Sign up for freeSign up

Żeby było bezpiecznie: spójnik żeby: żebym, żebyś, ważne, żeby…

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o spójniku żeby w zdaniach złożonych: cel (żeby nikt nie zgadł hasła) i prośba (chcę, żebyś…), przy zasadach na Dzień Bezpiecznego Internetu.

Grammar
Żeby z formą czasu przeszłego i osobą przy spójniku (żebym, żebyś, żebyśmy, żebyście), żeby z bezokolicznikiem dla tej samej osoby i rad ogólnych, różnica między wiem, że a chcę, żeby.
Topic
Dzień Bezpiecznego Internetu w lutym: długie hasła, weryfikacja dwuetapowa, zgoda na publikację zdjęć i szacunek w sieci. Sofia rysuje plakat dla siódmej klasy, a Kuba ma jedno hasło do wszystkiego.
Activities
Plakat z zasadami i artykuł z gazetki szkolnej, rozmowa o hasłach, schemat z czterema ćwiczeniami, czat z kuzynem i pudełko z trudnymi sytuacjami.

What's inside

  1. Chapter 1Logujemy się!

    • PictureUnlock
    • Zakręć kołem i odpowiedzSpin the wheelUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Czytamy: dziesięć zasad

    • Przeczytaj plakat klasy 7bReal-life documentTry it
    • Przeczytaj plakat i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Co radzi plakat? Wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Przeczytaj artykuł z gazetki szkolnejArticleUnlock
    • Przeczytaj artykuł jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  3. Chapter 3Słuchamy: jakie masz hasło?

    • Posłuchaj: Sofia i Kuba rozmawiają o hasłachListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock

  4. Chapter 4Gramatyka: żebym, żebyś, żeby…

    • Spójrz na schemat: po co? czego chcesz?Grammar schemeTry it
    • Wybierz poprawną formę: żebyś zmienił czy żeby zmieniłeś?Choose the optionUnlock
    • Wypełnij tabelę: żebym, żebyś, żeby…Fill in the tableTry it
    • Uzupełnij zdania: żeby + forma czasu przeszłegoFill in the gapsUnlock
    • Wybierz poprawną odpowiedź: że czy żeby?QuizUnlock

  5. Chapter 5Rozmawiamy: co radzisz?

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: Arek pyta o radęChatTry it
    • Otwórz pudełko: co powiesz?Open the boxUnlock

  6. Chapter 6Praca domowa

    • Przeciągnij słowa: wiadomość Sofii do klasy 7bDrag and dropUnlock
    • Dopasuj słowa i definicjeMatchUnlock
    • Napisz wiadomość: pięć rad na bezpieczny internetWriting, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj poradę: bezpiecznie w sieciSpeaking, checked by the teacherUnlock

23 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Bezpieczny internet po polsku: słownictwo

10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+7 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • udostępnić
  • opublikować
  • zgoda
  • hejt
  • szacunek
  • nieznajomy
  • weryfikacja dwuetapowa

Grammar: spójnik żeby: cel, życzenie i prośba

Żeby odpowiada na dwa pytania: po co? (cel) i czego chcesz od innych? (życzenie, prośba). Ma też własną budowę: końcówka osoby trafia do żeby, a czasownik ma formę przeszłą, jak w żebyś zmienił. Gdy wykonawca jest ten sam albo rada dotyczy wszystkich, po żeby stoi bezokolicznik.

Żeby: po co? czego chcesz?

Żeby mówi, PO CO coś robimy (cel), albo CZEGO chcemy od innych (życzenie, prośba). Osoba (-m, -ś, -śmy, -ście) idzie do żeby: żebym, żebyś…

Żebym, żebyś, żebyśmy, żebyście

Tabela odmienia żeby przez osoby na przykładzie zmienić hasło: żebym zmienił / zmieniła, żebyś…, żeby…, żebyśmy zmienili / zmieniły, żebyście…. Czasownik ma zawsze formę trzeciej osoby czasu przeszłego, z rodzajem tego, kto działa.

kto?żeby + osobaprzykład: zmienić hasło
jażebymżebym zmienił / zmieniła
tyżebyśżebyś zmienił / zmieniła
on / ona / onożebyżeby zmienił / zmieniła / zmieniło
myżebyśmyżebyśmy zmienili / zmieniły
wyżebyścieżebyście zmienili / zmieniły
oni / oneżebyżeby zmienili / zmieniły

Forma przeszła czy bezokolicznik?

