Bilet na Europę w wieku 18 lat: jeżdżę, pojadę czy będę jeździć?

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o aspekcie czasownika w czasie teraźniejszym i przyszłym: zwyczaj, jedna czynność i proces w planie podróży koleją po Europie.

Grammar: Niedokonany dla zwyczaju i chwili obecnej (co roku jeżdżę, teraz jadę), dokonany dla jednej czynności w przyszłości (pojadę, zwiedzę) i będę z bezokolicznikiem dla procesu: będę zwiedzać.
Topic: DiscoverEU, program Unii Europejskiej dla osiemnastolatków: siedem dni podróży, głównie pociągiem, w ciągu miesiąca. Felek z parteru planuje z Sofią trasę do Walencji.
Activities: Artykuł z magazynu dla młodych, rozmowa nad mapą i komunikat na dworcu, schemat z czterema ćwiczeniami, czat z Gają i pudełko z planem podróży.

What's inside

Chapter 1Pakujemy plecak!
- PictureUnlock
- Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock
- Posłuchaj i zapamiętaj słowaVocabularyTry it
- Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock
Chapter 2Czytamy: bilet za darmo?
- Przeczytaj artykuł z magazynu dla młodychArticleUnlock
- Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
- Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock
Chapter 3Słuchamy: trasa do Walencji
- Posłuchaj: Sofia i Felek planują trasęListeningTry it
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock
- Posłuchaj komunikatu na dworcu: pociąg nocnyListeningUnlock
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj komunikatu i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
Chapter 4Gramatyka: jeżdżę, pojadę czy będę jeździć?
- Spójrz na schemat: jeżdżę, pojadę, będę jeździćGrammar schemeTry it
- Wybierz poprawną formę: teraz, zawsze czy w przyszłości?Choose the optionUnlock
- Uzupełnij wiadomość Felka: czas przyszły, forma dokonanaFill in the gapsTry it
- Wypełnij tabelę: zawsze, jeden raz czy długo?Fill in the tableUnlock
- Przeczytaj sytuację i wybierz poprawne zdanieQuizUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: mój plan podróży
- Wybierz poprawne odpowiedzi: Gaja pisze o podróżyChatTry it
- Otwórz pudełko i odpowiedz: zaplanuj podróżOpen the boxUnlock
Chapter 6Praca domowa
- Przeciągnij słowa: post Gai o podróżyDrag and dropUnlock
- Dopasuj słowa i definicjeMatchUnlock
- Napisz post na blogu: mój plan na siedem dni podróżyWriting, checked by the teacherUnlock
- Nagraj odpowiedź: podróże teraz i w przyszłościSpeaking, checked by the teacherUnlock

Podróż pociągiem po Europie: słownictwo

11 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+8 more with pictures and audio in the lessonMore words

rezerwacja miejsca
pociąg nocny
karta zniżkowa
plan podróży
wyruszyć w podróż
hostel
zwiedzać / zwiedzić
rezerwować / zarezerwować

Grammar: aspekt w czasie teraźniejszym i przyszłym

Po lekcji o przeszłości przychodzi pora na plany. Uczniowie znają z A2 formy pojadę i będę jeździć, ale często mylą ich znaczenie. Schemat zestawia trzy sytuacje: zwyczaj albo chwilę obecną, jedną czynność w przyszłości i proces w przyszłości. Najważniejsza obserwacja brzmi: forma dokonana wygląda jak teraźniejsza, ale znaczy przyszłość.

Aspekt: teraz, jeden raz czy długo?

Niedokonany: teraz i zawsze (Co robię?) albo długo w przyszłości (Co będę robić?). Dokonany: jeden raz w przyszłości, z wynikiem (Co zrobię?).

Teraz, jeden raz czy długo?

