Kasa we wsi, 1890: spójniki wynikowe: dlatego, zatem, toteż
About this lesson
Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o spójnikach wynikowych w zdaniach złożonych: dlatego, w związku z tym, zatem i toteż, na tle historii wiejskiej kasy pod Krakowem.
- Grammar
- Dlatego, w związku z tym, w rezultacie, wobec tego, zatem i toteż po przyczynie, różnica między dlatego a dlatego że oraz przecinek i miejsce słowa w zdaniu.
- Topic
- W 1890 roku nauczyciel Franciszek Stefczyk założył w Czernichowie pod Krakowem wiejską kasę oszczędności i pożyczek. W mieszkaniu na Pradze wspólny słoik na zakupy budzi spór.
- Activities
- Artykuł i komentarze czytelników do przeczytania, rozmowa w kuchni i przewodniczka w muzeum do wysłuchania, schemat z czterema ćwiczeniami, czat i pudełko z pytaniami.
What's inside
Chapter 1Na start: pieniądze i my
Chapter 2Czytamy: kasa zamiast lichwiarza
Chapter 3Słuchamy: słoik na wspólne zakupy
- Posłuchaj: Zosia pisze minutę do radia, a Kuba ma pomysłListeningTry it
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock
- Posłuchaj przewodniczki w małym muzeum pod KrakowemListeningUnlock
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
Chapter 4Gramatyka: dlatego, zatem, toteż
- Spójrz na schemat: skutekGrammar schemeTry it
- Przeczytaj zdanie i wybierz: przyczyna czy skutek?QuizUnlock
- Wybierz poprawne słowo: przyczyna czy skutek?Choose the optionTry it
- Uzupełnij zdania: połącz dwa zdania w jednoFill in the gapsUnlock
- Przeczytaj krótką historię kasy i wybierz poprawne słowoChoose the optionUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: razem czy osobno?
Chapter 6Praca domowa
Oszczędzanie i pożyczki po polsku: słownictwo
10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+7 more with pictures and audio in the lessonMore words
- kółko rolnicze
- zarząd
- walne zgromadzenie
- udzielać pożyczki
- spłacać dług
- zrzeszać się
- zadłużony
Grammar: spójniki i wyrażenia, które wprowadzają skutek
Lekcja odwraca pytanie znane z wcześniejszych kursów: zamiast „Dlaczego?” pyta „Co z tego wynikło?”. W gramatyce szkolnej dlatego, zatem i toteż to spójniki wynikowe, a wyrażenia w związku z tym, w rezultacie i wobec tego pełnią podobną rolę. Kolejność jest stała: najpierw przyczyna, potem przecinek i słowo skutku.
Skutek: dlatego, w związku z tym, zatem, toteż
Te słowa wprowadzają skutek: najpierw mówimy, co się stało, a potem, co z tego wynikło.
Sześć słów, które wprowadzają skutek
Uczniowie znają już słowa przyczyny (ponieważ, bo, dzięki). Dlatego jest neutralne, w związku z tym i w rezultacie brzmią oficjalnie, wobec tego wprowadza wniosek albo decyzję, a zatem i toteż należą do stylu pisanego.
Słowa, które wprowadzają skutek
| słowo | styl | miejsce w swojej części zdania | przykład |
|---|---|---|---|
| dlatego | neutralny: mowa i tekst | na początku | Zarząd pracował za darmo, dlatego pożyczki były tanie. |
| w związku z tym | oficjalny | zwykle na początku | Kasa ma mało pieniędzy. W związku z tym udziela małych pożyczek. |
| w rezultacie | oficjalny | zwykle na początku | Lichwiarze brali wysokie odsetki. W rezultacie chłopi oddawali dużo więcej. |
| wobec tego | neutralny i oficjalny: wniosek, decyzja | na początku | Wszyscy chcą jechać? Wobec tego zaczynamy oszczędzać. |
| zatem | pisany | na początku albo na drugim miejscu | Chcemy jechać do Krakowa. Musimy zatem odkładać pieniądze. |
| toteż | pisany | tylko na początku | Członkowie odpowiadali majątkiem, toteż pilnowali kasy. |
Dlatego czy dlatego że?
Jedno małe że odwraca kierunek. Padało, dlatego zostaliśmy w domu: najpierw przyczyna, potem skutek. Zostaliśmy w domu, dlatego że padało: najpierw skutek, potem przyczyna, tak jak po ponieważ.
dlatego: skutek
- Padało, dlatego zostaliśmy w domu.
