Sokoły na wieżowcach: spójniki kontrastu: natomiast, zaś, z kolei, podczas gdy
About this lesson
Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o spójnikach kontrastu: natomiast, zaś, z kolei, podczas gdy, na przykładzie sokołów wędrownych, które wróciły do Polski i gniazdują także na wieżowcach.
- Grammar
- Samica jest większa, podczas gdy samiec jest mniejszy: gdzie w zdaniu stoją natomiast, zaś, z kolei i podczas gdy oraz czym kontrast różni się od chociaż.
- Topic
- Sokół wędrowny zniknął z Polski głównie przez DDT i od 1990 roku wraca dzięki reintrodukcji. Sofia i Kuba oglądają podgląd na żywo z gniazda na Pałacu Kultury.
- Activities
- Artykuł i blog Sofii z komentarzami, rozmowa w kuchni i słowo ornitolożki do wysłuchania, schemat z czterema ćwiczeniami, czat z przyjaciółką i pudełko z zadaniami dla lektora.
What's inside
Chapter 1Na start: ptaki nad miastem
Chapter 2Czytamy: sokół, który wybrał miasto
Chapter 3Słuchamy: gniazdo na ekranie
Chapter 4Gramatyka: natomiast, zaś, podczas gdy
- Spójrz na schemat: natomiast, zaś, z kolei, podczas gdyGrammar schemeTry it
- Wybierz spójnik, który pasuje do zdaniaChoose the optionTry it
- Wybierz poprawne zdanieQuizUnlock
- Uzupełnij zdania: połącz je spójnikiem z nawiasu i wpisz go razem ze słowem obokFill in the gapsUnlock
- Wybierz spójnik: tekst lektora do filmu „Sokoły nad miastem”Choose the optionUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: lektor filmu przyrodniczego
Chapter 6Praca domowa
Ptaki i przyroda w mieście po polsku
10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+7 more with pictures and audio in the lessonMore words
- komin
- półka skalna
- skrzynka lęgowa
- zdobycz
- samica
- samiec
- pestycyd
Grammar: kontrast: natomiast, zaś, z kolei, podczas gdy
Przyzwolenie z chociaż i mimo że uczniowie poznali na poziomie B1. Ta lekcja dodaje kontrast, czyli dwie różne rzeczy postawione obok siebie: samicę i samca, dawniej i dziś, miasto i góry. Schemat pokazuje cztery słowa, które to wyrażają, i przede wszystkim to, gdzie każde z nich stoi w zdaniu.
Kontrast: natomiast, zaś, z kolei, podczas gdy
Zestawiamy dwie różne rzeczy, osoby, miejsca albo czasy: Samica jest większa, podczas gdy samiec jest mniejszy.
Przyzwolenie czy kontrast?
Przypomnienie i porównanie oddzielają dwa znaczenia. Przyzwolenie to jedna sytuacja z nieoczekiwanym skutkiem: Chociaż padało, Kuba poszedł biegać. Kontrast to dwie różne rzeczy obok siebie: Sofia lubi stare budynki, natomiast Kuba lubi gotować.
Przyzwolenie czy kontrast?
przyzwolenie: chociaż, mimo że (znasz)
- jedna sytuacja, a skutek inny, niż myślimy
- Chociaż padało, Kuba poszedł biegać.
kontrast: natomiast, zaś, z kolei, podczas gdy (nowe)
- dwie różne rzeczy, osoby, miejsca albo czasy obok siebie
- Sofia lubi stare budynki, natomiast Kuba lubi gotować.
Gdzie stoi spójnik?
Natomiast i z kolei stoją na początku zdania albo po jego pierwszym słowie lub wyrażeniu. Zaś stoi tylko na drugim miejscu: samiec zaś…, w górach zaś…. Podczas gdy otwiera zdanie i łączy dwa zdania w jedno.
