Gdybyśmy umieli to przeczytać… Tryb przypuszczający: gdybyśmy, gdyby, możliwe, że
About this lesson
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o trybie przypuszczającym w liczbie mnogiej i w 3. osobie oraz o zgadywaniu, czyli możliwe, że…, na przykładzie książki, której nikt nie umie przeczytać.
- Grammar
- Gdybyśmy umieli to przeczytać, wiedzielibyśmy…, gdybyście mieli klucz, gdyby autor napisał, formy na -li i -ły, a do zgadywania możliwe, że, być może i to mógłby być szyfr.
- Topic
- Rękopis Wojnicza: pergamin z lat 1404–1438, pismo, którego nikt nie odczytał na pewno, i cztery teorie. Olena i Tom oglądają skany i wyobrażają sobie, że znajdują klucz.
- Activities
- Wpis z blogu biblioteki do przeczytania, rozmowa Oleny i Toma oraz Biblioteczna minuta do wysłuchania, schemat z czterema ćwiczeniami, czat z bibliotekarką i koło.
What's inside
Chapter 1Tajemnica na start
Chapter 2Czytamy: książka-zagadka
Chapter 3Słuchamy: a gdybyśmy umieli…?
- Posłuchaj: Olena i Tom oglądają tajemniczą książkęListeningTry it
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock
- Posłuchaj: Biblioteczna minuta o Michale WojniczuListeningUnlock
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
Chapter 4Gramatyka: gdybyśmy umieli, gdyby autor…
- Spójrz na schemat: gdybyśmy umieli…Grammar schemeTry it
- Wybierz poprawną formę: kto mówi i o kim?Choose the optionUnlock
- Uzupełnij zdania: wpisz formę czasownika z nawiasuFill in the gapsTry it
- Wypełnij tabelę: my i oniFill in the tableUnlock
- Wybierz poprawną odpowiedź: możliwe, że, gdyby czy żeby?QuizUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: co byśmy zrobili?
Chapter 6Praca domowa
Vocabulary
11 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+8 more with pictures and audio in the lessonMore words
- odszyfrować
- pergamin
- antykwariusz
- kolekcjoner
- mistyfikacja
- znak zodiaku
- lupa
- ukrywać / ukryć
Grammar: tryb przypuszczający w liczbie mnogiej i zgadywanie
Formy typu moglibyśmy uczniowie już znają, a lekcja 6 pokazała gdybym był. Teraz dochodzi liczba mnoga i 3. osoba: gdybyśmy, gdybyście, gdyby + czas przeszły. Gdy czegoś nie wiemy na pewno, zgadujemy: możliwe, że to szyfr, to mógłby być szyfr. W schemacie są trzy tabele: formy, zdania z gdyby i zwroty do zgadywania, a pod nimi przykłady, wskazówka i błędy.
Gdybyśmy umieli…, przeczytalibyśmy…
Formy znasz: moglibyśmy, mogliby (Czy mogliby Państwo…?). Nowe: gdybyśmy…, gdybyście…, gdyby + czas przeszły. A kiedy nie wiemy na pewno, zgadujemy: możliwe, że…; to mógłby być…
Forma: czas przeszły + -byśmy, -byście, -by
Do formy czasu przeszłego dodajemy -byśmy, -byście albo -by: przeczytalibyśmy, przeczytalibyście, przeczytaliby. Końcówka -li jest dla mężczyzn i grup mieszanych, -ły dla samych kobiet: przeczytałybyśmy, przeczytałyby.
| kto? | mężczyzna, mężczyźni, grupa mieszana | kobieta, tylko kobiety |
|---|---|---|
| on / ona | przeczytałby | przeczytałaby |
| my | przeczytalibyśmy | przeczytałybyśmy |
| wy | przeczytalibyście | przeczytałybyście |
| oni / one | przeczytaliby | przeczytałyby |
Gdyby… to co wtedy?