Pierwsza tabela przypisuje aspekt do sytuacji. Co roku jeżdżę i teraz planuję to niedokonany w czasie teraźniejszym. Jutro pojadę i zwiedzę centrum to dokonany: jeden raz, z wynikiem. Przez miesiąc będę zwiedzać to niedokonany w czasie przyszłym złożonym.

sytuacja	aspekt i forma	przykład
teraz, zawsze, często, co roku	niedokonany, czas teraźniejszy. Co robię?	Co roku jeżdżę do Walencji. Teraz planuję trasę.
jeden raz w przyszłości, wynik	dokonany: forma jak teraz, ale to przyszłość! Co zrobię?	Jutro pojadę do Berlina i zwiedzę centrum.
proces w przyszłości: długo, wiele razy	niedokonany: będę + bezokolicznik. Co będę robić?	Przez miesiąc będę zwiedzać Europę.

Osiem par w trzech kolumnach

Druga tabela podaje każdą parę w trzech formach dla ja: zwiedzam, zwiedzę, będę zwiedzać; rezerwuję, zarezerwuję, będę rezerwować; kupuję, kupię, będę kupować. Przy ruchu są trzy czasowniki: jadę teraz, jeżdżę często, pojadę raz.

niedokonany / dokonany	teraz, zawsze	jeden raz w przyszłości	długo w przyszłości
jechać, jeździć / pojechać	teraz: jadę; często: jeżdżę	pojadę	będę jeździć
zwiedzać / zwiedzić	zwiedzam	zwiedzę	będę zwiedzać
planować / zaplanować	planuję	zaplanuję	będę planować
rezerwować / zarezerwować	rezerwuję	zarezerwuję	będę rezerwować
nocować / przenocować	nocuję	przenocuję	będę nocować
kupować / kupić	kupuję	kupię	będę kupować
pisać / napisać	piszę	napiszę	będę pisać
robić / zrobić	robię	zrobię	będę robić

Formy przez osoby: przypomnienie z A2

Trzecia tabela przypomina odmianę: pojadę, pojedziesz, pojadą, zarezerwuję, zarezerwujemy oraz będę, będziesz, będą zwiedzać. Warto zwrócić uwagę na wymianę w temacie: pojadę i pojadą, ale pojedziesz i pojedziemy.

kto?	pojechać (dokonany)	zarezerwować (dokonany)	długo: być + bezokolicznik
ja	pojadę	zarezerwuję	będę zwiedzać
ty	pojedziesz	zarezerwujesz	będziesz zwiedzać
on, ona	pojedzie	zarezerwuje	będzie zwiedzać
my	pojedziemy	zarezerwujemy	będziemy zwiedzać
wy	pojedziecie	zarezerwujecie	będziecie zwiedzać
oni, one	pojadą	zarezerwują	będą zwiedzać

Po „będę” tylko niedokonany

Przykłady i wskazówka podkreślają dwie zasady. Forma dokonana nigdy nie znaczy „teraz”, więc w pociągu mówimy teraz jadę. Po będę stoi bezokolicznik niedokonany albo forma na -ł: będę zwiedzać lub będę zwiedzał / zwiedzała.

Przykłady

Sofia co roku jeździ do domu, do Walencji.co roku → niedokonany
Jestem w pociągu. Teraz jadę do Berlina.teraz, w drodze → jadę, nie pojadę
W Paryżu zobaczę wieżę Eiffla i kupię pocztówkę.jeden raz, wynik → dokonany
Przez cały miesiąc będziemy zwiedzać Europę i nocować w hostelach.długo → będziemy + bezokolicznik
Jutro zarezerwuję miejsca, a w pociągu będę czytać.wynik, potem proces

Uwaga!

Forma dokonana (pojadę, zwiedzę, kupię) wygląda jak czas teraźniejszy, ale znaczy przyszłość: jeden raz, z wynikiem. Nigdy nie znaczy „teraz”. Po „będę” stoi tylko niedokonany: będę zwiedzać (albo: będę zwiedzał / zwiedzała). Teraz, właśnie, zawsze, często, co roku, codziennie → niedokonany.

Cztery typowe błędy

Lista poprawia W lipcu pierwszy raz jeżdżę do Rzymu, Teraz pojadę do Berlina, Co roku pojadę nad morze i Przez cały miesiąc zwiedzę Europę. Każda pomyłka miesza jedną z trzech sytuacji z inną.

