Polak, który nazwał witaminę: zdania z „to, co”, „tego, czego” i „o tym, o czym”
About this lesson
Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o zdaniach z to, co i tego, czego, czyli o zaimku względnym co w przypadkach, na tle historii słowa witamina.
- Grammar
- Przypadek to zależy od czasownika w zdaniu głównym, a przypadek co od czasownika w zdaniu podrzędnym: Funk nazwał to, czego szukali inni badacze. Do tego wszystko, co, nic, co i coś, czego.
- Topic
- Kazimierz Funk, chemik z Warszawy, który w 1912 roku opisał choroby z niedoboru i wymyślił słowo witamina. W kuchni brązowy ryż i mały test z wiedzy.
- Activities
- Artykuł o białym ryżu, rozmowa w kuchni i radiowa minuta o witaminach do wysłuchania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z kolegą z kursu i pudełko z pytaniami.
What's inside
Chapter 1Na start: co kryje ryż?
Chapter 2Czytamy: czego brakowało w ryżu?
Chapter 3Słuchamy: ryż, wykład i mały test
Chapter 4Gramatyka: to, czego szukano
- Spójrz na schemat: to, co / tego, czego / tym, czymGrammar schemeTry it
- Wybierz poprawną formę: co, czego, czym, czemu…Choose the optionUnlock
- Posortuj czasowniki: jaki przypadek mają „to” i „co”?Sort into columnsUnlock
- Uzupełnij zdania: zamiast rzeczownika z „który” wpisz zaimki ze schematuFill in the gapsTry it
- Wybierz poprawne zdanieQuizUnlock
- Przeciągnij słowa: wiadomość Kuby na czacie mieszkaniaDrag and dropUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: odkrycia na co dzień
Chapter 6Praca domowa
- Uzupełnij zdania: wszystko, nic, coś i zaimek we właściwym przypadkuFill in the gapsUnlock
- Dopasuj słowa i definicjeMatchUnlock
- Napisz tekst na blog szkoły: odkrycie, które zmieniło życieWriting, checked by the teacherUnlock
- Nagraj odpowiedź: czy nadanie nazwy to też odkrycie?Speaking, checked by the teacherUnlock
Vocabulary
10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+7 more with pictures and audio in the lessonMore words
- składnik
- otręby
- ryż polerowany
- czasopismo naukowe
- zapobiegać
- wytwarzać
- rozpuszczać się
Grammar: zaimek względny co po to, coś, wszystko i nic
Uczniowie znają już który we wszystkich przypadkach. Ta lekcja pokazuje, że po to, coś, wszystko i nic mówimy co, a nie który. Najważniejsze są dwa pytania o dwa przypadki: jedno do czasownika w zdaniu głównym, drugie do czasownika w zdaniu z co.
to, co · tego, czego · tym, czym · o tym, o czym
Znasz już: który w każdym przypadku. Po to, coś, wszystko, nic mówimy co: to, co / tego, czego / tym, czym.
Formy „to” i „co” w przypadkach
Pierwsza tabela zestawia pary: to, co; tego, czego; temu, czemu; tym, czym; o tym, o czym. Każdy wiersz ma pytanie przypadku i przykład, np. Olena interesuje się tym, czym zajmował się Funk.
| przypadek (pytanie) | to | co | przykład |
|---|---|---|---|
| mianownik, biernik (Co?) | to | co | Kuba lubi to, co gotuje mama. |
| dopełniacz (Czego?) | tego | czego | Organizm pozbywa się tego, czego jest za dużo. |
| celownik (Czemu?) | temu | czemu | Dzięki temu, co napisał Funk…; Pierogi to coś, czemu Kuba nie umie się oprzeć. |
| narzędnik (Czym?) | tym | czym | Olena interesuje się tym, czym zajmował się Funk. |
| miejscownik (O czym?) | (o) tym | (o) czym | Kuba myśli o tym, o czym czytał. |
Dwa pytania: najpierw „to”, potem „co”
Druga tabela rozkłada zdania na dwa kroki. Funk nazwał to, bo nazwać co?, a dalej czego szukali inni, bo szukać czego?. Uczeń widzi, że obie formy mogą mieć różne przypadki, bo każdą wybiera inny czasownik.