Pierwsza część zdania wyobraża sytuację, druga mówi, co by wtedy było: Gdybyście mieli klucz, odszyfrowalibyście tekst. W 3. osobie spójnik gdyby się nie zmienia: gdyby autor napisał, gdyby książka była po łacinie, gdyby naukowcy znaleźli klucz.
| kto? | gdyby + czas przeszły | co wtedy? |
|---|---|---|
| my: Olena i Tom | Gdybyśmy umieli to przeczytać, | wiedzielibyśmy, co to za rośliny. |
| my: Olena i Sofia | Gdybyśmy umiały to przeczytać, | wiedziałybyśmy, co to za rośliny. |
| wy: Olena i Tom | Gdybyście mieli klucz, | odszyfrowalibyście tekst. |
| on: autor | Gdyby autor napisał zwykły tekst, | ktoś przeczytałby go już dawno. |
| ona: książka | Gdyby książka była po łacinie, | Olena rozumiałaby nazwy roślin. |
| oni: naukowcy | Gdyby naukowcy znaleźli klucz, | wiedzieliby, o czym jest książka. |
| one: koleżanki | Gdyby koleżanki miały czas, | szukałyby klucza. |
Zgadujemy: możliwe, że… to mógłby być…
Możliwe, że łączy się ze zwykłym zdaniem: Możliwe, że to przepisy na leki. W to mógłby być… forma zgadza się z rzeczownikiem po być: szyfr daje mógłby, mistyfikacja mogłaby, pismo mogłoby, przepisy mogłyby.
| co mówimy? | przykład |
|---|---|
| Możliwe, że + zdanie | Możliwe, że to przepisy na leki. |
| Być może… / Może… | Być może autor wymyślił cały język. Może to szyfr. |
| to mógłby być… (on) | To mógłby być szyfr. (szyfr → on) |
| to mogłaby być… (ona) | To mogłaby być mistyfikacja. (mistyfikacja → ona) |
| to mogłoby być… (ono) | To mogłoby być nieznane pismo. (pismo → ono) |
| to mogłyby być… (one) | To mogłyby być przepisy. (przepisy → one) |
Że czy żeby i -by tylko raz
Przykłady wracają do że i żeby: Myślę, że to szyfr, ale Chciałabym, żeby ktoś to przeczytał. Wskazówka przypomina, że -byśmy, -byście i -by pojawiają się w każdej części zdania tylko raz.
Przykłady
- Gdybyśmy umieli czytać to pismo, wiedzielibyśmy więcej.Olena i Tom: grupa mieszana → -li
- Gdybyśmy umiały czytać to pismo, wiedziałybyśmy więcej.Olena i Sofia: tylko kobiety → -ły
- Gdyby autor napisał zwykły tekst, ktoś by go już przeczytał.ktoś by przeczytał = ktoś przeczytałby
- Myślę, że to szyfr. Chciałabym, żeby ktoś to przeczytał.że: myślę, wiem, możliwe; żeby: chcę, chciałabym
- Gdybyście coś odkryli, napiszcie do mnie!gdybyście + prośba: jeśli tak się stanie
Uwaga!
Po gdybyśmy i gdybyście stoi forma czasu przeszłego jak dla oni / one: gdybyśmy umieli, gdybyście umiały (nie: gdybyśmy umiemy). Po gdyby stoi zwykła forma czasu przeszłego: gdyby autor napisał, gdyby naukowcy znaleźli. -li: mężczyźni albo grupa mieszana; -ły: tylko kobiety, też rzeczy i zwierzęta. -byśmy, -byście, -by są tylko RAZ w każdej części zdania.
Typowe błędy
Schemat poprawia gdybyśmy umiemy (po gdyby czas przeszły), Tom i Olena: gdybyśmy były sławne (grupa mieszana, więc byli sławni), gdyby naukowcy znaleźliby i to mógłby być mistyfikacja.
Gdybyśmy umiemy czytać to pismo, wiedzielibyśmy więcej.
Gdybyśmy umieli czytać to pismo, wiedzielibyśmy więcej.
gdybyśmy + czas przeszły, nie teraźniejszy
Tom i Olena: Gdybyśmy były sławne, pojechałybyśmy do Yale.
Tom i Olena: Gdybyśmy byli sławni, pojechalibyśmy do Yale.
Tom jest mężczyzną → grupa mieszana → -li
Gdyby naukowcy znaleźliby klucz, odszyfrowaliby tekst.
Gdyby naukowcy znaleźli klucz, odszyfrowaliby tekst.
-by tylko raz: gdyby + znaleźli
To mógłby być mistyfikacja.
To mogłaby być mistyfikacja.
mistyfikacja → ona → mogłaby
More lessons on this grammar: Tryb przypuszczający lessons and exercises
Try the Tryb przypuszczający exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 12 auto-checked exercises
- 2 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- wyobrazić sobie coś razem z innymi: Gdybyśmy umieli to przeczytać, wiedzielibyśmy, co to za rośliny.
- wybrać formę na -li albo -ły: Olena i Tom: umielibyśmy, Olena i Sofia: umiałybyśmy
- powiedzieć, co zrobiłby ktoś inny: Gdyby naukowcy znaleźli klucz, wiedzieliby, o czym jest książka.