W lipcu pierwszy raz jeżdżę do Rzymu.
W lipcu pierwszy raz pojadę do Rzymu.
jeden raz → pojadę; jeżdżę = często, co roku
Jestem w pociągu. Teraz pojadę do Berlina.
Jestem w pociągu. Teraz jadę do Berlina.
teraz, w drodze → jadę
Co roku pojadę nad morze.
Co roku jeżdżę nad morze.
co roku, zawsze → niedokonany
Przez cały miesiąc zwiedzę Europę.
Przez cały miesiąc będę zwiedzać Europę.
przez miesiąc, długo → proces

More lessons on this grammar: Aspekt czasownika lessons and exercises · Czas przyszły lessons and exercises

Try the Aspekt w czasie przyszłym exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

What's in the lesson

12 auto-checked exercises
2 games
2 teacher-checked tasks
1 article
1 grammar scheme
1 set of word cards
2 audio clips
1 picture
2 transcripts

The main objectives of this lesson are to:

mówić o zwyczajach i o tym, co dzieje się teraz: Co roku jeżdżę do Walencji., Teraz jadę do Berlina.
zapowiedzieć jedną czynność w przyszłości formą dokonaną: W Paryżu zobaczę wieżę Eiffla.
opisać dłuższy proces w przyszłości: Przez cały miesiąc będziemy zwiedzać Europę.
zaplanować trasę etap po etapie: Pierwszego dnia pojedziecie do Berlina i zwiedzicie centrum.
unikać pomyłek typu będę zwiedzić, teraz pojadę czy co roku pojadę

To lekcja 2 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży w module Podróżuj mądrze. Lekcja 1 uczyła aspektu w opowieści o przeszłości, a będę z bezokolicznikiem i formy typu pójdę, przejdę uczniowie poznali w lekcjach 19, 23 i 30 kursu A2.1. Plan podróży to naturalne miejsce na wszystkie trzy znaczenia: co robimy zawsze, co zrobimy raz i co będzie trwało cały miesiąc. Lekcja 3 przenosi aspekt do próśb i rezerwacji.

Rozgrzewka to koło z pytaniami o podróże pociągiem i jedenaście nowych słów ze zdjęciami, od zgłoszenia po hostel. Uczniowie czytają artykuł o programie DiscoverEU z pytaniami czytelników. Potem słuchają, jak Felek i Sofia planują trasę nad mapą, oraz komunikatu o pociągu nocnym do Wiednia. Po schemacie są cztery ćwiczenia, w tym wiadomość Felka do uzupełnienia. Na koniec uczeń sam wybiera odpowiedzi na czacie z Gają, a w parach uczniowie otwierają pudełko i krok po kroku planują własną podróż.

Praca domowa: przeciąganie słów do posta Gai i dopasowanie definicji to dwa zadania sprawdzane automatycznie. Post na blogu z planem siedmiu dni podróży i nagranie o podróżach teraz i w przyszłości ocenia nauczyciel.

Grammar:: aspekt · czas teraźniejszy i przyszły · jeżdżę, pojadę, będę jeździć · będę + bezokolicznik
Topic:: podróże · DiscoverEU · pociągi · Europa · plan podróży

Teaching tips

Zacznij od trzech pytań: Co robisz co roku?, Co zrobisz jutro?, Co będziesz robić w wakacje? Odpowiedzi uczniów od razu układają się w trzy kolumny tabeli ze schematu.
Pokaż pułapkę formy dokonanej: napisz zwiedzę obok zwiedzam i zapytaj, która forma mówi o chwili obecnej. Wielu uczniów odruchowo czyta zwiedzę jako czas teraźniejszy.
Zbierz pomysły na trasę przed nagraniem: zanim grupa usłyszy rozmowę Felka i Sofii, zapytaj, którędy można pojechać z Warszawy do Walencji. Po wysłuchaniu poproś o opowiedzenie planu z nagrania formami pojadą i zwiedzą.
Zamień pudełko w prezentację: ostatnia karta prosi o plan podróży etap po etapie. Daj parom chwilę na notatki, a potem poproś każdą osobę o przedstawienie trasy innej parze.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

