Bielik: AI, która mówi po polsku – stałe zwroty z imiesłowem przysłówkowym w dyskusji
About this lesson
Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o stałych zwrotach z imiesłowem przysłówkowym, potrzebnych w dyskusji, na przykładzie polskiego modelu językowego Bielik i sporu o AI w pracy.
- Grammar
- Szczerze mówiąc, ogólnie mówiąc, mówiąc krótko, patrząc na to z innej strony, biorąc pod uwagę z biernikiem i korzystając z z dopełniaczem. Zwroty mówiącego mogą stać przed zdaniem z inną osobą.
- Topic
- Bielik, otwarty model językowy Fundacji SpeakLeash i Cyfronetu AGH, który rozumie i pisze po polsku, oraz pytanie: AI w pracy to asystent czy rywal?
- Activities
- Artykuł w pięciu pytaniach, spór o AI i wystąpienie wolontariuszki do wysłuchania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z moderatorką i debata z rolami z pudełka.
What's inside
Chapter 1Na start: AI po polsku
Chapter 2Czytamy: polska AI w pięciu pytaniach
Chapter 3Słuchamy: asystent czy rywal?
- Posłuchaj: Olena i Tom spierają się o AI w pracyListeningTry it
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock
- Posłuchaj: Konstancja na spotkaniu dla początkującychListeningUnlock
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
Chapter 4Gramatyka: szczerze mówiąc, biorąc pod uwagę
- Spójrz na schemat: zwroty do dyskusjiGrammar schemeTry it
- Wybierz zwrot, który pasuje do celu w nawiasieChoose the optionTry it
- Uzupełnij zdania: powiedz to samo zwrotem z formą na -ąc albo -wszyFill in the gapsUnlock
- Posortuj zdania: poprawne czy z błędem?Sort into columnsUnlock
- Wybierz poprawne zdanieQuizUnlock
- Uzupełnij wypowiedź Konstancji w debacie: wpisz formę czasownika z nawiasuFill in the gapsUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: debata o AI
Chapter 6Praca domowa
Vocabulary
10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+7 more with pictures and audio in the lessonMore words
- pasjonat
- przetwarzać
- polegać na
- odciążyć
- streszczenie
- rywal
- obawa
Grammar: stałe zwroty z imiesłowem przysłówkowym w dyskusji
Formy na -ąc i -wszy z lekcji 1 i 2 żyją też w gotowych zwrotach. W dyskusji każdy z nich ma jedno zadanie: wyraża szczere zdanie, uogólnia, podsumowuje, pokazuje inny punkt widzenia albo podkreśla ważny fakt. Ważny wyjątek: zwroty mówiącego nie potrzebują tej samej osoby w zdaniu głównym.
Szczerze mówiąc, biorąc pod uwagę: zwroty do dyskusji
Formy na -ąc i -wszy żyją też w stałych zwrotach. W dyskusji pokazują, co robisz: mówisz szczerze, mówisz ogólnie, podsumowujesz albo patrzysz z innej strony.
Zwroty i ich zadania w dyskusji
Po przypomnieniu obu imiesłowów tabela łączy każdy zwrot z ruchem w dyskusji: szczerze mówiąc to własne zdanie, mówiąc krótko podsumowanie. Po biorąc pod uwagę i wziąwszy pod uwagę stoi biernik (koszty), a po korzystając z dopełniacz (z Bielika).
Stałe zwroty w dyskusji
| zwrot | co robisz w dyskusji? | przykład |
|---|---|---|
| szczerze mówiąc (= mówiąc szczerze) | mówisz, co naprawdę myślisz | Szczerze mówiąc, wolę sprawdzać sama. |
| ogólnie mówiąc (= mówiąc ogólnie) | mówisz o całości, bez szczegółów | Ogólnie mówiąc, AI zmienia zadania w pracy. |
| mówiąc krótko (= krótko mówiąc) | podsumowujesz | Mówiąc krótko: asystent, nie rywal. |
| patrząc na to z innej strony | pokazujesz inny punkt widzenia | Patrząc na to z innej strony, kto sprawdzi błędy? |
| biorąc pod uwagę + biernik (co?) albo + że…, ile… | mówisz, jaki fakt jest ważny | Biorąc pod uwagę koszty, darmowy model to dobry wybór. |
| wziąwszy pod uwagę + biernik (co?) | to samo, bardziej oficjalnie: w tekście, w debacie | Wziąwszy pod uwagę wszystkie argumenty, proponuję kompromis. |
| korzystając z + dopełniacz (czego?) | mówisz, czego ktoś używa | Korzystając z Bielika, Tom pisze szybciej. |
Czy osoba musi być ta sama?
