Pyrkon: tu spotykają się fani fantastyki – zaimki z -ś i -kolwiek: ktoś czy ktokolwiek
About this lesson
Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o zaimkach nieokreślonych z -ś i -kolwiek: kiedy mówimy ktoś, a kiedy ktokolwiek, na tle wielkiego festiwalu fantastyki w Poznaniu.
- Grammar
- Znane ktoś, coś, gdzieś, jakiś, kiedyś obok nowych ktokolwiek, cokolwiek, gdziekolwiek, jakikolwiek, kiedykolwiek, ich odmiana przez przypadki oraz nikt i nic po przeczeniu.
- Topic
- Pyrkon, jeden z największych festiwali fantastyki w Europie: Sofia i Tom planują pierwszy wyjazd do Poznania, a cosplayer Kornel pokazuje zbroję z pianki.
- Activities
- Poradnik dla początkujących do przeczytania, dwa nagrania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat na forum fanów i pudełko z pytaniami o pasje.
What's inside
Chapter 1Na start: świat fantastyki
Chapter 2Czytamy: pierwszy raz na Pyrkonie
Chapter 3Słuchamy: jedziemy na Pyrkon!
Chapter 4Gramatyka: ktoś czy ktokolwiek?
- Spójrz na schemat: ktoś czy ktokolwiek?Grammar schemeTry it
- Wybierz poprawną formę: -ś czy -kolwiek?Choose the optionUnlock
- Uzupełnij zdania: wpisz zaimek z nawiasu w odpowiedniej formieFill in the gapsTry it
- Uzupełnij zdania: zamiast „nieważne…” wpisz formę z -kolwiekFill in the gapsUnlock
- Przeciągnij słowa: rady Kornela dla początkującychDrag and dropUnlock
- Wybierz poprawne zdanieQuizUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: fani i ich pasje
Chapter 6Praca domowa
Vocabulary
10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+7 more with pictures and audio in the lessonMore words
- kultowy
- rekwizyt
- prelekcja
- autograf
- wcielać się w postać
- uczestniczyć w czymś
- kolekcjonować
Grammar: zaimki nieokreślone z -ś i -kolwiek
Formy z -ś uczniowie znają od dawna, a ta lekcja dodaje do nich -kolwiek. Różnicę łatwo pokazać jednym zdaniem: -ś wskazuje kogoś konkretnego, -kolwiek znaczy „nieważne kto”. Schemat zestawia pięć par zaimków, pokazuje ich przypadki i typowe miejsca dla -kolwiek, a na końcu zbiera najczęstsze pomyłki.
Ktoś czy ktokolwiek? Zaimki z -ś i -kolwiek
Znasz już: ktoś, coś, gdzieś, jakiś, kiedyś oraz nikt, nic, nigdzie. Nowe: -kolwiek, czyli „nieważne kto, co, gdzie”.
Ktoś, ktokolwiek czy nikt?
Ktoś zostawił miecz mówi o jednej osobie, której nie znamy. Przebierz się, za kogokolwiek chcesz zostawia wybór otwarty. Gdy przy czasowniku stoi nie, mówimy nikt, nic, nigdzie, nigdy. Tabela zestawia pięć par: kto, co, gdzie, jaki i kiedy.
-ś, -kolwiek czy nikt?
-ś: ktoś, coś, gdzieś, kiedyś…, ale nie wiemy albo nie mówimy dokładnie
- Ktoś zostawił miecz przy wejściu.
- Kiedyś byłam na konwencie w Krakowie.
-kolwiek: nieważne kto, co, gdzie; każdy, wszystko jedno
- Przebierz się, za kogo chcesz: za kogokolwiek.
- Cokolwiek wybierzesz, będzie dobrze.
„nie” przy czasowniku: nikt, nic, nigdzie, nigdy
- Nie znam tu nikogo.
- Na konwencie nigdy nie byłem.
Pięć par
| pytanie | -ś (ktoś, nie wiemy kto) | -kolwiek (nieważne kto) |
|---|---|---|
| kto? | Ktoś puka do drzwi. | Ktokolwiek przyjdzie, dostanie mapę. |
| co? | Kupiłam ci coś na stoisku. | Cokolwiek wybierzesz, będzie dobrze. |
| gdzie? | Gdzieś tu jest strefa gier. | Usiądź, gdziekolwiek chcesz. |
| jaki? | Jakiś rycerz pytał o ciebie. | Weź jakąkolwiek grę: wszystkie są dobre. |
| kiedy? | Kiedyś byłem na konwencie. | Przyjedź, kiedykolwiek chcesz. |
Odmiana: końcówka po formie przypadka
-ś i -kolwiek dodajemy do gotowej formy pytania: kogoś, komukolwiek, z czymś, o kimkolwiek. Jakiś i jakikolwiek odmieniają się jak przymiotnik: jakąś grę, z jakimkolwiek smokiem.