24 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski B1.1 · Historie w podróży

32 lekcje polskiego na poziomie B1, w całości po polsku, dla uczniów po kursach A2. Sześcioro współlokatorów z warszawskiej Pragi podróżuje po Polsce i rozmawia o pracy, kosmosie, internecie, filmach, ekologii, sporcie i tajemnicach przeszłości. Po kursie uczniowie opowiadają historie z dobrze dobranym aspektem, mówią, co myślą, wyobrażają sobie, co by było, gdyby…, przytaczają cudze słowa i prowadzą oficjalną rozmowę na „Pan” i „Pani”. Zamiast tłumaczeń są zdjęcia i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

Unit 1 Podróżuj mądrze
Green Velo, DiscoverEU, schronisko w Tatrach, pociągi wracają do Rypina; aspekt w opowieści, w planach i przy rezerwacji
1. Lesson 12000 kilometrów na rowerze: Green VeloAspekt w czasie przeszłym: proces czy wynik?
2. Lesson 2 · you're hereBilet na Europę w wieku 18 latAspekt w czasie teraźniejszym i przyszłym
3. Lesson 3Łóżko nad chmurami: schronisko w Pięciu StawachAspekt w prośbach i rezerwacjach
4. Lesson 4Dobre wiadomości: podróże mądre i zielonePowtórka modułu Podróżuj mądrze: aspekt w trzech rolach
Unit 2 Praca marzeń
lalki z Se-ma-fora, studio gier, CV i rozmowa kwalifikacyjna; przez rok czy w rok, gdybym…, pytania na Pan / Pani
Unit 3 Kosmos i odkrycia
Kopernik w Toruniu, polskie eksperymenty na orbicie, planety Wolszczana, astrofotografia; który we wszystkich przypadkach
Unit 4 Życie online
kto pisze Wikipedię, bezpieczne hasła, e-sport w Katowicach, pomoc w sieci; myślę, że…, żeby, nie sądzę, żeby…
Unit 5 Ekran i książka
Szkoła Filmowa w Łodzi, Twój Vincent, Solaris Lema, polskie sukcesy na ekranie; mowa zależna i recenzja
Unit 6 Zielone życie
pięć pojemników na odpady, łąki kwietne, system kaucyjny, farmy wiatrowe na Bałtyku; rzeczowniki odczasownikowe: segregowanie, koszenie, oddawanie
Unit 7 Sportowe chwile
Euro 2012, skoki narciarskie, konferencja prasowa mistrzyni, szermierka na wózkach; wołacz, Szanowni Państwo, mowa zależna w relacji prasowej
Unit 8 Tajemnice i zaginione światy
Biskupin, rękopis Wojnicza, skamieniałości z Krasiejowa, moneta znaleziona w Czersku; gdybyśmy…, możliwe, że…, naukowcy twierdzą, że…

Questions about this lesson

Jak czasowniki dokonane i niedokonane tworzą czas przyszły?

Dokonane mają czas przyszły prosty, niedokonane złożony. Od zwiedzić tworzymy zwiedzę, zwiedzisz, zwiedzi, czyli formy z końcówkami takimi jak w czasie teraźniejszym. Od zwiedzać tworzymy będę zwiedzać albo będę zwiedzał / zwiedzała. Czasowniki dokonane nie mają czasu teraźniejszego, dlatego zwiedzę zawsze oznacza przyszłość.

Czym różni się „pojadę” od „będę jeździć”?

Pojadę to jeden wyjazd, będę jeździć to powtarzanie. W lipcu pojadę do Rzymu zapowiada jedną podróż. W wakacje będę jeździć nocnymi pociągami opisuje coś, co będzie się powtarzać albo długo trwać. Podobnie zwiedzę Paryż (cel osiągnięty) i będę zwiedzać Europę (proces). W lekcji Bilet na Europę w wieku 18 lat tabela ze schematu ustawia te formy obok siebie dla ośmiu par czasowników.