- zgadywać, kiedy nie wiemy na pewno: Możliwe, że to przepisy na leki., To mogłaby być mistyfikacja.
- wybrać że albo żeby: Myślę, że to szyfr., Chciałabym, żeby ktoś to przeczytał.
To lekcja 30 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży, druga w module Tajemnice i zaginione światy. Rozwija tryb przypuszczający z lekcji 6, gdzie był w liczbie pojedynczej, i wraca do że i żeby z lekcji 13 i 14. Książka, której do dziś nikt nie umie przeczytać, sama prowokuje do wyobrażania i zgadywania. Lekcja 31 uczy relacjonować cudze teorie zwrotem naukowcy twierdzą, że.
Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o tajemnice i poznają jedenaście słów, od manuskryptu po ukrywać / ukryć. Czytają wpis bibliotekarki Klementyny o rękopisie Wojnicza z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają, jak Olena i Tom wyobrażają sobie, co by było, gdyby znaleźli klucz, a potem Bibliotecznej minuty o Michale Wojniczu. Po schemacie są cztery ćwiczenia, w tym tabela my i oni z formami na -li i -ły. Na koniec uczeń sam odpisuje Klementynie na czacie, a grupa kręci kołem z pytaniami o to, co wszyscy razem by zrobili.
Praca domowa ma cztery zadania. Czat współlokatorów z ośmioma lukami i dopasowanie słów są sprawdzane automatycznie. Nauczyciel ocenia komentarz z własną teorią o rękopisie i nagranie, w którym uczeń wyobraża sobie, że razem z kimś bliskim umie przeczytać tę książkę.
- Grammar:
- tryb przypuszczający: liczba mnoga · gdybyśmy, gdybyście, gdyby · możliwe, że… / to mógłby być… · że czy żeby?
- Topic:
- tajemnice · rękopis Wojnicza · szyfry · Michał Wojnicz · stare książki
Teaching tips
- Pokaż skany rękopisu na początku zajęć: cała książka jest dostępna w internecie. Zapytaj grupę, co to może być, i zapisz pierwsze odpowiedzi z może i możliwe, że.
- Zmieniaj składy par: para dwóch kobiet mówi gdybyśmy umiały, a para mieszana albo dwóch mężczyzn gdybyśmy umieli. Forma wynika wtedy z prawdziwej sytuacji, a nie z tabeli.
- Pilnuj jednego -by w każdej części: napisz na tablicy Gdyby naukowcy znaleźliby klucz… i poproś o skreślenie zbędnej cząstki. Ten błąd wraca nawet u uczniów, którzy dobrze znają formy.
- Przy kole trzymaj się liczby mnogiej: pytania są o grupę (co byśmy zrobili?), więc odpowiedzi też. Po każdej odpowiedzi ktoś dodaje teorię zaczynającą się od możliwe, że.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
24 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B1.1 · Historie w podróży
32 lekcje polskiego na poziomie B1, w całości po polsku, dla uczniów po kursach A2. Sześcioro współlokatorów z warszawskiej Pragi podróżuje po Polsce i rozmawia o pracy, kosmosie, internecie, filmach, ekologii, sporcie i tajemnicach przeszłości. Po kursie uczniowie opowiadają historie z dobrze dobranym aspektem, mówią, co myślą, wyobrażają sobie, co by było, gdyby…, przytaczają cudze słowa i prowadzą oficjalną rozmowę na „Pan” i „Pani”. Zamiast tłumaczeń są zdjęcia i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course
Unit 1 Podróżuj mądrze
Green Velo, DiscoverEU, schronisko w Tatrach, pociągi wracają do Rypina; aspekt w opowieści, w planach i przy rezerwacji
Lesson 12000 kilometrów na rowerze: Green VeloAspekt w czasie przeszłym: proces czy wynik?
Lesson 2Bilet na Europę w wieku 18 latAspekt w czasie teraźniejszym i przyszłym
Lesson 3Łóżko nad chmurami: schronisko w Pięciu StawachAspekt w prośbach i rezerwacjach
Lesson 4Dobre wiadomości: podróże mądre i zielonePowtórka modułu Podróżuj mądrze: aspekt w trzech rolach
Unit 2 Praca marzeń
lalki z Se-ma-fora, studio gier, CV i rozmowa kwalifikacyjna; przez rok czy w rok, gdybym…, pytania na Pan / Pani
Lesson 5Lalki, które zdobyły OscaraAspekt i czas: przez rok czy w rok?
