do przypuszczeń i trybu przypuszczającego. W serii Dobre wiadomości na edio.ai każda taka lekcja ma wiadomość, podcast z opiniami i powtórkę w pięciu zadaniach.
Jaka rozmowa w parach utrwala tryb przypuszczający?
Pytania o wspólne plany typu co byście zrobili, gdybyście…? Na przykład: Gdybyście z przyjaciółmi mieli wolny dzień, jaki zabytek zwiedzilibyście? Odpowiedź w liczbie mnogiej wymaga formy na -li albo -ły. W tej lekcji takie pytanie jest w pudełku, które uczeń otwiera z lektorem albo w parze, obok pytań o dobre wiadomości z okolicy.
Jaką pracę domową zadać na koniec kursu B1.1?
Komentarz i nagranie, które łączą wszystkie punkty modułu. W komentarzu pod podcastem uczeń ocenia historię (według mnie…), wyobraża sobie własne znalezisko (gdybym znalazł…, gdybym znalazła…) i opisuje zabytek ze swojej okolicy. W tej lekcji oba zadania sprawdza nauczyciel, a osiem zdań z wyborem formy i dopasowanie słów są sprawdzane automatycznie.
Czy są interaktywne ćwiczenia powtórkowe z trybu przypuszczającego i „który”?
Tak, a powtórkę najlepiej robić na zadaniach mieszanych. Na tej stronie można wypróbować cztery części lekcji: wiadomość o monecie z Czerska do przeczytania, odcinek podcastu Zosi i Toma, sortowanie zdań na fakty, przypuszczenia i wyobrażenia oraz czat z Bonifacym. Reszta powtórki i praca domowa czekają w pełnej wersji lekcji.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required