Zwroty mówiącego mogą stać przed zdaniem z innym podmiotem: Szczerze mówiąc, ten model jest świetny (mówię ja, świetny jest model). Korzystając z to zwykły imiesłów i zostaje przy zasadzie z lekcji 1: Korzystając z AI, Olena oszczędza czas, a nie czas leci szybciej.
Zwroty mówiącego: osoba może być inna
- Szczerze mówiąc, ten model jest świetny. (mówię ja, a świetny jest model)
- Biorąc pod uwagę koszty, darmowy model wygrywa.
- Tak samo: ogólnie mówiąc, mówiąc krótko, patrząc na to z innej strony, wziąwszy pod uwagę.
Korzystając z i inne formy: ta sama osoba
- Korzystając z AI, Olena oszczędza czas. (Olena korzysta i Olena oszczędza)
- ✗ Korzystając z AI, czas leci szybciej.
- ✓ Korzystając z AI, Olena pracuje szybciej.
Zwroty do debaty i przykłady z rozmowy
Obok imiesłowów schemat podaje znane zwroty do debaty: Moim zdaniem…, To prawda, ale…, Nie zgadzam się z tym, że…, Rozumiem obawy, ale…. Przykłady pochodzą z rozmowy Oleny i Toma, np. Biorąc pod uwagę, ile masz e-maili, taki program mógłby cię odciążyć.
Do debaty
- Moim zdaniem…
- To prawda, ale…
- Nie zgadzam się z tym, że…
- Rozumiem obawy, ale…
Przykłady z lekcji
- Szczerze mówiąc, po całym dniu z pacjentami nie mam siły na roboty.
- Biorąc pod uwagę, ile masz e-maili, taki program mógłby cię odciążyć.
- Korzystając z AI, oszczędzasz czas, ale myślisz dalej sama.ty korzystasz, ty oszczędzasz: ta sama osoba
- Patrząc na to z innej strony: kto sprawdzi, czy program się nie pomylił?
- Wziąwszy pod uwagę wszystkie argumenty, proponuję kompromis.
- Mówiąc krótko: nie trzeba być programistą, żeby pomóc.
Przecinek, dwukropek i styl
Po zwrocie stawiamy przecinek, a przed krótkim podsumowaniem często dwukropek: Mówiąc krótko: asystent, nie rywal. Wziąwszy pod uwagę brzmi oficjalnie i pasuje do tekstu albo debaty, a w rozmowie częściej słychać biorąc pod uwagę.
Uwaga!
Po zwrocie stawiamy przecinek, a przed krótkim podsumowaniem często dwukropek: Szczerze mówiąc, …; Mówiąc krótko: …. Kolejność słów może być inna: szczerze mówiąc = mówiąc szczerze. Wziąwszy pod uwagę brzmi oficjalnie: pasuje do tekstu i debaty. W rozmowie mówimy raczej biorąc pod uwagę.
Typowe błędy
Schemat poprawia bezokolicznik zamiast imiesłowu (szczerze mówić), zbędny przyimek (biorąc pod uwagę o koszty), brak z (korzystając Bielika) i zdanie, w którym z modelu korzysta raport, a nie człowiek.
Szczerze mówić, wolę sprawdzać sama.
Szczerze mówiąc, wolę sprawdzać sama.
w zwrocie jest forma na -ąc, nie bezokolicznik
Biorąc pod uwagę o koszty, firma wybrała Bielika.
Biorąc pod uwagę koszty, firma wybrała Bielika.
biorąc pod uwagę + biernik, bez przyimka
Korzystając Bielika, Tom pisze szybciej.
Korzystając z Bielika, Tom pisze szybciej.
korzystać z + dopełniacz (z czego?)
Korzystając z Bielika, raport powstał w godzinę.
Korzystając z Bielika, Tom napisał raport w godzinę.
korzystając z: ta sama osoba w całym zdaniu
More lessons on this grammar: Imiesłowy lessons and exercises
Try the Zwroty z imiesłowem exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 13 auto-checked exercises
- 2 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- dobrać zwrot do celu w dyskusji: szczerze mówiąc przy własnym zdaniu, mówiąc krótko przy podsumowaniu, patrząc na to z innej strony przy innym punkcie widzenia
- podać ważny fakt we właściwym przypadku: Biorąc pod uwagę koszty, darmowy model to dobry wybór., Korzystając z Bielika, Tom pisze szybciej.
