Oddaj butelkę! Rzeczownik odczasownikowy w instrukcji: oddawanie
About this lesson
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o rzeczowniku odczasownikowym w instrukcjach: jak czytać ulotki i tablice o systemie kaucyjnym i jak wytłumaczyć go sąsiadce trybem rozkazującym.
- Grammar
- Dwa style: ulotka (Krok 2: opróżnienie butelki) i kolega (Opróżnij butelkę!). Do tego oddawanie czy oddanie, przypadki po do, przed, po i rzeczownik zwrot obok czasownika zwrócić.
- Topic
- Tola, nowa sąsiadka z czwartego piętra, chce zgnieść butelkę z kaucją i wyrzucić ją do żółtego pojemnika. Lucas tłumaczy jej, jak działa system kaucyjny.
- Activities
- Ulotka i artykuł o pierwszym roku systemu, rozmowa na podwórku i komunikat w sklepie do wysłuchania, schemat z czterema zadaniami, czat z Tolą i pudełko z pytaniami nowych sąsiadów.
What's inside
Chapter 1Butelka wraca!
Chapter 2Czytamy: jak oddać butelkę?
Chapter 3Słuchamy: na podwórku
Chapter 4Gramatyka: oddawanie czy oddanie?
- Spójrz na schemat: oddawanie, oddanie, oddaj!Grammar schemeTry it
- Wybierz poprawną formę: rzeczownik czy czasownik?Choose the optionUnlock
- Uzupełnij instrukcję: zrób rzeczownik z czasownika w nawiasieFill in the gapsTry it
- Wypełnij tabelę: czasownik i rzeczownikFill in the tableUnlock
- Wybierz poprawną odpowiedź: aspekt, przypadek, zwrotQuizUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: wytłumacz sąsiadce
Chapter 6Praca domowa
System kaucyjny po polsku: słownictwo
12 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+9 more with pictures and audio in the lessonMore words
- automat kaucyjny
- punkt zwrotu
- kod kreskowy
- etykieta
- puszka
- butelka zwrotna
- zgnieciony
- zwracać / zwrócić
- wrzucać / wrzucić
Grammar: rzeczownik odczasownikowy w instrukcjach: oddawanie, oddanie
Trzecia lekcja o rzeczownikach odczasownikowych pokazuje, gdzie spotyka się je najczęściej: na tablicach, ulotkach i w instrukcjach. Schemat zestawia dwa style tej samej informacji: kolega mówi trybem rozkazującym, a ulotka rzeczownikiem z dopełniaczem. Nowe jest też to, że rzeczownik zachowuje aspekt czasownika: oddawanie to co innego niż oddanie.
Instrukcje i zasady: oddawanie, oddanie
Rzeczownik odczasownikowy (oddawać → oddawanie) to język tablic, ulotek i instrukcji. Kolega mówi inaczej: trybem rozkazującym (Oddaj butelkę!).
Kolega czy tablica?
Ta sama czynność ma dwie formy. Do kolegi mówimy Opróżnij butelkę! z biernikiem, a na ulotce piszemy Krok 2: opróżnienie butelki z dopełniaczem. Zwrot to rzeczownik bez -nie: zwrot kaucji, ale Zwróć butelkę w sklepie.
| czasownik | kolega: tryb rozkazujący + co? (biernik) | tablica, ulotka: rzeczownik + czego? (dopełniacz) |
|---|---|---|
| sprawdzić | Sprawdź etykietę! | Krok 1: sprawdzenie etykiety |
| opróżnić | Opróżnij butelkę! | Krok 2: opróżnienie butelki |
| oddawać | Oddawaj butelki w sklepie. | Oddawanie butelek jest proste. |
| zwrócić | Zwróć butelkę w sklepie. | Zwrot kaucji: przy kasie. (rzeczownik bez -nie) |
Jak zrobić rzeczownik: przypomnienie
Tabela przypomina końcówki z lekcji 21 i 22: oddawać → oddawanie, skanować → skanowanie, sprawdzić → sprawdzenie, opróżnić → opróżnienie. Do zapamiętania są zgnieść → zgniecenie oraz krótkie picie i mycie.
| czasownik na… | rzeczownik na… | przykłady |
|---|---|---|
| -ać | -anie | oddawać → oddawanie, oddać → oddanie, zgniatać → zgniatanie |
| -ować | -owanie | skanować → skanowanie, zeskanować → zeskanowanie |
| -ić, -yć | -enie (po n: -ienie) | sprawdzić → sprawdzenie, włożyć → włożenie, opróżnić → opróżnienie |
| uwaga! | zapamiętaj | zgnieść → zgniecenie; pić → picie, myć → mycie |
Oddawanie czy oddanie? Aspekt w rzeczowniku
Rzeczownik od czasownika niedokonanego opisuje proces albo regułę: Oddawanie butelek jest proste, regularne oddawanie. Rzeczownik od dokonanego to jedna czynność doprowadzona do końca, np. krok instrukcji: opróżnienie butelki, po oddaniu ostatniej butelki.
niedokonany: proces, reguła, często
- Oddawanie butelek jest proste.
