Sign up for freeSign up

Solaris: ocean, który myśli? Autor pisze, że…, według autora i recenzja

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o mowie zależnej w recenzji: jak przekazać, co pisze autor, recenzent albo krytycy, i jak streścić powieść „Solaris” Stanisława Lema.

Grammar
Autor pisze, że…, w książce czytamy, że…, krytycy twierdzą, że…, według z dopełniaczem (według autora, według Anety) i streszczenie w czasie teraźniejszym: Kelvin przylatuje na stację.
Topic
Zosia i Lucas piszą recenzję „Solaris” do radiowego Klubu Książki. Słuchacze przysyłają swoje opinie, a w tle są ekranizacje Tarkowskiego i Soderbergha oraz zdanie samego Lema.
Activities
Dwie recenzje słuchaczy do przeczytania, rozmowa Zosi i Lucasa oraz radiowy wstęp do wysłuchania, schemat z czterema zadaniami, czat z Oleną i pudełko z planem minutowej recenzji.

What's inside

  1. Chapter 1Otwieramy książkę!

    • PictureUnlock
    • Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj nowe słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Czytamy: dwie recenzje

    • Przeczytaj recenzje: Klub Książki czyta „Solaris”ArticleUnlock
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  3. Chapter 3Słuchamy: czy ocean myśli?

    • Posłuchaj: Zosia i Lucas piszą recenzjęListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Posłuchaj radia: Klub KsiążkiListeningUnlock
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock

  4. Chapter 4Gramatyka: autor pisze, że…

    • Spójrz na schemat: autor pisze, że…Grammar schemeTry it
    • Wybierz poprawną formęChoose the optionUnlock
    • Wypełnij tabelę: według kogo?Fill in the tableTry it
    • Uzupełnij streszczenie: wpisz czasownik w czasie teraźniejszymFill in the gapsUnlock
    • Wybierz poprawną odpowiedź: jak to napisać w recenzji?QuizUnlock

  5. Chapter 5Rozmawiamy: polecam, bo…

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: Olena pyta o książkęChatTry it
    • Otwórz pudełko: przygotuj minutową recenzjęOpen the boxUnlock

  6. Chapter 6Praca domowa

    • Przeciągnij słowa: nasza recenzja w radiuDrag and dropUnlock
    • Dopasuj słowa i definicjeMatchUnlock
    • Napisz recenzję książki albo filmuWriting, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj recenzję: co polecasz?Speaking, checked by the teacherUnlock

24 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Książki i recenzje po polsku: słownictwo

12 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+9 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • tłumaczka
  • ekranizacja
  • stacja badawcza
  • istota obca
  • recenzja
  • polecać
  • bohater
  • twierdzić
  • brakować

Grammar: autor pisze, że… Według autora…: mowa zależna w tekście

W lekcji 18 uczniowie przekazywali słowa ludzi, a teraz przekazują to, co jest w tekście: w powieści, recenzji, artykule. Schemat zbiera czasowniki, które wprowadzają cudzą opinię, konstrukcję według z dopełniaczem i zasady streszczenia. Pokazuje też różnicę między że a żeby w recenzji.

Autor pisze, że… Według autora…

Mówimy, co jest w tekście: w książce, w recenzji, w artykule. Kto to pisze? Według kogo? I jak opowiedzieć, o czym jest książka?

Autor pisze, recenzent uważa, krytycy twierdzą

Tabela łączy osobę albo tekst z czasownikiem: autor pisze, że…, w recenzji czytamy, że…, recenzentka uważa, że…, krytycy twierdzą, że… O poglądach autora z przeszłości mówimy w czasie przeszłym: Lem uważał, że w filmie brakuje planety.

kto? co?czasownik + że…przykład
autor, autorkapisze, że…Autor pisze, że ocean żyje.
książka, recenzjaw książce czytamy, że…W recenzji czytamy, że Kelvin jest psychologiem.
recenzent, recenzentkauważa, że…Recenzentka uważa, że początek jest trudny.
krytycy (oni)twierdzą, że… (twierdzę, twierdzisz, twierdzi, twierdzimy, twierdzicie)Krytycy twierdzą, że to arcydzieło.
Lem (kiedyś)pisał, napisał, uważał, że…Lem uważał, że w filmie brakuje planety.

