Tramwaje z Bydgoszczy: czasowniki wielokrotne: bywam, miewam, widuję
About this lesson
Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o czasownikach wielokrotnych: bywać, miewać, widywać i o tym, jak opowiadać o codziennej jeździe po mieście, na tle tramwajów z Bydgoszczy.
- Grammar
- Tramwaje bywają pełne, Pociągi miewają opóźnienia, Codziennie widuję tych samych pasażerów: formy na -am i -uję, czas przeszły, bywa, że… oraz różnica między jest a bywa.
- Topic
- Pesa, największy polski producent pojazdów szynowych z historią sięgającą 1851 roku, buduje w Bydgoszczy tramwaje Swing, Jazz i Twist. Zosia nagrywa tam reportaż radiowy, a Lucas jedzie z nią.
- Activities
- Artykuł o Pesie i post Zosi z komentarzami, rozmowa w tramwaju i opowieść motorniczego do wysłuchania, schemat z czterema ćwiczeniami, ankieta na czacie i pudełko z pytaniami.
What's inside
Chapter 1Na start: miasto w ruchu
Chapter 2Czytamy: z Bydgoszczy w świat
Chapter 3Słuchamy: w tramwaju i w kabinie
Chapter 4Gramatyka: bywam, miewam, widuję
- Spójrz na schemat: czasowniki wielokrotneGrammar schemeTry it
- Wybierz poprawną formę czasownika wielokrotnegoChoose the optionUnlock
- Wybierz zdanie, które pasuje do sytuacjiQuizUnlock
- Uzupełnij zdania: zamiast „czasem”, „często” albo „zwykle” użyj czasownika wielokrotnegoFill in the gapsTry it
- Przeciągnij słowa: Tom odpowiada na ankietę o transporcieDrag and dropUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: ankieta i pitch
Chapter 6Praca domowa
Tramwaj i komunikacja miejska po polsku
10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+7 more with pictures and audio in the lessonMore words
- motorniczy
- niskopodłogowy
- dwukierunkowy
- zajezdnia
- pętla
- sieć trakcyjna
- godziny szczytu
Grammar: czasowniki wielokrotne: bywać, miewać, widywać
Słowa często, czasem i zwykle uczniowie znają od dawna. Ta lekcja dodaje czasowniki, które same niosą to znaczenie: czasownik wielokrotny mówi, że coś się powtarza. Schemat pokazuje siedem takich czasowników, ich formy w czasie teraźniejszym i przeszłym oraz różnicę między jest a bywa.
Czasowniki wielokrotne: bywam, miewam, widuję
Znasz już: często, czasem, rzadko, zwykle; jeżdżę (często) i pojadę (raz). Nowe: czasownik wielokrotny sam mówi, że coś dzieje się co jakiś czas albo zwykle.
Od jakiego czasownika? Co znaczy?
Pierwsza tabela łączy każdy czasownik wielokrotny z jego podstawą: być → bywać, mieć → miewać, widzieć → widywać, grać → grywać, jeść → jadać, spać → sypiać, czytać → czytywać. Obok stoi krótkie wyjaśnienie znaczenia.
| czasownik | czasownik wielokrotny | co znaczy? |
|---|---|---|
| być | bywać | być gdzieś albo jakimś co jakiś czas |
| mieć | miewać | mieć coś co jakiś czas |
| widzieć | widywać | widzieć kogoś co jakiś czas |
| grać | grywać | grać od czasu do czasu |
| jeść | jadać | zwykle jeść (coś, gdzieś) |
| spać | sypiać | zwykle spać (ile, jak) |
| czytać | czytywać | czytać co jakiś czas |
Czas teraźniejszy: -am albo -uję
Większość tych czasowników odmienia się jak czytać: bywam, bywasz, bywają, jadam, sypiam. Dwa mają końcówki -uję, -ujesz: widuję i czytuję. Forma czytywuję to błąd, który schemat pokazuje osobno.