Przypadki: -ś i -kolwiek na końcu formy
| przypadek (pytanie) | ktoś | ktokolwiek | coś | cokolwiek |
|---|---|---|---|---|
| mianownik (kto? co?) | ktoś | ktokolwiek | coś | cokolwiek |
| dopełniacz (kogo? czego?) | kogoś | kogokolwiek | czegoś | czegokolwiek |
| celownik (komu? czemu?) | komuś | komukolwiek | czemuś | czemukolwiek |
| biernik (kogo? co?) | kogoś | kogokolwiek | coś | cokolwiek |
| narzędnik (z kim? z czym?) | z kimś | z kimkolwiek | z czymś | z czymkolwiek |
| miejscownik (o kim? o czym?) | o kimś | o kimkolwiek | o czymś | o czymkolwiek |
Jak to zapamiętać?
-ś i -kolwiek dodajemy do formy słowa pytającego: kogo → kogoś, kogokolwiek; z kim → z kimś, z kimkolwiek. Jakiś i jakikolwiek odmieniają się jak przymiotnik: jakąś grę, jakąkolwiek grę, z jakimś smokiem, z jakimkolwiek smokiem. Gdy „nie” stoi przy czasowniku (nie znam, nie ma, nie było), mówimy: nikt, nic, nigdzie, nigdy.
Gdzie najczęściej pojawia się -kolwiek
Typowe miejsca to zdania z chcesz (Usiądź, gdziekolwiek chcesz), znaczenie „nieważne kto” (Kogokolwiek zapytasz, każdy ci pomoże), pytania w znaczeniu „w ogóle” i porównania po niż: więcej osób niż kiedykolwiek wcześniej. Przykłady pochodzą z rozmowy Sofii i Toma.
Gdzie często stoi -kolwiek?
- zdania z „chcesz”: Rób, cokolwiek chcesz. Usiądź, gdziekolwiek chcesz.
- „nieważne kto / co”: Kogokolwiek zapytasz, każdy ci pomoże.
- pytania (= w ogóle, choć raz): Byłeś kiedykolwiek na konwencie?
- po „niż”: Przyszło więcej osób niż kiedykolwiek wcześniej.
Przykłady z lekcji
- To przebierz się, za kogo chcesz. Za kogokolwiek!Tom: nieważne, za kogo
- Nie za kogokolwiek! Chcę wcielić się w jakąś ważną dla mnie postać.Sofia: nie „nieważne za kogo”, tylko jedna, ważna postać
- Zawsze możemy zapytać kogokolwiek z obsługi.każdy wolontariusz pomoże
- Albo spotkamy się gdzieś przy wejściu.jakieś miejsce, ale jeszcze nie wiemy jakie
- W 2025 roku przyszło więcej osób niż kiedykolwiek wcześniej.
Typowe błędy
Schemat poprawia cztery pomyłki: ktokolwiek zamiast ktoś przy jednej osobie, nie ma tu ktokolwiek zamiast nie ma tu nikogo, kogoś w znaczeniu „nieważne kogo” oraz kiedykolwiek przy jednym zdarzeniu z przeszłości.
Ktokolwiek zostawił miecz przy wejściu.
Ktoś zostawił miecz przy wejściu.
jedna osoba, tylko nie wiemy kto → -ś
Nie ma tu ktokolwiek.
Nie ma tu nikogo.
„nie” przy czasowniku (nie ma, nie znam) → nikt, nic, nigdzie, nigdy
Kogoś zapytasz, każdy ci pomoże.
Kogokolwiek zapytasz, każdy ci pomoże.
nieważne kogo → -kolwiek
Kiedykolwiek byłam na Pyrkonie.
Kiedyś byłam na Pyrkonie.
jeden prawdziwy raz w przeszłości → kiedyś
More lessons on this grammar: Zaimki lessons and exercises
Try the Zaimki nieokreślone exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 13 auto-checked exercises
- 2 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- odróżnić jedną nieznaną osobę od dowolnej: Ktoś zostawił miecz przy wejściu., ale Przebierz się, za kogokolwiek chcesz.
- odmienić zaimki z -ś i -kolwiek przez przypadki: szukać kogoś, pomagać komukolwiek, rozmawiać z kimś, wziąć jakąkolwiek grę
- zamienić konstrukcję z nieważne na formę z -kolwiek: Nieważne, co wybierzesz → Cokolwiek wybierzesz, będzie dobrze.