- Skanowanie trwa chwilę.
- Zgniatanie butelek jest zabronione!
- regularne oddawanie butelek (co tydzień)
dokonany: jedna czynność do końca, krok
- Krok 2: opróżnienie butelki
- po oddaniu ostatniej butelki
- Zgniecenie jednej butelki może cię kosztować 50 groszy.
Przypadki: do zwrotu, przed oddaniem, po oddaniu
Rzeczownik odmienia się jak mieszkanie: bez zgniatania (dopełniacz), prosimy o opróżnienie (biernik), przed oddaniem (narzędnik), po oddaniu (miejscownik). Takie zwroty słychać w sklepowym komunikacie i czytać w instrukcji na automacie.
| przypadek (pytanie) | po czym? | przykład |
|---|---|---|
| dopełniacz (czego?) | do, bez | Paragon nie jest potrzebny do zwrotu kaucji. Oddawaj butelki bez zgniatania! |
| biernik (co?) | prosić o, dziękować za | Prosimy o opróżnienie butelek. Dziękujemy za oddawanie opakowań! |
| narzędnik (czym?) | przed | Opróżnij butelkę przed oddaniem. |
| miejscownik (o czym?) | po, w | Po oddaniu butelek idź do kasy. Co jest złego w zgniataniu? |
Przykłady, wskazówka i typowe błędy
Wskazówka przypomina dopełniacz po rzeczowniku: skanowanie kodu, nie skanowanie kod. W tabeli błędów są też zgniatanie butelek są zabronione, gdzie mogę zwrot i po oddawaniu ostatniej puszki.
Przykłady
- Kolega: Opróżnij butelkę! · Ulotka: Krok 1: opróżnienie butelki.dwa style: tryb rozkazujący i rzeczownik
- Zwrot kaucji: w sklepie.zwrot to rzeczownik; czasownik to zwrócić
- Zgniatanie butelek jest zabronione!rzeczownik na -nie to „ono”: jest zabronione, jest proste
- Skanowanie kodu trwa chwilę.skanować kod (biernik) → skanowanie kodu (dopełniacz)
- Po oddaniu ostatniej butelki idź do kasy.po + miejscownik; jedna czynność do końca → dokonany
Uwaga!
Po rzeczowniku na -nie stoi dopełniacz (czego?): oddawać butelki → oddawanie butelek, skanować kod → skanowanie kodu. Zwrot to rzeczownik: zwrot kaucji, punkt zwrotu. W zdaniu z czasownikiem (mogę, chcę, musisz) mówimy: zwrócić albo oddać butelkę.
Typowe błędy
Skanowanie kod trwa chwilę.
Skanowanie kodu trwa chwilę.
po rzeczowniku: czego? → kodu
Zgniatanie butelek są zabronione.
Zgniatanie butelek jest zabronione.
zgniatanie = ono → jest
Gdzie mogę zwrot butelki?
Gdzie mogę zwrócić butelki?
po mogę: czasownik zwrócić
Po oddawaniu ostatniej puszki idź do kasy.
Po oddaniu ostatniej puszki idź do kasy.
jedna czynność do końca → dokonany
More lessons on this grammar: Rzeczownik odczasownikowy lessons and exercises · Aspekt czasownika lessons and exercises · Formy pisemne lessons and exercises
Try the Rzeczownik odczasownikowy exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 12 auto-checked exercises
- 3 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 real-life document
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- zrozumieć instrukcję z rzeczownikami: Krok 1: sprawdzenie etykiety, Krok 3: bez zgniatania!, Zwrot kaucji: przy kasie
- zamienić instrukcję na radę dla kolegi: sprawdzenie etykiety → Sprawdź etykietę!, opróżnienie butelki → Opróżnij butelkę!
- wybrać aspekt rzeczownika: regularne oddawanie butelek, ale po oddaniu ostatniej butelki
- odróżnić rzeczownik zwrot od czasownika: punkt zwrotu, ale Gdzie mogę zwrócić te puszki?