Według kogo? Według + dopełniacz

Po według stoi dopełniacz: według autora, Lema, Hieronima (-a), według Anety (-y), autorki, Zosi (-i po k, g i -ia), według krytyków (-ów). O sobie mówimy według mnie albo moim zdaniem.

kto?według kogo?końcówka
autor, recenzent, Lem, Hieronimwedług autora, recenzenta, Lema, Hieronimaon: -a
Aneta, autorka, tłumaczka, Zosiawedług Anety, autorki, tłumaczki, Zosiona: -y; po k, g i -ia: -i
krytycy, czytelnicy, autorzywedług krytyków, czytelników, autorówoni: -ów
jawedług mnie = moim zdaniemmoja opinia

Że czy żeby w recenzji?

Że przekazuje informację z tekstu: Lem pisał, że ocean żyje. Żeby przekazuje radę albo prośbę: Zosia prosi, żeby słuchacze przysłali recenzje. Błąd Aneta pisze, żeby książka jest mądra miesza informację z prośbą.

że: informacja, co jest w tekście

  • Aneta pisze, że ta powieść jest mądra.
  • Lem pisał, że ocean żyje.

żeby: prośba albo rada, co mamy zrobić

  • Hieronim radzi, żeby czytać ją powoli.
  • Zosia prosi, żeby słuchacze przysłali recenzje.

Streszczenie i zwroty recenzji

Fabułę streszczamy w czasie teraźniejszym, nawet gdy książka jest stara: Kelvin przylatuje, a nie przyleci, bo czasownik dokonany nie ma czasu teraźniejszego. Opinię budują zwroty Moim zdaniem…, Najciekawsze jest to, że…, Minusem jest…, Polecam, bo…

Streszczenie i recenzja

  • O czym jest książka? Czas teraźniejszy: Kelvin przylatuje na stację i widzi, że…
  • Uwaga na formy: przylatywać → przylatuje, opisywać → opisuje, zadawać → zadaje
  • Moim zdaniem to mądra książka.
  • Najciekawsze jest to, że ocean żyje.
  • Minusem jest trudny początek. (Plusem jest…)
  • Polecam, bo ta książka zadaje wielkie pytania.

Uwaga!

Streszczenie, czyli krótka historia książki albo filmu, jest w czasie teraźniejszym, nawet kiedy książka jest stara: Kelvin przylatuje, widzi. Czasownik dokonany nie ma czasu teraźniejszego, więc nie: Kelvin przyleci. O tym, co autor pisał kiedyś, mówimy w czasie przeszłym: Lem pisał, że…

Przykłady i typowe błędy

Przykłady przypominają zmianę osoby z lekcji 18: Hieronim pisze czytałem, a my mówimy Hieronim pisze, że czytał. W tabeli błędów są według autor, krytycy twierdzi i Kelvin przyleci w streszczeniu.

Przykłady

  • W książce czytamy, że naukowcy badają ocean od ponad stu lat.
  • Według autora ocean po prostu żyje.według + kogo? (dopełniacz)
  • Kelvin przylatuje na stację i widzi, że naukowcy nie rozumieją oceanu.streszczenie: czas teraźniejszy
  • Hieronim pisze, że czytał jedną stronę trzy razy.Hieronim mówi „czytałem” → Hieronim pisze, że czytał
  • Aneta prosi, żeby słuchacze przeczytali tę powieść.żeby + forma czasu przeszłego: prośba

Typowe błędy

  • Według autor ocean żyje.

    Według autora ocean żyje.

    według + dopełniacz: kogo?

  • Aneta pisze, żeby książka jest mądra.

    Aneta pisze, że książka jest mądra.

    informacja → że

  • Krytycy twierdzi, że film jest za długi.

    Krytycy twierdzą, że film jest za długi.

    oni → twierdzą

  • Kelvin przyleci na stację i widzi ocean.

    Kelvin przylatuje na stację i widzi ocean.

    streszczenie: czas teraźniejszy

More lessons on this grammar: Mowa zależna lessons and exercises · Formy pisemne lessons and exercises · Przyimki lessons and exercises

Try the Mowa zależna exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 12 auto-checked exercises
  • 2 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 article
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 2 audio clips
  • 1 picture
  • 2 transcripts

The main objectives of this lesson are to:

  • przekazać, co jest w tekście: Autor pisze, że ocean żyje., W recenzji czytamy, że Kelvin jest psychologiem.
  • użyć według z dopełniaczem: według autora, według Anety, według krytyków, a o sobie według mnie albo moim zdaniem
  • streścić fabułę w czasie teraźniejszym: Kelvin przylatuje na stację badawczą i widzi, że naukowcy nie rozumieją oceanu.
  • odróżnić informację od rady: Aneta pisze, że ta powieść jest mądra, ale Hieronim radzi, żeby czytać ją powoli
  • napisać krótką recenzję z plusem i minusem: Najciekawsze jest to, że…, Minusem jest trudny początek., Polecam, bo…