- odróżnić zwroty mówiącego od zwykłych form na -ąc: Szczerze mówiąc, ten model jest świetny, ale nie Korzystając z AI, e-mail napisał się sam
- odpowiedzieć drugiej stronie w debacie: Rozumiem te obawy. To prawda, ale ostatnie słowo zawsze ma człowiek, który sprawdza wynik.
- podsumować swoje stanowisko oficjalnie: Wziąwszy pod uwagę wszystkie argumenty, proponuję kompromis.
To lekcja 3 kursu Polski B2.1 · Jak działa świat i ostatnia przed projektem w dziale AI i przyszłość pracy. Korzysta z formy na -ąc z lekcji 1 i formy na -wszy z lekcji 2, a zasadę tej samej osoby uzupełnia o wyjątek dla zwrotów mówiącego. Spór o AI w pracy wymaga argumentów, ustępstw i podsumowań, więc zwroty typu szczerze mówiąc pasują do niego idealnie. W lekcji 4 uczniowie zabierają głos w debacie.
Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o AI w ich życiu, poznają dziesięć słów z obrazkami, od modelu językowego po obawę, i dobierają je do zdjęć. Czytają artykuł Bielik w pięciu pytaniach z ramką za i przeciw, z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają sporu Oleny i Toma o AI w aptece oraz wystąpienia wolontariuszki Konstancji na spotkaniu dla początkujących. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, od wyboru zwrotu do celu po wystąpienie Konstancji z lukami. Na koniec uczeń odpowiada moderatorce na czacie, a grupa albo para lektor–uczeń losuje z pudełka role do debaty.
Praca domowa ma cztery zadania. Wybór przypadka po zwrocie (biorąc pod uwagę koszty, korzystając z Bielika) i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. E-mail z opinią do organizatorów debaty i nagranie wypowiedzi do debaty ocenia nauczyciel.
- Grammar:
- stałe zwroty z imiesłowem przysłówkowym · szczerze mówiąc, ogólnie mówiąc, mówiąc krótko · biorąc pod uwagę, wziąwszy pod uwagę · korzystając z: ta sama osoba
- Topic:
- sztuczna inteligencja · Bielik · model językowy · praca · debata
Teaching tips
- Przypisz zwrotom gesty: ręka na sercu przy szczerze mówiąc, zamknięta dłoń przy mówiąc krótko, obrót głowy przy patrząc na to z innej strony. Grupa szybciej łączy zwrot z jego zadaniem.
- Zapytaj, kto mówi, a kto działa: w Szczerze mówiąc, ten model jest świetny mówi człowiek, a nie model. Potem porównaj to z Korzystając z AI, e-mail napisał się sam, gdzie e-mail nie może z niczego korzystać.
- Przećwicz przypadki po zwrotach: podawaj rzeczowniki (koszty, Bielik, ta sprawa), a uczniowie dopowiadają je po biorąc pod uwagę, korzystając z i patrząc na. To dobre przygotowanie do pracy domowej.
- Zatrzymuj nagranie po każdym zwrocie: w sporze Oleny i Toma zapytaj, co robi mówiący: ustępuje, podsumowuje czy zmienia perspektywę. Tak uczniowie słyszą zwroty w prawdziwej kłótni, a nie w tabeli.
- Daj czas na notatki przed debatą: każda rola z pudełka ma trzy kroki i inny zwrot na start. Moderator pilnuje kolejności i na końcu podsumowuje słowami Mówiąc krótko….