- wytłumaczyć nowemu sąsiadowi system kaucyjny krok po kroku: Najpierw opróżnij butelkę, ale jej nie zgniataj.
To lekcja 23 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży, trzecia w module Zielone życie. Łączy rzeczowniki odczasownikowe z lekcji 21 i 22 z trybem rozkazującym znanym z A2.2 i z aspektem z pierwszych lekcji kursu. W systemie kaucyjnym instrukcje są wszędzie: na etykiecie, na automacie, na tablicy przy kasie. Lekcja 24 to Dobre wiadomości z powtórką całego modułu.
Na początku uczniowie kręcą kołem z pytaniami o butelki i kaucję, poznają dwanaście słów, od zwrotu kaucji po wrzucić, i rozpoznają sześć na zdjęciach. Czytają ulotkę „Jak oddać butelkę?” z zadaniem prawda/fałsz i quizem oraz artykuł o pierwszym roku systemu, do którego dopasowują liczby. Słuchają rozmowy Lucasa i Toli na podwórku i komunikatu w sklepie. Po schemacie są cztery zadania. Uczeń samodzielnie odpisuje Toli, która pisze ze sklepu, a z lektorem otwiera pudełko z pytaniami nowych sąsiadów.
Ogłoszenie Lucasa z lukami i anagramy ze słowami z lekcji to domowa część sprawdzana automatycznie. Nauczyciel ocenia wiadomość na czacie kamienicy o systemie kaucyjnym (80–120 słów) i nagranie, w którym uczeń tłumaczy znajomemu, jak oddać butelkę.
- Grammar:
- rzeczownik odczasownikowy · instrukcje: Krok 1: opróżnienie butelki · oddawanie czy oddanie? · zwrot czy zwrócić?
- Topic:
- ekologia · system kaucyjny · butelki i puszki · instrukcje · sąsiedzi
Teaching tips
- Przynieś butelkę ze znakiem kaucji: uczniowie szukają znaku i kodu kreskowego, a potem mówią kolejne kroki raz jak ulotka (opróżnienie butelki), raz jak kolega (Opróżnij butelkę!).
- Zamień komunikat na prośbę do współlokatora: po wysłuchaniu ogłoszenia ze sklepu uczniowie przerabiają Prosimy o opróżnienie butelek przed oddaniem na wiadomość w trybie rozkazującym.
- Narysuj aspekt na osi: długa strzałka to oddawanie (co tydzień, jako zasada), krótki punkt to oddanie (jedna butelka, jeden krok). Zwrot po oddaniu ostatniej butelki pasuje tylko do punktu.
- Zrób z pudełka scenkę w parach: jedna osoba jest nowym sąsiadem, który chce zgnieść butelkę, druga zatrzymuje go i tłumaczy system. Potem niech zamienią się rolami.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
26 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B1.1 · Historie w podróży
32 lekcje polskiego na poziomie B1, w całości po polsku, dla uczniów po kursach A2. Sześcioro współlokatorów z warszawskiej Pragi podróżuje po Polsce i rozmawia o pracy, kosmosie, internecie, filmach, ekologii, sporcie i tajemnicach przeszłości. Po kursie uczniowie opowiadają historie z dobrze dobranym aspektem, mówią, co myślą, wyobrażają sobie, co by było, gdyby…, przytaczają cudze słowa i prowadzą oficjalną rozmowę na „Pan” i „Pani”. Zamiast tłumaczeń są zdjęcia i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course
Unit 1 Podróżuj mądrze
Green Velo, DiscoverEU, schronisko w Tatrach, pociągi wracają do Rypina; aspekt w opowieści, w planach i przy rezerwacji
Lesson 12000 kilometrów na rowerze: Green VeloAspekt w czasie przeszłym: proces czy wynik?
Lesson 2Bilet na Europę w wieku 18 latAspekt w czasie teraźniejszym i przyszłym
Lesson 3Łóżko nad chmurami: schronisko w Pięciu StawachAspekt w prośbach i rezerwacjach
Lesson 4Dobre wiadomości: podróże mądre i zielonePowtórka modułu Podróżuj mądrze: aspekt w trzech rolach
Unit 2 Praca marzeń
lalki z Se-ma-fora, studio gier, CV i rozmowa kwalifikacyjna; przez rok czy w rok, gdybym…, pytania na Pan / Pani
Lesson 5Lalki, które zdobyły OscaraAspekt i czas: przez rok czy w rok?