| spójnik | gdzie stoi? | przykład |
|---|---|---|
| natomiast | na początku zdania albo po pierwszym słowie lub wyrażeniu | Dawniej gniazdowały na drzewach, natomiast dziś wybierają wieżowce. |
| z kolei | na początku zdania albo po pierwszym słowie lub wyrażeniu | Samica wysiaduje jaja. Samiec z kolei poluje. |
| zaś | tylko na drugim miejscu: po pierwszym słowie albo wyrażeniu | Samica wysiaduje jaja, samiec zaś przynosi jedzenie. |
| podczas gdy | tylko na początku zdania; łączy dwa zdania w jedno | Samica jest większa, podczas gdy samiec jest mniejszy. |
Przykłady: dawniej i dziś, samica i samiec
Przykłady pochodzą z gniazda na Pałacu Kultury: Jaja wysiaduje głównie samica, samiec zaś przynosi jej jedzenie. Ostatni pokazuje, że podczas gdy może też otwierać całe zdanie: Podczas gdy samica czuwa nad jajami, samiec poluje nad miastem.
- Dawniej sokoły gniazdowały na drzewach, natomiast dziś wybierają kominy i wieżowce.
- Samica jest wyraźnie większa, podczas gdy samiec jest mniejszy i lżejszy.
- Jaja wysiaduje głównie samica, samiec zaś przynosi jej jedzenie.
- W mieście sokół gniazduje na kominie, w górach zaś na skalnej półce.zaś po pierwszym wyrażeniu: w górach zaś
- Kuba lubi gotować. Sofia z kolei woli rysować stare kamienice.
- Podczas gdy samica czuwa nad jajami, samiec poluje nad miastem.podczas gdy może też otwierać całe zdanie
Styl, przecinek i typowe błędy
Wskazówka przypomina, że natomiast i zaś brzmią starannie, a w rozmowie wystarcza a. Przecinek stoi między dwoma zdaniami. Lista błędów poprawia zaś na początku zdania, natomiast w miejscu chociaż oraz podczas gdy w osobnym zdaniu albo po pierwszym słowie.
Uwaga!
Natomiast i zaś brzmią starannie: pasują do artykułu, wykładu i filmu przyrodniczego. W rozmowie częściej mówimy po prostu a: Ja lubię kawę, a ty herbatę. Przecinek stawiamy między dwoma zdaniami: …, natomiast dziś…; …, samiec zaś…; …, podczas gdy samiec… Podczas gdy może też znaczyć „w tym samym czasie, kiedy”.
Typowe błędy
Samica wysiaduje jaja, zaś samiec przynosi jedzenie.
Samica wysiaduje jaja, samiec zaś przynosi jedzenie.
zaś nigdy na początku zdania, zawsze na drugim miejscu
Padało, natomiast Kuba poszedł biegać.
Chociaż padało, Kuba poszedł biegać.
wbrew oczekiwaniom to przyzwolenie: chociaż, mimo że
Samica jest większa. Podczas gdy samiec jest mniejszy.
Samica jest większa, podczas gdy samiec jest mniejszy.
podczas gdy łączy dwa zdania w jedno
Samica wysiaduje jaja, samiec podczas gdy poluje.
Samica wysiaduje jaja, podczas gdy samiec poluje.
podczas gdy stoi tylko na początku zdania
More lessons on this grammar: Spójniki i zdania złożone lessons and exercises
Try the Spójniki natomiast, zaś, podczas gdy exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 13 auto-checked exercises
- 2 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 real-life document
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- zestawić dwie różne rzeczy w jednym zdaniu: Dawniej sokoły gniazdowały na drzewach, natomiast dziś wybierają kominy i wieżowce.
- postawić zaś po pierwszym słowie zdania: Samica wysiaduje jaja, samiec zaś przynosi jej jedzenie.
- połączyć dwa zdania w jedno z podczas gdy: Gołębie odpoczywają na dachach, podczas gdy sokół szuka zdobyczy.
- odróżnić kontrast od przyzwolenia: Chociaż padało, Kuba poszedł biegać, a nie Padało, natomiast Kuba poszedł biegać
- nagrać krótki komentarz lektora do filmu przyrodniczego: Miasto powoli zasypia. Sokoły natomiast czuwają.
To lekcja 15 kursu Polski B2.1 · Jak działa świat w dziale Powroty dzikiej przyrody. Przyzwolenie z chociaż i mimo że uczniowie poznali w lekcji 30 kursu Polski B1.2 · Zmieniamy świat, a teraz uczą się je odróżniać od kontrastu. Historia sokołów to ciąg przeciwieństw: drzewa i wieżowce, dawniej i dziś, większa samica i mniejszy samiec. Język filmu przyrodniczego, do którego prowadzi lekcja, chętnie sięga po natomiast i zaś. Lekcja 16 to projekt: własny film przyrodniczy.
Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o zwierzęta obok nas, poznają dziesięć słów z obrazkami, od gniazdować po pestycyd, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają artykuł o tym, jak sokół zniknął z Polski i wrócił do miast, gór i lasów, z zadaniem prawda/fałsz i quizem, a potem wpis Sofii na blogu z komentarzami współlokatorów. Słuchają, jak Sofia i Kuba oglądają podgląd z gniazda, i krótkiego słowa ornitolożki do widzów. Po schemacie są cztery ćwiczenia, ostatnie to tekst lektora do filmu. Na koniec uczeń opowiada przyjaciółce na czacie, co ogląda, a w parze albo z lektorem otwiera pudełko z zadaniami dla lektora filmu i tematami do dyskusji.
Praca domowa ma cztery zadania. Sortowanie par zdań na kontrast i przyzwolenie oraz dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Post na blog z porównaniem i nagrany komentarz lektora ocenia nauczyciel.
- Grammar:
- kontrast · natomiast, zaś, z kolei, podczas gdy · gdzie stoi zaś? · kontrast czy przyzwolenie?
- Topic:
- przyroda · ptaki · sokół wędrowny · zwierzęta w mieście · powroty gatunków · kamery w gniazdach
Teaching tips
- Zacznij od dwóch zdjęć obok siebie: sokół na skale i sokół na wieżowcu. Poproś o jedno zdanie, które porówna oba miejsca, a potem pokaż, jak to samo powiedzieć z natomiast i z zaś.
- Ćwicz miejsce słowa zaś: zapisz Samica wysiaduje jaja, samiec przynosi jedzenie i poproś grupę o wstawienie zaś. Kto postawi je przed słowem samiec, popełnia najczęstszy błąd tej lekcji.
- Odróżnij kontrast od przyzwolenia pytaniem: czy to dwie różne rzeczy, czy jedna sytuacja z nieoczekiwanym skutkiem? Domowe sortowanie par zdań opiera się właśnie na tym pytaniu.
- Przećwicz z grupą czytanie tekstu lektora: po wyborze spójników w ostatnim ćwiczeniu gramatycznym niech każda osoba przeczyta jeden akapit spokojnie, jak w telewizji. To dobra próba przed pudełkiem i nagraniem w domu.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
26 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B2.1 · Jak działa świat
32 lekcje polskiego na poziomie B2, część pierwsza, dla uczniów po kursach B1, tylko po polsku. Sześcioro współlokatorów z kamienicy na warszawskiej Pradze poznaje prawdziwe historie: od czeskiego słowa „robot” i polskiego modelu językowego Bielik po żubry z Białowieży, Pyrkon i Koronę Himalajów Kukuczki. Po kursie uczniowie argumentują w debacie, objaśniają odkrycia naukowe laikom, piszą wyważoną recenzję, reklamację i list motywacyjny. Nowe słowa mają obrazki i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course
Unit 1 AI i przyszłość pracy
skąd się wzięło słowo „robot”, kariera w AI, polski model Bielik, formy na -ąc i -wszy, debata
Lesson 1Robota: skąd się wzięło słowo „robot”Imiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
Lesson 2Ukończywszy studia: z Kluczborka do OpenAIImiesłów przysłówkowy uprzedni: forma na -wszy i -łszy
Lesson 3Bielik: AI, która mówi po polskuStałe zwroty z imiesłowem przysłówkowym w dyskusji
Lesson 4Projekt: mój głos w debacie o AIPowtórka: imiesłowy przysłówkowe i zwroty do dyskusji
Unit 2 Przełomy w medycynie
witaminy Funka, przeszczep serca w Zabrzu, grupy krwi, zdania typu „to, czego”, liczebniki zbiorowe, nauka prostymi słowami