To lekcja 19 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży, trzecia w module Ekran i książka. Rozwija mowę zależną z lekcji 18 i opinie z lekcji 15 (uważam, że…). Powieść, recenzje słuchaczy i zdanie samego autora o ekranizacjach to wygodne źródła cudzych opinii do przekazania. Lekcja 20 to Dobre wiadomości z powtórką całego modułu.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o książki i ekranizacje, poznają dwanaście słów, od powieści po brakować, i rozpoznają sześć na zdjęciach. Czytają dwie recenzje „Solaris”: entuzjastyczną recenzję tłumaczki Anety i krytyczną Hieronima, z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają, jak Zosia i Lucas piszą wspólną recenzję, i radiowego wstępu do Klubu Książki. Po schemacie są cztery zadania, potem czat z Oleną, a na koniec pudełko, z którego krok po kroku powstaje minutowa recenzja.

Praca domowa to recenzja w małej skali. Uczeń pisze własną recenzję książki albo filmu (80–120 słów) i nagrywa recenzję do radia, a obie prace ocenia nauczyciel. Uzupełnienie recenzji Zosi i Lucasa oraz dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie.

Grammar:
autor pisze, że… · według + dopełniacz · streszczenie w czasie teraźniejszym · recenzja: polecam, bo…
Topic:
książki · Stanisław Lem · Solaris · fantastyka naukowa · recenzja

Teaching tips

  • Przynieś dwie prawdziwe recenzje tego samego filmu, pozytywną i krytyczną. Uczniowie relacjonują je zwrotami według recenzenta… i w recenzji czytamy, że…, a potem mówią, z którą się zgadzają.
  • Utrwal dopełniacz po według na imionach z grupy: według Marka, według Ani, według Ewy. Uczniowie szybko zauważą końcówki -a, -y i -i.
  • Poprowadź streszczenie w łańcuchu: każda osoba dodaje jedno zdanie o fabule znanego filmu w czasie teraźniejszym. Gdy ktoś użyje czasu przeszłego albo formy dokonanej, grupa poprawia na przylatuje, widzi, rozmawia.
  • Pudełko potraktuj jak plan wypowiedzi: siedem kroków prowadzi od tytułu do rekomendacji. Daj uczniom minutę na notatki, a potem minutę na mówienie bez kartki.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

24 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski B1.1 · Historie w podróży

32 lekcje polskiego na poziomie B1, w całości po polsku, dla uczniów po kursach A2. Sześcioro współlokatorów z warszawskiej Pragi podróżuje po Polsce i rozmawia o pracy, kosmosie, internecie, filmach, ekologii, sporcie i tajemnicach przeszłości. Po kursie uczniowie opowiadają historie z dobrze dobranym aspektem, mówią, co myślą, wyobrażają sobie, co by było, gdyby…, przytaczają cudze słowa i prowadzą oficjalną rozmowę na „Pan” i „Pani”. Zamiast tłumaczeń są zdjęcia i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Podróżuj mądrze

    Green Velo, DiscoverEU, schronisko w Tatrach, pociągi wracają do Rypina; aspekt w opowieści, w planach i przy rezerwacji

    1. Lesson 12000 kilometrów na rowerze: Green VeloAspekt w czasie przeszłym: proces czy wynik?
    2. Lesson 2Bilet na Europę w wieku 18 latAspekt w czasie teraźniejszym i przyszłym
    3. Lesson 3Łóżko nad chmurami: schronisko w Pięciu StawachAspekt w prośbach i rezerwacjach
    4. Lesson 4Dobre wiadomości: podróże mądre i zielonePowtórka modułu Podróżuj mądrze: aspekt w trzech rolach

  2. Unit 2 Praca marzeń

    lalki z Se-ma-fora, studio gier, CV i rozmowa kwalifikacyjna; przez rok czy w rok, gdybym…, pytania na Pan / Pani

    1. Lesson 5Lalki, które zdobyły OscaraAspekt i czas: przez rok czy w rok?
    2. Lesson 6Gdybym robiła gry…Tryb przypuszczający: gdybym…, zrobiłbym / zrobiłabym…
    3. Lesson 7Zdjęcie, umiejętności i klauzula RODOPan, Pani, Państwo w pytaniach
    4. Lesson 8Dobre wiadomości: nowa praca, nowa drogaPowtórka modułu Praca marzeń: czas, gdyby i formy grzecznościowe