Gdy działa inna osoba, po żeby jest forma przeszła: Mam długie hasło, żeby nikt go nie zgadł. Ta sama osoba i rady ogólne biorą bezokolicznik: Uczę się, żeby zdać egzamin, Ważne, żeby nie podawać hasła.

kto to robi?formaprzykład
inna osobażeby + forma przeszłaMam długie hasło, żeby nikt go nie zgadł.
ta sama osobażeby + bezokolicznik (zdać, pomagać)Uczę się, żeby zdać egzamin.
rada dla wszystkichżeby + bezokolicznikWażne, żeby nie podawać hasła.

Że czy żeby?

Że podaje fakt albo opinię i po nim stoi zwykłe zdanie: Wiem, że masz nowe hasło. Żeby wyraża cel, życzenie albo prośbę: Chcę, żebyś miał nowe hasło. Ta para wraca w quizie i w pracy domowej.

że: fakt, informacja

  • Wiem, że masz nowe hasło.
  • Myślę, że to dobry pomysł.
  • Po że: zwykłe zdanie w każdym czasie (ma, miał, będzie miał).

żeby: cel, życzenie, prośba

  • Chcę, żebyś miał nowe hasło.
  • Proszę, żebyście nie obrażali innych.
  • Po żeby: forma przeszła albo bezokolicznik.

Rodzaj w formie przeszłej

Przykłady pokazują, że rodzaj zależy od osoby: dziewczyna mówi Mama prosi, żebym nie podawała adresu, a do chłopaka mówimy Ważne, żebyś zapytał. Wskazówka przypomina: żebyś zmienił, nigdy żeby zmieniłeś.

Przykłady

  • Sofia chce, żeby Kuba zmienił wszystkie hasła.
  • Mama prosi, żebym nie podawała adresu.mówi dziewczyna → podawała
  • Ważne, żebyś zapytał kolegę o zgodę.mówimy do chłopaka → zapytał
  • Ustaw profil tak, żeby zdjęcia widzieli tylko znajomi.
  • Po co ci weryfikacja dwuetapowa? – Żeby nikt nie wszedł na moje konto.

Uwaga!

Osoba idzie do żeby, nie do czasownika: żebyś zmienił, nie „żeby zmieniłeś”. Czasownik ma formę czasu przeszłego jak dla on / ona / ono / oni / one: zmienił, zmieniła, zmieniło, zmienili, zmieniły. Kobieta mówi: żebym zmieniła; mężczyzna: żebym zmienił.

Typowe błędy z żeby

Schemat poprawia czas teraźniejszy po żeby (żebyś zmieniasz), końcówkę przy czasowniku (żeby zmieniłeś), żeby po wiem oraz Chcę, żebym zmienił, gdzie poprawnie jest Chcę zmienić hasło.

  • Chcę, żebyś zmieniasz hasło.

    Chcę, żebyś zmienił hasło.

    po żeby: forma przeszła

  • Chcę, żeby zmieniłeś hasło.

    Chcę, żebyś zmienił hasło.

    -ś idzie do żeby

  • Wiem, żeby masz dobre hasło.

    Wiem, że masz dobre hasło.

    fakt → że

  • Chcę, żebym zmienił hasło.

    Chcę zmienić hasło.

    ta sama osoba → chcę + bezokolicznik

More lessons on this grammar: Spójniki i zdania złożone lessons and exercises

Try the Spójnik żeby exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 12 auto-checked exercises
  • 2 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 real-life document
  • 1 article
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 1 audio clip
  • 1 picture
  • 1 transcript

The main objectives of this lesson are to:

  • powiedzieć, po co coś robimy: Mam długie hasło, żeby nikt go nie zgadł.
  • poprosić kogoś o coś: Chcę, żebyś zmienił hasło., Proszę, żebyście nie obrażali innych.
  • dać radę dla wszystkich z bezokolicznikiem: Ważne, żeby nie podawać hasła.
  • odróżnić fakt od życzenia: Wiem, że masz nowe hasło, ale Chcę, żebyś miał nowe hasło
  • napisać młodszej osobie wiadomość z pięcioma radami na bezpieczny internet

To lekcja 14 kursu Polski B1.1 · Historie w podróży, druga w module Życie online. Po zdaniach z że z lekcji 13 przychodzi żeby, a końcówki -m, -ś, -śmy, -ście uczniowie znają już z trybu przypuszczającego z lekcji 6. Zasady bezpiecznego internetu to naturalny temat, bo rady i prośby same układają się w żeby. Lekcja 15 łączy że i żeby w wyrażaniu opinii.

Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o konta i hasła, poznają dziesięć słów ze zdjęciami, od hasła po weryfikację dwuetapową, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają plakat klasy 7b z dziesięcioma zasadami, z zadaniem prawda/fałsz i quizem z radami, a potem krótki artykuł z gazetki szkolnej o historii tego dnia, z osobnym quizem. Słuchają, jak Sofia przekonuje Kubę, żeby zmienił wszystkie hasła. Po schemacie są cztery ćwiczenia, w tym tabela odmiany żeby przez osoby. Na czacie uczeń radzi kuzynowi, który dostał pierwszy telefon, a w grupie otwiera pudełko z trudnymi sytuacjami w sieci.

Praca domowa ma cztery zadania. Wiadomość Sofii do klasy z lukami na że i żeby oraz dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Wiadomość z pięcioma radami dla młodszej osoby i nagraną poradę o bezpieczeństwie w sieci ocenia nauczyciel.

Grammar:
żeby · żebym, żebyś, żebyśmy, żebyście · żeby + bezokolicznik · że czy żeby?
Topic:
internet · bezpieczeństwo w sieci · Dzień Bezpiecznego Internetu · hasła · prywatność

Teaching tips

  • Zacznij od pytania po co?: zapytaj grupę, po co mamy długie hasła albo weryfikację dwuetapową. Odpowiedzi Żeby nikt… dają cel, zanim pojawi się schemat z prośbami.
  • Połącz żeby z trybem przypuszczającym: zapisz obok siebie zrobiłbyś i żebyś zrobił. Uczniowie widzą, że końcówka -ś zawsze stoi przy by, a czasownik ma formę przeszłą.
  • Zrób z pudełka scenki: jedna osoba czyta sytuację, np. przyjaciel prosi o hasło, a druga odpowiada Proszę, żebyś… albo Ważne, żeby…. Niech pary zamieniają się rolami co dwie karty.
  • Przygotuj z grupą własny plakat: po czytaniu uczniowie wybierają pięć najważniejszych zasad i zapisują je jako prośby: Proszę, żebyście…, Ważne, żeby…. Plakat może wisieć w sali do końca modułu.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

23 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski B1.1 · Historie w podróży

32 lekcje polskiego na poziomie B1, w całości po polsku, dla uczniów po kursach A2. Sześcioro współlokatorów z warszawskiej Pragi podróżuje po Polsce i rozmawia o pracy, kosmosie, internecie, filmach, ekologii, sporcie i tajemnicach przeszłości. Po kursie uczniowie opowiadają historie z dobrze dobranym aspektem, mówią, co myślą, wyobrażają sobie, co by było, gdyby…, przytaczają cudze słowa i prowadzą oficjalną rozmowę na „Pan” i „Pani”. Zamiast tłumaczeń są zdjęcia i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Podróżuj mądrze

    Green Velo, DiscoverEU, schronisko w Tatrach, pociągi wracają do Rypina; aspekt w opowieści, w planach i przy rezerwacji

    1. Lesson 12000 kilometrów na rowerze: Green VeloAspekt w czasie przeszłym: proces czy wynik?
    2. Lesson 2Bilet na Europę w wieku 18 latAspekt w czasie teraźniejszym i przyszłym
    3. Lesson 3Łóżko nad chmurami: schronisko w Pięciu StawachAspekt w prośbach i rezerwacjach
    4. Lesson 4Dobre wiadomości: podróże mądre i zielonePowtórka modułu Podróżuj mądrze: aspekt w trzech rolach

  2. Unit 2 Praca marzeń

    lalki z Se-ma-fora, studio gier, CV i rozmowa kwalifikacyjna; przez rok czy w rok, gdybym…, pytania na Pan / Pani

    1. Lesson 5Lalki, które zdobyły OscaraAspekt i czas: przez rok czy w rok?
    2. Lesson 6Gdybym robiła gry…Tryb przypuszczający: gdybym…, zrobiłbym / zrobiłabym…
    3. Lesson 7Zdjęcie, umiejętności i klauzula RODOPan, Pani, Państwo w pytaniach
    4. Lesson 8Dobre wiadomości: nowa praca, nowa drogaPowtórka modułu Praca marzeń: czas, gdyby i formy grzecznościowe