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
25 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B2.1 · Jak działa świat
32 lekcje polskiego na poziomie B2, część pierwsza, dla uczniów po kursach B1, tylko po polsku. Sześcioro współlokatorów z kamienicy na warszawskiej Pradze poznaje prawdziwe historie: od czeskiego słowa „robot” i polskiego modelu językowego Bielik po żubry z Białowieży, Pyrkon i Koronę Himalajów Kukuczki. Po kursie uczniowie argumentują w debacie, objaśniają odkrycia naukowe laikom, piszą wyważoną recenzję, reklamację i list motywacyjny. Nowe słowa mają obrazki i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course
Unit 1 AI i przyszłość pracy
skąd się wzięło słowo „robot”, kariera w AI, polski model Bielik, formy na -ąc i -wszy, debata
Lesson 1Robota: skąd się wzięło słowo „robot”Imiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
Lesson 2Ukończywszy studia: z Kluczborka do OpenAIImiesłów przysłówkowy uprzedni: forma na -wszy i -łszy
Lesson 3 · you're hereBielik: AI, która mówi po polskuStałe zwroty z imiesłowem przysłówkowym w dyskusji
Lesson 4Projekt: mój głos w debacie o AIPowtórka: imiesłowy przysłówkowe i zwroty do dyskusji
Unit 2 Przełomy w medycynie
witaminy Funka, przeszczep serca w Zabrzu, grupy krwi, zdania typu „to, czego”, liczebniki zbiorowe, nauka prostymi słowami
Lesson 5Polak, który nazwał witaminęZaimek względny co po to, coś, wszystko i nic
Lesson 6Dwoje, troje, pięcioro: serce w ZabrzuLiczebniki zbiorowe: dwoje, troje, pięcioro
Lesson 7A, B, AB, 0: Polak i grupy krwiLiczebniki zbiorowe w przypadkach: dwojga, dwojgu, z dwojgiem
Lesson 8Projekt: nauka w trzy minutyPowtórka: zdania z „to, co” i liczebniki zbiorowe
Unit 3 Ludzie w ruchu
pociągi nad torami, Karta Dużej Rodziny, tramwaje z Bydgoszczy, konstrukcja im…, tym…, obaj i oboje, bywać i miewać
Lesson 9Pociągi, które unoszą się nad torami?Im…, tym… i coraz + stopień wyższy
Lesson 10Dwoje dorosłych, troje dzieci, jedna podróżObaj, obie, oboje: dwie osoby razem
Lesson 11Tramwaje z BydgoszczyCzasowniki wielokrotne: bywać, miewać, widywać
Lesson 12Projekt: lepszy dojazd na PragęPowtórka: stopień wyższy, obaj, obie, oboje i czasowniki wielokrotne
Unit 4 Powroty dzikiej przyrody
żubry, wilki i sokoły, młode zwierzęta na -ę, bywają widywane, natomiast i zaś, film przyrodniczy
Lesson 13Żubry z BiałowieżyMłode zwierzęta na -ę: żubrzę, żubrzęta, troje żubrząt
Lesson 14Wilki bywają widywaneBywają widywane, widuje się je: strona bierna i forma z się
Lesson 15Sokoły na wieżowcachKontrast: natomiast, zaś, z kolei, podczas gdy
Lesson 16Projekt: nasz film przyrodniczyPowtórka: młode zwierzęta, strona bierna z bywać i kontrast
Unit 5 Polska popkultura w świecie
Pyrkon, film „IO”, płyta Hani Rani, ktoś czy ktokolwiek, co prawda…, ale, recenzja z dwóch stron
Lesson 17Pyrkon: tu spotykają się fani fantastykiZaimki nieokreślone z -ś i -kolwiek
Lesson 18Osioł w CannesPrzyznanie racji i kontrast: co prawda…, ale…
Lesson 19Fortepian z GdańskaWyrażenia porządkujące argumenty w recenzji
Lesson 20Projekt: polski weekend kulturyPowtórka: ktoś i ktokolwiek, co prawda…, ale…, z jednej strony
Unit 6 Pieniądze i mądre wybory
historia złotego, wiejska kasa Stefczyka, prawa konsumenta, słowa o czasie i skutku, reklamacja
Lesson 21Dlaczego pieniądz jest złoty?Przysłówki czasu w stylu oficjalnym
Lesson 22Kasa we wsi, 1890Spójniki i wyrażenia, które wprowadzają skutek
Lesson 23Wadliwe słuchawki? Reklamacja!List formalny: formuły i styl nominalny
Lesson 24Projekt: poradnik konsumentaPowtórka: słowa czasu, słowa skutku i list formalny
Unit 7 Język i komunikacja
polskie idiomy, język migowy PJM, Mikołaj Rej, styl potoczny, neutralny i oficjalny, idiomy z innych języków
Lesson 25Nie mój cyrk, nie moje małpyZwiązki frazeologiczne: znaczenie, stała forma i przypadki w środku
Lesson 26Ręce, które mówią: PJMZwiązki frazeologiczne z częściami ciała: język, ręce, głowa
Lesson 27Polacy nie gęsi!Trzy style: potoczny, neutralny i oficjalny
Lesson 28Projekt: wieczór nieprzetłumaczalnych słówPowtórka: związki frazeologiczne i trzy style
Unit 8 Na krańcach świata
Kukuczka i Korona Himalajów, Przepaść Hranicka, stacja polarna Hornsund, liczebniki w opowieści, list motywacyjny
Lesson 29Korona Himalajów: KukuczkaLiczebniki w opowieści: porządkowe i główne w przypadkach
Lesson 30Jak głęboka jest otchłań?Czasowniki ruchu z przedrostkami w wodzie i w przenośni
Lesson 31Zima w HornsundzieList motywacyjny: formuły listu formalnego i cechy kandydata
Lesson 32Projekt: opowieść z krańca świataPowtórka: liczebniki, czasowniki z przedrostkami i list formalny