| zdanie główne | pytanie 1 → forma „to” | zdanie z „co” | pytanie 2 → forma „co” |
|---|---|---|---|
| Funk nazwał to, | nazwać co? → to | czego szukali inni. | szukać czego? → czego |
| Olena opowiada o tym, | opowiadać o czym? → o tym | czym zajmował się Funk. | zajmować się czym? → czym |
| Kuba zgadza się z tym, | zgadzać się z czym? → z tym | o czym mówiła Waleria. | mówić o czym? → o czym |
| Nie rozumiem tego, | nie rozumieć czego? → tego | co mówisz. | mówić co? → co |
Tak samo po wszystko, nic i coś
Lista pokazuje tę samą regułę po innych zaimkach: wszystko, co mówił wykładowca, coś, czego organizm potrzebuje, czegoś, czym zaskoczy Olenę. Same zaimki też się odmieniają: wszystkiego, czegoś, niczym.
- Olena pamięta wszystko, co mówił wykładowca. (pamiętać co? / mówić co?)
- Nie ma nic, co cieszy Kubę bardziej niż pełna kuchnia. (Co cieszy? → mianownik)
- Witamina to coś, czego organizm potrzebuje. (potrzebować czego?)
- Kuba szuka czegoś, czym zaskoczy Olenę. (szukać czego? / zaskoczyć czym?)
- Zmieniają się jak „to”: wszystko → wszystkiego, wszystkiemu, wszystkim; coś → czegoś, czemuś, czymś; nic → niczego, niczemu, niczym.
Przykłady, przecinek i przeczenie
Przykłady pochodzą z artykułu i z rozmowy w kuchni. Wskazówka dodaje przecinek przed co i dopełniacz po przeczeniu: Nie rozumiem tego, co mówisz. Przyimek czasownika wraca w zdaniu podrzędnym: rozmawiać o → o czym.
Przykłady z lekcji
- Funk nazwał to, czego szukali także inni badacze.
- Kuba dowiedział się z artykułu czegoś, czego nie wiedział.
- Szukał w otrębach, czyli w tym, co usuwa się przy polerowaniu.
- Funk zebrał w jedną teorię to, co wiedzieli inni.
- Olena opowiada o tym, czym zajmował się Funk w Londynie.opowiadać o czym? → o tym; zajmować się czym? → czym
- Cztery razy i ani razu nie wygrał? To jest właśnie to, czego nie rozumiem.
Uwaga!
Przed „co” zawsze stawiamy przecinek: to, co. Uwaga na „nie”: po „nie” czasownik z biernikiem ma dopełniacz, i w zdaniu głównym (Rozumiem to, co mówisz → Nie rozumiem tego, co mówisz), i w zdaniu z „co” (organizm przechowuje coś → coś, czego organizm nie przechowuje). Przyimek czasownika wraca w zdaniu z „co”: rozmawiać o → o czym.
Typowe błędy
Schemat poprawia cztery pomyłki: coś, który zamiast coś, czego, to, co szukali zamiast to, czego szukali, o to, czym zamiast o tym, czym i zgubiony przyimek w to, co rozmawialiśmy.
Witamina to coś, który organizm potrzebuje.
Witamina to coś, czego organizm potrzebuje.
po to, coś, wszystko, nic: co, nie który; potrzebować czego?
Funk nazwał to, co szukali inni badacze.
Funk nazwał to, czego szukali inni badacze.
szukać czego? → czego
Olena opowiada o to, czym zajmował się Funk.
Olena opowiada o tym, czym zajmował się Funk.
opowiadać o czym? → o tym (miejscownik)
Pamiętasz to, co rozmawialiśmy?
Pamiętasz to, o czym rozmawialiśmy?
rozmawiać o czym? → przyimek wraca: o czym
More lessons on this grammar: Zdania z „który” lessons and exercises · Zaimki lessons and exercises
Try the Zaimek względny co exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 13 auto-checked exercises
- 2 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- dobrać formę to do czasownika w zdaniu głównym, a formę co do czasownika w zdaniu podrzędnym: Olena od dawna interesuje się tym, czym zajmuje się chemia.
- zamienić rzeczownik z który na zaimki: Funk szukał substancji, której brakowało w białym ryżu → Funk szukał tego, czego brakowało w białym ryżu.
- zachować przyimek czasownika w zdaniu z co: Kuba długo myślał o tym, o czym rozmawiał z Oleną.
- użyć dopełniacza po przeczeniu: Kuba dowiedział się czegoś, czego wcześniej nie wiedział.
- wyjaśnić prostymi słowami, czym są witaminy: To coś, czego organizm potrzebuje w małych ilościach.