  3. Unit 3 Kosmos i odkrycia

    Kopernik w Toruniu, polskie eksperymenty na orbicie, planety Wolszczana, astrofotografia; który we wszystkich przypadkach

    1. Lesson 9Człowiek, który poruszył ZiemięZaimek który w mianowniku: astronom, który…
    2. Lesson 10Eksperymenty, które poleciały na orbitęKtóry we wszystkich przypadkach: misja, w której…
    3. Lesson 11Planety wokół martwej gwiazdyKtóry w definicjach i daty na głos
    4. Lesson 12Dobre wiadomości: polskie oczy na niebiePowtórka: który, która, które i daty

  4. Unit 4 Życie online

    kto pisze Wikipedię, bezpieczne hasła, e-sport w Katowicach, pomoc w sieci; myślę, że…, żeby, nie sądzę, żeby…

    1. Lesson 13Kto pisze polską Wikipedię?Zdania z że i czy: myślę, że… nie wiem, czy…
    2. Lesson 14Żeby było bezpiecznieSpójnik żeby: cel, życzenie i prośba
    3. Lesson 15Czy e-sport to sport? Zapytaj KatowiceWyrażanie opinii: uważam, że… / nie sądzę, żeby…
    4. Lesson 16Dobre wiadomości: dobro w sieciPowtórka: że, czy, żeby i opinie

  5. Unit 5 Ekran i książka

    Szkoła Filmowa w Łodzi, Twój Vincent, Solaris Lema, polskie sukcesy na ekranie; mowa zależna i recenzja

    1. Lesson 17Gdzie uczą się wielcy reżyserzyAspekt w biografii: kręcił czy nakręcił?
    2. Lesson 18Film z obrazów olejnychMowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…
    3. Lesson 19 · you're hereSolaris: ocean, który myśli?Autor pisze, że… Według autora…: mowa zależna w tekście
    4. Lesson 20Dobre wiadomości: polskie historie na ekraniePowtórka modułu Ekran i książka: aspekt i mowa zależna

  6. Unit 6 Zielone życie

    pięć pojemników na odpady, łąki kwietne, system kaucyjny, farmy wiatrowe na Bałtyku; rzeczowniki odczasownikowe: segregowanie, koszenie, oddawanie

    1. Lesson 21Żółty, niebieski, zielony, brązowy, czarnyRzeczownik odczasownikowy: segregowanie, zbieranie, mycie
    2. Lesson 22Mniej koszenia, więcej pszczółKoszenie, sadzenie, podlewanie i żeby
    3. Lesson 23Oddaj butelkę!Rzeczownik odczasownikowy w instrukcjach: oddawanie, oddanie
    4. Lesson 24Dobre wiadomości: każdego dnia bardziej zielonoPowtórka modułu Zielone życie: rzeczowniki odczasownikowe i żeby

  7. Unit 7 Sportowe chwile

    Euro 2012, skoki narciarskie, konferencja prasowa mistrzyni, szermierka na wózkach; wołacz, Szanowni Państwo, mowa zależna w relacji prasowej

    1. Lesson 25Euro 2012: dwóch gospodarzy, jedna imprezaZdania z „który” i aspekt w opowieści o przeszłości
    2. Lesson 26Panie Kamilu, jak się lata?Wołacz i formy grzecznościowe
    3. Lesson 27Konferencja prasowa z mistrzyniąPytania na Pan / Pani / Państwo i mowa zależna w relacji
    4. Lesson 28Dobre wiadomości: fair play i nowi bohaterowiePowtórka: który, aspekt, wołacz i mowa zależna

  8. Unit 8 Tajemnice i zaginione światy

    Biskupin, rękopis Wojnicza, skamieniałości z Krasiejowa, moneta znaleziona w Czersku; gdybyśmy…, możliwe, że…, naukowcy twierdzą, że…

    1. Lesson 29Wioska ukryta w jeziorzeZdania przydawkowe z „który” w historii odkrycia
    2. Lesson 30Gdybyśmy umieli to przeczytać…Tryb przypuszczający w liczbie mnogiej i zgadywanie
    3. Lesson 31Detektywi skamieniałości w KrasiejowieNaukowcy twierdzą, że… Nie wiadomo, czy…
    4. Lesson 32Dobre wiadomości: tajemnice przeszłościPowtórka: który, tryb przypuszczający i według