- po przeczeniu użyć nikt, nic, nigdzie: Nie znam tu jeszcze nikogo.
- doradzić komuś przed pierwszym konwentem i opowiedzieć o swoim fandomie: Kogokolwiek z obsługi zapytasz, każdy ci pomoże.
To lekcja 17 kursu Polski B2.1 · Jak działa świat i pierwsza w dziale Polska popkultura w świecie. Formy z -ś uczniowie dobrze znają, podwójne przeczenie z nikt nie i nic nie pamiętają z lekcji 29 kursu Polski A2.2 · Ciekawi świata, a bywać i grywać z lekcji 11 i 14 wracają tu jako znany język. Festiwal, na którym można przebrać się za kogokolwiek i usiąść gdziekolwiek, sam podsuwa nowe formy. Lekcja 18 przechodzi do filmu i par co prawda…, ale.
Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o fantastykę i poznają dziesięć słów z obrazkami, od konwentu po kolekcjonować. Czytają poradnik z magazynu dla osób, które jadą na Pyrkon pierwszy raz, i rozwiązują zadanie prawda/fałsz oraz quiz. Słuchają, jak Sofia i Tom planują wyjazd, a potem cosplayera Kornela, który opowiada o zbroi z pianki. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, od wyboru między -ś a -kolwiek po rady Kornela z lukami. Na koniec uczeń odpowiada Kornelowi na forum fanów, a z pudełka losuje pytania o fandomy.
Praca domowa ma cztery zadania. Tabela z odmianą ktoś, ktokolwiek, coś, cokolwiek i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Post polecający wybrane wydarzenie i nagranie o własnym fandomie albo hobby ocenia nauczyciel.
- Grammar:
- zaimki z -ś i -kolwiek · ktoś / ktokolwiek, coś / cokolwiek · gdzieś / gdziekolwiek, jakiś / jakikolwiek, kiedyś / kiedykolwiek · po „nie”: nikt, nic, nigdzie
- Topic:
- Pyrkon · fantastyka · popkultura · cosplay · Poznań · festiwale
Teaching tips
- Pokaż różnicę na jednym przedmiocie: połóż na stole długopis i powiedz Ktoś zostawił tu długopis. Potem rozłóż kilka i powiedz Weź jakikolwiek. Różnica między jedną nieznaną osobą a dowolnym wyborem od razu staje się jasna.
- Zamieniaj „nieważne” na -kolwiek: mów zdania typu Nieważne, gdzie usiądziesz…, a grupa szybko odpowiada …gdziekolwiek usiądziesz. To dobra rozgrzewka przed drugim ćwiczeniem z lukami.
- Wyłapuj przeczenie: poproś o zdania z nie znam, nie ma, nie było i sprawdzaj, czy po nich pada nikt, nic, nigdzie. Pomyłka nie ma tu ktokolwiek jest w schemacie wśród typowych błędów.
- Zatrzymaj nagranie przy „Nie za kogokolwiek!” i zapytaj, dlaczego Sofia protestuje. Chce jednej, ważnej dla siebie postaci, więc mówi jakąś, a nie jakąkolwiek.
- Przed pudełkiem daj minutę na notatki: pytania o autografy, wielkie festiwale i fandom w internecie wymagają argumentów. Poproś, żeby w każdej odpowiedzi padła jedna forma z -ś i jedna z -kolwiek.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
25 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B2.1 · Jak działa świat
32 lekcje polskiego na poziomie B2, część pierwsza, dla uczniów po kursach B1, tylko po polsku. Sześcioro współlokatorów z kamienicy na warszawskiej Pradze poznaje prawdziwe historie: od czeskiego słowa „robot” i polskiego modelu językowego Bielik po żubry z Białowieży, Pyrkon i Koronę Himalajów Kukuczki. Po kursie uczniowie argumentują w debacie, objaśniają odkrycia naukowe laikom, piszą wyważoną recenzję, reklamację i list motywacyjny. Nowe słowa mają obrazki i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course
Unit 1 AI i przyszłość pracy
skąd się wzięło słowo „robot”, kariera w AI, polski model Bielik, formy na -ąc i -wszy, debata
Lesson 1Robota: skąd się wzięło słowo „robot”Imiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
Lesson 2Ukończywszy studia: z Kluczborka do OpenAIImiesłów przysłówkowy uprzedni: forma na -wszy i -łszy