„Jadę” czy „jeżdżę”: czym się różnią?

Jadę to teraz i w jedną stronę, jeżdżę regularnie. Jadę do Berlina mówi o konkretnej podróży, która właśnie trwa albo jest zaplanowana. Jeżdżę pociągiem do pracy mówi o zwyczaju. Oba czasowniki są niedokonane. Jeden wyjazd w przyszłości z wynikiem wyrażamy formą dokonaną pojadę. Podobne pary, na przykład iść / chodzić, uczniowie znają z czasowników ruchu na A2, a na B1 łączą je z aspektem.

Czy można powiedzieć „będę zwiedzić”?

Nie, po będę stoi tylko czasownik niedokonany. Poprawnie jest będę zwiedzać (proces) albo zwiedzę (jedna czynność z wynikiem). Formy typu będę zrobić czy będę zarezerwować to częsty błąd uczniów, którzy budują czas przyszły tylko jednym sposobem. Pomaga pytanie: czy chodzi o wynik, czy o czas trwania?

„Teraz jadę” czy „teraz pojadę”?

Gdy jesteśmy już w drodze, mówimy teraz jadę. Forma pojadę wskazuje na przyszłość, więc nie opisuje tego, co dzieje się w tej chwili. Teraz pojadę znaczy raczej „zaraz wyruszę”. Na liście typowych pomyłek w lekcji Bilet na Europę w wieku 18 lat stoi właśnie zdanie Jestem w pociągu. Teraz pojadę do Berlina, poprawione na jadę.

Dlaczego „co roku pojadę” to błąd?

Bo co roku opisuje zwyczaj, a zwyczaj wymaga niedokonanego. Poprawnie: Co roku jeżdżę nad morze albo, o przyszłości, Co roku będę jeździć nad morze. Forma dokonana pojadę zapowiada jeden konkretny wyjazd: W tym roku pojadę nad morze. Tak samo działają zawsze, często i codziennie.

Jak zaplanować podróż po polsku?

Kolejno: dokąd pojedziesz, co zobaczysz i gdzie będziesz nocować. Przydają się słowa plan podróży, przesiadka, rezerwacja miejsca, pociąg nocny, hostel i zwrot wyruszyć w podróż. Na przykład: Pierwszego dnia pojadę do Berlina, zwiedzę centrum i przenocuję w hostelu. W tej lekcji uczniowie planują w ten sposób siedem dni podróży, najpierw w pudełku z pytaniami, potem w poście na blogu.

Jak wytłumaczyć aspekt w czasie przyszłym obcokrajowcom?

Trzema kolumnami: zawsze, jeden raz, długo. Uczeń najpierw decyduje, do której sytuacji pasuje zdanie, a dopiero potem wybiera formę: jeżdżę, pojadę czy będę jeździć. Dobrze działa temat planów, bo w jednym planie są zwyczaje, pojedyncze cele i dłuższe etapy. W lekcji Bilet na Europę w wieku 18 lat tak zbudowane są schemat i tabela do wypełnienia.

Jaka gra pomaga ćwiczyć plany na przyszłość?

Pudełko z pytaniami, które prowadzą przez cały plan podróży. Kolejne karty pytają, dokąd uczeń pojedzie, co na pewno zobaczy, gdzie będzie nocować i co będzie robić w pociągu. Każde pytanie wymaga innej formy, a ostatnia karta prosi o krótką prezentację trasy. W tej lekcji pudełko otwierają pary albo uczeń z nauczycielem.

Czy są interaktywne ćwiczenia z aspektu w czasie przyszłym?

Tak, zwłaszcza takie, w których określenie czasu rozstrzyga formę. W lekcji Bilet na Europę w wieku 18 lat uczniowie wybierają formę, uzupełniają wiadomość Felka, wypełniają tabelę i rozwiązują quiz z sytuacjami. Na tej stronie działają trzy części lekcji: rozmowa Sofii i Felka nad mapą, wiadomość Felka z formami dokonanymi do wpisania i czat z Gają.

Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demo Start free trial

No credit card required