- najpierw przyczyna, potem skutek
dlatego że: przyczyna (= ponieważ)
- Zostaliśmy w domu, dlatego że padało.
- najpierw skutek, potem przyczyna
Z czego są zbudowane i gdzie stoją
Dlatego to dla + tego, toteż to to + też, oba piszemy razem. Przed słowem, które łączy dwie części zdania, stawiamy przecinek. Ponieważ i dlatego że nie tworzą osobnego zdania, a bo nie otwiera zdania w tekście.
Z czego są zbudowane?
| słowo | części | uwaga |
|---|---|---|
| dlatego | dla + tego (to) | piszemy razem |
| dlatego że | dla + tego (to) + że | to przyczyna, nie skutek! |
| toteż | to + też | piszemy razem |
| w rezultacie | w + rezultat | miejscownik: w rezultacie |
| w związku z tym | w + związek, z + to | miejscownik: w związku; narzędnik: z tym |
| wobec tego | wobec + to | dopełniacz: tego |
Uwaga!
Gdy słowo łączy dwie części zdania, stawiamy przed nim przecinek: …, dlatego … / …, w związku z tym … Może też zaczynać nowe zdanie: W rezultacie … Ale ponieważ i dlatego że nie tworzą zdania same: ✗ Ponieważ pożyczki były tanie. A bo nie zaczyna zdania w tekście.
Przykłady z historii kasy
Przykłady pochodzą z artykułu i z rozmowy w kuchni, np. Zarząd pracował społecznie, w związku z tym pożyczki były tanie. W zdaniu Walne zgromadzenie w kuchni? Zatem głosujemy przy kolacji! słowo zatem otwiera zdanie.
- Zarząd pracował społecznie, w związku z tym pożyczki były tanie.
- Lichwiarze brali wysokie odsetki, toteż chłopi szukali tańszego kredytu.toteż: styl pisany; w rozmowie raczej dlatego
- Każdy członek miał jeden głos. W rezultacie bogaci nie decydowali sami.
- Walne zgromadzenie w kuchni? Zatem głosujemy przy kolacji!zatem może też zaczynać zdanie
- Wszyscy chcą jechać do Krakowa? Wobec tego odkładamy pieniądze.
Typowe błędy
Schemat poprawia ponieważ przed skutkiem, dlatego że w miejscu dlatego, odwróconą przyczynę po w rezultacie oraz toteż w środku zdania, gdzie może stać tylko zatem.
Padał deszcz, ponieważ Zosia wzięła parasol.
Padał deszcz, dlatego Zosia wzięła parasol.
ponieważ wprowadza przyczynę, nie skutek
Lichwiarze brali wysokie odsetki, dlatego że chłopi oddawali dużo więcej.
Lichwiarze brali wysokie odsetki, dlatego chłopi oddawali dużo więcej.
dlatego że = ponieważ (przyczyna); dlatego = skutek
Chłopi oddawali dużo więcej, w rezultacie lichwiarze brali wysokie odsetki.
Lichwiarze brali wysokie odsetki, w rezultacie chłopi oddawali dużo więcej.
po w rezultacie jest skutek, nie przyczyna
Kasa ma mało pieniędzy. Udziela toteż małych pożyczek.
Kasa ma mało pieniędzy, toteż udziela małych pożyczek.
toteż tylko na początku; na drugim miejscu może stać zatem
More lessons on this grammar: Spójniki i zdania złożone lessons and exercises
Try the Spójniki wynikowe exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 13 auto-checked exercises
- 2 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 real-life document
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- dodać skutek do przyczyny: Zarząd pracował za darmo, dlatego pożyczki były tanie.
- odróżnić skutek od przyczyny: Pierogi były smaczne, dlatego szybko się skończyły., ale Pierogi szybko się skończyły, dlatego że były smaczne.
- dobrać słowo do stylu i sytuacji: dlatego w rozmowie, toteż w tekście, wobec tego przy decyzji: Wobec tego zaczynamy oszczędzać.
- opowiedzieć historię jako łańcuch skutków: Lichwiarze brali wysokie odsetki. W rezultacie chłopi oddawali dużo więcej, niż pożyczyli.
- napisać tekst na blog o wspólnych pieniądzach: Każdy uczeń wpłaca co miesiąc małą kwotę, w związku z tym nikt nie musi płacić dużo naraz.