Lesson 6Gdybym robiła gry…Tryb przypuszczający: gdybym…, zrobiłbym / zrobiłabym…
Lesson 7Zdjęcie, umiejętności i klauzula RODOPan, Pani, Państwo w pytaniach
Lesson 8Dobre wiadomości: nowa praca, nowa drogaPowtórka modułu Praca marzeń: czas, gdyby i formy grzecznościowe
Unit 3 Kosmos i odkrycia
Kopernik w Toruniu, polskie eksperymenty na orbicie, planety Wolszczana, astrofotografia; który we wszystkich przypadkach
Lesson 9Człowiek, który poruszył ZiemięZaimek który w mianowniku: astronom, który…
Lesson 10Eksperymenty, które poleciały na orbitęKtóry we wszystkich przypadkach: misja, w której…
Lesson 11Planety wokół martwej gwiazdyKtóry w definicjach i daty na głos
Lesson 12Dobre wiadomości: polskie oczy na niebiePowtórka: który, która, które i daty
Unit 4 Życie online
kto pisze Wikipedię, bezpieczne hasła, e-sport w Katowicach, pomoc w sieci; myślę, że…, żeby, nie sądzę, żeby…
Lesson 13Kto pisze polską Wikipedię?Zdania z że i czy: myślę, że… nie wiem, czy…
Lesson 14Żeby było bezpiecznieSpójnik żeby: cel, życzenie i prośba
Lesson 15Czy e-sport to sport? Zapytaj KatowiceWyrażanie opinii: uważam, że… / nie sądzę, żeby…
Lesson 16Dobre wiadomości: dobro w sieciPowtórka: że, czy, żeby i opinie
Unit 5 Ekran i książka
Szkoła Filmowa w Łodzi, Twój Vincent, Solaris Lema, polskie sukcesy na ekranie; mowa zależna i recenzja
Lesson 17Gdzie uczą się wielcy reżyserzyAspekt w biografii: kręcił czy nakręcił?
Lesson 18Film z obrazów olejnychMowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…
Lesson 19Solaris: ocean, który myśli?Autor pisze, że… Według autora…: mowa zależna w tekście
Lesson 20Dobre wiadomości: polskie historie na ekraniePowtórka modułu Ekran i książka: aspekt i mowa zależna
Unit 6 Zielone życie
pięć pojemników na odpady, łąki kwietne, system kaucyjny, farmy wiatrowe na Bałtyku; rzeczowniki odczasownikowe: segregowanie, koszenie, oddawanie
Lesson 21Żółty, niebieski, zielony, brązowy, czarnyRzeczownik odczasownikowy: segregowanie, zbieranie, mycie
Lesson 22Mniej koszenia, więcej pszczółKoszenie, sadzenie, podlewanie i żeby
Lesson 23Oddaj butelkę!Rzeczownik odczasownikowy w instrukcjach: oddawanie, oddanie
Lesson 24Dobre wiadomości: każdego dnia bardziej zielonoPowtórka modułu Zielone życie: rzeczowniki odczasownikowe i żeby
Unit 7 Sportowe chwile
Euro 2012, skoki narciarskie, konferencja prasowa mistrzyni, szermierka na wózkach; wołacz, Szanowni Państwo, mowa zależna w relacji prasowej
Lesson 25Euro 2012: dwóch gospodarzy, jedna imprezaZdania z „który” i aspekt w opowieści o przeszłości
Lesson 26Panie Kamilu, jak się lata?Wołacz i formy grzecznościowe
Lesson 27Konferencja prasowa z mistrzyniąPytania na Pan / Pani / Państwo i mowa zależna w relacji
Lesson 28Dobre wiadomości: fair play i nowi bohaterowiePowtórka: który, aspekt, wołacz i mowa zależna
Unit 8 Tajemnice i zaginione światy
Biskupin, rękopis Wojnicza, skamieniałości z Krasiejowa, moneta znaleziona w Czersku; gdybyśmy…, możliwe, że…, naukowcy twierdzą, że…
Lesson 29Wioska ukryta w jeziorzeZdania przydawkowe z „który” w historii odkrycia
Lesson 30 · you're hereGdybyśmy umieli to przeczytać…Tryb przypuszczający w liczbie mnogiej i zgadywanie
Lesson 31Detektywi skamieniałości w KrasiejowieNaukowcy twierdzą, że… Nie wiadomo, czy…
Lesson 32Dobre wiadomości: tajemnice przeszłościPowtórka: który, tryb przypuszczający i według