To lekcja 5 kursu Polski B2.1 · Jak działa świat i początek działu Przełomy w medycynie. Opiera się na zdaniach z który z kursu B1.1 i na czasownikach z dopełniaczem i narzędnikiem z kursu B1.2, a imiesłowy z lekcji 1–3 wracają w tekstach. Historia odkrycia to opowieść o tym, czego szukano i czego brakowało, więc zdania z to, czego są w niej na każdym kroku. Lekcja 6 wprowadza liczebniki zbiorowe.
Na rozgrzewkę uczniowie kręcą kołem z pytaniami o naukę na co dzień, poznają dziesięć słów z obrazkami, od przełomu po rozpuszczać się, i dobierają je do zdjęć. Czytają artykuł Czego brakowało w białym ryżu? z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają, jak Kuba gotuje brązowy ryż, a Olena opowiada o Funku, a potem radiowej minuty o tym, czym są witaminy. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, od wyboru formy po wiadomość Kuby na czacie mieszkania. Na koniec uczeń odpowiada koledze z kursu na czacie, a w parze albo z lektorem otwiera pudełko z pytaniami o odkrycia.
Praca domowa ma cztery zadania. Zdania z wszystko, nic i coś oraz dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Tekst na blog szkoły o ważnym odkryciu i nagranie o tym, czy nadanie nazwy to też odkrycie, ocenia nauczyciel.
- Grammar:
- to, co / tego, czego / tym, czym · przypadek „to” i przypadek „co” · wszystko, co / nic, co / coś, czego · o tym, o czym: przyimek zostaje
- Topic:
- historia nauki · medycyna · witaminy · Kazimierz Funk · odkrycia
Teaching tips
- Ćwicz z grupą dwa pytania na głos: przy każdym zdaniu grupa pyta najpierw czasownik główny (nazwać co?), a potem czasownik po przecinku (szukać czego?). Po kilku zdaniach uczniowie robią to w myślach.
- Zacznij od zdań z „który”: znane substancji, której brakowało zamień na tego, czego brakowało. Uczniowie zobaczą, że zmienia się tylko słowo, a pytania o przypadki zostają te same.
- Zbierz czasowniki z rekcją: przed sortowaniem przypomnij szukać, bać się, zajmować się, marzyć o. To one decydują o formie co, więc dobra lista oszczędzi błędów w całym rozdziale.
- Trzymaj się historii nauki: lekcja mówi o tym, czym są witaminy i kto je nazwał, a nie o tym, co jeść czy brać. Gdy rozmowa schodzi na porady, wróć do Funka i jego hipotezy.
- Wykorzystaj spór w kuchni: Kuba uważa, że nazwę wymyśli każdy, a Olena mówi o przełomie. Przed pudełkiem poproś grupę, żeby stanęła po jednej stronie i oceniła to, co zrobił Funk.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
25 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B2.1 · Jak działa świat
32 lekcje polskiego na poziomie B2, część pierwsza, dla uczniów po kursach B1, tylko po polsku. Sześcioro współlokatorów z kamienicy na warszawskiej Pradze poznaje prawdziwe historie: od czeskiego słowa „robot” i polskiego modelu językowego Bielik po żubry z Białowieży, Pyrkon i Koronę Himalajów Kukuczki. Po kursie uczniowie argumentują w debacie, objaśniają odkrycia naukowe laikom, piszą wyważoną recenzję, reklamację i list motywacyjny. Nowe słowa mają obrazki i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course
Unit 1 AI i przyszłość pracy
skąd się wzięło słowo „robot”, kariera w AI, polski model Bielik, formy na -ąc i -wszy, debata
Lesson 1Robota: skąd się wzięło słowo „robot”Imiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
Lesson 2Ukończywszy studia: z Kluczborka do OpenAIImiesłów przysłówkowy uprzedni: forma na -wszy i -łszy
Lesson 3Bielik: AI, która mówi po polskuStałe zwroty z imiesłowem przysłówkowym w dyskusji