To lekcja 22 kursu Polski B2.1 · Jak działa świat, druga w dziale Pieniądze i mądre wybory. Słowa przyczyny, takie jak ponieważ, dzięki i z powodu, uczniowie znają z lekcji 31 kursu Polski B1.2 · Zmieniamy świat, a obecnie i dawniej z lekcji 21 wracają jako znany język. Historia wiejskiej kasy to łańcuch przyczyn i skutków: drogie pożyczki, wspólna kasa, potem tysiące podobnych. W lekcji 23 uczniowie piszą formalną reklamację.
Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o pieniądze na co dzień i poznają dziesięć słów z obrazkami, od chłopa po zadłużony. Czytają artykuł Wspólna kasa zamiast lichwiarza z zadaniem prawda/fałsz i quizem, a potem post magazynu z komentarzami czytelników. Słuchają, jak Zosia pisze minutę do radia, a Kuba chce wydać wspólny słoik na garnek, oraz przewodniczki w małym muzeum. Po schemacie są cztery ćwiczenia, od wskazania przyczyny i skutku po krótką historię kasy z lukami. Na koniec uczeń doradza koleżance, jak oszczędzać, a z pudełka losuje pytania „razem czy osobno?”.
Praca domowa ma cztery zadania. Quiz, w którym z trzech zdań trzeba wskazać poprawne, oraz łączenie słów z definicjami są sprawdzane automatycznie. Tekst na blog „Jak działa…?” i nagraną opowieść o kasie w Czernichowie ocenia nauczyciel.
- Grammar:
- skutek: dlatego, w związku z tym, w rezultacie · zatem, toteż, wobec tego · dlatego czy dlatego że? · przyczyna czy skutek?
- Topic:
- pieniądze · oszczędzanie · historia · spółdzielnia · Franciszek Stefczyk
Teaching tips
- Pytaj „Co z tego wynikło?” po zdaniach z artykułu. Uczniowie odpowiadają jednym zdaniem z dlatego albo w rezultacie, a grupa buduje z tego łańcuch skutków.
- Odwracaj kierunek na jednym fakcie: zapisz Padało, dlatego zostaliśmy w domu i poproś o wersję z dlatego że. Różnica jednego słowa od razu staje się widoczna.
- Dziel słowa na mowę i tekst: po rozmowie Zosi i Kuby zapytaj, dlaczego Kuba śmieje się z toteż. Potem uczniowie przerabiają zdania z artykułu na wersję do radia.
- Zorganizuj walne zgromadzenie w klasie: grupa głosuje, na co wydać wymyślony wspólny budżet, a każdy uzasadnia swój głos zdaniem ze skutkiem. Każdy ma jeden głos, jak w kasie.
- Zwracaj uwagę na przecinek przed dlatego, toteż i w związku z tym, kiedy łączą dwie części zdania. Pokaż też, że W rezultacie może otwierać nowe zdanie.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
26 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B2.1 · Jak działa świat
32 lekcje polskiego na poziomie B2, część pierwsza, dla uczniów po kursach B1, tylko po polsku. Sześcioro współlokatorów z kamienicy na warszawskiej Pradze poznaje prawdziwe historie: od czeskiego słowa „robot” i polskiego modelu językowego Bielik po żubry z Białowieży, Pyrkon i Koronę Himalajów Kukuczki. Po kursie uczniowie argumentują w debacie, objaśniają odkrycia naukowe laikom, piszą wyważoną recenzję, reklamację i list motywacyjny. Nowe słowa mają obrazki i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course
Unit 1 AI i przyszłość pracy
skąd się wzięło słowo „robot”, kariera w AI, polski model Bielik, formy na -ąc i -wszy, debata
Lesson 1Robota: skąd się wzięło słowo „robot”Imiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
Lesson 2Ukończywszy studia: z Kluczborka do OpenAIImiesłów przysłówkowy uprzedni: forma na -wszy i -łszy
Lesson 3Bielik: AI, która mówi po polskuStałe zwroty z imiesłowem przysłówkowym w dyskusji
Lesson 4Projekt: mój głos w debacie o AIPowtórka: imiesłowy przysłówkowe i zwroty do dyskusji