Questions about this lesson

Jak w mowie zależnej przekazać, co pisze autor?
Czasownikiem mówienia albo pisania i zdaniem z że. Mówimy Autor pisze, że…, W książce czytamy, że…, Recenzentka uważa, że…, Krytycy twierdzą, że… To ta sama mowa zależna co w rozmowie, tylko źródłem jest tekst. O poglądach autora, który pisał dawno, mówimy w czasie przeszłym: Lem pisał, że ocean żyje.
Jaki przypadek jest po „według”?
Po według zawsze stoi dopełniacz. Mówimy według autora, według Lema, według autorki, według Anety, według krytyków. O własnej opinii mówimy według mnie albo moim zdaniem. Częsty błąd to mianownik: według autor. W lekcji Solaris: ocean, który myśli? uczeń zamienia zdania typu Aneta pisze, że… na Według Anety… w osobnej tabeli.
Czym różni się „autor pisze, że” od „autor pisze, żeby”?
Że wprowadza informację, żeby radę, prośbę albo cel. Aneta pisze, że ta powieść jest mądra przekazuje opinię. Aneta pisze, żeby słuchacze przeczytali tę powieść przekazuje prośbę, więc po żeby stoi forma przeszła. Zdanie Aneta pisze, żeby książka jest mądra jest błędne, bo łączy prośbę z informacją.
W jakim czasie pisze się streszczenie?
Streszczenie książki albo filmu piszemy w czasie teraźniejszym. Mówimy Kelvin przylatuje na stację i widzi…, nawet gdy powieść ma ponad sześćdziesiąt lat. Czasownik dokonany nie ma czasu teraźniejszego, więc przyleci oznaczałoby przyszłość. Uwaga na formy: przylatywać – przylatuje, opisywać – opisuje, zadawać – zadaje. Na edio.ai uczeń wpisuje je w streszczeniu „Solaris” z ośmioma lukami.
„Krytycy twierdzi” czy „krytycy twierdzą”?
Poprawnie: krytycy twierdzą, bo podmiot jest w liczbie mnogiej. Odmiana: twierdzę, twierdzisz, twierdzi, twierdzimy, twierdzicie, twierdzą. Ten sam błąd zdarza się w zdaniach czytelnicy pisze czy recenzenci uważa, gdy uczeń skupia się na spójniku, a zapomina o podmiocie.
Jak napisać recenzję książki po polsku?
Streszczenie, cudze opinie, własne zdanie i rekomendacja. Pomagają gotowe zwroty: Moim zdaniem…, Najciekawsze jest to, że…, Minusem jest…, Polecam, bo… Cudze opinie wprowadzamy przez w recenzji czytamy, że… albo według krytyków… W lekcji Solaris: ocean, który myśli? ten plan prowadzi przez pudełko z siedmioma krokami i przez pracę domową z wzorem recenzji filmu.
Jakie słowa przydają się w rozmowie o książkach?
Powieść, pisarz, bohater, przekład, ekranizacja i recenzja. Długa historia z wieloma postaciami to powieść, film na podstawie książki to ekranizacja, a ten sam tekst w innym języku to przekład, który robi tłumacz albo tłumaczka. Książki o kosmosie i przyszłości to fantastyka naukowa. Czasownik polecać łączy się z celownikiem i biernikiem: polecam ci tę książkę.
Jak uczyć mowy zależnej na podstawie tekstu?
Daj uczniom dwa teksty o tym samym z różnymi opiniami. Wtedy naturalnie powstają zdania Aneta pisze, że…, a według Hieronima… Najpierw uczniowie wyszukują opinie w tekście, potem je przekazują, a na końcu dodają własną. W tej lekcji tak działają dwie recenzje „Solaris”: jedna entuzjastyczna, druga krytyczna.
Jak ćwiczyć recenzję ustnie na zajęciach online?
Minutowa recenzja według planu w kilku krokach. Uczeń wybiera książkę albo film i mówi kolejno: o czym to jest, co piszą inni, co jest ciekawe, co jest minusem i komu to poleca. Na edio.ai pudełko z siedmioma krokami lektor otwiera razem z uczniem, a czat z Oleną, w którym trzeba wybrać poprawne odpowiedzi, uczeń przechodzi sam.
Czy są interaktywne ćwiczenia z mowy zależnej w recenzji?
Tak, na tej stronie można zrobić trzy zadania bez konta. Są to: nagranie rozmowy, w której Zosia i Lucas piszą recenzję, tabela według kogo? z dopełniaczem po według oraz czat z Oleną, która pyta o książkę. Recenzje słuchaczy, streszczenie z lukami i praca domowa czekają w pełnej lekcji.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required