Lesson 4Projekt: mój głos w debacie o AIPowtórka: imiesłowy przysłówkowe i zwroty do dyskusji
Unit 2 Przełomy w medycynie
witaminy Funka, przeszczep serca w Zabrzu, grupy krwi, zdania typu „to, czego”, liczebniki zbiorowe, nauka prostymi słowami
Lesson 5 · you're herePolak, który nazwał witaminęZaimek względny co po to, coś, wszystko i nic
Lesson 6Dwoje, troje, pięcioro: serce w ZabrzuLiczebniki zbiorowe: dwoje, troje, pięcioro
Lesson 7A, B, AB, 0: Polak i grupy krwiLiczebniki zbiorowe w przypadkach: dwojga, dwojgu, z dwojgiem
Lesson 8Projekt: nauka w trzy minutyPowtórka: zdania z „to, co” i liczebniki zbiorowe
Unit 3 Ludzie w ruchu
pociągi nad torami, Karta Dużej Rodziny, tramwaje z Bydgoszczy, konstrukcja im…, tym…, obaj i oboje, bywać i miewać
Lesson 9Pociągi, które unoszą się nad torami?Im…, tym… i coraz + stopień wyższy
Lesson 10Dwoje dorosłych, troje dzieci, jedna podróżObaj, obie, oboje: dwie osoby razem
Lesson 11Tramwaje z BydgoszczyCzasowniki wielokrotne: bywać, miewać, widywać
Lesson 12Projekt: lepszy dojazd na PragęPowtórka: stopień wyższy, obaj, obie, oboje i czasowniki wielokrotne
Unit 4 Powroty dzikiej przyrody
żubry, wilki i sokoły, młode zwierzęta na -ę, bywają widywane, natomiast i zaś, film przyrodniczy
Lesson 13Żubry z BiałowieżyMłode zwierzęta na -ę: żubrzę, żubrzęta, troje żubrząt
Lesson 14Wilki bywają widywaneBywają widywane, widuje się je: strona bierna i forma z się
Lesson 15Sokoły na wieżowcachKontrast: natomiast, zaś, z kolei, podczas gdy
Lesson 16Projekt: nasz film przyrodniczyPowtórka: młode zwierzęta, strona bierna z bywać i kontrast
Unit 5 Polska popkultura w świecie
Pyrkon, film „IO”, płyta Hani Rani, ktoś czy ktokolwiek, co prawda…, ale, recenzja z dwóch stron
Lesson 17Pyrkon: tu spotykają się fani fantastykiZaimki nieokreślone z -ś i -kolwiek
Lesson 18Osioł w CannesPrzyznanie racji i kontrast: co prawda…, ale…
Lesson 19Fortepian z GdańskaWyrażenia porządkujące argumenty w recenzji
Lesson 20Projekt: polski weekend kulturyPowtórka: ktoś i ktokolwiek, co prawda…, ale…, z jednej strony
Unit 6 Pieniądze i mądre wybory
historia złotego, wiejska kasa Stefczyka, prawa konsumenta, słowa o czasie i skutku, reklamacja
Lesson 21Dlaczego pieniądz jest złoty?Przysłówki czasu w stylu oficjalnym
Lesson 22Kasa we wsi, 1890Spójniki i wyrażenia, które wprowadzają skutek
Lesson 23Wadliwe słuchawki? Reklamacja!List formalny: formuły i styl nominalny
Lesson 24Projekt: poradnik konsumentaPowtórka: słowa czasu, słowa skutku i list formalny
Unit 7 Język i komunikacja
polskie idiomy, język migowy PJM, Mikołaj Rej, styl potoczny, neutralny i oficjalny, idiomy z innych języków
Lesson 25Nie mój cyrk, nie moje małpyZwiązki frazeologiczne: znaczenie, stała forma i przypadki w środku
Lesson 26Ręce, które mówią: PJMZwiązki frazeologiczne z częściami ciała: język, ręce, głowa
Lesson 27Polacy nie gęsi!Trzy style: potoczny, neutralny i oficjalny
Lesson 28Projekt: wieczór nieprzetłumaczalnych słówPowtórka: związki frazeologiczne i trzy style
Unit 8 Na krańcach świata
Kukuczka i Korona Himalajów, Przepaść Hranicka, stacja polarna Hornsund, liczebniki w opowieści, list motywacyjny
Lesson 29Korona Himalajów: KukuczkaLiczebniki w opowieści: porządkowe i główne w przypadkach
Lesson 30Jak głęboka jest otchłań?Czasowniki ruchu z przedrostkami w wodzie i w przenośni
Lesson 31Zima w HornsundzieList motywacyjny: formuły listu formalnego i cechy kandydata
Lesson 32Projekt: opowieść z krańca świataPowtórka: liczebniki, czasowniki z przedrostkami i list formalny