Lesson 5Polak, który nazwał witaminęZaimek względny co po to, coś, wszystko i nic
Lesson 6Dwoje, troje, pięcioro: serce w ZabrzuLiczebniki zbiorowe: dwoje, troje, pięcioro
Lesson 7A, B, AB, 0: Polak i grupy krwiLiczebniki zbiorowe w przypadkach: dwojga, dwojgu, z dwojgiem
Lesson 8Projekt: nauka w trzy minutyPowtórka: zdania z „to, co” i liczebniki zbiorowe
Unit 3 Ludzie w ruchu
pociągi nad torami, Karta Dużej Rodziny, tramwaje z Bydgoszczy, konstrukcja im…, tym…, obaj i oboje, bywać i miewać
Lesson 9Pociągi, które unoszą się nad torami?Im…, tym… i coraz + stopień wyższy
Lesson 10Dwoje dorosłych, troje dzieci, jedna podróżObaj, obie, oboje: dwie osoby razem
Lesson 11Tramwaje z BydgoszczyCzasowniki wielokrotne: bywać, miewać, widywać
Lesson 12Projekt: lepszy dojazd na PragęPowtórka: stopień wyższy, obaj, obie, oboje i czasowniki wielokrotne
Unit 4 Powroty dzikiej przyrody
żubry, wilki i sokoły, młode zwierzęta na -ę, bywają widywane, natomiast i zaś, film przyrodniczy
Lesson 13Żubry z BiałowieżyMłode zwierzęta na -ę: żubrzę, żubrzęta, troje żubrząt
Lesson 14Wilki bywają widywaneBywają widywane, widuje się je: strona bierna i forma z się
Lesson 15 · you're hereSokoły na wieżowcachKontrast: natomiast, zaś, z kolei, podczas gdy
Lesson 16Projekt: nasz film przyrodniczyPowtórka: młode zwierzęta, strona bierna z bywać i kontrast
Unit 5 Polska popkultura w świecie
Pyrkon, film „IO”, płyta Hani Rani, ktoś czy ktokolwiek, co prawda…, ale, recenzja z dwóch stron
Lesson 17Pyrkon: tu spotykają się fani fantastykiZaimki nieokreślone z -ś i -kolwiek
Lesson 18Osioł w CannesPrzyznanie racji i kontrast: co prawda…, ale…
Lesson 19Fortepian z GdańskaWyrażenia porządkujące argumenty w recenzji
Lesson 20Projekt: polski weekend kulturyPowtórka: ktoś i ktokolwiek, co prawda…, ale…, z jednej strony
Unit 6 Pieniądze i mądre wybory
historia złotego, wiejska kasa Stefczyka, prawa konsumenta, słowa o czasie i skutku, reklamacja
Lesson 21Dlaczego pieniądz jest złoty?Przysłówki czasu w stylu oficjalnym
Lesson 22Kasa we wsi, 1890Spójniki i wyrażenia, które wprowadzają skutek
Lesson 23Wadliwe słuchawki? Reklamacja!List formalny: formuły i styl nominalny
Lesson 24Projekt: poradnik konsumentaPowtórka: słowa czasu, słowa skutku i list formalny
Unit 7 Język i komunikacja
polskie idiomy, język migowy PJM, Mikołaj Rej, styl potoczny, neutralny i oficjalny, idiomy z innych języków
Lesson 25Nie mój cyrk, nie moje małpyZwiązki frazeologiczne: znaczenie, stała forma i przypadki w środku
Lesson 26Ręce, które mówią: PJMZwiązki frazeologiczne z częściami ciała: język, ręce, głowa
Lesson 27Polacy nie gęsi!Trzy style: potoczny, neutralny i oficjalny
Lesson 28Projekt: wieczór nieprzetłumaczalnych słówPowtórka: związki frazeologiczne i trzy style
Unit 8 Na krańcach świata
Kukuczka i Korona Himalajów, Przepaść Hranicka, stacja polarna Hornsund, liczebniki w opowieści, list motywacyjny
Lesson 29Korona Himalajów: KukuczkaLiczebniki w opowieści: porządkowe i główne w przypadkach
Lesson 30Jak głęboka jest otchłań?Czasowniki ruchu z przedrostkami w wodzie i w przenośni
Lesson 31Zima w HornsundzieList motywacyjny: formuły listu formalnego i cechy kandydata
Lesson 32Projekt: opowieść z krańca świataPowtórka: liczebniki, czasowniki z przedrostkami i list formalny