Lesson 3Bielik: AI, która mówi po polskuStałe zwroty z imiesłowem przysłówkowym w dyskusji
Lesson 4Projekt: mój głos w debacie o AIPowtórka: imiesłowy przysłówkowe i zwroty do dyskusji
Unit 2 Przełomy w medycynie
witaminy Funka, przeszczep serca w Zabrzu, grupy krwi, zdania typu „to, czego”, liczebniki zbiorowe, nauka prostymi słowami
Lesson 5Polak, który nazwał witaminęZaimek względny co po to, coś, wszystko i nic
Lesson 6Dwoje, troje, pięcioro: serce w ZabrzuLiczebniki zbiorowe: dwoje, troje, pięcioro
Lesson 7A, B, AB, 0: Polak i grupy krwiLiczebniki zbiorowe w przypadkach: dwojga, dwojgu, z dwojgiem
Lesson 8Projekt: nauka w trzy minutyPowtórka: zdania z „to, co” i liczebniki zbiorowe
Unit 3 Ludzie w ruchu
pociągi nad torami, Karta Dużej Rodziny, tramwaje z Bydgoszczy, konstrukcja im…, tym…, obaj i oboje, bywać i miewać
Lesson 9Pociągi, które unoszą się nad torami?Im…, tym… i coraz + stopień wyższy
Lesson 10Dwoje dorosłych, troje dzieci, jedna podróżObaj, obie, oboje: dwie osoby razem
Lesson 11Tramwaje z BydgoszczyCzasowniki wielokrotne: bywać, miewać, widywać
Lesson 12Projekt: lepszy dojazd na PragęPowtórka: stopień wyższy, obaj, obie, oboje i czasowniki wielokrotne
Unit 4 Powroty dzikiej przyrody
żubry, wilki i sokoły, młode zwierzęta na -ę, bywają widywane, natomiast i zaś, film przyrodniczy
Lesson 13Żubry z BiałowieżyMłode zwierzęta na -ę: żubrzę, żubrzęta, troje żubrząt
Lesson 14Wilki bywają widywaneBywają widywane, widuje się je: strona bierna i forma z się
Lesson 15Sokoły na wieżowcachKontrast: natomiast, zaś, z kolei, podczas gdy
Lesson 16Projekt: nasz film przyrodniczyPowtórka: młode zwierzęta, strona bierna z bywać i kontrast
Unit 5 Polska popkultura w świecie
Pyrkon, film „IO”, płyta Hani Rani, ktoś czy ktokolwiek, co prawda…, ale, recenzja z dwóch stron
Lesson 17 · you're herePyrkon: tu spotykają się fani fantastykiZaimki nieokreślone z -ś i -kolwiek
Lesson 18Osioł w CannesPrzyznanie racji i kontrast: co prawda…, ale…
Lesson 19Fortepian z GdańskaWyrażenia porządkujące argumenty w recenzji
Lesson 20Projekt: polski weekend kulturyPowtórka: ktoś i ktokolwiek, co prawda…, ale…, z jednej strony
Unit 6 Pieniądze i mądre wybory
historia złotego, wiejska kasa Stefczyka, prawa konsumenta, słowa o czasie i skutku, reklamacja
Lesson 21Dlaczego pieniądz jest złoty?Przysłówki czasu w stylu oficjalnym
Lesson 22Kasa we wsi, 1890Spójniki i wyrażenia, które wprowadzają skutek
Lesson 23Wadliwe słuchawki? Reklamacja!List formalny: formuły i styl nominalny
Lesson 24Projekt: poradnik konsumentaPowtórka: słowa czasu, słowa skutku i list formalny
Unit 7 Język i komunikacja
polskie idiomy, język migowy PJM, Mikołaj Rej, styl potoczny, neutralny i oficjalny, idiomy z innych języków
Lesson 25Nie mój cyrk, nie moje małpyZwiązki frazeologiczne: znaczenie, stała forma i przypadki w środku
Lesson 26Ręce, które mówią: PJMZwiązki frazeologiczne z częściami ciała: język, ręce, głowa
Lesson 27Polacy nie gęsi!Trzy style: potoczny, neutralny i oficjalny
Lesson 28Projekt: wieczór nieprzetłumaczalnych słówPowtórka: związki frazeologiczne i trzy style
Unit 8 Na krańcach świata
Kukuczka i Korona Himalajów, Przepaść Hranicka, stacja polarna Hornsund, liczebniki w opowieści, list motywacyjny
Lesson 29Korona Himalajów: KukuczkaLiczebniki w opowieści: porządkowe i główne w przypadkach
Lesson 30Jak głęboka jest otchłań?Czasowniki ruchu z przedrostkami w wodzie i w przenośni
Lesson 31Zima w HornsundzieList motywacyjny: formuły listu formalnego i cechy kandydata
Lesson 32Projekt: opowieść z krańca świataPowtórka: liczebniki, czasowniki z przedrostkami i list formalny