Unit 2 Przełomy w medycynie
witaminy Funka, przeszczep serca w Zabrzu, grupy krwi, zdania typu „to, czego”, liczebniki zbiorowe, nauka prostymi słowami
Lesson 5Polak, który nazwał witaminęZaimek względny co po to, coś, wszystko i nic
Lesson 6Dwoje, troje, pięcioro: serce w ZabrzuLiczebniki zbiorowe: dwoje, troje, pięcioro
Lesson 7A, B, AB, 0: Polak i grupy krwiLiczebniki zbiorowe w przypadkach: dwojga, dwojgu, z dwojgiem
Lesson 8Projekt: nauka w trzy minutyPowtórka: zdania z „to, co” i liczebniki zbiorowe
Unit 3 Ludzie w ruchu
pociągi nad torami, Karta Dużej Rodziny, tramwaje z Bydgoszczy, konstrukcja im…, tym…, obaj i oboje, bywać i miewać
Lesson 9Pociągi, które unoszą się nad torami?Im…, tym… i coraz + stopień wyższy
Lesson 10Dwoje dorosłych, troje dzieci, jedna podróżObaj, obie, oboje: dwie osoby razem
Lesson 11Tramwaje z BydgoszczyCzasowniki wielokrotne: bywać, miewać, widywać
Lesson 12Projekt: lepszy dojazd na PragęPowtórka: stopień wyższy, obaj, obie, oboje i czasowniki wielokrotne
Unit 4 Powroty dzikiej przyrody
żubry, wilki i sokoły, młode zwierzęta na -ę, bywają widywane, natomiast i zaś, film przyrodniczy
Lesson 13Żubry z BiałowieżyMłode zwierzęta na -ę: żubrzę, żubrzęta, troje żubrząt
Lesson 14Wilki bywają widywaneBywają widywane, widuje się je: strona bierna i forma z się
Lesson 15Sokoły na wieżowcachKontrast: natomiast, zaś, z kolei, podczas gdy
Lesson 16Projekt: nasz film przyrodniczyPowtórka: młode zwierzęta, strona bierna z bywać i kontrast
Unit 5 Polska popkultura w świecie
Pyrkon, film „IO”, płyta Hani Rani, ktoś czy ktokolwiek, co prawda…, ale, recenzja z dwóch stron
Lesson 17Pyrkon: tu spotykają się fani fantastykiZaimki nieokreślone z -ś i -kolwiek
Lesson 18Osioł w CannesPrzyznanie racji i kontrast: co prawda…, ale…
Lesson 19Fortepian z GdańskaWyrażenia porządkujące argumenty w recenzji
Lesson 20Projekt: polski weekend kulturyPowtórka: ktoś i ktokolwiek, co prawda…, ale…, z jednej strony
Unit 6 Pieniądze i mądre wybory
historia złotego, wiejska kasa Stefczyka, prawa konsumenta, słowa o czasie i skutku, reklamacja
Lesson 21Dlaczego pieniądz jest złoty?Przysłówki czasu w stylu oficjalnym
Lesson 22 · you're hereKasa we wsi, 1890Spójniki i wyrażenia, które wprowadzają skutek
Lesson 23Wadliwe słuchawki? Reklamacja!List formalny: formuły i styl nominalny
Lesson 24Projekt: poradnik konsumentaPowtórka: słowa czasu, słowa skutku i list formalny
Unit 7 Język i komunikacja
polskie idiomy, język migowy PJM, Mikołaj Rej, styl potoczny, neutralny i oficjalny, idiomy z innych języków
Lesson 25Nie mój cyrk, nie moje małpyZwiązki frazeologiczne: znaczenie, stała forma i przypadki w środku
Lesson 26Ręce, które mówią: PJMZwiązki frazeologiczne z częściami ciała: język, ręce, głowa
Lesson 27Polacy nie gęsi!Trzy style: potoczny, neutralny i oficjalny
Lesson 28Projekt: wieczór nieprzetłumaczalnych słówPowtórka: związki frazeologiczne i trzy style
Unit 8 Na krańcach świata
Kukuczka i Korona Himalajów, Przepaść Hranicka, stacja polarna Hornsund, liczebniki w opowieści, list motywacyjny
Lesson 29Korona Himalajów: KukuczkaLiczebniki w opowieści: porządkowe i główne w przypadkach
Lesson 30Jak głęboka jest otchłań?Czasowniki ruchu z przedrostkami w wodzie i w przenośni
Lesson 31Zima w HornsundzieList motywacyjny: formuły listu formalnego i cechy kandydata
Lesson 32Projekt: opowieść z krańca świataPowtórka: liczebniki, czasowniki z przedrostkami i list formalny