Lesson 6Gdybym robiła gry…Tryb przypuszczający: gdybym…, zrobiłbym / zrobiłabym…
Lesson 7Zdjęcie, umiejętności i klauzula RODOPan, Pani, Państwo w pytaniach
Lesson 8Dobre wiadomości: nowa praca, nowa drogaPowtórka modułu Praca marzeń: czas, gdyby i formy grzecznościowe
Unit 3 Kosmos i odkrycia
Kopernik w Toruniu, polskie eksperymenty na orbicie, planety Wolszczana, astrofotografia; który we wszystkich przypadkach
Lesson 9Człowiek, który poruszył ZiemięZaimek który w mianowniku: astronom, który…
Lesson 10Eksperymenty, które poleciały na orbitęKtóry we wszystkich przypadkach: misja, w której…
Lesson 11Planety wokół martwej gwiazdyKtóry w definicjach i daty na głos
Lesson 12Dobre wiadomości: polskie oczy na niebiePowtórka: który, która, które i daty
Unit 4 Życie online
kto pisze Wikipedię, bezpieczne hasła, e-sport w Katowicach, pomoc w sieci; myślę, że…, żeby, nie sądzę, żeby…
Lesson 13Kto pisze polską Wikipedię?Zdania z że i czy: myślę, że… nie wiem, czy…
Lesson 14Żeby było bezpiecznieSpójnik żeby: cel, życzenie i prośba
Lesson 15Czy e-sport to sport? Zapytaj KatowiceWyrażanie opinii: uważam, że… / nie sądzę, żeby…
Lesson 16Dobre wiadomości: dobro w sieciPowtórka: że, czy, żeby i opinie
Unit 5 Ekran i książka
Szkoła Filmowa w Łodzi, Twój Vincent, Solaris Lema, polskie sukcesy na ekranie; mowa zależna i recenzja
Lesson 17Gdzie uczą się wielcy reżyserzyAspekt w biografii: kręcił czy nakręcił?
Lesson 18Film z obrazów olejnychMowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…
Lesson 19Solaris: ocean, który myśli?Autor pisze, że… Według autora…: mowa zależna w tekście
Lesson 20Dobre wiadomości: polskie historie na ekraniePowtórka modułu Ekran i książka: aspekt i mowa zależna
Unit 6 Zielone życie
pięć pojemników na odpady, łąki kwietne, system kaucyjny, farmy wiatrowe na Bałtyku; rzeczowniki odczasownikowe: segregowanie, koszenie, oddawanie
Lesson 21Żółty, niebieski, zielony, brązowy, czarnyRzeczownik odczasownikowy: segregowanie, zbieranie, mycie
Lesson 22Mniej koszenia, więcej pszczółKoszenie, sadzenie, podlewanie i żeby
Lesson 23 · you're hereOddaj butelkę!Rzeczownik odczasownikowy w instrukcjach: oddawanie, oddanie
Lesson 24Dobre wiadomości: każdego dnia bardziej zielonoPowtórka modułu Zielone życie: rzeczowniki odczasownikowe i żeby
Unit 7 Sportowe chwile
Euro 2012, skoki narciarskie, konferencja prasowa mistrzyni, szermierka na wózkach; wołacz, Szanowni Państwo, mowa zależna w relacji prasowej
Lesson 25Euro 2012: dwóch gospodarzy, jedna imprezaZdania z „który” i aspekt w opowieści o przeszłości
Lesson 26Panie Kamilu, jak się lata?Wołacz i formy grzecznościowe
Lesson 27Konferencja prasowa z mistrzyniąPytania na Pan / Pani / Państwo i mowa zależna w relacji
Lesson 28Dobre wiadomości: fair play i nowi bohaterowiePowtórka: który, aspekt, wołacz i mowa zależna
Unit 8 Tajemnice i zaginione światy
Biskupin, rękopis Wojnicza, skamieniałości z Krasiejowa, moneta znaleziona w Czersku; gdybyśmy…, możliwe, że…, naukowcy twierdzą, że…
Lesson 29Wioska ukryta w jeziorzeZdania przydawkowe z „który” w historii odkrycia
Lesson 30Gdybyśmy umieli to przeczytać…Tryb przypuszczający w liczbie mnogiej i zgadywanie
Lesson 31Detektywi skamieniałości w KrasiejowieNaukowcy twierdzą, że… Nie wiadomo, czy…
Lesson 32Dobre wiadomości: tajemnice przeszłościPowtórka: który, tryb przypuszczający i według