  3. Unit 3 Kosmos i odkrycia

    Kopernik w Toruniu, polskie eksperymenty na orbicie, planety Wolszczana, astrofotografia; który we wszystkich przypadkach

    1. Lesson 9Człowiek, który poruszył ZiemięZaimek który w mianowniku: astronom, który…
    2. Lesson 10Eksperymenty, które poleciały na orbitęKtóry we wszystkich przypadkach: misja, w której…
    3. Lesson 11Planety wokół martwej gwiazdyKtóry w definicjach i daty na głos
    4. Lesson 12Dobre wiadomości: polskie oczy na niebiePowtórka: który, która, które i daty

  4. Unit 4 Życie online

    kto pisze Wikipedię, bezpieczne hasła, e-sport w Katowicach, pomoc w sieci; myślę, że…, żeby, nie sądzę, żeby…

    1. Lesson 13Kto pisze polską Wikipedię?Zdania z że i czy: myślę, że… nie wiem, czy…
    2. Lesson 14 · you're hereŻeby było bezpiecznieSpójnik żeby: cel, życzenie i prośba
    3. Lesson 15Czy e-sport to sport? Zapytaj KatowiceWyrażanie opinii: uważam, że… / nie sądzę, żeby…
    4. Lesson 16Dobre wiadomości: dobro w sieciPowtórka: że, czy, żeby i opinie

  5. Unit 5 Ekran i książka

    Szkoła Filmowa w Łodzi, Twój Vincent, Solaris Lema, polskie sukcesy na ekranie; mowa zależna i recenzja

    1. Lesson 17Gdzie uczą się wielcy reżyserzyAspekt w biografii: kręcił czy nakręcił?
    2. Lesson 18Film z obrazów olejnychMowa zależna: powiedziała, że…, zapytała, czy…, poprosiła, żeby…
    3. Lesson 19Solaris: ocean, który myśli?Autor pisze, że… Według autora…: mowa zależna w tekście
    4. Lesson 20Dobre wiadomości: polskie historie na ekraniePowtórka modułu Ekran i książka: aspekt i mowa zależna

  6. Unit 6 Zielone życie

    pięć pojemników na odpady, łąki kwietne, system kaucyjny, farmy wiatrowe na Bałtyku; rzeczowniki odczasownikowe: segregowanie, koszenie, oddawanie

    1. Lesson 21Żółty, niebieski, zielony, brązowy, czarnyRzeczownik odczasownikowy: segregowanie, zbieranie, mycie
    2. Lesson 22Mniej koszenia, więcej pszczółKoszenie, sadzenie, podlewanie i żeby
    3. Lesson 23Oddaj butelkę!Rzeczownik odczasownikowy w instrukcjach: oddawanie, oddanie
    4. Lesson 24Dobre wiadomości: każdego dnia bardziej zielonoPowtórka modułu Zielone życie: rzeczowniki odczasownikowe i żeby

  7. Unit 7 Sportowe chwile

    Euro 2012, skoki narciarskie, konferencja prasowa mistrzyni, szermierka na wózkach; wołacz, Szanowni Państwo, mowa zależna w relacji prasowej

    1. Lesson 25Euro 2012: dwóch gospodarzy, jedna imprezaZdania z „który” i aspekt w opowieści o przeszłości
    2. Lesson 26Panie Kamilu, jak się lata?Wołacz i formy grzecznościowe
    3. Lesson 27Konferencja prasowa z mistrzyniąPytania na Pan / Pani / Państwo i mowa zależna w relacji
    4. Lesson 28Dobre wiadomości: fair play i nowi bohaterowiePowtórka: który, aspekt, wołacz i mowa zależna

  8. Unit 8 Tajemnice i zaginione światy

    Biskupin, rękopis Wojnicza, skamieniałości z Krasiejowa, moneta znaleziona w Czersku; gdybyśmy…, możliwe, że…, naukowcy twierdzą, że…

    1. Lesson 29Wioska ukryta w jeziorzeZdania przydawkowe z „który” w historii odkrycia
    2. Lesson 30Gdybyśmy umieli to przeczytać…Tryb przypuszczający w liczbie mnogiej i zgadywanie
    3. Lesson 31Detektywi skamieniałości w KrasiejowieNaukowcy twierdzą, że… Nie wiadomo, czy…
    4. Lesson 32Dobre wiadomości: tajemnice przeszłościPowtórka: który, tryb przypuszczający i według