Czas teraźniejszy: -am, -asz
| kto? | bywać | miewać | grywać | jadać | sypiać |
|---|---|---|---|---|---|
| ja | bywam | miewam | grywam | jadam | sypiam |
| ty | bywasz | miewasz | grywasz | jadasz | sypiasz |
| on / ona / ono | bywa | miewa | grywa | jada | sypia |
| my | bywamy | miewamy | grywamy | jadamy | sypiamy |
| wy | bywacie | miewacie | grywacie | jadacie | sypiacie |
| oni / one | bywają | miewają | grywają | jadają | sypiają |
Czas teraźniejszy: -uję, -ujesz
| kto? | widywać | czytywać |
|---|---|---|
| ja | widuję | czytuję |
| ty | widujesz | czytujesz |
| on / ona / ono | widuje | czytuje |
| my | widujemy | czytujemy |
| wy | widujecie | czytujecie |
| oni / one | widują | czytują |
Czas przeszły od bezokolicznika
Czas przeszły tworzymy od bezokolicznika, tak jak zwykle: bywałem, bywałam, miewali, widywały. Tabela podaje formy męskie i żeńskie w każdej osobie, a grywać, jadać i sypiać zachowują się tak samo jak bywać.
| kto? | bywać | miewać | widywać | czytywać |
|---|---|---|---|---|
| ja | bywałem / bywałam | miewałem / miewałam | widywałem / widywałam | czytywałem / czytywałam |
| ty | bywałeś / bywałaś | miewałeś / miewałaś | widywałeś / widywałaś | czytywałeś / czytywałaś |
| on / ona / ono | bywał / bywała / bywało | miewał / miewała / miewało | widywał / widywała / widywało | czytywał / czytywała / czytywało |
| my | bywaliśmy / bywałyśmy | miewaliśmy / miewałyśmy | widywaliśmy / widywałyśmy | czytywaliśmy / czytywałyśmy |
| wy | bywaliście / bywałyście | miewaliście / miewałyście | widywaliście / widywałyście | czytywaliście / czytywałyście |
| oni / one | bywali / bywały | miewali / miewały | widywali / widywały | czytywali / czytywały |
Jest czy bywa? Ma czy miewa?
Porównanie stawia obok siebie dwie sytuacje. Teraz, jeden raz albo stały fakt: Teraz jestem w tramwaju, Pesa ma siedzibę w Bydgoszczy. Co jakiś czas, nie zawsze: Rano tramwaje bywają pełne, Pociągi miewają opóźnienia.
teraz, jeden raz, fakt: jest, ma
- Teraz jestem w tramwaju.
- Wczoraj tramwaj miał opóźnienie.
- Pesa ma siedzibę w Bydgoszczy.
co jakiś czas, nie zawsze: bywa, miewa
- Rano tramwaje bywają pełne.
- Pociągi miewają opóźnienia.
- W Bydgoszczy bywam rzadko.
Bywa, że… i typowe błędy
Przykłady i wskazówka dodają Bywa, że…, czyli „czasem…”, oraz Dawniej bywało, że…. Takich czasowników jest niewiele i nie tworzymy ich sami: nie ma jechywać. Lista błędów poprawia też Teraz bywam w tramwaju i Wczoraj tramwaj miewał opóźnienie.
Przykłady
- Rano tramwaje w Warszawie bywają tak pełne, że trudno wsiąść.
- Pociągi miewają opóźnienia, ale Lucas nie narzeka.
- Codziennie widuję tych samych pasażerów.mówi Dobromir, motorniczy
- W pociągu Lucas czytuje nuty.
- Na pętli Dobromir jada drugie śniadanie.
- Bywa, że ktoś zostawi w tramwaju parasol.bywa, że… = czasem…
Uwaga!
Czasowników wielokrotnych jest niewiele i nie tworzymy ich sami: nie ma „jechywać” ani „jeździwać”, mówimy: często jeżdżę. Często stoją z nimi słowa: czasem, rzadko, zwykle, od czasu do czasu. Bywa, że… znaczy: czasem… W czasie przeszłym: bywało, że… (Dawniej bywało, że…).
Typowe błędy
Teraz bywam w tramwaju.
Teraz jestem w tramwaju.
teraz, w tej chwili: być, nie bywać
Wczoraj tramwaj miewał opóźnienie.
Wczoraj tramwaj miał opóźnienie.
jedno zdarzenie: mieć, nie miewać
Często jechywam tramwajem.
Często jeżdżę tramwajem.
nie ma czasownika „jechywać”
W tramwaju czytywuję wiadomości.
W tramwaju czytuję wiadomości.
czytywać → czytuję, widywać → widuję
More lessons on this grammar: Aspekt czasownika lessons and exercises
Try the Czasowniki wielokrotne exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 13 auto-checked exercises
- 2 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 real-life document
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- powiedzieć, co dzieje się co jakiś czas: Rano tramwaje bywają tak pełne, że trudno wsiąść.