Questions about this lesson

Jakie spójniki wprowadzają zdanie celowe?
Najczęściej żeby, a w języku pisanym także aby i by. Zdanie celowe odpowiada na pytanie po co?: Mam długie hasło, żeby nikt go nie zgadł. Wszystkie trzy spójniki łączą się z tą samą formą czasownika. W mowie najczęstsze jest żeby, dlatego od niego warto zaczynać naukę.
Kiedy używamy żeby?
Gdy mówimy o celu albo o prośbie do innych. Cel: Uczymy się o internecie, żeby lepiej chronić prywatność. Życzenie i prośba: Chcę, żebyś zmienił hasło, Proszę, żebyście przeczytali plakat, Ważne, żeby każdy znał zasady. Po wiem, myślę czy widzę pojawia się natomiast że.
Jak odmienia się żeby przez osoby?
Żebym, żebyś, żeby, żebyśmy, żebyście, żeby. Końcówka osoby łączy się ze spójnikiem, a czasownik ma formę czasu przeszłego bez tej końcówki: żebyś zmienił, żebyście zmienili. Rodzaj czasownika zależy od tego, kto działa: żebym zmieniła mówi kobieta, żebym zmienił mężczyzna. Na edio.ai lekcja Żeby było bezpiecznie ma tabelę do uzupełnienia z tymi formami.
Czy zdanie z żeby to zdanie złożone?
Tak, żeby wprowadza zdanie podrzędne w zdaniu złożonym. Najczęściej jest to zdanie celowe (po co?) albo zdanie po czasownikach chcenia i proszenia (czego chcę?). Przed żeby, tak jak przed że, stawiamy przecinek: Proszę, żebyś zapytał o zgodę.
„Żebyś zmienił” czy „żeby zmieniłeś”?
Poprawnie: żebyś zmienił. Końcówka -ś przechodzi z czasownika na spójnik, więc zmieniłeś traci ją i zostaje zmienił. Tak samo żebyście przeczytali, a nie żeby przeczytaliście. Ten błąd jest jednym z czterech w schemacie lekcji Żeby było bezpiecznie na edio.ai.
Czy po żeby może być czas teraźniejszy?
Nie: po żeby stoi forma przeszła albo bezokolicznik. Chcę, żebyś zmieniasz hasło to błąd; poprawnie Chcę, żebyś zmienił hasło. Forma przeszła nie oznacza tu przeszłości: prośba dotyczy teraz albo przyszłości. Bezokolicznik wybieramy, gdy działa ta sama osoba: Uczę się, żeby zdać egzamin.
„Chcę, żebym zmienił” czy „chcę zmienić”?
Gdy działa ta sama osoba: chcę zmienić. Żeby po chcę pojawia się dopiero wtedy, gdy chcemy czegoś od kogoś innego: Chcę, żebyś zmienił hasło. Zdanie Chcę, żebym zmienił hasło brzmi tak, jakby mówiący i wykonawca byli dwiema różnymi osobami.
Jak mówić po polsku o bezpieczeństwie w internecie?
Podstawowe słowa to hasło, konto, prywatność i zgoda. Na konto się logujemy, zdjęcie publikujemy albo udostępniamy, a bardzo niemiłe komentarze to hejt. Weryfikacja dwuetapowa to logowanie hasłem i kodem z telefonu. W lekcji Żeby było bezpiecznie dziesięć takich słów ma karty ze zdjęciem i definicją.
Jak uczyć spójnika żeby na poziomie B1?
Przez prawdziwe rady i prośby, które uczniowie dają innym. Plakat z zasadami, wiadomość do młodszej osoby albo nagrana porada dla klasy wymagają żeby w naturalny sposób. Odmianę przez osoby dobrze jest zestawić z trybem przypuszczającym, bo końcówki -m, -ś, -śmy, -ście działają w obu konstrukcjach tak samo. Wiadomość z radami jest pracą domową do lekcji Żeby było bezpiecznie.
Czy są interaktywne ćwiczenia ze spójnikiem żeby?
Tak, najlepiej takie z wyborem między że a żeby. Na tej stronie bez rejestracji są dostępne cztery części lekcji: plakat klasy 7b z dziesięcioma zasadami, nagranie rozmowy Sofii i Kuby o hasłach, tabela z odmianą żeby przez osoby i czat, w którym kuzyn Arek prosi o radę. Quiz że czy żeby? i pudełko z sytuacjami są w pełnej lekcji na edio.ai.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required