- odmienić czasowniki wielokrotne w czasie teraźniejszym: bywam, miewasz, jada, ale widuję, czytujesz
- odróżnić jedno zdarzenie od powtarzającego się: Wczoraj tramwaj miał opóźnienie, ale Pociągi miewają opóźnienia
- opowiedzieć o dawnych zwyczajach w czasie przeszłym: W dzieciństwie Lucas grywał w piłkę., Dawniej bywało, że…
- przedstawić radzie miasta krótki pomysł na lepszy transport: Bywa, że czekam na przystanku dwadzieścia minut.
To lekcja 11 kursu Polski B2.1 · Jak działa świat w dziale Ludzie w ruchu. Przysłówki często, czasem, rzadko i zwykle uczniowie znają z wcześniejszych kursów, a ta lekcja daje im czasowniki, które mówią to samo jednym słowem. W rozmowach o tramwajach wielokrotność pojawia się sama: pełne wagony w godzinach szczytu, zimowe opóźnienia, ci sami pasażerowie każdego ranka. Z lekcji 9 wraca im…, tym…, a lekcja 12 to projekt, który powtarza cały dział.
Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o komunikację miejską, poznają dziesięć słów z obrazkami, od kursować po godziny szczytu, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają artykuł o Pesie z zadaniem prawda/fałsz i quizem, a potem post Zosi, pod którym współlokatorzy opisują swoje dojazdy. Słuchają rozmowy Zosi i Lucasa w nowym Swingu oraz opowieści motorniczego Dobromira o jego dniu pracy. Po schemacie są cztery ćwiczenia, w tym odpowiedzi Toma w ankiecie. Na koniec uczeń odpowiada ankieterce na czacie, a w parze albo z lektorem otwiera pudełko z tematami do dyskusji i krótkiego pitchu dla rady miasta.
Praca domowa ma cztery zadania. Zdania z czasownikami wielokrotnymi w czasie przeszłym i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Post o podróżach po mieście i nagrany pitch ocenia nauczyciel.
- Grammar:
- czasowniki wielokrotne · bywać, miewać, widywać, czytywać · jest czy bywa? ma czy miewa? · bywa, że…
- Topic:
- transport · tramwaje · Bydgoszcz · Pesa · komunikacja miejska · podróże po mieście
Teaching tips
- Zacznij od pytania o częstotliwość: Jak często tramwaj jest pełny? Zapisz odpowiedzi z czasem i często, a potem pokaż, że Tramwaje bywają pełne mówi to samo krócej.
- Zestaw dwa zdania o tramwaju: Dziś mój tramwaj ma opóźnienie i Tramwaje miewają opóźnienia. Zapytaj, które mówi o jednym dniu. Ta różnica jest ważniejsza niż same końcówki.
- Ostrzeż przed tworzeniem nowych form: uczniowie, którzy poznali bywać, chętnie mówią jechywać czy jeździwać. Powiedz wprost, że lista jest zamknięta, i podsuń często jeżdżę.
- Potraktuj pudełko jak próbę pitchu: każda osoba przedstawia problem ze swojej trasy i pomysł dla rady miasta. Nagranie w pracy domowej będzie wtedy drugą, lepszą wersją tej wypowiedzi.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
26 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B2.1 · Jak działa świat
32 lekcje polskiego na poziomie B2, część pierwsza, dla uczniów po kursach B1, tylko po polsku. Sześcioro współlokatorów z kamienicy na warszawskiej Pradze poznaje prawdziwe historie: od czeskiego słowa „robot” i polskiego modelu językowego Bielik po żubry z Białowieży, Pyrkon i Koronę Himalajów Kukuczki. Po kursie uczniowie argumentują w debacie, objaśniają odkrycia naukowe laikom, piszą wyważoną recenzję, reklamację i list motywacyjny. Nowe słowa mają obrazki i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course
Unit 1 AI i przyszłość pracy
skąd się wzięło słowo „robot”, kariera w AI, polski model Bielik, formy na -ąc i -wszy, debata
Lesson 1Robota: skąd się wzięło słowo „robot”Imiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
Lesson 2Ukończywszy studia: z Kluczborka do OpenAIImiesłów przysłówkowy uprzedni: forma na -wszy i -łszy
Lesson 3Bielik: AI, która mówi po polskuStałe zwroty z imiesłowem przysłówkowym w dyskusji
Lesson 4Projekt: mój głos w debacie o AIPowtórka: imiesłowy przysłówkowe i zwroty do dyskusji
Unit 2 Przełomy w medycynie
witaminy Funka, przeszczep serca w Zabrzu, grupy krwi, zdania typu „to, czego”, liczebniki zbiorowe, nauka prostymi słowami
Lesson 5Polak, który nazwał witaminęZaimek względny co po to, coś, wszystko i nic
Lesson 6Dwoje, troje, pięcioro: serce w ZabrzuLiczebniki zbiorowe: dwoje, troje, pięcioro
Lesson 7A, B, AB, 0: Polak i grupy krwiLiczebniki zbiorowe w przypadkach: dwojga, dwojgu, z dwojgiem
Lesson 8Projekt: nauka w trzy minutyPowtórka: zdania z „to, co” i liczebniki zbiorowe
Unit 3 Ludzie w ruchu
pociągi nad torami, Karta Dużej Rodziny, tramwaje z Bydgoszczy, konstrukcja im…, tym…, obaj i oboje, bywać i miewać
Lesson 9Pociągi, które unoszą się nad torami?Im…, tym… i coraz + stopień wyższy
Lesson 10Dwoje dorosłych, troje dzieci, jedna podróżObaj, obie, oboje: dwie osoby razem
Lesson 11 · you're hereTramwaje z BydgoszczyCzasowniki wielokrotne: bywać, miewać, widywać
Lesson 12Projekt: lepszy dojazd na PragęPowtórka: stopień wyższy, obaj, obie, oboje i czasowniki wielokrotne
Unit 4 Powroty dzikiej przyrody
żubry, wilki i sokoły, młode zwierzęta na -ę, bywają widywane, natomiast i zaś, film przyrodniczy
Lesson 13Żubry z BiałowieżyMłode zwierzęta na -ę: żubrzę, żubrzęta, troje żubrząt
Lesson 14Wilki bywają widywaneBywają widywane, widuje się je: strona bierna i forma z się
Lesson 15Sokoły na wieżowcachKontrast: natomiast, zaś, z kolei, podczas gdy
Lesson 16Projekt: nasz film przyrodniczyPowtórka: młode zwierzęta, strona bierna z bywać i kontrast
Unit 5 Polska popkultura w świecie
Pyrkon, film „IO”, płyta Hani Rani, ktoś czy ktokolwiek, co prawda…, ale, recenzja z dwóch stron
Lesson 17Pyrkon: tu spotykają się fani fantastykiZaimki nieokreślone z -ś i -kolwiek
Lesson 18Osioł w CannesPrzyznanie racji i kontrast: co prawda…, ale…
Lesson 19Fortepian z GdańskaWyrażenia porządkujące argumenty w recenzji
Lesson 20Projekt: polski weekend kulturyPowtórka: ktoś i ktokolwiek, co prawda…, ale…, z jednej strony
Unit 6 Pieniądze i mądre wybory
historia złotego, wiejska kasa Stefczyka, prawa konsumenta, słowa o czasie i skutku, reklamacja
Lesson 21Dlaczego pieniądz jest złoty?Przysłówki czasu w stylu oficjalnym
Lesson 22Kasa we wsi, 1890Spójniki i wyrażenia, które wprowadzają skutek
Lesson 23Wadliwe słuchawki? Reklamacja!List formalny: formuły i styl nominalny
Lesson 24Projekt: poradnik konsumentaPowtórka: słowa czasu, słowa skutku i list formalny
Unit 7 Język i komunikacja
polskie idiomy, język migowy PJM, Mikołaj Rej, styl potoczny, neutralny i oficjalny, idiomy z innych języków
Lesson 25Nie mój cyrk, nie moje małpyZwiązki frazeologiczne: znaczenie, stała forma i przypadki w środku
Lesson 26Ręce, które mówią: PJMZwiązki frazeologiczne z częściami ciała: język, ręce, głowa
Lesson 27Polacy nie gęsi!Trzy style: potoczny, neutralny i oficjalny
Lesson 28Projekt: wieczór nieprzetłumaczalnych słówPowtórka: związki frazeologiczne i trzy style
Unit 8 Na krańcach świata
Kukuczka i Korona Himalajów, Przepaść Hranicka, stacja polarna Hornsund, liczebniki w opowieści, list motywacyjny
Lesson 29Korona Himalajów: KukuczkaLiczebniki w opowieści: porządkowe i główne w przypadkach
Lesson 30Jak głęboka jest otchłań?Czasowniki ruchu z przedrostkami w wodzie i w przenośni
Lesson 31Zima w HornsundzieList motywacyjny: formuły listu formalnego i cechy kandydata
Lesson 32Projekt: opowieść z krańca świataPowtórka: liczebniki, czasowniki z przedrostkami i list formalny